450001,106,1905,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Mātaraṃ pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ; " 450002,106,1906,2,7,1,42,4,"Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ." 450003,106,1907,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ; " 450004,106,1908,2,7,1,42,4,"Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi." 450005,106,1909,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino; " 450006,106,1910,2,9,1,44,6,"Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ." 450007,106,1911,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tato mama jino āha, sijjhataṃ paṇidhī tava; " 450008,106,1912,2,9,1,44,6,"Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā." 450009,106,1913,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; " 450010,106,1914,2,9,1,42,6,"Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati." 450011,106,1915,2,12,1,41,6,"‘ ‘ Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; " 450012,106,1916,2,7,1,40,4,"Etadaggamanuppattā , khemā nāma bhavissati." 450013,106,1917,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; " 450014,106,1918,2,8,1,40,5,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ." 450015,106,1919,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; " 450016,106,1920,2,8,1,40,5,"Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato." 450017,106,1921,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; " 450018,106,1922,2,7,1,42,4,"Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ." 450019,106,1923,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; " 450020,106,1924,2,6,1,39,3,"Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ." 450021,106,1925,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; " 450022,106,1926,2,8,1,44,5,"Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ." 450023,106,1927,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; " 450024,106,1928,2,6,1,40,3,"Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako." 450025,106,1929,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ; " 450026,106,1930,2,8,1,44,5,"Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ." 450027,106,1931,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Dasavassasahassāni, tassa vīrassa sāsane; " 450028,106,1932,2,7,1,43,4,"Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā." 450029,106,1933,2,7,1,35,3,"‘ ‘ Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā; " 450030,106,1934,2,6,1,38,3,"Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā." 450031,106,1935,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī; " 450032,106,1936,2,7,1,41,4,"Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ." 450033,106,1937,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā; " 450034,106,1938,2,7,1,36,4,"Medhāvinī sīlavatī, vinītaparisāpi ca." 450035,106,1939,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane; " 450036,106,1940,2,9,1,43,6,"Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā." 450037,106,1941,2,13,1,45,8,"‘ ‘ Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi; " 450038,106,1942,2,9,1,39,6,"Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me." 450039,106,1943,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; " 450040,106,1944,2,8,1,38,5,"Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo." 450041,106,1945,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā; " 450042,106,1946,2,10,1,41,7,"Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā." 450043,106,1947,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure; " 450044,106,1948,2,9,1,43,6,"Saṅghassa ca vihārampi, uddissa kārikā mayaṃ." 450045,106,1949,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ; " 450046,106,1950,2,9,1,41,6,"Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca." 450047,106,1951,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; " 450048,106,1952,2,9,1,41,6,"Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo." 450049,106,1953,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; " 450050,106,1954,2,7,1,36,4,"Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame." 450051,106,1955,2,13,1,42,7,"‘ ‘ Tassāsiṃ jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā; " 450052,106,1956,2,8,1,46,5,"Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ." 450053,106,1957,2,12,1,37,8,"‘ ‘ Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; " 450054,106,1958,2,6,1,37,3,"Vīsavassasahassāni , vicarimha atanditā." 450055,106,1959,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; " 450056,106,1960,2,7,1,41,4,"Buddhopaṭṭhānaniratā , muditā satta dhītaro." 450057,106,1961,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; " 450058,106,1962,2,9,1,44,6,"Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā." 450059,106,1963,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; " 450060,106,1964,2,8,1,43,5,"Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī." 450061,106,1965,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ; " 450062,106,1966,2,7,1,41,4,"Mahānidānasuttantaṃ , sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ." 450063,106,1967,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; " 450064,106,1968,2,7,1,42,4,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 450065,106,1969,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame; " 450066,106,1970,2,9,1,42,6,"Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā." 450067,106,1971,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu; " 450068,106,1972,2,9,1,40,6,"Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha." 450069,106,1973,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā; " 450070,106,1974,2,9,1,39,6,"Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino." 450071,106,1975,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpakelāyane ratā; " 450072,106,1976,2,8,1,38,5,"Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ." 450073,106,1977,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā; " 450074,106,1978,2,8,1,40,5,"Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ." 450075,106,1979,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ; " 450076,106,1980,2,10,1,44,7,"Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ." 450077,106,1981,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Yena veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ; " 450078,106,1982,2,7,1,42,4,"Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ." 450079,106,1983,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ; " 450080,106,1984,2,9,1,44,6,"Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā." 450081,106,1985,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ; " 450082,106,1986,2,9,1,44,6,"Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ." 450083,106,1987,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ; " 450084,106,1988,2,8,1,41,5,"Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā." 450085,106,1989,2,11,1,37,7,"‘ ‘ Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati; " 450086,106,1990,2,8,1,42,5,"Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ." 450087,106,1991,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ; " 450088,106,1992,2,8,1,41,5,"Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ." 450089,106,1993,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ; " 450090,106,1994,2,7,1,42,4,"Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ." 450091,106,1995,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ; " 450092,106,1996,2,5,1,36,2,"Kokilāgītasahitaṃ , mayūragaṇanaccitaṃ." 450093,106,1997,2,7,1,39,3,"‘ ‘ Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ; " 450094,106,1998,2,5,1,38,2,"Kuṭimaṇḍapasaṃkiṇṇaṃ , yogīvaravirājitaṃ." 450095,106,1999,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama; " 450096,106,2000,2,9,1,49,6,"Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ." 450097,106,2001,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane; " 450098,106,2002,2,8,1,39,5,"Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito." 450099,106,2003,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto; " 450100,106,2004,2,9,1,45,6,"Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ." 450101,106,2005,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ; " 450102,106,2006,2,8,1,45,5,"Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako." 450103,106,2007,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Suññakanti viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ; " 450104,106,2008,2,8,1,43,5,"Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃ va bhākaraṃ." 450105,106,2009,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā; " 450106,106,2010,2,8,1,43,5,"Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho." 450107,106,2011,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā; " 450108,106,2012,2,6,1,39,3,"Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā." 450109,106,2013,2,7,1,36,3,"‘ ‘ Hemadolābhasavanā, kalikākārasutthanī; " 450110,106,2014,2,7,1,41,4,"Vedimajjhāva sussoṇī, rambhoru cārubhūsanā." 450111,106,2015,2,8,1,39,3,"‘ ‘ Rattaṃsakupasaṃbyānā , nīlamaṭṭhanivāsanā; " 450112,106,2016,2,5,1,36,2,"Atappaneyyarūpena , hāsabhāvasamanvitā." 450113,106,2017,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī; " 450114,106,2018,2,8,1,41,5,"Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ." 450115,106,2019,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā; " 450116,106,2020,2,7,1,38,4,"Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci." 450117,106,2021,2,8,1,43,4,"‘ ‘ Saṃkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā; " 450118,106,2022,2,5,1,35,2,"Valivitatasabbaṅgī , sirāvitatadehinī." 450119,106,2023,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā; " 450120,106,2024,2,8,1,41,5,"Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ." 450121,106,2025,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano; " 450122,106,2026,2,9,1,44,6,"Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā." 450123,106,2027,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ; " 450124,106,2028,2,8,1,38,5,"Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha." 450125,106,2029,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ; " 450126,106,2030,2,7,1,45,4,"Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ." 450127,106,2031,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; " 450128,106,2032,2,9,1,42,6,"Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava." 450129,106,2033,2,13,1,43,9,"‘ ‘ Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; " 450130,106,2034,2,9,1,45,6,"Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya." 450131,106,2035,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; " 450132,106,2036,2,7,1,37,4,"Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi." 450133,106,2037,2,13,1,57,8,"‘ ‘ Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ; " 450134,106,2038,2,10,1,58,6,"Etampi chetvāna paribbajanti, anapekkhino kāmasukhaṃ pahāya." 450135,106,2039,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi; " 450136,106,2040,2,8,1,40,5,"Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me." 450137,106,2041,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ; " 450138,106,2042,2,8,1,48,5,"Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ." 450139,106,2043,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade; " 450140,106,2044,2,7,1,40,4,"Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ." 450141,106,2045,2,12,1,39,7,"‘ ‘ Namo te sabbadassāvi, namo te karuṇākara; " 450142,106,2046,2,10,1,40,7,"Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada." 450143,106,2047,2,7,1,38,3,"‘ ‘ Diṭṭhigahanapakkhandā, kāmarāgavimohitā; " 450144,106,2048,2,9,1,37,6,"Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā." 450145,106,2049,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Adassanena vibhogā, tādisānaṃ mahesinaṃ; " 450146,106,2050,2,7,1,41,4,"Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare." 450147,106,2051,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ; " 450148,106,2052,2,7,1,40,4,"Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ." 450149,106,2053,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Mahāhitaṃ varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā; " 450150,106,2054,2,7,1,38,4,"Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ." 450151,106,2055,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino; " 450152,106,2056,2,9,1,41,6,"Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ." 450153,106,2057,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Tadā pakamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ; " 450154,106,2058,2,8,1,42,5,"Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ." 450155,106,2059,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama; " 450156,106,2060,2,7,1,39,4,"Vanadassanakāmāya , diṭṭho nibbānato muni." 450157,106,2061,2,12,1,40,8,"‘ ‘ Yadi te ruccate rāja, sāsane tassa tādino; " 450158,106,2062,2,7,1,40,4,"Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā." 450159,106,2063,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati; " 450160,106,2064,2,9,1,42,6,"Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu." 450161,106,2065,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite; " 450162,106,2066,2,7,1,41,4,"Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā." 450163,106,2067,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā; " 450164,106,2068,2,6,1,37,3,"Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ." 450165,106,2069,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā; " 450166,106,2070,2,7,1,38,4,"Cetopariyañāṇassa , vasī cāpi bhavāmahaṃ." 450167,106,2071,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 450168,106,2072,2,7,1,42,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo." 450169,106,2073,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsa, paṭibhāne tatheva ca; " 450170,106,2074,2,8,1,44,5,"Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane." 450171,106,2075,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā; " 450172,106,2076,2,7,1,41,4,"Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane." 450173,106,2077,2,10,1,40,5,"‘ ‘ Tato toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā; " 450174,106,2078,2,8,1,44,5,"Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ." 450175,106,2079,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha; " 450176,106,2080,2,10,1,44,7,"Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā." 450177,106,2081,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; " 450178,106,2082,2,6,1,41,3,"Mahāpaññānamaggāti , bhikkhunīnaṃ naruttamo." 450179,106,2083,2,27,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti.( apa. therī2.2.289-383); 450180,106,2084,2,21,1,190,19,Arahattaṃ pana patvā phalasukhena nibbānasukhena ca viharantiyā imissā theriyā satipi aññāsaṃ khīṇāsavattherīnaṃ paññāvepullappattiyaṃ tattha pana katādhikāratāya mahāpaññābhāvo pākaṭo ahosi. 450181,106,2084,22,60,1,217,23,"Tathā hi naṃ bhagavā jetavanamahāvihāre ariyagaṇamajjhe nisinno paṭipāṭiyā bhikkhuniyo ṭhānantare ṭhapento‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ ti( a. ni.1.235-236) mahāpaññatāya aggaṭṭhāne ṭhapesi. " 450182,106,2084,61,73,1,116,12,Taṃ ekadivasaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisinnaṃ māro pāpimā taruṇarūpena upasaṅkamitvā kāmehi palobhento– 450183,106,2085,2,4,1,0,0,139. 450184,106,2086,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Daharā tvaṃ rūpavatī, ahampi daharo yuvā; " 450185,106,2087,2,11,1,43,6,"Pañcaṅgikena turiyena, ehi kheme ramāmase’’ ti." 450186,106,2087,12,15,1,9,1,– gāthamāha ; 450187,106,2088,2,28,1,182,21,"Tassattho – kheme, tvaṃ taruṇappattā, yobbane ṭhitā rūpasampannā, ahampi taruṇo yuvā, tasmā mayaṃ yobbaññaṃ akhepetvā pañcaṅgikena turiyena vajjamānena ehi kāmakhiḍḍāratiyā ramāma kīḷāmāti. " 450188,106,2089,2,21,1,154,18,Taṃ sutvā sā kāmesu sabbadhammesu ca attano virattabhāvaṃ tassa ca mārabhāvaṃ attābhinivesesu sattesu attano thāmagataṃ appasādaṃ katakiccatañca pakāsentī– 450189,106,2090,2,4,1,0,0,140. 450190,106,2091,2,10,1,35,5,"‘ ‘ Iminā pūtikāyena, āturena pabhaṅgunā; " 450191,106,2092,2,7,1,36,4,"Aṭṭiyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā. " 450192,106,2093,2,4,1,0,0,141. 450193,106,2094,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; " 450194,106,2095,2,11,1,43,8,"Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama. " 450195,106,2096,2,4,1,0,0,142. 450196,106,2097,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito; " 450197,106,2098,2,9,1,40,6,"Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka. " 450198,106,2099,2,4,1,0,0,143. 450199,106,2100,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Nakkhattāni namassantā, aggiṃ paricaraṃ vane; " 450200,106,2101,2,6,1,42,3,"Yathābhuccamajānantā , bālā suddhimamaññatha. " 450201,106,2102,2,4,1,0,0,144. 450202,106,2103,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Ahañca kho namassantī, sambuddhaṃ purisuttamaṃ; " 450203,106,2104,2,9,1,43,4,"Pamuttā sabbadukkhehi, satthusāsanakārikā’’ ti." 450204,106,2104,10,14,1,16,3,– imā gāthā abhāsi; 450205,106,2105,2,10,1,61,7,Tattha aggiṃ paricaraṃ {vane}ti tapovane aggihuttaṃ paricaranto. 450206,106,2105,11,16,1,57,4,{Yathābhuccamajānantā}ti pavattiyo yathābhūtaṃ aparijānantā. 450207,106,2105,17,21,1,41,4,Sesamettha heṭṭhā vuttanayattā uttānameva. 450208,106,2106,2,4,1,31,2,Khemātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450209,106,2107,2,4,1,23,2,4 . Sujātātherīgāthāvaṇṇanā 450210,106,2108,2,8,1,47,5,Alaṅkatā {suvasanā}tiādikā sujātāya theriyā gāthā. 450211,106,2108,9,35,1,268,25,Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare seṭṭhikule nibbattitvā vayappattā mātāpitūhi samānajātikassa seṭṭhiputtassa dinnā hutvā patikulaṃ gatā. 450212,106,2108,36,59,1,209,22,Tattha tena saddhiṃ sukhasaṃvāsaṃ vasantī ekadivasaṃ uyyānaṃ gantvā nakkhattakīḷaṃ kīḷitvā parijanena saddhiṃ nagaraṃ āgacchantī añjanavane satthāraṃ disvā pasannamānasā upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. 450213,106,2108,60,71,1,101,11,Satthā tassā anupubbiṃ kathaṃ kathetvā kallacittataṃ ñatvā upari sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanaṃ pakāsesi. 450214,106,2108,72,104,1,278,30,"Sā desanāvasāne attano katādhikāratāya ñāṇassa paripākaṃ gatattā ca , satthu ca desanāvilāsena yathānisinnāva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā satthāraṃ vanditvā gehaṃ gantvā sāmikañca mātāpitaro ca anujānāpetvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbaji. " 450215,106,2108,105,111,1,58,6,Pabbajitvā ca attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– 450216,106,2109,2,4,1,0,0,145. 450217,106,2110,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Alaṅkatā suvasanā, mālinī candanokkhitā; " 450218,106,2111,2,5,1,40,2,"Sabbābharaṇasañchannā , dāsīgaṇapurakkhatā. " 450219,106,2112,2,4,1,0,0,146. 450220,106,2113,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Annaṃ pānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ; " 450221,106,2114,2,6,1,39,3,"Gehato nikkhamitvāna, uyyānamabhihārayiṃ. " 450222,106,2115,2,4,1,0,0,147. 450223,106,2116,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Tattha ramitvā kīḷitvā, āgacchantī sakaṃ gharaṃ; " 450224,106,2117,2,9,1,44,6,"Vihāraṃ daṭṭhuṃ pāvisiṃ, sākete añjanaṃ vanaṃ. " 450225,106,2118,2,4,1,0,0,148. 450226,106,2119,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Disvāna lokapajjotaṃ, vanditvāna upāvisiṃ; " 450227,106,2120,2,8,1,40,5,"So me dhammamadesesi, anukampāya cakkhumā. " 450228,106,2121,2,4,1,0,0,149. 450229,106,2122,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Sutvā ca kho mahesissa, saccaṃ sampaṭivijjhahaṃ; " 450230,106,2123,2,9,1,46,6,"Tattheva virajaṃ dhammaṃ, phusayiṃ amataṃ padaṃ. " 450231,106,2124,2,4,1,0,0,150. 450232,106,2125,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; " 450233,106,2126,2,11,1,46,6,"Tisso vijjā anuppattā, amoghaṃ buddhasāsanan’’ ti." 450234,106,2126,12,12,1,0,0,– 450235,106,2127,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450236,106,2128,2,6,1,27,3,Tattha {alaṅkatā}ti vibhūsitā. 450237,106,2128,7,20,1,71,9,Taṃ pana alaṅkatākāraṃ dassetuṃ‘‘ suvasanā mālinī candanokkhitā’’ ti vuttaṃ. 450238,106,2128,21,25,1,27,3,Tattha {mālinī}ti mālādhārinī. 450239,106,2128,26,29,1,30,2,{Candanokkhitā}ti candanānulittā. 450240,106,2128,30,38,1,89,6,{Sabbābharaṇasañchannā}ti hatthūpagādīhi sabbehi ābharaṇehi alaṅkāravasena sañchāditasarīrā. 450241,106,2129,2,23,1,158,15,"Annaṃ pānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakan ti sāliodanādiannaṃ, ambapānādipānaṃ, piṭṭhakhādanīyādikhajjaṃ, avasiṭṭhaṃ āhārasaṅkhātaṃ bhojjañca pahūtaṃ gahetvā. " 450242,106,2129,24,29,1,58,5,Uyyānamabhihārayin ti nakkhattakīḷāvasena uyyānaṃ upanesiṃ. 450243,106,2129,30,39,1,81,9,Annapānādiṃ tattha ānetvā saha parijanena kīḷantī ramantī paricāresinti adhippāyo. 450244,106,2130,2,10,1,63,8,Sākete añjanaṃ vanan ti sāketasamīpe añjanavane vihāraṃ pāvisiṃ. 450245,106,2131,2,7,1,51,5,Lokapajjotan ti ñāṇapajjotena lokassa pajjotabhūtaṃ. 450246,106,2132,2,8,1,38,5,"Phusayin ti phusiṃ, adhigacchinti attho. " 450247,106,2132,9,11,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 450248,106,2133,2,4,1,32,2,Sujātātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450249,106,2134,2,4,1,24,2,5 . Anopamātherīgāthāvaṇṇanā 450250,106,2135,2,8,1,40,5,Ucce {kule}tiādikā anopamāya theriyā gāthā. 450251,106,2135,9,31,1,219,22,Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena vimuttiparipācanīye dhamme paribrūhitvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare majjhassa nāma seṭṭhino dhītā hutvā nibbatti. 450252,106,2135,32,38,1,42,5,Tassā rūpasampattiyā {anopamā}ti nāmaṃ ahosi. 450253,106,2135,39,49,1,80,10,Tassā vayappattakāle bahū seṭṭhiputtā rājamahāmattā rājāno ca pitu dūtaṃ pāhesuṃ– 450254,106,2135,50,63,1,55,8,"‘‘ attano dhītaraṃ anopamaṃ dehi, idañcidañca te dassāmā’’ ti. " 450255,106,2135,64,93,1,225,25,Sā taṃ sutvā upanissayasampannatāya‘‘ gharāvāsena mayhaṃ attho natthī’’ ti satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā ñāṇassa paripākaṃ gatattā desanānusārena vipassanaṃ ārabhitvā taṃ ussukkāpentī maggapaṭipāṭiyā tatiyaphale patiṭṭhāsi. 450256,106,2135,94,112,1,184,18,Sā satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ upagantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajitvā sattame divase arahattaṃ sacchikatvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– 450257,106,2136,2,4,1,0,0,151. 450258,106,2137,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Ucce kule ahaṃ jātā, bahuvitte mahaddhane; " 450259,106,2138,2,8,1,43,5,"Vaṇṇarūpena sampannā, dhītā majjhassa atrajā. " 450260,106,2139,2,4,1,0,0,152. 450261,106,2140,2,11,1,43,5,"‘ ‘ Patthitā rājaputtehi, seṭṭhiputtehi gijjhitā; " 450262,106,2141,2,10,1,42,7,"Pitu me pesayī dūtaṃ, detha mayhaṃ anopamaṃ. " 450263,106,2142,2,4,1,0,0,153. 450264,106,2143,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Yattakaṃ tulitā esā, tuyhaṃ dhītā anopamā; " 450265,106,2144,2,9,1,43,6,"Tato aṭṭhaguṇaṃ dassaṃ, hiraññaṃ ratanāni ca. " 450266,106,2145,2,4,1,0,0,154. 450267,106,2146,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Sāhaṃ disvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ anuttaraṃ; " 450268,106,2147,2,8,1,40,5,"Tassa pādāni vanditvā, ekamantaṃ upāvisiṃ. " 450269,106,2148,2,4,1,0,0,155. 450270,106,2149,2,10,1,38,6,"‘ ‘ So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo; " 450271,106,2150,2,9,1,44,6,"Nisinnā āsane tasmiṃ, phusayiṃ tatiyaṃ phalaṃ. " 450272,106,2151,2,4,1,0,0,156. 450273,106,2152,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tato kesāni chetvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; " 450274,106,2153,2,13,1,44,8,"Ajja me sattamī ratti, yato taṇhā visesitā’’ ti." 450275,106,2153,14,14,1,0,0,– 450276,106,2154,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450277,106,2155,2,8,1,38,5,Tattha ucce {kule}ti uḷāratame vessakule. 450278,106,2155,9,12,1,41,2,{Bahuvitte}ti alaṅkārādipahūtavittūpakaraṇe. 450279,106,2155,13,24,1,113,10,{Mahaddhane}ti nidhānagatasseva cattārīsakoṭiparimāṇassa mahato dhanassa atthibhāvena mahaddhane ahaṃ jātāti yojanā. 450280,106,2155,25,39,1,152,12,"Vaṇṇarūpena {sampannā}ti vaṇṇasampannā ceva rūpasampannā ca, siniddhabhāsurāya chavisampattiyā vatthābharaṇādisarīrāvayavasampattiyā ca samannāgatāti attho. " 450281,106,2155,40,48,1,59,7,Dhītā majjhassa {atrajā}ti majjhanāmassa seṭṭhino orasā dhītā. 450282,106,2156,2,17,1,80,10,Patthitā {rājaputtehī}ti‘‘ kathaṃ nu kho taṃ labheyyāmā’’ ti rājakumārehi abhipatthitā. 450283,106,2156,18,25,1,72,6,Seṭṭhiputtehi {gijjhitā}ti tathā seṭṭhikumārehipi abhigijjhitā paccāsīsitā. 450284,106,2156,26,45,1,105,15,Detha mayhaṃ anopaman ti rājaputtādayo‘‘ detha mayhaṃ anopamaṃ detha mayhan’’ ti pitu santike dūtaṃ pesayiṃsu. 450285,106,2157,2,34,1,159,22,"Yattakaṃ tulitā {esā}ti‘‘ tuyhaṃ dhītā anopamā yattakaṃ dhanaṃ agghatī’’ ti tulitā lakkhaṇaññūhi paricchinnā,‘‘ tato aṭṭhaguṇaṃ dassāmī’’ ti pitu me pesayi dūtanti yojanā. " 450286,106,2157,35,38,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva. 450287,106,2158,2,4,1,33,2,Anopamātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450288,106,2159,2,4,1,35,2,6 . Mahāpajāpatigotamītherīgāthāvaṇṇanā 450289,106,2160,2,12,1,58,6,Buddha vīra namo {tyatthū}tiādikā mahāpajāpatigotamiyā gāthā. 450290,106,2160,13,62,1,438,47,"Ayampi kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ rattaññūnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā, adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā yāvajīvaṃ dānādīni puññāni katvā kappasatasahassaṃ devamanussesu saṃsaritvā, kassapassa ca bhagavato antare amhākañca bhagavato buddhasuññe loke bārāṇasiyaṃ pañcannaṃ dāsisatānaṃ jeṭṭhikā hutvā nibbatti. " 450291,106,2160,63,107,1,430,40,"Atha sā vassūpanāyikasamaye pañca paccekabuddhe nandamūlakapabbhārato isipatane otaritvā, nagare piṇḍāya caritvā isipatanameva gantvā, vassūpanāyikasamaye kuṭiyā atthāya hatthakammaṃ pariyesante disvā, tā dāsiyo tāsaṃ attano ca sāmike samādapetvā caṅkamādiparivārasampannā pañca kuṭiyo kāretvā, mañcapīṭhapānīyaparibhojanīyabhājanādīni upaṭṭhapetvā paccekabuddhe temāsaṃ tattheva vasanatthāya paṭiññaṃ kāretvā vārabhikkhaṃ paṭṭhapesuṃ. " 450292,106,2160,108,121,1,84,12,"Yā attano vāradivase bhikkhaṃ dātuṃ na sakkoti, tassā sayaṃ sakagehato nīharitvā deti. " 450293,106,2160,122,132,1,88,10,Evaṃ temāsaṃ paṭijaggitvā pavāraṇāya sampattāya ekekaṃ dāsiṃ ekekaṃ sāṭakaṃ vissajjāpesi. 450294,106,2160,133,135,1,29,2,Pañcathūlasāṭakasatāni ahesuṃ. 450295,106,2160,136,143,1,69,7,Tāni parivattāpetvā pañcannaṃ paccekabuddhānaṃ ticīvarāni katvā adāsi. 450296,106,2160,144,150,1,73,6,Paccekabuddhā tāsaṃ passantīnaṃyeva ākāsena gandhamādanapabbataṃ agamaṃsu. 450297,106,2161,2,9,1,55,7,Tāpi sabbā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devaloke nibbattiṃsu. 450298,106,2161,10,33,1,204,22,"Tāsaṃ jeṭṭhikā tato cavitvā bārāṇasiyā avidūre pesakāragāme pesakārajeṭṭhakassa gehe nibbattitvā viññutaṃ patvā, padumavatiyā putte pañcasate paccekabuddhe disvā sampiyāyamānā sabbe vanditvā bhikkhaṃ adāsi. " 450299,106,2161,34,39,1,47,5,Te bhattakiccaṃ katvā gandhamādanameva agamaṃsu. 450300,106,2161,40,62,1,188,20,"Sāpi yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsarantī amhākaṃ satthu nibbattito puretarameva devadahanagare mahāsuppabuddhassa gehe paṭisandhiṃ gaṇhi, gotamī tissā gottāgatameva nāmaṃ ahosi; " 450301,106,2161,63,65,1,26,2,mahāmāyāya kaniṭṭhabhaginī. 450302,106,2161,66,81,1,97,10,Lakkhaṇapāṭhakāpi‘‘ imāsaṃ dvinnampi kucchiyaṃ vasitā dārakā cakkavattino bhavissantī’’ ti byākariṃsu. 450303,106,2161,82,90,1,77,8,Suddhodanamahārājā vayappattakāle dvepi maṅgalaṃ katvā attano gharaṃ abhinesi. 450304,106,2162,2,24,1,237,21,Aparabhāge amhākaṃ satthari uppajjitvā pavattitavaradhammacakke anupubbena tattha tattha veneyyānaṃ anuggahaṃ karonte vesāliṃ upanissāya kūṭāgārasālāyaṃ viharante suddhodanamahārājā setacchattassa heṭṭhā arahattaṃ sacchikatvā parinibbāyi. 450305,106,2162,25,78,1,363,32,Atha mahāpajāpatigotamī pabbajitukāmā hutvā satthāraṃ ekavāraṃ pabbajjaṃ yācamānā alabhitvā dutiyavāraṃ kese chindāpetvā kāsāyāni acchādetvā kalahavivādasuttanta desanāpariyosāne( su. ni.868 ādayo) nikkhamitvā pabbajitānaṃ pañcannaṃ sakyakumārasatānaṃ pādaparicārikāhi saddhiṃ vesāliṃ gantvā ānandattheraṃ satthāraṃ yācāpetvā aṭṭhahi garudhammehi( a. ni.8.51; cūḷava.403) pabbajjañca upasampadañca paṭilabhi. 450306,106,2162,79,84,1,42,5,Itarā pana sabbāpi ekatoupasampannā ahesuṃ. 450307,106,2162,85,93,1,62,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthārato panetaṃ vatthu pāḷiyaṃ āgatameva. " 450308,106,2163,2,11,1,94,9,Evaṃ upasampannā pana mahāpajāpatigotamī satthāraṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. 450309,106,2163,12,16,1,29,4,Athassā satthā dhammaṃ desesi. 450310,106,2163,17,28,1,117,11,Sā satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā bhāvanamanuyuñjantī na cirasseva abhiññāpaṭisambhidāparivāraṃ arahattaṃ pāpuṇi. 450311,106,2163,29,47,1,73,8,Sesā pana pañcasatā bhikkhuniyo nandakovāda pariyosāne( ma. ni.3.398 ādayo) chaḷabhiññā ahesuṃ. 450312,106,2163,48,61,1,159,13,Athekadivasaṃ satthā jetavanamahāvihāre ariyagaṇamajjhe nisinno bhikkhuniyo ṭhānantare ṭhapento mahāpajāpatigotamiṃ rattaññūnaṃ bhikkhunīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. 450313,106,2163,62,74,1,147,12,Sā phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmentī kataññutāya ṭhatvā ekadivasaṃ satthu guṇābhitthavanapubbakaupakārakavibhāvanāmukhena aññaṃ byākarontī– 450314,106,2164,2,4,1,0,0,157. 450315,106,2165,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Buddhavīra namo tyatthu, sabbasattānamuttama; " 450316,106,2166,2,10,1,44,7,"Yo maṃ dukkhā pamocesi, aññañca bahukaṃ janaṃ. " 450317,106,2167,2,4,1,0,0,158. 450318,106,2168,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Sabbadukkhaṃ pariññātaṃ, hetutaṇhā visositā; " 450319,106,2169,2,9,1,45,6,"Bhāvito aṭṭhaṅgiko maggo, nirodho phusito mayā. " 450320,106,2170,2,4,1,0,0,159. 450321,106,2171,2,14,1,41,9,"‘ ‘ Mātā putto pitā bhātā, ayyakā ca pure ahuṃ; " 450322,106,2172,2,6,1,42,3,"Yathābhuccamajānantī , saṃsariṃhaṃ anibbisaṃ. " 450323,106,2173,2,4,1,0,0,160. 450324,106,2174,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo; " 450325,106,2175,2,8,1,43,5,"Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo. " 450326,106,2176,2,4,1,0,0,161. 450327,106,2177,2,10,1,45,5,"‘ ‘ Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame; " 450328,106,2178,2,9,1,41,6,"Samagge sāvake passe, esā buddhāna vandanā. " 450329,106,2179,2,4,1,0,0,162. 450330,106,2180,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Bahūnaṃ vata atthāya, māyā janayi gotamaṃ; " 450331,106,2181,2,9,1,49,4,"Byādhimaraṇatunnānaṃ , dukkhakkhandhaṃ byapānudī’’ ti." 450332,106,2181,10,14,1,16,3,– imā gāthā abhāsi; 450333,106,2182,2,17,1,160,13,"Tattha {buddhavīrā}ti catusaccabuddhesu vīra, sabbabuddhā hi uttamavīriyehi catusaccabuddhehi vā catubbidhasammappadhānavīriyanipphattiyā vijitavijayattā vīrā nāma. " 450334,106,2182,18,33,1,223,15,Bhagavā pana vīriyapāramipāripūriyā caturaṅgasamannāgatavīriyādhiṭṭhānena sātisayacatubbidhasammappadhānakiccanipphattiyā tassā ca veneyyasantāne sammadeva patiṭṭhāpitattā visesato vīriyayuttatāya vīroti vattabbataṃ arahati. 450335,106,2182,34,41,1,37,6,Namo {tyatthū}ti namo namakkāro te hotu. 450336,106,2182,42,49,1,72,6,{Sabbasattānamuttamā}ti apadādibhedesu sattesu sīlādiguṇehi uttamo bhagavā. 450337,106,2182,50,79,1,157,19,"Tadekadesaṃ satthupakāraguṇaṃ dassetuṃ,‘‘ yo maṃ dukkhā pamocesi, aññañca bahukaṃ janan’’ ti vatvā attano dukkhā pamuttabhāvaṃ vibhāventī‘‘ sabbadukkhan’’ ti gāthamāha. " 450338,106,2183,2,18,1,78,11,"Puna yato pamocesi, taṃ vaṭṭadukkhaṃ ekadesena dassentī‘‘ mātā putto’’ ti gāthamāha. " 450339,106,2183,19,25,1,72,5,Tattha {yathābhuccamajānantī}ti pavattihetuādiṃ yathābhūtaṃ anavabujjhantī. 450340,106,2183,26,46,1,148,16,Saṃsariṃhaṃ anibbisan ti saṃsārasamudde patiṭṭhaṃ avindantī alabhantī bhavādīsu aparāparuppattivasena saṃsariṃ ahanti kathentī āha‘‘ mātā putto’’ tiādi. 450341,106,2183,47,67,1,107,17,"Yasmiṃ bhave etassa mātā ahosi, tato aññasmiṃ bhave tasseva putto, tato aññasmiṃ bhave pitā bhātā ahūti attho." 450342,106,2184,2,16,1,68,10,‘ ‘ Diṭṭho hi me’’ ti gāthāyapi attano dukkhato pamuttabhāvameva vibhāveti. 450343,106,2184,17,33,1,133,15,Tattha diṭṭho hi me so {bhagavā}ti so bhagavā sammāsambuddho attanā diṭṭhalokuttaradhammadassanena ñāṇacakkhunā mayā paccakkhato diṭṭho. 450344,106,2184,34,43,1,49,8,"Yo hi dhammaṃ passati, so bhagavantaṃ passati nāma. " 450345,106,2184,44,45,1,7,1,Yathāha– 450346,106,2184,46,71,1,52,9,"‘‘ yo kho, vakkali, dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ tiādi( saṃ. ni.3.87). " 450347,106,2185,2,5,1,31,2,{Āraddhavīriye}ti paggahitavīriye. 450348,106,2185,6,10,1,32,3,{Pahitatte}ti nibbānaṃ pesitacitte. 450349,106,2185,11,20,1,90,8,Niccaṃ {daḷhaparakkame}ti apattassa pattiyā pattassa vepullatthāya sabbakālaṃ thiraparakkame. 450350,106,2185,21,26,1,52,4,{Samagge}ti sīladiṭṭhisāmaññena saṃhatabhāvena samagge. 450351,106,2185,27,44,1,88,11,"Satthudesanāya savanante jātattā sāvake,‘‘ ime maggaṭṭhā ime phalaṭṭhā’’ ti yāthāvato passati. " 450352,106,2185,45,64,1,199,17,"Esā buddhāna {vandanā}ti yā satthu dhammasarīrabhūtassa ariyasāvakānaṃ ariyabhāvabhūtassa ca lokuttaradhammassa attapaccakkhakiriyā, esā sammāsambuddhānaṃ sāvakabuddhānañca vandanā yāthāvato guṇaninnatā." 450353,106,2186,2,15,1,81,10,‘ ‘ Bahūnaṃ vata atthāyā’’ ti osānagāthāyapi satthu lokassa bahūpakārataṃyeva vibhāveti. 450354,106,2186,16,24,1,52,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 450355,106,2187,2,38,1,397,36,Athekadā mahāpajāpatigotamī satthari vesāliyaṃ viharante mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ sayaṃ vesāliyaṃ bhikkhunupassaye viharantī pubbaṇhasamayaṃ vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā bhattaṃ bhuñjitvā attano divāṭṭhāne yathāparicchinnakālaṃ phalasamāpattisukhena vītināmetvā phalasamāpattito vuṭṭhāya attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā somanassajātā attano āyusaṅkhāre āvajjentī tesaṃ khīṇabhāvaṃ ñatvā evaṃ cintesi– 450356,106,2187,39,58,1,141,15,‘‘ yaṃnūnāhaṃ vihāraṃ gantvā bhagavantaṃ anujānāpetvā manobhāvanīye ca there sabbeva sabrahmacariye āpucchitvā idheva āgantvā parinibbāyeyyan’’ ti. 450357,106,2187,59,71,1,89,10,"Yathā ca theriyā, evaṃ tassā parivārabhūtānaṃ pañcannaṃ bhikkhunisatānaṃ parivitakko ahosi. " 450358,106,2187,72,85,1,19,3,Tena vuttaṃ apadāne( apa. therī2.2.97-288)– 450359,106,2188,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane; " 450360,106,2189,2,7,1,37,4,"Kūṭāgāre kusālāyaṃ, vasate narasārathi." 450361,106,2190,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī; " 450362,106,2191,2,9,1,43,6,"Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye." 450363,106,2192,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Bhikkhunīhi vimuttāhi, satehi saha pañcahi; " 450364,106,2193,2,7,1,40,4,"Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ." 450365,106,2194,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā; " 450366,106,2195,2,7,1,43,4,"Rāhulānandanandānaṃ , nāhaṃ lacchāmi passituṃ." 450367,106,2196,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā; " 450368,106,2197,2,6,1,37,3,"Mahākassapanandānaṃ , ānandarāhulāna ca." 450369,106,2198,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ, osajjitvāna nibbutiṃ; " 450370,106,2199,2,7,1,40,4,"Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā." 450371,106,2200,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ; " 450372,106,2201,2,7,1,37,4,"Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ." 450373,106,2202,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Bhūmicālo tadā asi, nāditā devadundubhī; " 450374,106,2203,2,6,1,37,3,"Upassayādhivatthāyo , devatā sokapīḷitā." 450375,106,2204,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Vilapantā sukaruṇaṃ, tatthassūni pavattayuṃ; " 450376,106,2205,2,8,1,42,5,"Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ." 450377,106,2206,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ; " 450378,106,2207,2,7,1,39,4,"Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā." 450379,106,2208,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī; " 450380,106,2209,2,9,1,42,6,"Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī." 450381,106,2210,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ; " 450382,106,2211,2,7,1,39,4,"Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ." 450383,106,2212,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ; " 450384,106,2213,2,7,1,42,4,"Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate." 450385,106,2214,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca; " 450386,106,2215,2,7,1,40,4,"Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ." 450387,106,2216,2,13,1,44,7,"‘ ‘ Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmīti sā vadaṃ; " 450388,106,2217,2,8,1,43,5,"Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā." 450389,106,2218,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Upassaye yādhivatthā, devatā tā khamantu me; " 450390,106,2219,2,7,1,45,4,"Bhikkhunīnilayassedaṃ , pacchimaṃ dassanaṃ mama." 450391,106,2220,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo; " 450392,106,2221,2,9,1,44,6,"Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ." 450393,106,2222,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā; " 450394,106,2223,2,8,1,38,5,"Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā." 450395,106,2224,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ; " 450396,106,2225,2,9,1,40,6,"Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā." 450397,106,2226,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi; " 450398,106,2227,2,8,1,39,5,"Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ." 450399,106,2228,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Rathiyāya vajantiyo, disvā saddhā upāsikā; " 450400,106,2229,2,8,1,42,5,"Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ." 450401,106,2230,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no; " 450402,106,2231,2,10,1,44,7,"Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā." 450403,106,2232,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ; " 450404,106,2233,2,8,1,38,5,"Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo." 450405,106,2234,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito; " 450406,106,2235,2,9,1,42,6,"Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito." 450407,106,2236,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; " 450408,106,2237,2,8,1,38,5,"Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā." 450409,106,2238,2,9,1,39,4,"‘ ‘ Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; " 450410,106,2239,2,8,1,42,5,"So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo." 450411,106,2240,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati; " 450412,106,2241,2,11,1,44,8,"Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā." 450413,106,2242,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Koṇḍaññānandanandādī , tiṭṭhanti rāhulo jino; " 450414,106,2243,2,9,1,43,6,"Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā." 450415,106,2244,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano; " 450416,106,2245,2,9,1,42,6,"Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā." 450417,106,2246,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate; " 450418,106,2247,2,8,1,40,5,"Ānandabherikāloyaṃ , kiṃ vo assūhi puttikā." 450419,106,2248,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā; " 450420,106,2249,2,8,1,46,5,"Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ." 450421,106,2250,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā; " 450422,106,2251,2,8,1,46,5,"Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha." 450423,106,2252,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā; " 450424,106,2253,2,8,1,42,5,"Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi." 450425,106,2254,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama; " 450426,106,2255,2,8,1,42,5,"Saddhammasukhada nātha, tayi jātāmhi gotama." 450427,106,2256,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava; " 450428,106,2257,2,8,1,41,5,"Anindito dhammakāyo, mama saṃvaddhito tayā." 450429,106,2258,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā; " 450430,106,2259,2,7,1,44,4,"Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā." 450431,106,2260,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Bandhanārakkhaṇe mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune; " 450432,106,2261,2,9,1,44,6,"Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ." 450433,106,2262,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave; " 450434,106,2263,2,8,1,40,5,"Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā." 450435,106,2264,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ; " 450436,106,2265,2,8,1,43,5,"Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ." 450437,106,2266,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā; " 450438,106,2267,2,11,1,45,8,"Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā." 450439,106,2268,2,9,1,39,4,"‘ ‘ Parinibbātumicchāmi , vihāyemaṃ kaḷevaraṃ; " 450440,106,2269,2,8,1,38,5,"Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka." 450441,106,2270,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale; " 450442,106,2271,2,8,1,40,5,"Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame." 450443,106,2272,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ; " 450444,106,2273,2,10,1,47,7,"Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka." 450445,106,2274,2,8,1,45,4,"‘ ‘ Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ; " 450446,106,2275,2,8,1,45,5,"Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino." 450447,106,2276,2,8,1,40,3,"‘ ‘ Phullāravindasaṃkāse , taruṇādiccasappabhe; " 450448,106,2277,2,9,1,39,6,"Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati." 450449,106,2278,2,9,1,36,4,"‘ ‘ Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ; " 450450,106,2279,2,10,1,45,7,"Pacchime maraṇe mayhaṃ, na taṃ ikkhāmahaṃ puno." 450451,106,2280,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā; " 450452,106,2281,2,10,1,42,7,"Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara." 450453,106,2282,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ; " 450454,106,2283,2,11,1,46,8,"Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha." 450455,106,2284,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā; " 450456,106,2285,2,10,1,47,7,"Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa." 450457,106,2286,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane; " 450458,106,2287,2,8,1,42,5,"Kimuttaraṃ te vatthāmi, nibbānāya vajantiyā." 450459,106,2288,2,13,1,60,9,"‘ ‘ Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante; " 450460,106,2289,2,8,1,56,5,"Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā." 450461,106,2290,2,11,1,56,7,"‘ ‘ Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ; " 450462,106,2291,2,10,1,61,7,"Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā." 450463,106,2292,2,14,1,61,10,"‘ ‘ Na tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena; " 450464,106,2293,2,10,1,59,7,"Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti." 450465,106,2294,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino; " 450466,106,2295,2,10,1,45,7,"Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava." 450467,106,2296,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike; " 450468,106,2297,2,9,1,43,6,"Ye pāde paṇamissanti, tepi dhaññā guṇandhara." 450469,106,2298,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca; " 450470,106,2299,2,10,1,44,7,"Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama." 450471,106,2300,2,11,1,39,5,"‘ ‘ Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā; " 450472,106,2301,2,6,1,38,3,"Tiṇṇasaṃsārakantārā , suvākyena sirīmato." 450473,106,2302,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tato sā anusāvetvā, bhikkhusaṅghampi subbatā; " 450474,106,2303,2,7,1,39,4,"Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi." 450475,106,2304,2,8,1,33,4,"‘ ‘ Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare; " 450476,106,2305,2,6,1,40,3,"Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare." 450477,106,2306,2,8,1,36,4,"‘ ‘ Nānākalimalākiṇṇe, parāyatte nirīhake; " 450478,106,2307,2,7,1,40,4,"Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā." 450479,106,2308,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā; " 450480,106,2309,2,6,1,42,3,"Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ." 450481,106,2310,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ; " 450482,106,2311,2,6,1,38,3,"Māyāmarīcisadisaṃ , ittaraṃ anavaṭṭhitaṃ." 450483,106,2312,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā; " 450484,106,2313,2,8,1,43,5,"Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ." 450485,106,2314,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo; " 450486,106,2315,2,8,1,41,5,"Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati." 450487,106,2316,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ; " 450488,106,2317,2,8,1,40,5,"Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano." 450489,106,2318,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Evaṃ vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī; " 450490,106,2319,2,6,1,41,3,"Sutasāgaragambhīra , buddhopaṭṭhāna tappara." 450491,106,2320,2,13,1,42,7,"‘ ‘ Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite; " 450492,106,2321,2,9,1,42,6,"Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ." 450493,106,2322,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no; " 450494,106,2323,2,10,1,41,7,"Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo." 450495,106,2324,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi; " 450496,106,2325,2,8,1,41,5,"Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ." 450497,106,2326,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava; " 450498,106,2327,2,10,1,47,7,"Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate." 450499,106,2328,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako; " 450500,106,2329,2,7,1,36,4,"Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā." 450501,106,2330,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune; " 450502,106,2331,2,7,1,39,4,"Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro." 450503,106,2332,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi; " 450504,106,2333,2,10,1,44,7,"Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī." 450505,106,2334,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā; " 450506,106,2335,2,10,1,46,7,"Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito." 450507,106,2336,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame; " 450508,106,2337,2,8,1,42,5,"Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ." 450509,106,2338,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ; " 450510,106,2339,2,7,1,41,4,"Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago." 450511,106,2340,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ; " 450512,106,2341,2,7,1,39,4,"Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ." 450513,106,2342,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ; " 450514,106,2343,2,9,1,39,6,"Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī." 450515,106,2344,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; " 450516,106,2345,2,8,1,40,5,"Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā." 450517,106,2346,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; " 450518,106,2347,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 450519,106,2348,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; " 450520,106,2349,2,8,1,46,5,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 450521,106,2350,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā; " 450522,106,2351,2,8,1,46,5,"Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī." 450523,106,2352,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ; " 450524,106,2353,2,8,1,40,5,"Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī." 450525,106,2354,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Ekikā bahudhā āsi, bahudhā cekikā tathā; " 450526,106,2355,2,7,1,41,4,"Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ." 450527,106,2356,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha; " 450528,106,2357,2,8,1,38,5,"Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā." 450529,106,2358,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā; " 450530,106,2359,2,8,1,41,5,"Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ." 450531,106,2360,2,13,1,46,7,"‘ ‘ Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ; " 450532,106,2361,2,8,1,43,5,"Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe." 450533,106,2362,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ; " 450534,106,2363,2,9,1,39,6,"Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā." 450535,106,2364,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare; " 450536,106,2365,2,7,1,38,4,"Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā." 450537,106,2366,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ; " 450538,106,2367,2,6,1,36,3,"Candasūrasahassāni , āveḷamiva dhārayi." 450539,106,2368,2,8,1,34,4,"‘ ‘ Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā; " 450540,106,2369,2,6,1,40,3,"Yugantajaladākāraṃ , mahāvassaṃ pavassatha." 450541,106,2370,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale; " 450542,106,2371,2,8,1,43,5,"Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi." 450543,106,2372,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ; " 450544,106,2373,2,7,1,37,4,"Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi." 450545,106,2374,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Mātucchā te mahāvīra, tava sāsanakārikā; " 450546,106,2375,2,9,1,44,6,"Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma." 450547,106,2376,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā; " 450548,106,2377,2,8,1,41,5,"Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā." 450549,106,2378,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune; " 450550,106,2379,2,7,1,37,4,"Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka." 450551,106,2380,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī; " 450552,106,2381,2,7,1,38,4,"Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā." 450553,106,2382,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; " 450554,106,2383,2,8,1,39,5,"Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako." 450555,106,2384,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ; " 450556,106,2385,2,7,1,42,4,"Sabbopakārasampanne , iddhe phīte mahaddhane." 450557,106,2386,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsīgaṇapurakkhatā; " 450558,106,2387,2,8,1,39,5,"Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ." 450559,106,2388,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ; " 450560,106,2389,2,5,1,38,2,"Saradādiccasadisaṃ , raṃsijālasamujjalaṃ." 450561,106,2390,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ; " 450562,106,2391,2,8,1,47,5,"Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ." 450563,106,2392,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino; " 450564,106,2393,2,8,1,42,5,"Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca." 450565,106,2394,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; " 450566,106,2395,2,7,1,35,4,"Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo." 450567,106,2396,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ; " 450568,106,2397,2,8,1,41,5,"Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato." 450569,106,2398,2,9,1,38,4,"‘ ‘ Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; " 450570,106,2399,2,9,1,42,6,"Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. " 450571,106,2400,2,9,1,41,5,"Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; " 450572,106,2401,2,9,1,40,6,"Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā." 450573,106,2402,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ; " 450574,106,2403,2,7,1,46,4,"Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati." 450575,106,2404,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Taṃ sutvāna pamoditvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; " 450576,106,2405,2,8,1,40,5,"Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ." 450577,106,2406,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu; " 450578,106,2407,2,8,1,41,5,"Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ." 450579,106,2408,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca; " 450580,106,2409,2,9,1,38,6,"Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca." 450581,106,2410,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ; " 450582,106,2411,2,8,1,38,5,"Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ." 450583,106,2412,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā; " 450584,106,2413,2,8,1,38,5,"Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake." 450585,106,2414,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā; " 450586,106,2415,2,10,1,45,7,"Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ." 450587,106,2416,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ; " 450588,106,2417,2,10,1,44,7,"Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi." 450589,106,2418,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Pūgā hutvāva sabbāyo, catumāse upaṭṭhahuṃ; " 450590,106,2419,2,7,1,38,4,"Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā." 450591,106,2420,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ; " 450592,106,2421,2,10,1,41,7,"Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure." 450593,106,2422,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā; " 450594,106,2423,2,7,1,43,4,"Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā." 450595,106,2424,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ; " 450596,106,2425,2,8,1,41,5,"Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ." 450597,106,2426,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Mama puttobhinikkhamma, buddho āsi vināyako; " 450598,106,2427,2,8,1,42,5,"Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi." 450599,106,2428,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ; " 450600,106,2429,2,9,1,39,6,"Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino." 450601,106,2430,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā; " 450602,106,2431,2,7,1,39,4,"Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā." 450603,106,2432,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ; " 450604,106,2433,2,8,1,40,5,"Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā." 450605,106,2434,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā; " 450606,106,2435,2,7,1,42,4,"Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito." 450607,106,2436,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca; " 450608,106,2437,2,8,1,40,5,"Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā." 450609,106,2438,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ; " 450610,106,2439,2,7,1,39,4,"Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ." 450611,106,2440,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī; " 450612,106,2441,2,9,1,41,6,"Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ." 450613,106,2442,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; " 450614,106,2443,2,8,1,40,5,"Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā." 450615,106,2444,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike; " 450616,106,2445,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 450617,106,2446,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; " 450618,106,2447,2,8,1,46,5,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 450619,106,2448,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; " 450620,106,2449,2,7,1,36,4,"Cetopariyañāṇassa , vasī homa mahāmune." 450621,106,2450,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 450622,106,2451,2,7,1,42,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavā." 450623,106,2452,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Atthe dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati; " 450624,106,2453,2,9,1,42,6,"Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike." 450625,106,2454,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittā hi nāyaka; " 450626,106,2455,2,7,1,37,4,"Anujānāhi sabbāsaṃ, nibbānāya mahāmune." 450627,106,2456,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo; " 450628,106,2457,2,10,1,43,7,"Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi." 450629,106,2458,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ; " 450630,106,2459,2,9,1,41,6,"Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya āgamiṃsu tā." 450631,106,2460,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako; " 450632,106,2461,2,8,1,42,5,"Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ." 450633,106,2462,2,11,1,38,6,"‘ ‘ Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno; " 450634,106,2463,2,8,1,42,5,"Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ." 450635,106,2464,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ; " 450636,106,2465,2,9,1,41,6,"Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava." 450637,106,2466,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale; " 450638,106,2467,2,8,1,44,5,"Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ." 450639,106,2468,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe; " 450640,106,2469,2,6,1,41,3,"Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ." 450641,106,2470,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ; " 450642,106,2471,2,6,1,39,3,"Aḍḍhapallaṅkamābhujja , nisīdi paramāsane." 450643,106,2472,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā; " 450644,106,2473,2,8,1,41,5,"Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā." 450645,106,2474,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā; " 450646,106,2475,2,8,1,41,5,"Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā." 450647,106,2476,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ; " 450648,106,2477,2,8,1,39,5,"Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ." 450649,106,2478,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Yā padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā; " 450650,106,2479,2,8,1,41,5,"Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi." 450651,106,2480,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā; " 450652,106,2481,2,8,1,45,5,"Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ." 450653,106,2482,2,13,1,44,7,"‘ ‘ Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ; " 450654,106,2483,2,7,1,41,4,"Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ." 450655,106,2484,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā; " 450656,106,2485,2,7,1,42,4,"Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ." 450657,106,2486,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī; " 450658,106,2487,2,8,1,43,5,"Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ." 450659,106,2488,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā; " 450660,106,2489,2,9,1,39,6,"Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati." 450661,106,2490,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā; " 450662,106,2491,2,8,1,43,5,"Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ." 450663,106,2492,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo; " 450664,106,2493,2,8,1,35,5,"Sokena cātidīnova, viravo āsi sāgaro." 450665,106,2494,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe; " 450666,106,2495,2,9,1,42,6,"Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā." 450667,106,2496,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā; " 450668,106,2497,2,8,1,37,5,"Tayopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā." 450669,106,2498,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ; " 450670,106,2499,2,8,1,39,5,"Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā." 450671,106,2500,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ; " 450672,106,2501,2,7,1,39,4,"Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ." 450673,106,2502,2,12,1,40,6,"‘ ‘ Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ; " 450674,106,2503,2,8,1,45,5,"Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ." 450675,106,2504,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Tadānando nirānando, assunā puṇṇalocano; " 450676,106,2505,2,7,1,42,4,"Gaggarena sarenāha, samāgacchantu bhikkhavo." 450677,106,2506,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike; " 450678,106,2507,2,8,1,44,5,"Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā." 450679,106,2508,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune; " 450680,106,2509,2,9,1,39,6,"Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye." 450681,106,2510,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Buddhamātāpi paññattiṃ, ṭhapayitvā gatāsamaṃ; " 450682,106,2511,2,9,1,44,6,"Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako." 450683,106,2512,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune; " 450684,106,2513,2,7,1,40,4,"Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso." 450685,106,2514,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo; " 450686,106,2515,2,8,1,40,5,"Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā." 450687,106,2516,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe; " 450688,106,2517,2,8,1,42,5,"Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī." 450689,106,2518,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ; " 450690,106,2519,2,8,1,39,5,"Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ." 450691,106,2520,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi; " 450692,106,2521,2,6,1,38,3,"Saradādiccavaṇṇāni , vissakammakatāni hi." 450693,106,2522,2,12,1,42,7,"‘ ‘ Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā; " 450694,106,2523,2,7,1,42,4,"Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso." 450695,106,2524,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ; " 450696,106,2525,2,8,1,39,5,"Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā." 450697,106,2526,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā; " 450698,106,2527,2,6,1,37,3,"Ogatākāsapadumā , mahiyā pupphamuggataṃ." 450699,106,2528,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Dissanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā; " 450700,106,2529,2,10,1,43,7,"Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā." 450701,106,2530,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Devā dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca; " 450702,106,2531,2,9,1,40,6,"Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ." 450703,106,2532,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ; " 450704,106,2533,2,8,1,45,5,"Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ." 450705,106,2534,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā; " 450706,106,2535,2,8,1,42,5,"Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā." 450707,106,2536,2,9,1,36,4,"‘ ‘ Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā; " 450708,106,2537,2,9,1,44,6,"Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā." 450709,106,2538,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ; " 450710,106,2539,2,6,1,37,3,"Gotamīparinibbānaṃ , atevacchariyaṃ ahu." 450711,106,2540,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Buddho buddhassa nibbāne, nopaṭiyādi bhikkhavo; " 450712,106,2541,2,7,1,40,4,"Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā." 450713,106,2542,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te; " 450714,106,2543,2,8,1,43,5,"Gandhacuṇṇapakiṇṇāni , jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ." 450715,106,2544,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso; " 450716,106,2545,2,8,1,38,5,"Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco." 450717,106,2546,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassa sarīrakaṃ; " 450718,106,2547,2,8,1,44,5,"Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati." 450719,106,2548,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so; " 450720,106,2549,2,7,1,38,4,"Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito." 450721,106,2550,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo; " 450722,106,2551,2,8,1,44,5,"Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato." 450723,106,2552,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā; " 450724,106,2553,2,7,1,43,4,"Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā." 450725,106,2554,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Aho acchariyaṃ mayhaṃ, nibbutāyapi mātuyā; " 450726,106,2555,2,6,1,38,3,"Sārīramattasesāya , natthi sokapariddavo." 450727,106,2556,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Na sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā; " 450728,106,2557,2,6,1,38,3,"Parivajjitasantāpā , sītibhūtā sunibbutā." 450729,106,2558,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca; " 450730,106,2559,2,9,1,48,6,"Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo." 450731,106,2560,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā; " 450732,106,2561,2,8,1,36,5,"Cetopariyañāṇassa , vasī āsi ca gotamī." 450733,106,2562,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 450734,106,2563,2,7,1,43,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi tassā punabbhavo." 450735,106,2564,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca; " 450736,106,2565,2,10,1,42,7,"Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā." 450737,106,2566,2,9,1,36,4,"‘ ‘ Ayoghanahatasseva , jalato jātavedassa; " 450738,106,2567,2,8,1,39,5,"Anupubbūpasantassa , yathā na ñāyate gati." 450739,106,2568,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ; " 450740,106,2569,2,9,1,45,6,"Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ." 450741,106,2570,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā; " 450742,106,2571,2,21,1,51,5,"Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissathā’’ ti.( apa. therī2.2.97-288); " 450743,106,2572,2,4,1,44,2,Mahāpajāpatigotamītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450744,106,2573,2,4,1,22,2,7 . Guttātherīgāthāvaṇṇanā 450745,106,2574,2,9,1,53,6,Gutte yadatthaṃ {pabbajjā}tiādikā guttāya theriyā gāthā. 450746,106,2574,10,36,1,254,24,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā, paripakkakusalamūlā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbattā, guttā tissā nāmaṃ ahosi. " 450747,106,2574,37,49,1,133,12,Sā viññutaṃ patvā upanissayasampattiyā codiyamānā gharāvāsaṃ jigucchantī mātāpitaro anujānāpetvā mahāpajāpatigotamiyā santike pabbaji. 450748,106,2574,50,65,1,132,13,"Pabbajitvā ca vipassanaṃ paṭṭhapetvā bhāvanaṃ anuyuñjantiyā tassā cittaṃ cirakālaparicayena bahiddhārammaṇe vidhāvati, ekaggaṃ nāhosi. " 450749,106,2574,66,83,1,134,16,"Satthā disvā taṃ anuggaṇhanto, gandhakuṭiyaṃ yathānisinnova obhāsaṃ pharitvā tassā āsanne ākāse nisinnaṃ viya attānaṃ dassetvā ovadanto– " 450750,106,2575,2,4,1,0,0,163. 450751,106,2576,2,12,1,49,8,"‘ ‘ Gutte yadatthaṃ pabbajjā, hitvā puttaṃ vasuṃ piyaṃ; " 450752,106,2577,2,9,1,40,6,"Tameva anubrūhehi, mā cittassa vasaṃ gami. " 450753,106,2578,2,4,1,0,0,164. 450754,106,2579,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Cittena vañcitā sattā, mārassa visaye ratā; " 450755,106,2580,2,6,1,38,3,"Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvanti aviddasū. " 450756,106,2581,2,4,1,0,0,165. 450757,106,2582,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Kāmācchandañca byāpādaṃ, sakkāyadiṭṭhimeva ca; " 450758,106,2583,2,7,1,42,4,"Sīlabbataparāmāsaṃ , vicikicchaṃ ca pañcamaṃ. " 450759,106,2584,2,4,1,0,0,166. 450760,106,2585,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Saṃyojanāni etāni, pajahitvāna bhikkhunī; " 450761,106,2586,2,6,1,36,3,"Orambhāgamanīyāni , nayidaṃ punarehisi. " 450762,106,2587,2,4,1,0,0,167. 450763,106,2588,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Rāgaṃ mānaṃ avijjañca, uddhaccañca vivajjiya; " 450764,106,2589,2,7,1,44,4,"Saṃyojanāni chetvāna, dukkhassantaṃ karissasi. " 450765,106,2590,2,4,1,0,0,168. 450766,106,2591,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Khepetvā jātisaṃsāraṃ, pariññāya punabbhavaṃ; " 450767,106,2592,2,11,1,46,6,"Diṭṭheva dhamme nicchātā, upasantā carissasī’’ ti." 450768,106,2592,12,16,1,16,3,– imā gāthā ābhāsi; 450769,106,2593,2,12,1,96,9,Tattha tameva {anubrūhehī}ti yadatthaṃ yassa kilesaparinibbānassa khandhaparinibbānassa ca atthāya. 450770,106,2593,13,31,1,156,17,"Hitvā puttaṃ vasuṃ piyan ti piyāyitabbaṃ ñātiparivaṭṭaṃ bhogakkhandhañca hitvā mama sāsane pabbajjā brahmacariyavāso icchito, tameva vaḍḍheyyāsi sampādeyyāsi. " 450771,106,2593,32,44,1,98,11,Mā cittassa vasaṃ {gamī}ti dīgharattaṃ rūpādiārammaṇavasena vaḍḍhitassa kūṭacittassa vasaṃ mā gacchi. 450772,106,2594,2,13,1,94,10,"Yasmā cittaṃ nāmetaṃ māyūpamaṃ, yena vañcitā andhaputhujjanā māravasānugā saṃsāraṃ nātivattanti. " 450773,106,2594,14,23,1,34,5,Tena vuttaṃ‘‘ cittena vañcitā’’ tiādi. 450774,106,2595,2,18,1,104,10,Saṃyojanāni {etānī}ti etāni‘‘ kāmacchandañca byāpādan’’ tiādinā yathāvuttāni pañca bandhanaṭṭhena saṃyojanāni. 450775,106,2595,19,23,1,43,3,{Pajahitvānā}ti anāgāmimaggena samucchinditvā. 450776,106,2595,24,28,1,26,3,{Bhikkhunī}ti tassā ālapanaṃ. 450777,106,2595,29,40,1,127,10,{Orambhāgamanīyānī}ti rūpārūpadhātuto heṭṭhābhāge kāmadhātuyaṃ manussajīvassa hitāni upakārāni tattha paṭisandhiyā paccayabhāvato. 450778,106,2595,41,43,1,21,2,Ma-kāro padasandhikaro. 450779,106,2595,44,54,1,34,5,"‘‘ Oramāgamanīyānī’’ ti pāḷi, so evattho. " 450780,106,2595,55,68,1,119,11,Nayidaṃ {punarehisī}ti orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānena idaṃ kāmaṭṭhānaṃ kāmabhavaṃ paṭisandhivasena puna nāgamissasi. 450781,106,2595,69,71,1,21,2,Ra-kāro padasandhikaro. 450782,106,2595,72,84,1,50,7,"‘‘ Itthan’’ ti vā pāḷi, itthattaṃ kāmabhavamicceva attho. " 450783,106,2596,2,6,1,33,4,Rāgan ti rūparāgañca arūparāgañca. 450784,106,2596,7,11,1,31,4,Mānan ti aggamaggavajjhaṃ mānaṃ. 450785,106,2596,12,19,1,42,5,Avijjañca {uddhaccañcā}ti etthāpi eseva nayo. 450786,106,2596,20,24,1,37,3,{Vivajjiyā}ti vipassanāya vikkhambhetvā. 450787,106,2596,25,34,1,104,8,Saṃyojanāni {chetvānā}ti etāni rūparāgādīni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni arahattamaggena samucchinditvā. 450788,106,2596,35,43,1,86,7,Dukkhassantaṃ {karissasī}ti sabbassāpi vaṭṭadukkhassa pariyantaṃ pariyosānaṃ pāpuṇissasi. 450789,106,2597,2,8,1,67,6,Khepetvā jātisaṃsāran ti jāti samūlikasaṃsārapavattiṃ pariyosāpetvā. 450790,106,2597,9,12,1,19,2,{Nicchātā}ti nittaṇhā. 450791,106,2597,13,19,1,48,5,{Upasantā}ti sabbaso kilesānaṃ vūpasamena upasantā. 450792,106,2597,20,22,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 450793,106,2598,2,19,1,152,17,Evaṃ satthārā imāsu gāthāsu bhāsitāsu gāthāpariyosāne therī saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā udānavasena bhagavatā bhāsitaniyāmeneva imā gāthā abhāsi. 450794,106,2598,20,26,1,33,6,Teneva tā theriyā gāthā nāma jātā. 450795,106,2599,2,4,1,31,2,Guttātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450796,106,2600,2,4,1,23,2,8 . Vijayātherīgāthāvaṇṇanā 450797,106,2601,2,7,1,44,5,Catukkhattun tiādikā vijayāya theriyā gāthā. 450798,106,2601,8,37,1,266,26,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, anukkamena paribrūhitakusalamūlā devamanussesu saṃsarantī, imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarasmiṃ kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā khemāya theriyā gihikāle sahāyikā ahosi. " 450799,106,2601,38,58,1,141,16,Sā tassā pabbajitabhāvaṃ sutvā‘‘ sāpi nāma rājamahesī pabbajissati kimaṅgaṃ panāhan’’ ti pabbajitukāmāyeva hutvā khemātheriyā santikaṃ upasaṅkami. 450800,106,2601,59,74,1,112,14,"Therī tassā ajjhāsayaṃ ñatvā tathā dhammaṃ desesi, yathā saṃsāre saṃviggamānasā sāsane sā abhippasannā bhavissati. " 450801,106,2601,75,85,1,73,10,Sā taṃ dhammaṃ sutvā saṃvegajātā paṭiladdhasaddhā ca hutvā pabbajjaṃ yāci. 450802,106,2601,86,89,1,19,3,Therī taṃ pabbājesi. 450803,106,2601,90,107,1,162,16,"Sā pabbajitvā katapubbakiccā vipassanaṃ paṭṭhapetvā hetusampannatāya, na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– " 450804,106,2602,2,4,1,0,0,169. 450805,106,2603,2,10,1,46,5,"‘ ‘ Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ; " 450806,106,2604,2,8,1,40,5,"Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī. " 450807,106,2605,2,4,1,0,0,170. 450808,106,2606,2,10,1,46,5,"‘ ‘ Bhikkhuniṃ upasaṅkamma, sakkaccaṃ paripucchahaṃ; " 450809,106,2607,2,8,1,38,5,"Sā me dhammamadesesi, dhātuāyatanāni ca. " 450810,106,2608,2,4,1,0,0,171. 450811,106,2609,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Cattāri ariyasaccāni, indriyāni balāni ca; " 450812,106,2610,2,7,1,48,4,"Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, uttamatthassa pattiyā. " 450813,106,2611,2,4,1,0,0,172. 450814,106,2612,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, karontī anusāsaniṃ; " 450815,106,2613,2,7,1,39,4,"Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ. " 450816,106,2614,2,4,1,0,0,173. 450817,106,2615,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ; " 450818,106,2616,2,8,1,44,5,"Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayiṃ. " 450819,106,2617,2,4,1,0,0,174. 450820,106,2618,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Pītisukhena ca kāyaṃ, pharitvā vihariṃ tadā; " 450821,106,2619,2,11,1,49,6,"Sattamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ ti." 450822,106,2619,12,12,1,0,0,– 450823,106,2620,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450824,106,2621,2,8,1,48,6,Tattha bhikkhunin ti khemātheriṃ sandhāya vadati. 450825,106,2622,2,8,1,73,6,Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggan ti sattabojjhaṅgañca aṭṭhaṅgikañca ariyamaggaṃ. 450826,106,2622,9,17,1,70,7,Uttamatthassa {pattiyā}ti arahattassa nibbānasseva vā pattiyā adhigamāya. 450827,106,2623,2,9,1,59,5,{Pītisukhenā}ti phalasamāpattipariyāpannāya pītiyā sukhena ca. 450828,106,2623,10,16,1,58,6,Kāyan ti taṃsampayuttaṃ nāmakāyaṃ tadanusārena rūpakāyañca. 450829,106,2623,17,22,1,31,4,{Pharitvā}ti phusitvā byāpetvā vā. 450830,106,2623,23,34,1,101,11,Sattamiyā pāde pasāresin ti vipassanāya āraddhadivasato sattamiyaṃ pallaṅkaṃ bhinditvā pāde pasāresiṃ. 450831,106,2623,35,36,1,6,1,Kathaṃ? 450832,106,2623,37,44,1,80,6,"Tamokhandhaṃ padāliya, appadālitapubbaṃ mohakkhandhaṃ aggamaggañāṇāsinā padāletvā. " 450833,106,2623,45,48,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva. 450834,106,2624,2,4,1,32,2,Vijayātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450835,106,2625,2,4,1,28,2,Chakkanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 450836,106,2626,2,4,1,13,2,7 . Sattakanipāto 450837,106,2627,2,4,1,23,2,1 . Uttarātherīgāthāvaṇṇanā 450838,106,2628,2,12,1,57,6,Sattakanipāte musalāni {gahetvānā}ti uttarāya theriyā gāthā. 450839,106,2628,13,45,1,341,29,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, anukkamena sambhāvitakusalamūlā samupacitavimokkhasambhārā paripakkavimuttiparipācanīyadhammā hutvā, imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarasmiṃ kulagehe nibbattitvā {uttarā}ti laddhanāmā anukkamena viññutaṃ patvā paṭācārāya theriyā santikaṃ upasaṅkami. " 450840,106,2628,46,50,1,27,4,Therī tassā dhammaṃ kathesi. 450841,106,2628,51,60,1,70,9,Sā dhammaṃ sutvā saṃsāre jātasaṃvegā sāsane abhippasannā hutvā pabbaji. 450842,106,2628,61,83,1,227,22,Pabbajitvā ca katapubbakiccā paṭācārāya theriyā santike vipassanaṃ paṭṭhapetvā bhāvanamanuyuñjantī upanissayasampannatāya indriyānaṃ paripākaṃ gatattā ca na cirasseva vipassanaṃ ussukkāpetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 450843,106,2628,84,91,1,65,7,Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– 450844,106,2629,2,4,1,0,0,175. 450845,106,2630,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Musalāni gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā; " 450846,106,2631,2,8,1,42,5,"Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā. " 450847,106,2632,2,4,1,0,0,176. 450848,106,2633,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Ghaṭetha buddhasāsane, yaṃ katvā nānutappati; " 450849,106,2634,2,8,1,43,5,"Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamantaṃ nisīdatha. " 450850,106,2635,2,4,1,0,0,177. 450851,106,2636,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Cittaṃ upaṭṭhapetvāna, ekaggaṃ susamāhitaṃ; " 450852,106,2637,2,9,1,43,6,"Paccavekkhatha saṅkhāre, parato no ca attato. " 450853,106,2638,2,4,1,0,0,178. 450854,106,2639,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, paṭācārānusāsaniṃ; " 450855,106,2640,2,7,1,38,4,"Pāde pakkhālayitvāna, ekamante upāvisiṃ. " 450856,106,2641,2,4,1,0,0,179. 450857,106,2642,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ; " 450858,106,2643,2,8,1,45,5,"Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ. " 450859,106,2644,2,4,1,0,0,180. 450860,106,2645,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Rattiyā pacchime yāme, tamokkhandhaṃ padālayiṃ; " 450861,106,2646,2,9,1,40,6,"Tevijjā atha vuṭṭhāsiṃ, katā te anusāsanī. " 450862,106,2647,2,4,1,0,0,181. 450863,106,2648,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Sakkaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ; " 450864,106,2649,2,10,1,43,5,"Purakkhatvā vihassāmi, tevijjāmhi anāsavā’’ ti." 450865,106,2649,11,11,1,0,0,– 450866,106,2650,2,6,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450867,106,2651,2,9,1,69,6,Tattha cittaṃ {upaṭṭhapetvānā}ti bhāvanācittaṃ kammaṭṭhāne upaṭṭhapetvā. 450868,106,2651,10,11,1,6,1,Kathaṃ? 450869,106,2651,12,28,1,134,12,"Ekaggaṃ susamāhitaṃ {paccavekkhathā}ti paṭipattiṃ avekkhatha, saṅkhāre aniccātipi, dukkhātipi, anattātipi lakkhaṇattayaṃ vipassathāti attho. " 450870,106,2651,29,38,1,89,9,Idañca ovādakāle attano aññesañca bhikkhunīnaṃ theriyādīnaṃ ovādassa anuvādavasena vuttaṃ. 450871,106,2651,39,44,1,50,5,Paṭācārānusāsanin ti paṭācārāya theriyā anusiṭṭhiṃ. 450872,106,2651,45,54,1,33,5,‘‘ Paṭācārāya sāsanan’’ tipi vā pāṭho. 450873,106,2652,2,9,1,63,7,Atha vuṭṭhāsin ti tevijjābhāvappattito pacchā āsanato vuṭṭhāsiṃ. 450874,106,2652,10,24,1,130,14,Ayampi therī ekadivasaṃ paṭācārāya theriyā santike kammaṭṭhānaṃ sodhetvā attano vasanaṭṭhānaṃ pavisitvā pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi. 450875,106,2652,25,71,1,347,36,"‘‘ Na tāvimaṃ pallaṅkaṃ bhindissāmi, yāva me na anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’’ ti nicchayaṃ katvā sammasanaṃ ārabhitvā, anukkamena vipassanaṃ ussukkāpetvā maggapaṭipāṭiyā abhiññāpaṭisambhidāparivāraṃ arahattaṃ patvā ekūnavīsatiyā paccavekkhaṇāñāṇāya pavattāya‘‘ idānimhi katakiccā’’ ti somanassajātā imā gāthā udānetvā pāde pasāresi aruṇuggamanavelāyaṃ. " 450876,106,2652,72,82,1,81,10,Tato sammadeva vibhātāya rattiyā theriyā santikaṃ upagantvā imā gāthā paccudāhāsi. 450877,106,2652,83,93,1,36,6,Tena vuttaṃ‘‘ katā te anusāsanī’’ tiādi. 450878,106,2652,94,98,1,33,4,Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayameva. 450879,106,2653,2,4,1,32,2,Uttarātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450880,106,2654,2,4,1,21,2,2 . Cālātherīgāthāvaṇṇanā 450881,106,2655,2,9,1,48,5,Satiṃ {upaṭṭhapetvānā}tiādikā cālāya theriyā gāthā. 450882,106,2655,10,26,1,169,16,Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde magadhesu nālakagāme rūpasāribrāhmaṇiyā kucchimhi nibbatti. 450883,106,2655,27,45,1,105,12,"Tassā nāmaggahaṇadivase {cālā}ti nāmaṃ akaṃsu, tassā kaniṭṭhāya {upacālā}ti, atha tassā kaniṭṭhāya {sīsūpacālā}ti . " 450884,106,2655,46,57,1,86,9,"Imā tissopi dhammasenāpatissa kaniṭṭhabhaginiyo, imāsaṃ puttānampi tiṇṇaṃ idameva nāmaṃ. " 450885,106,2655,58,75,1,58,8,Ye sandhāya theragāthāya‘‘ cāle upacāle sīsūpacāle’’ ti( theragā.42) āgataṃ. 450886,106,2656,2,42,1,222,30,"Imā pana tissopi bhaginiyo‘‘ dhammasenāpati pabbajī’’ ti sutvā‘‘ na hi nūna so orako dhammavinayo, na sā orikā pabbajjā, yattha amhākaṃ ayyo pabbajito’’ ti ussāhajātā tibbacchandā assumukhaṃ rudamānaṃ ñātiparijanaṃ pahāya pabbajiṃsu. " 450887,106,2656,43,50,1,68,7,Pabbajitvā ca ghaṭentiyo vāyamantiyo nacirasseva arahattaṃ pāpuṇiṃsu. 450888,106,2656,51,57,1,58,6,Arahattaṃ pana patvā nibbānasukhena phalasukhena viharanti. 450889,106,2657,2,12,1,104,10,Tāsu cālā bhikkhunī ekadivasaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā andhavanaṃ pavisitvā divāvihāraṃ nisīdi. 450890,106,2657,13,19,1,42,6,Atha naṃ māro upasaṅkamitvā kāmehi upanesi. 450891,106,2657,20,24,1,25,4,Yaṃ sandhāya sutte vuttaṃ– 450892,106,2658,2,15,1,93,12,‘ ‘ Atha kho cālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. 450893,106,2658,16,26,1,104,9,"Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ, tenupasaṅkami divāvihārāya. " 450894,106,2658,27,33,1,66,6,Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. 450895,106,2658,34,60,1,98,13,"Atha kho māro pāpimā yena cālā bhikkhunī, tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā cālaṃ bhikkhuniṃ etadavocā’’ ti( saṃ. ni.1.167). " 450896,106,2659,2,19,1,125,13,Andhavanamhi divāvihāraṃ nisinnaṃ māro upasaṅkamitvā brahmacariyavāsato vicchinditukāmo‘‘ kaṃ nu uddissa muṇḍāsī’’ tiādiṃ pucchi. 450897,106,2659,20,32,1,121,12,Athassa satthu guṇe dhammassa ca niyyānikabhāvaṃ pakāsetvā attano katakiccabhāvavibhāvanena tassa visayātikkamaṃ pavedesi. 450898,106,2659,33,40,1,48,6,Taṃ sutvā māro dukkhī dummano tatthevantaradhāyi. 450899,106,2659,41,50,1,59,9,Atha sā attanā mārena ca bhāsitā gāthā udānavasena kathentī– 450900,106,2660,2,4,1,0,0,182. 450901,106,2661,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Satiṃ upaṭṭhapetvāna, bhikkhunī bhāvitindriyā; " 450902,106,2662,2,8,1,46,5,"Paṭivijjhi padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ. " 450903,106,2663,2,4,1,0,0,183. 450904,106,2664,2,13,1,42,8,"‘ ‘ Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissati; " 450905,106,2665,2,11,1,42,7,"Na ca rocesi pāsaṇḍe, kimidaṃ carasi momuhā. " 450906,106,2666,2,4,1,0,0,184. 450907,106,2667,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhiyo upanissitā; " 450908,106,2668,2,11,1,46,8,"Na te dhammaṃ vijānanti, na te dhammassa kovidā. " 450909,106,2669,2,4,1,0,0,185. 450910,106,2670,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo; " 450911,106,2671,2,8,1,43,5,"So me dhammamadesesi, diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ. " 450912,106,2672,2,4,1,0,0,186. 450913,106,2673,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; " 450914,106,2674,2,7,1,46,4,"Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. " 450915,106,2675,2,4,1,0,0,187. 450916,106,2676,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā; " 450917,106,2677,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 450918,106,2678,2,4,1,0,0,188. 450919,106,2679,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito; " 450920,106,2680,2,12,1,43,7,"Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ ti." 450921,106,2680,13,13,1,0,0,– 450922,106,2681,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450923,106,2682,2,13,1,123,10,Tattha satiṃ {upaṭṭhapetvānā}ti satipaṭṭhānabhāvanāvasena kāyādīsu asubhadukkhāniccānattavasena satiṃ suṭṭhu upaṭṭhitaṃ katvā. 450924,106,2682,14,19,1,35,4,{Bhikkhunī}ti attānaṃ sandhāya vadati. 450925,106,2682,20,24,1,62,3,{Bhāvitindriyā}ti ariyamaggabhāvanāya bhāvitasaddhādipañcindriyā. 450926,106,2682,25,36,1,94,10,Paṭivijjhi padaṃ santan ti santaṃ padaṃ nibbānaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena paṭivijjhi sacchākāsi. 450927,106,2682,37,41,1,53,4,Saṅkhārūpasaman ti sabbasaṅkhārānaṃ upasamahetubhūtaṃ. 450928,106,2682,42,45,1,23,3,Sukhan ti accantasukhaṃ. 450929,106,2683,2,13,1,36,8,‘ ‘ Kaṃ nu uddissā’’ ti gāthā mārena vuttā. 450930,106,2683,14,36,1,136,20,"Tatrāyaṃ saṅkhepattho– imasmiṃ loke bahū samayā tesañca desetāro bahū eva titthakarā, tesu kaṃ nu kho tvaṃ uddissa muṇḍāsi muṇḍitakesā asi. " 450931,106,2683,37,48,1,66,10,"Na kevalaṃ muṇḍāva, atha kho kāsāvadhāraṇena ca samaṇī viya dissati. " 450932,106,2683,49,62,1,94,12,Na ca rocesi {pāsaṇḍe}ti tāpasaparibbājakādīnaṃ ādāsabhūte pāsaṇḍe te te samayantare neva rocesi. 450933,106,2683,63,84,1,151,18,"Kimidaṃ carasi {momuhā}ti kiṃ nāmidaṃ, yaṃ pāsaṇḍavihitaṃ ujuṃ nibbānamaggaṃ pahāya ajja kālikaṃ kumaggaṃ paṭipajjantī ativiya mūḷhā carasi paribbhamasīti. " 450934,106,2684,2,16,1,74,9,Taṃ sutvā therī paṭivacanadānamukhena taṃ tajjentī‘‘ ito bahiddhā’’ tiādimāha. 450935,106,2684,17,27,1,93,10,Tattha ito bahiddhā pāsaṇḍā nāma ito sammāsambuddhassa sāsanato bahiddhā kuṭīsakabahukārādikā. 450936,106,2684,28,38,1,73,9,Te hi sattānaṃ taṇhāpāsaṃ diṭṭhipāsañca ḍenti oḍḍentīti {pāsaṇḍā}ti vuccati. 450937,106,2684,39,40,1,6,1,Tenāha– 450938,106,2684,41,55,1,87,9,"‘‘ diṭṭhiyo upanissitā’’ ti sassatadiṭṭhigatāni upecca nissitā, diṭṭhigatāni ādiyiṃsūti attho. " 450939,106,2684,56,62,1,57,5,"Yadaggena ca diṭṭhisannissitā, tadaggena pāsaṇḍasannissitā. " 450940,106,2684,63,84,1,139,16,Na te dhammaṃ {vijānantī}ti ye pāsaṇḍino sassatadiṭṭhigatasannissitā‘‘ ayaṃ pavatti evaṃ pavattatī’’ ti pavattidhammampi yathābhūtaṃ na vijānanti. 450941,106,2684,85,110,1,148,18,"Na te dhammassa {kovidā}ti‘‘ ayaṃ nivatti evaṃ nivattatī’’ ti nivattidhammassāpi akusalā, pavattidhammamaggepi hi te saṃmūḷhā, kimaṅgaṃ pana nivattidhammeti. " 450942,106,2685,2,22,1,127,16,Evaṃ pāsaṇḍavādānaṃ aniyyānikataṃ dassetvā idāni kaṃ nu uddissa muṇḍāsīti pañhaṃ vissajjetuṃ‘‘ atthi sakyakule jāto’’ tiādi vuttaṃ. 450943,106,2685,23,31,1,93,8,Tattha diṭṭhīnaṃ samatikkaman ti sabbāsaṃ diṭṭhīnaṃ samatikkamanupāyaṃ diṭṭhijālaviniveṭhanaṃ. 450944,106,2685,32,34,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 450945,106,2686,2,4,1,30,2,Cālātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 450946,106,2687,2,4,1,24,2,3 . Upacālātherīgāthāvaṇṇanā 450947,106,2688,2,7,1,39,4,{Satimatī}tiādikā upacālāya theriyā gāthā. 450948,106,2688,8,14,1,47,6,Tassā vatthu cālāya theriyā vatthumhi vuttameva. 450949,106,2688,15,25,1,78,10,Ayampi hi cālā viya pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ patvā udānentī– 450950,106,2689,2,4,1,0,0,189. 450951,106,2690,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Satimatī cakkhumatī, bhikkhunī bhāvitindriyā; " 450952,106,2691,2,10,1,43,5,"Paṭivijjhi padaṃ santaṃ, akāpurisasevitan’’ ti." 450953,106,2691,11,11,1,0,0,– 450954,106,2692,2,5,1,18,3,Imaṃ gāthaṃ abhāsi. 450955,106,2693,2,21,1,170,16,"Tattha {satimatī}ti satisampannā, pubbabhāge paramena satinepakkena samannāgatā hutvā pacchā ariyamaggassa bhāvitattā sativepullappattiyā uttamāya satiyā samannāgatāti attho. " 450956,106,2693,22,41,1,179,16,"{Cakkhumatī}ti paññācakkhunā samannāgatā, ādito udayatthagāminiyā paññāya ariyāya nibbedhikāya samannāgatā hutvā paññāvepullappattiyā paramena paññācakkhunā samannāgatāti vuttaṃ hoti. " 450957,106,2693,42,49,1,77,7,Akāpurisasevitan ti alāmakapurisehi uttamapurisehi ariyehi buddhādīhi sevitaṃ. 450958,106,2694,2,17,1,73,12,‘ ‘ Kinnu jātiṃ na rocesī’’ ti gāthā theriṃ kāmesu upahāretukāmena mārena vuttā. 450959,106,2694,18,43,1,61,12,‘‘ Kiṃ nu tvaṃ bhikkhuni na rocesī’’ ti( saṃ. ni.1.167) hi mārena puṭṭhā therī āha– 450960,106,2694,44,56,1,32,6,"‘‘ jātiṃ khvāhaṃ, āvuso, na rocemī’’ ti. " 450961,106,2694,57,71,1,94,12,"Atha naṃ māro jātassa kāmā paribhogā, tasmā jātipi icchitabbā, kāmāpi paribhuñjitabbāti dassento– " 450962,106,2695,2,4,1,0,0,190. 450963,106,2696,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Kinnu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati; " 450964,106,2697,2,10,1,42,5,"Bhuñjāhi kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ ti." 450965,106,2697,11,11,1,0,0,– 450966,106,2698,2,3,1,9,1,Gāthamāha . 450967,106,2699,2,22,1,96,17,"Tassattho – kiṃ nu taṃ kāraṇaṃ, yena tvaṃ upacāle jātiṃ na rocesi na roceyyāsi, na taṃ kāraṇaṃ atthi. " 450968,106,2699,23,34,1,99,11,Yasmā jāto kāmāni bhuñjati idha jāto kāmaguṇasaṃhitāni rūpādīni paṭisevanto kāmasukhaṃ paribhuñjati. 450969,106,2699,35,46,1,76,10,"Na hi ajātassa taṃ atthi, tasmā bhuñjāhi kāmaratiyo kāmakhiḍḍāratiyo anubhava. " 450970,106,2699,47,64,1,108,13,Māhu pacchānutāpinī‘‘ yobbaññe sati vijjamānesu bhogesu na mayā kāmasukhamanubhūtan’’ ti pacchānutāpinī mā ahosi. 450971,106,2699,65,76,1,102,11,Imasmiṃ loke dhammā nāma yāvadeva atthādhigamattho attho ca kāmasukhatthoti pākaṭoyamatthoti adhippāyo. 450972,106,2700,2,14,1,90,11,Taṃ sutvā therī jātiyā dukkhanimittataṃ attano ca tassa visayātikkamaṃ vibhāvetvā tajjentī– 450973,106,2701,2,4,1,0,0,191. 450974,106,2702,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Jātassa maraṇaṃ hoti, hatthapādāna chedanaṃ; " 450975,106,2703,2,7,1,45,4,"Vadhabandhapariklesaṃ , jāto dukkhaṃ nigacchati. " 450976,106,2704,2,4,1,0,0,192. 450977,106,2705,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Atthi sakyakule jāto, sambuddho aparājito; " 450978,106,2706,2,8,1,40,5,"So me dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ. " 450979,106,2707,2,4,1,0,0,193. 450980,106,2708,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; " 450981,106,2709,2,7,1,46,4,"Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. " 450982,106,2710,2,4,1,0,0,194. 450983,106,2711,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā; " 450984,106,2712,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 450985,106,2713,2,4,1,0,0,195. 450986,106,2714,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito; " 450987,106,2715,2,12,1,43,7,"Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ ti." 450988,106,2715,13,13,1,0,0,– 450989,106,2716,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 450990,106,2717,2,15,1,77,11,"Tattha jātassa maraṇaṃ {hotī}ti yasmā jātassa sattassa maraṇaṃ hoti, na ajātassa. " 450991,106,2717,16,30,1,93,12,"Na kevalaṃ maraṇameva, atha kho jarārogādayo yattakānatthā, sabbepi te jātassa honti jātihetukā. " 450992,106,2717,31,33,1,14,2,Tenāha bhagavā– 450993,106,2717,34,56,1,72,5,‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavantī’’ ti( mahāva.1; vibha.225; udā.1). 450994,106,2717,57,58,1,8,1,Tenevāha– 450995,106,2717,59,73,1,74,9,"‘‘ hatthapādāna chedanan’’ ti hatthapādānaṃ chedanaṃ jātasseva hoti, na ajātassa. " 450996,106,2717,74,81,1,80,7,Hatthapādachedanāpadesena cettha bāttiṃsa kammakāraṇāpi dassitā evāti daṭṭhabbaṃ. 450997,106,2717,82,83,1,8,1,Tenevāha– 450998,106,2717,84,94,1,48,5,"‘‘ vadhabandhapariklesaṃ, jāto dukkhaṃ nigacchatī’’ ti. " 450999,106,2717,95,116,1,193,19,"Jīvitaviyojanamuṭṭhippahārādisaṅkhātaṃ vadhapariklesañceva andubandhanādisaṅkhātaṃ bandhapariklesaṃ aññañca yaṃkiñci dukkhaṃ nāma taṃ sabbaṃ jāto eva nigacchati, na ajāto, tasmā jātiṃ na rocemīti. " 451000,106,2718,2,12,1,85,9,Idāni jātiyā kāmānañca accantameva attanā samatikkantabhāvaṃ mūlato paṭṭhāya dassentī– 451001,106,2718,13,21,1,31,4,‘‘ atthi sakyakule jāto’’ tiādimāha. 451002,106,2718,22,29,1,52,6,Tattha {aparājito}ti kilesamārādinā kenaci na parājito. 451003,106,2718,30,42,1,83,10,"Satthā hi sabbābhibhū sadevakaṃ lokaṃ aññadatthu abhibhavitvā ṭhito , tasmā aparājito. " 451004,106,2718,43,46,1,29,3,Sesaṃ vuttanayattā uttānameva. 451005,106,2719,2,4,1,33,2,Upacālātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451006,106,2720,2,4,1,29,2,Sattakanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451007,106,2721,2,4,1,13,2,8 . Aṭṭhakanipāto 451008,106,2722,2,4,1,27,2,1 . Sīsūpacālātherīgāthāvaṇṇanā 451009,106,2723,2,11,1,70,6,Aṭṭhakanipāte bhikkhunī {sīlasampannā}tiādikā sīsūpacālāya theriyā gāthā. 451010,106,2723,12,18,1,54,6,Imissāpi vatthu cālāya theriyā vatthumhi vuttanayameva. 451011,106,2723,19,37,1,174,17,"Ayampi hi āyasmato dhammasenāpatissa pabbajitabhāvaṃ sutvā sayampi ussāhajātā pabbajitvā katapubbakiccā vipassanaṃ paṭṭhapetvā, ghaṭentī vāyamantī nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. " 451012,106,2723,38,49,1,129,11,Arahattaṃ patvā phalasamāpattisukhena viharantī ekadivasaṃ attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā katakiccāti somanassajātā udānavasena– 451013,106,2724,2,4,1,0,0,196. 451014,106,2725,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Bhikkhunī sīlasampannā, indriyesu susaṃvutā; " 451015,106,2726,2,10,1,43,5,"Adhigacche padaṃ santaṃ, asecanakamojavan’’ ti." 451016,106,2726,11,13,1,9,1,– gāthamāha; 451017,106,2727,2,9,1,72,6,Tattha {sīlasampannā}ti parisuddhena bhikkhunisīlena samannāgatā paripuṇṇā. 451018,106,2727,10,30,1,151,16,"Indriyesu {susaṃvutā}ti manacchaṭṭhesu indriyesu suṭṭhu saṃvutā, rūpādiārammaṇe iṭṭhe rāgaṃ, aniṭṭhe dosaṃ, asamapekkhane mohañca pahāya suṭṭhu pihitindriyā. " 451019,106,2727,31,44,1,138,12,"Asecanakamojavan ti kenaci anāsittakaṃ ojavantaṃ sabhāvamadhuraṃ sabbassāpi kilesarogassa vūpasamanosadhabhūtaṃ ariyamaggaṃ, nibbānameva vā. " 451020,106,2727,45,55,1,104,10,Ariyamaggampi hi nibbānatthikehi paṭipajjitabbato kilesapariḷāhābhāvato ca padaṃ santanti vattuṃ vaṭṭati. 451021,106,2728,2,4,1,0,0,197. 451022,106,2729,2,12,1,39,8,"‘ ‘ Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā; " 451023,106,2730,2,8,1,38,5,"Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino; " 451024,106,2731,2,13,1,49,8,"Tattha cittaṃ paṇīdhehi, yattha te vusitaṃ pure’’ ti." 451025,106,2731,14,14,1,0,0,– 451026,106,2732,2,15,1,109,12,Ayaṃ gāthā kāmasaggesu nikantiṃ uppādehīti tattha uyyojanavasena theriṃ samāpattiyā cāvetukāmena mārena vuttā. 451027,106,2733,2,13,1,76,9,"Tattha sahapuññakārino tettiṃsa janā yattha upapannā, taṃ ṭhānaṃ tāvatiṃsanti. " 451028,106,2733,14,19,1,43,5,Tattha nibbattā sabbepi devaputtā tāvatiṃsā. 451029,106,2733,20,33,1,55,8,Keci pana‘‘ tāvatiṃsāti tesaṃ devānaṃ nāmamevā’’ ti vadanti. 451030,106,2733,34,43,1,69,9,Dvīhi devalokehi visiṭṭhaṃ dibbaṃ sukhaṃ yātā upayātā sampannāti yāmā. 451031,106,2733,44,49,1,43,5,Dibbāya sampattiyā tuṭṭhā pahaṭṭhāti tusitā. 451032,106,2733,50,58,1,104,8,Pakatipaṭiyattārammaṇato atirekena ramitukāmatākāle yathārucite bhoge nimminitvā ramantīti nimmānaratino. 451033,106,2733,59,67,1,70,8,Cittaruciṃ ñatvā parehi nimmitesu bhogesu vasaṃ vattentīti vasavattino. 451034,106,2733,68,82,1,106,12,"Tattha cittaṃ {paṇīdhehī}ti tasmiṃ tāvatiṃsādike devanikāye tava cittaṃ ṭhapehi, upapajjanāya nikantiṃ karohi. " 451035,106,2733,83,90,1,74,7,Cātumahārājikānaṃ bhogā itarehi nihīnāti adhippāyena tāvatiṃsādayova vuttā. 451036,106,2733,91,101,1,61,9,Yattha te vusitaṃ {pure}ti yesu devanikāyesu tayā pubbe vutthaṃ. 451037,106,2733,102,123,1,155,19,"Ayaṃ kira pubbe devesu uppajjantī, tāvatiṃsato paṭṭhāya pañcakāmasagge sodhetvā puna heṭṭhato otarantī, tusitesu ṭhatvā tato cavitvā idāni manussesu nibbattā. " 451038,106,2734,2,5,1,15,3,Taṃ sutvā therī– 451039,106,2734,6,14,1,32,4,"‘‘ tiṭṭhatu, māra, tayā vuttakāmaloko. " 451040,106,2734,15,21,1,50,6,Aññopi sabbo loko rāgaggiādīhi āditto sampajjalito. 451041,106,2734,22,39,1,107,15,Na tattha viññūnaṃ cittaṃ ramatī’’ ti kāmato ca lokato ca attano vinivattitamānasataṃ dassetvā māraṃ tajjentī– 451042,106,2735,2,4,1,0,0,198. 451043,106,2736,2,14,1,47,9,"Yāmā ca‘‘ tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā; " 451044,106,2737,2,8,1,38,5,"Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino. " 451045,106,2738,2,4,1,0,0,199. 451046,106,2739,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Kālaṃ kālaṃ bhavā bhavaṃ, sakkāyasmiṃ purakkhatā; " 451047,106,2740,2,6,1,36,3,"Avītivattā sakkāyaṃ, jātimaraṇasārino. " 451048,106,2741,2,4,1,0,0,200. 451049,106,2742,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Sabbo ādīpito loko, sabbo loko padīpito; " 451050,106,2743,2,9,1,41,6,"Sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito. " 451051,106,2744,2,4,1,0,0,201. 451052,106,2745,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Akampiyaṃ atuliyaṃ, aputhujjanasevitaṃ; " 451053,106,2746,2,9,1,43,6,"Buddho dhammamadesesi, tattha me nirato mano. " 451054,106,2747,2,4,1,0,0,202. 451055,106,2748,2,12,1,42,7,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā; " 451056,106,2749,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 451057,106,2750,2,4,1,0,0,203. 451058,106,2751,2,12,1,44,6,"‘ ‘ Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito; " 451059,106,2752,2,12,1,43,7,"Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ ti." 451060,106,2752,13,13,1,0,0,– 451061,106,2753,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 451062,106,2754,2,9,1,35,7,Tattha kālaṃ kālan ti taṃ taṃ kālaṃ. 451063,106,2754,10,15,1,30,5,Bhavā bhavan ti bhavato bhavaṃ. 451064,106,2754,16,19,1,29,3,Sakkāyasmin ti khandhapañcake. 451065,106,2754,20,23,1,29,2,{Purakkhatā}ti purakkhārakārino. 451066,106,2754,24,55,1,234,26,"Idaṃ vuttaṃ hoti– māra, tayā vuttā tāvatiṃsādayo devā bhavato bhavaṃ upagacchantā aniccatādianekādīnavākule sakkāye patiṭṭhitā, tasmā tasmiṃ bhave uppattikāle, vemajjhakāle, pariyosānakāleti tasmiṃ tasmiṃ kāle sakkāyameva purakkhatvā ṭhitā. " 451067,106,2754,56,74,1,181,17,"Tato eva avītivattā sakkāyaṃ nissaraṇābhimukhā ahutvā sakkāyatīrameva anuparidhāvantā jātimaraṇasārino rāgādīhi anugatattā punappunaṃ jātimaraṇameva anussaranti, tato na vimuccantīti. " 451068,106,2755,2,20,1,120,14,"Sabbo ādīpito {loko}ti, māra, na kevalaṃ tayā vuttakāmalokoyeva dhātuttayasaññito, sabbopi loko rāgaggiādīhi ekādasahi āditto. " 451069,106,2755,21,25,1,40,4,Tehiyeva punappunaṃ ādīpitatāya padīpito. 451070,106,2755,26,29,1,37,3,Nirantaraṃ ekajālībhūtatāya pajjalito. 451071,106,2755,30,39,1,69,9,Taṇhāya sabbakilesehi ca ito cito ca kampitatāya calitatāya pakampito. 451072,106,2756,2,28,1,170,21,"Evaṃ āditte pajjalite pakampite ca loke kenacipi kampetuṃ cāletuṃ asakkuṇeyyatāya akampiyaṃ, guṇato‘‘ ettako’’ ti tuletuṃ asakkuṇeyyatāya attanā sadisassa abhāvato ca atuliyaṃ. " 451073,106,2756,29,35,1,74,6,Buddhādīhi ariyehi eva gocarabhāvanābhigamato sevitattā aputhujjanasevitaṃ. 451074,106,2756,36,48,1,143,12,Buddho bhagavā maggaphalanibbānappabhedaṃ navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ mahākaruṇāya sañcoditamānaso adesesi sadevakassa lokassa kathesi pavedesi. 451075,106,2756,49,61,1,81,11,"Tattha tasmiṃ ariyadhamme mayhaṃ mano nirato abhirato, na tato vinivattatīti attho. " 451076,106,2756,62,65,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva. 451077,106,2757,2,4,1,36,2,Sīsūpacālātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451078,106,2758,2,4,1,29,2,Aṭṭhakanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451079,106,2759,2,4,1,12,2,9 . Navakanipāto 451080,106,2760,2,4,1,27,2,1 . Vaḍḍhamātutherīgāthāvaṇṇanā 451081,106,2761,2,15,1,70,9,Navakanipāte mā su te vaḍḍha {lokamhī}tiādikā vaḍḍhamātāya theriyā gāthā. 451082,106,2761,16,40,1,238,23,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde bhārukacchakanagare kulagehe nibbattitvā vayappattā patikulaṃ gatā ekaṃ puttaṃ vijāyi. " 451083,106,2761,41,46,1,26,4,Tassa {vaḍḍho}ti nāmaṃ ahosi. 451084,106,2761,47,53,1,42,5,Tato paṭṭhāya sā {vaḍḍhamātā}ti voharīyittha. 451085,106,2761,54,66,1,111,12,Sā bhikkhūnaṃ santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā puttaṃ ñātīnaṃ niyyādetvā bhikkhunupassayaṃ gantvā pabbaji. 451086,106,2761,67,85,1,63,8,"Ito paraṃ yaṃ vattabbaṃ, taṃ vaḍḍhattherassa vatthumhi( theragā. aṭṭha.2. vaḍḍhattheragāthāvaṇṇanā) āgatameva. " 451087,106,2761,86,109,1,169,19,Vaḍḍhattherañhi attano puttaṃ santaruttaraṃ ekakaṃ bhikkhunupassaye attano dassanatthāya upagataṃ ayaṃ therī‘‘ kasmā tvaṃ ekako santaruttarova idhāgato’’ ti codetvā ovadantī– 451088,106,2762,2,4,1,0,0,204. 451089,106,2763,2,13,1,45,9,"‘ ‘ Mā su te vaḍḍha lokamhi, vanatho ahu kudācanaṃ; " 451090,106,2764,2,9,1,43,6,"Mā puttaka punappunaṃ, ahu dukkhassa bhāgimā. " 451091,106,2765,2,4,1,0,0,205. 451092,106,2766,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sukhañhi vaḍḍha munayo, anejā chinnasaṃsayā; " 451093,106,2767,2,7,1,38,4,"Sītibhūtā damappattā, viharanti anāsavā. " 451094,106,2768,2,4,1,0,0,206. 451095,106,2769,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tehānuciṇṇaṃ isīhi, maggaṃ dassanapattiyā; " 451096,106,2770,2,10,1,46,5,"Dukkhassantakiriyāya , tvaṃ vaḍḍha anubrūhayā’’ ti." 451097,106,2770,11,11,1,0,0,– 451098,106,2771,2,6,1,22,4,Imā tisso gāthā abhāsi. 451099,106,2772,2,16,1,73,12,"Tattha mā su te vaḍḍha lokamhi, vanatho ahu kudācanan ti {sū}ti nipātamattaṃ. " 451100,106,2772,17,34,1,98,13,"Vaḍḍha, puttaka, sabbasmimpi sattaloke, saṅkhāraloke ca kilesavanatho tuyhaṃ kadācipi mā ahu mā ahosi . " 451101,106,2772,35,37,1,17,2,Tattha kāraṇamāha– 451102,106,2772,38,62,1,138,17,"‘‘ mā, puttaka, punappunaṃ, ahu dukkhassa bhāgimā’’ ti vanathaṃ anucchindanto taṃ nimittassa punappunaṃ aparāparaṃ jātiādidukkhassa bhāgī mā ahosi. " 451103,106,2773,2,20,1,108,12,Evaṃ vanathassa asamucchede ādīnavaṃ dassetvā idāni samucchede ānisaṃsaṃ dassentī‘‘ sukhañhi vaḍḍhā’’ tiādimāha. 451104,106,2773,21,62,1,343,33,"Tassattho– puttaka, vaḍḍha moneyyadhammasamannāgatena munayo, ejāsaṅkhātāya taṇhāya abhāvena anejā, dassanamaggeneva pahīnavicikicchatāya chinnasaṃsayā, sabbakilesapariḷāhābhāvena sītibhūtā, uttamassa damathassa adhigatattā damappattā anāsavā khīṇāsavā sukhaṃ viharanti, na tesaṃ etarahi cetodukkhaṃ atthi, āyatiṃ pana sabbampi dukkhaṃ na bhavissateva. " 451105,106,2774,2,29,1,224,22,"Yasmā cetevaṃ, tasmā tehānuciṇṇaṃ isīhi… pe… {anubrūhayā}ti tehi khīṇāsavehi isīhi anuciṇṇaṃ paṭipannaṃ samathavipassanāmaggaṃ ñāṇadassanassa adhigamāya sakalassāpi vaṭṭadukkhassa antakiriyāya vaḍḍha, tvaṃ anubrūhaya vaḍḍheyyāsīti. " 451106,106,2775,2,18,1,90,12,Taṃ sutvā vaḍḍhatthero‘‘ addhā mama mātā arahatte patiṭṭhitā’’ ti cintetvā tamatthaṃ pavedento– 451107,106,2776,2,4,1,0,0,207. 451108,106,2777,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Visāradāva bhaṇasi, etamatthaṃ janetti me; " 451109,106,2778,2,13,1,44,8,"Maññāmi nūna māmike, vanatho te na vijjatī’’ ti." 451110,106,2778,14,16,1,9,1,– gāthamāha; 451111,106,2779,2,37,1,187,26,"Tattha visāradāva bhaṇasi, etamatthaṃ janetti {me}ti‘‘ mā su te vaḍḍha lokamhi, vanatho ahu kudācanan’’ ti etamatthaṃ etaṃ ovādaṃ, amma, vigatasārajjā katthaci alaggā anallīnāva hutvā mayhaṃ vadasi. " 451112,106,2779,38,66,1,152,22,"Tasmā maññāmi nūna māmike, vanatho te na {vijjatī}ti, nūna māmike mayhaṃ, amma, gehasitapemamattopi vanatho tuyhaṃ mayi na vijjatīti maññāmi, na māmikāti attho. " 451113,106,2780,2,21,1,106,15,Taṃ sutvā therī‘‘ aṇumattopi kileso katthacipi visaye mama na vijjatī’’ ti vatvā attano katakiccataṃ pakāsentī– 451114,106,2781,2,4,1,0,0,208. 451115,106,2782,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Ye keci vaḍḍha saṅkhārā, hīnā ukkaṭṭhamajjhimā; " 451116,106,2783,2,9,1,38,6,"Aṇūpi aṇumattopi, vanatho me na vijjati. " 451117,106,2784,2,4,1,0,0,209. 451118,106,2785,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Sabbe me āsavā khīṇā, appamattassa jhāyato; " 451119,106,2786,2,12,1,48,7,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti." 451120,106,2786,13,13,1,0,0,– 451121,106,2787,2,5,1,19,2,Imaṃ gāthādvayamāha. 451122,106,2788,2,7,1,31,4,Tattha ye {kecī}ti aniyamavacanaṃ. 451123,106,2788,8,11,1,25,2,{Saṅkhārā}ti saṅkhatadhammā. 451124,106,2788,12,16,1,24,3,{Hīnā}ti lāmakā patikuṭṭhā. 451125,106,2788,17,23,1,42,5,{Ukkaṭṭhamajjhimā}ti paṇītā ceva majjhimā ca. 451126,106,2788,24,33,1,69,8,"Tesu vā asaṅkhatā hīnā jātisaṅkhatā ukkaṭṭhā, ubhayavimissitā majjhimā. " 451127,106,2788,34,45,1,74,9,"Hīnehi vā chandādīhi nibbattitā hīnā, majjhimehi majjhimā, paṇītehi ukkaṭṭhā. " 451128,106,2788,46,57,1,63,9,"Akusalā dhammā vā hīnā, lokuttarā dhammā ukkaṭṭhā, itarā majjhimā. " 451129,106,2788,58,72,1,82,12,"Aṇūpi {aṇumattopī}ti na kevalaṃ tayi eva, atha kho ye keci hīnādibhedabhinnā saṅkhārā. " 451130,106,2788,73,82,1,70,9,Tesu sabbesu aṇūpi aṇumattopi atiparittakopi vanatho mayhaṃ na vijjati. 451131,106,2789,2,4,1,17,2,Tattha kāraṇamāha– 451132,106,2789,5,17,1,44,7,"‘‘ sabbe me āsavā khīṇā, appamattassa jhāyato’’ ti. " 451133,106,2789,18,28,1,82,8,"Tattha appamattassa {jhāyato}ti appamattāya jhāyantiyā, liṅgavipallāsena hetaṃ vuttaṃ. " 451134,106,2789,29,40,1,66,10,"Ettha ca yasmā tisso vijjā anuppattā, tasmā kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 451135,106,2789,41,58,1,98,15,"Yasmā appamattā jhāyinī, tasmā sabbe me āsavā khīṇā, aṇūpi aṇumattopi vanatho me na vijjatīti yojanā. " 451136,106,2790,2,25,1,210,23,Evaṃ vuttaovādaṃ aṅkusaṃ katvā sañjātasaṃvego thero vihāraṃ gantvā divāṭṭhāne nisinno vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā sañjātasomanasso mātu santikaṃ gantvā aññaṃ byākaronto– 451137,106,2791,2,4,1,0,0,210. 451138,106,2792,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Uḷāraṃ vata me mātā, patodaṃ samavassari; " 451139,106,2793,2,7,1,42,4,"Paramatthasañhitā gāthā, yathāpi anukampikā. " 451140,106,2794,2,4,1,0,0,211. 451141,106,2795,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, anusiṭṭhiṃ janettiyā; " 451142,106,2796,2,6,1,42,3,"Dhammasaṃvegamāpādiṃ , yogakkhemassa pattiyā. " 451143,106,2797,2,4,1,0,0,212. 451144,106,2798,2,9,1,42,4,"‘ ‘ Sohaṃ padhānapahitatto, rattindivamatandito; " 451145,106,2799,2,11,1,44,6,"Mātarā codito sante, aphusiṃ santimuttaman’’ ti." 451146,106,2799,12,12,1,0,0,– 451147,106,2800,2,6,1,22,4,Imā tisso gāthā abhāsi. 451148,106,2801,2,16,1,116,13,Atha therī attano vacanaṃ aṅkusaṃ katvā puttassa arahattappattiyā ārādhitacittā tena bhāsitagāthā sayaṃ paccanubhāsi. 451149,106,2801,17,23,1,33,6,Evaṃ tāpi theriyā gāthā nāma jātā. 451150,106,2802,2,7,1,33,5,Tattha uḷāran ti vipulaṃ mahantaṃ. 451151,106,2802,8,12,1,23,3,Patodan ti ovādapatodaṃ. 451152,106,2802,13,19,1,43,5,{Samavassarī}ti sammā pavattesi vatāti yojanā. 451153,106,2802,20,32,1,50,8,Ko pana so patodoti āha‘‘ paramatthasañhitā gāthā’’ ti. 451154,106,2802,33,49,1,58,10,"Taṃ‘‘ mā su te, vaḍḍha, lokamhī’’ tiādikā gāthā sandhāya vadati. " 451155,106,2802,50,68,1,171,16,"Yathāpi {anukampikā}ti yathā aññāpi anuggāhikā, evaṃ mayhaṃ mātā pavattinivattivibhāvanagāthāsaṅkhātaṃ uḷāraṃ patodaṃ pājanadaṇḍakaṃ mama ñāṇavegasamuttejaṃ pavattesīti attho. " 451156,106,2803,2,10,1,84,8,Dhammasaṃvegamāpādin ti ñāṇabhayāvahattā ativiya mahantaṃ bhiṃsanaṃ saṃvegaṃ āpajjiṃ. 451157,106,2804,2,7,1,73,4,{Padhānapahitatto}ti catubbidhasammappadhānayogena dibbānaṃ paṭipesitacitto. 451158,106,2804,8,17,1,77,9,Aphusiṃ santimuttaman ti anuttaraṃ santiṃ nibbānaṃ phusiṃ adhigacchinti attho. 451159,106,2805,2,4,1,36,2,Vaḍḍhamātutherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451160,106,2806,2,4,1,28,2,Navakanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451161,106,2807,2,4,1,15,2,10 . Ekādasakanipāto 451162,106,2808,2,4,1,27,2,1 . Kisāgotamītherīgāthāvaṇṇanā 451163,106,2809,2,10,1,64,5,Ekādasakanipāte {kalyāṇamittatā}tiādikā kisāgotamiyā theriyā gāthā. 451164,106,2809,11,38,1,252,27,Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthu santike dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ lūkhacīvaradhārīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi. 451165,106,2809,39,48,1,98,9,Sā kappasatasahassaṃ devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ duggatakule nibbatti. 451166,106,2809,49,53,1,24,4,Gotamī tissā nāmaṃ ahosi. 451167,106,2809,54,63,1,46,5,Kisasarīratāya pana‘‘ kisāgotamī’’ ti voharīyittha. 451168,106,2809,64,70,1,55,6,Taṃ patikulaṃ gataṃ duggatakulassa dhītāti paribhaviṃsu. 451169,106,2809,71,75,1,21,4,Sā ekaṃ puttaṃ vijāyi. 451170,106,2809,76,80,1,34,4,Puttalābhena cassā sammānaṃ akaṃsu. 451171,106,2809,81,88,1,61,7,So panassā putto ādhāvitvā paridhāvitvā kīḷanakāle kālamakāsi. 451172,106,2809,89,92,1,25,3,Tenassā sokummādo uppajji. 451173,106,2810,2,40,1,236,28,"Sā ‘‘ ahaṃ pubbe paribhavapattā hutvā puttassa jātakālato paṭṭhāya sakkāraṃ pāpuṇiṃ , ime mayhaṃ puttaṃ bahi chaḍḍetumpi vāyamantī’’ ti sokummādavasena matakaḷevaraṃ aṅkenādāya‘‘ puttassa me bhesajjaṃ dethā’’ ti gehadvārapaṭipāṭiyā nagare vicarati. " 451174,106,2810,41,50,1,38,5,Manussā‘‘ bhesajjaṃ kuto’’ ti paribhāsanti. 451175,106,2810,51,56,1,26,5,Sā tesaṃ kathaṃ na gaṇhāti. 451176,106,2810,57,91,1,189,23,"Atha naṃ eko paṇḍitapuriso‘‘ ayaṃ puttasokena cittavikkhepaṃ pattā, etissā bhesajjaṃ dasabaloyeva jānissatī’’ ti cintetvā,‘‘ amma, tava puttassa bhesajjaṃ sammāsambuddhaṃ upasaṅkamitvā pucchā’’ ti āha. " 451177,106,2810,92,108,1,87,12,Sā satthu dhammadesanāvelāyaṃ vihāraṃ gantvā‘‘ puttassa me bhesajjaṃ detha bhagavā’’ ti āha. 451178,106,2810,109,131,1,121,17,"Satthā tassā upanissayaṃ disvā‘‘ gaccha nagaraṃ pavisitvā yasmiṃ gehe koci matapubbo natthi, tato siddhatthakaṃ āharā’’ ti āha. " 451179,106,2810,132,153,1,125,14,"Sā‘‘ sādhu, bhante’’ ti tuṭṭhamānasā nagaraṃ pavisitvā paṭhamageheyeva‘‘ satthā mama puttassa bhesajjatthāya siddhatthakaṃ āharāpeti. " 451180,106,2810,154,168,1,69,11,"Sace etasmiṃ gehe koci matapubbo natthi, siddhatthakaṃ me dethā’’ ti āha. " 451181,106,2810,169,174,1,30,5,Ko idha mate gaṇetuṃ sakkotīti. 451182,106,2810,175,189,1,117,14,Kiṃ tena hi alaṃ siddhatthakehīti dutiyaṃ tatiyaṃ gharaṃ gantvā buddhānubhāvena vigatummādā pakaticitte ṭhitā cintesi– 451183,106,2810,190,217,1,175,20,"‘‘ sakalanagare ayameva niyamo bhavissati, idaṃ hitānukampinā bhagavatā diṭṭhaṃ bhavissatī’’ ti saṃvegaṃ labhitvā tatova bahi nikkhamitvā puttaṃ āmakasusāne chaḍḍetvā imaṃ gāthamāha–" 451184,106,2811,2,13,1,59,9,"‘ ‘ Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo; " 451185,106,2812,2,24,1,61,8,"Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’’ ti.( apa. therī2.3.82); " 451186,106,2813,2,8,1,41,6,Evañca pana vatvā satthu santikaṃ agamāsi. 451187,106,2813,9,24,1,52,9,"Atha naṃ satthā‘‘ laddho te, gotami, siddhatthako’’ ti āha." 451188,106,2813,25,42,1,68,10,"‘‘ Niṭṭhitaṃ, bhante, siddhatthakena kammaṃ, patiṭṭhā pana me hothā’’ ti āha. " 451189,106,2813,43,45,1,14,2,Athassā satthā– 451190,106,2814,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Taṃ puttapasusammattaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ; " 451191,106,2815,2,20,1,46,7,"Suttaṃ gāmaṃ mahoghova, maccu ādāya gacchatī’’ ti.( dha. pa.287)– " 451192,106,2816,2,4,1,9,1,Gāthamāha . 451193,106,2817,2,9,1,79,7,Gāthāpariyosāne yathāṭhitāva sotāpattiphale patiṭṭhāya satthāraṃ pabbajjaṃ yāci. 451194,106,2817,10,13,1,24,3,Satthā pabbajjaṃ anujāni. 451195,106,2817,14,31,1,173,17,Sā satthāraṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā vanditvā bhikkhunupassayaṃ gantvā pabbajitvā upasampadaṃ labhitvā nacirasseva yonisomanasikārena kammaṃ karontī vipassanaṃ vaḍḍhesi. 451196,106,2817,32,34,1,14,2,Athassā satthā– 451197,106,2818,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ amataṃ padaṃ; " 451198,106,2819,2,20,1,44,7,"Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato amataṃ padan’’ ti.( dha. pa.114)– " 451199,106,2820,2,4,1,20,2,Imaṃ obhāsagāthamāha. 451200,106,2821,2,15,1,127,13,Sā gāthāpariyosāne arahattaṃ pāpuṇitvā parikkhāravalañje paramukkaṭṭhā hutvā tīhi lūkhehi samannāgataṃ cīvaraṃ pārupitvā vicari. 451201,106,2821,16,28,1,114,12,Atha naṃ satthā jetavane nisinno bhikkhuniyo paṭipāṭiyā ṭhānantare ṭhapento lūkhacīvaradhārīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. 451202,106,2821,29,50,1,129,16,Sā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā ‘‘ satthāraṃ nissāya mayā ayaṃ viseso laddho’’ ti kalyāṇamittatāya pasaṃsāmukhena imā gāthā abhāsi– 451203,106,2822,2,4,1,0,0,213. 451204,106,2823,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Kalyāṇamittatā muninā, lokaṃ ādissa vaṇṇitā; " 451205,106,2824,2,9,1,44,6,"Kalyāṇamitte bhajamāno, api bālo paṇḍito assa. " 451206,106,2825,2,4,1,0,0,214. 451207,106,2826,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Bhajitabbā sappurisā, paññā tathā vaḍḍhati bhajantānaṃ; " 451208,106,2827,2,8,1,49,5,"Bhajamāno sappurise, sabbehipi dukkhehi pamucceyya. " 451209,106,2828,2,4,1,0,0,215. 451210,106,2829,2,11,1,51,7,"‘ ‘ Dukkhañca vijāneyya, dukkhassa ca samudayaṃ nirodhaṃ; " 451211,106,2830,2,7,1,43,4,"Aṭṭhaṅgikañca maggaṃ, cattāripi ariyasaccāni. " 451212,106,2831,2,4,1,0,0,216. 451213,106,2832,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Dukkho itthibhāvo, akkhāto purisadammasārathinā; " 451214,106,2833,2,9,1,48,6,"Sapattikampi hi dukkhaṃ, appekaccā sakiṃ vijātāyo. " 451215,106,2834,2,4,1,0,0,217. 451216,106,2835,2,11,1,49,7,"‘ ‘ Galake api kantanti, sukhumāliniyo visāni khādanti; " 451217,106,2836,2,7,1,47,4,"Janamārakamajjhagatā , ubhopi byasanāni anubhonti. " 451218,106,2837,2,4,1,0,0,218. 451219,106,2838,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Upavijaññā gacchantī, addasāhaṃ patiṃ mataṃ; " 451220,106,2839,2,8,1,44,5,"Panthamhi vijāyitvāna, appattāva sakaṃ gharaṃ. " 451221,106,2840,2,4,1,0,0,219. 451222,106,2841,2,13,1,49,9,"‘ ‘ Dve puttā kālakatā, patī ca panthe mato kapaṇikāya; " 451223,106,2842,2,10,1,43,7,"Mātā pitā ca bhātā, ḍayhanti ca ekacitakāyaṃ. " 451224,106,2843,2,4,1,0,0,220. 451225,106,2844,2,12,1,49,7,"‘ ‘ Khīṇakulīne kapaṇe, anubhūtaṃ te dukhaṃ aparimāṇaṃ; " 451226,106,2845,2,10,1,43,7,"Assū ca te pavattaṃ, bahūni ca jātisahassāni. " 451227,106,2846,2,4,1,0,0,221. 451228,106,2847,2,10,1,49,6,"‘ ‘ Vasitā susānamajjhe, athopi khāditāni puttamaṃsāni; " 451229,106,2848,2,7,1,53,4,"Hatakulikā sabbagarahitā, matapatikā amatamadhigacchiṃ. " 451230,106,2849,2,4,1,0,0,222. 451231,106,2850,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Bhāvito me maggo, ariyo aṭṭhaṅgiko amatagāmī; " 451232,106,2851,2,7,1,44,4,"Nibbānaṃ sacchikataṃ, dhammādāsaṃ avekkhiṃhaṃ. " 451233,106,2852,2,4,1,0,0,223. 451234,106,2853,2,10,1,48,6,"‘ ‘ Ahamamhi kantasallā, ohitabhārā katañhi karaṇīyaṃ; " 451235,106,2854,2,11,1,43,6,"Kisāgotamī therī, vimuttacittā imaṃ bhaṇī’’ ti. " 451236,106,2855,2,11,1,74,8,Tattha {kalyāṇamittatā}ti kalyāṇo bhaddo sundaro mitto etassāti kalyāṇamitto. 451237,106,2855,12,38,1,166,19,"Yo yassa sīlādiguṇasamādapetā, aghassa ghātā, hitassa vidhātā, evaṃ sabbākārena upakāro mitto hoti, so puggalo kalyāṇamitto, tassa bhāvo kalyāṇamittatā, kalyāṇamittavantatā. " 451238,106,2855,39,42,1,17,2,{Muninā}ti satthārā. 451239,106,2855,43,51,1,69,7,Lokaṃ ādissa {vaṇṇitā}ti kalyāṇamitte anugantabbanti sattalokaṃ uddissa– 451240,106,2856,2,24,1,93,8,"‘ ‘ Sakalamevidaṃ, ānanda, brahmacariyaṃ yadidaṃ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’( saṃ. ni.5.2)." 451241,106,2856,25,51,1,171,15,"‘‘ Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ sīlavā bhavissati pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissatī’’ ti( udā.31) ca evamādinā pasaṃsitā. " 451242,106,2857,2,7,1,61,4,Kalyāṇamitte {bhajamāno}tiādi kalyāṇamittatāya ānisaṃsadassanaṃ. 451243,106,2857,8,24,1,130,15,Tattha api bālo paṇḍito {assā}ti kalyāṇamitte bhajamāno puggalo pubbe sutādivirahena bālopi samāno assutasavanādinā paṇḍito bhaveyya. 451244,106,2858,2,13,1,112,10,Bhajitabbā {sappurisā}ti bālassāpi paṇḍitabhāvahetuto buddhādayo sappurisā kālena kālaṃ upasaṅkamanādinā sevitabbā. 451245,106,2858,14,27,1,110,13,Paññā tathā pavaḍḍhati bhajantānan ti kalyāṇamitte bhajantānaṃ tathā paññā vaḍḍhati brūhati pāripūriṃ gacchati. 451246,106,2858,28,39,1,97,11,Yathā tesu yo koci khattiyādiko bhajamāno sappurise sabbehipi jātiādidukkhehi pamucceyyāti yojanā. 451247,106,2859,2,14,1,81,8,Muccanavidhiṃ pana kalyāṇamittavidhinā dassetuṃ‘‘ dukkhañca vijāneyyā’’ tiādi vuttaṃ. 451248,106,2859,15,31,1,151,14,Tattha cattāri {ariyasaccānī}ti dukkhañca dukkhasamudayañca nirodhañca aṭṭhaṅgikaṃ maggañcāti imāni cattāri ariyasaccāni vijāneyya paṭivijjheyyāti yojanā. 451249,106,2860,2,17,1,90,11,‘ ‘ Dukkho itthibhāvo’’ tiādikā dve gāthā aññatarāya yakkhiniyā itthibhāvaṃ garahantiyā bhāsitā. 451250,106,2860,18,37,1,172,15,"Tattha dukkho itthibhāvo {akkhāto}ti capalatā, gabbhadhāraṇaṃ, sabbakālaṃ parapaṭibaddhavuttitāti evamādīhi ādīnavehi itthibhāvo dukkhoti, purisadammasārathinā bhagavatā kathito. " 451251,106,2860,38,52,1,108,12,"Sapattikampi dukkhan ti sapattavāso sapattiyā saddhiṃ saṃvāsopi dukkho, ayampi itthibhāve ādīnavoti adhippāyo. " 451252,106,2860,53,65,1,101,10,"Appekaccā sakiṃ {vijātāyo}ti ekaccā itthiyo ekavārameva vijātā, paṭhamagabbhe vijāyanadukkhaṃ asahantiyo. " 451253,106,2860,66,73,1,46,6,Galake api {kantantī}ti attano gīvampi chindanti. 451254,106,2860,74,85,1,109,10,Sukhumāliniyo visāni {khādantī}ti sukhumālasarīrā attano sukhumālabhāvena khedaṃ avisahantiyo visānipi khādanti. 451255,106,2860,86,91,1,53,4,{Janamārakamajjhagatā}ti janamārako vuccati mūḷhagabbho. 451256,106,2860,92,101,1,75,7,"Mātugāmajanassa mārako, majjhagatā janamārakā kucchigatā, mūḷhagabbhāti attho. " 451257,106,2860,102,115,1,104,12,Ubhopi byasanāni {anubhontī}ti gabbho gabbhinī cāti dvepi janā maraṇañca māraṇantikabyasanāni ca pāpuṇanti. 451258,106,2860,116,140,1,178,18,"Apare pana bhaṇanti‘‘ janamārakā nāma kilesā, tesaṃ majjhagatā kilesasantānapatitā ubhopi jāyāpatikā idha kilesapariḷāhavasena, āyatiṃ duggatiparikkilesavasena byasanāni pāpuṇantī’’ ti. " 451259,106,2860,141,152,1,84,11,Imā kira dve gāthā sā yakkhinī purimattabhāve attano anubhūtadukkhaṃ anussaritvā āha. 451260,106,2860,153,159,1,62,6,Therī pana itthibhāve ādīnavavibhāvanāya paccanubhāsantī avoca. 451261,106,2861,2,16,1,83,11,‘ ‘ Upavijaññā gacchantī’’ tiādikā dve gāthā paṭācārāya theriyā pavattiṃ ārabbha bhāsitā. 451262,106,2861,17,35,1,140,16,"Tattha upavijaññā {gacchantī}ti upagatavijāyanakālā maggaṃ gacchantī, apattāva sakaṃ gehaṃ panthe vijāyitvāna patiṃ mataṃ addasaṃ ahanti yojanā. " 451263,106,2862,2,5,1,21,2,{Kapaṇikāyā}ti varākāya. 451264,106,2862,6,20,1,130,13,Imā kira dve gāthā paṭācārāya tadā sokummādapattāya vuttākārassa anukaraṇavasena itthibhāve ādīnavavibhāvanatthameva theriyā vuttā. 451265,106,2863,2,16,1,101,10,Ubhayampetaṃ udāharaṇabhāvena ānetvā idāni attano anubhūtaṃ dukkhaṃ vibhāventī‘‘ khīṇakuline’’ tiādimāha. 451266,106,2863,17,22,1,51,4,Tattha {khīṇakuline}ti bhogādīhi pārijuññapattakulike. 451267,106,2863,23,27,1,30,3,{Kapaṇe}ti paramaavaññātaṃ patte. 451268,106,2863,28,32,1,39,4,Ubhayañcetaṃ attano eva āmantanavacanaṃ. 451269,106,2863,33,48,1,110,14,"Anubhūtaṃ te dukhaṃ aparimāṇan ti imasmiṃ attabhāve, ito purimattabhāvesu vā anappakaṃ dukkhaṃ tayā anubhavitaṃ. " 451270,106,2863,49,65,1,81,12,Idāni taṃ dukkhaṃ ekadesena vibhajitvā dassetuṃ‘‘ assū ca te pavattan’’ tiādi vuttaṃ. 451271,106,2863,66,89,1,177,18,"Tassattho– imasmiṃ anamatagge saṃsāre paribbhamantiyā bahukāni jātisahassāni sokābhibhūtāya assu ca pavattaṃ, avisesitaṃ katvā vuttañcetaṃ, mahāsamuddassa udakatopi bahukameva siyā. " 451272,106,2864,2,12,1,86,9,Vasitā {susānamajjhe}ti manussamaṃsakhādikā sunakhī siṅgālī ca hutvā susānamajjhe vusitā. 451273,106,2864,13,19,1,71,5,Khāditāni {puttamaṃsānī}ti byagghadīpibiḷārādikāle puttamaṃsāni khāditāni. 451274,106,2864,20,23,1,30,2,{Hatakulikā}ti vinaṭṭhakulavaṃsā. 451275,106,2864,24,30,1,57,5,{Sabbagarahitā}ti sabbehi gharavāsīhi garahitā garahappattā. 451276,106,2864,31,34,1,20,2,{Matapatikā}ti vidhavā. 451277,106,2864,35,44,1,67,9,Ime pana tayo pakāre purimattabhāve attano anuppatte gahetvā vadati. 451278,106,2864,45,54,1,89,8,"Evaṃbhūtāpi hutvā adhicca laddhāya kalyāṇamittasevāya amatamadhigacchi, nibbānaṃ anuppattā. " 451279,106,2865,2,15,1,71,9,Idāni tameva amatādhigamaṃ pākaṭaṃ katvā dassetuṃ‘‘ bhāvito’’ tiādi vuttaṃ. 451280,106,2865,16,24,1,78,7,Tattha {bhāvito}ti vibhāvito uppādito vaḍḍhito bhāvanābhisamayavasena paṭividdho. 451281,106,2865,25,33,1,68,8,Dhammādāsaṃ avekkhiṃhan ti dhammamayaṃ ādāsaṃ addakkhiṃ apassiṃ ahaṃ. 451282,106,2866,2,9,1,67,6,Ahamamhi {kantasallā}ti ariyamaggena samucchinnagārādisallā ahaṃ amhi. 451283,106,2866,10,13,1,53,2,{Ohitabhārā}ti oropitakāmakhandhakilesābhisaṅkhārabhārā. 451284,106,2866,14,23,1,76,8,Katañhi karaṇīyan ti pariññādibhedaṃ soḷasavidhampi kiccaṃ kataṃ pariyositaṃ. 451285,106,2866,24,46,1,159,17,Suvimuttacittā imaṃ {bhaṇī}ti sabbaso vimuttacittā kisāgotamī therī imamatthaṃ‘‘ kalyāṇamittatā’’ tiādinā gāthābandhavasena abhaṇīti attānaṃ paraṃ viya therī vadati. 451286,106,2866,47,61,1,32,4,Tatridaṃ imissā theriyā apadānaṃ( apa. therī2.3.55-94)– 451287,106,2867,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; " 451288,106,2868,2,8,1,39,5,"Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako." 451289,106,2869,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule; " 451290,106,2870,2,8,1,40,5,"Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ." 451291,106,2871,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ; " 451292,106,2872,2,6,1,42,3,"Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ." 451293,106,2873,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ; " 451294,106,2874,2,7,1,40,4,"Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo." 451295,106,2875,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe; " 451296,106,2876,2,8,1,45,5,"Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ." 451297,106,2877,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; " 451298,106,2878,2,7,1,40,4,"Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako." 451299,106,2879,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; " 451300,106,2880,2,9,1,42,6,"Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati." 451301,106,2881,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; " 451302,106,2882,2,8,1,39,5,"Kisāgotamī nāmena, hessasi satthu sāvikā." 451303,106,2883,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; " 451304,106,2884,2,7,1,40,4,"Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ." 451305,106,2885,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; " 451306,106,2886,2,7,1,42,4,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 451307,106,2887,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; " 451308,106,2888,2,9,1,41,6,"Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo." 451309,106,2889,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; " 451310,106,2890,2,7,1,36,4,"Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame." 451311,106,2891,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā; " 451312,106,2892,2,8,1,46,5,"Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ." 451313,106,2893,2,14,1,37,8,"‘ ‘ Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; " 451314,106,2894,2,6,1,37,3,"Vīsavassasahassāni , vicarimha atanditā." 451315,106,2895,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; " 451316,106,2896,2,7,1,41,4,"Buddhopaṭṭhānaniratā , muditā satta dhītaro." 451317,106,2897,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; " 451318,106,2898,2,9,1,44,6,"Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā." 451319,106,2899,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; " 451320,106,2900,2,9,1,42,6,"Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī." 451321,106,2901,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; " 451322,106,2902,2,7,1,42,4,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 451323,106,2903,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; " 451324,106,2904,2,10,1,44,7,"Duggate adhane naṭṭhe, gatā ca sadhanaṃ kulaṃ." 451325,106,2905,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti; " 451326,106,2906,2,10,1,41,7,"Yadā ca passūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā." 451327,106,2907,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Yadā so taruṇo bhaddo, komalako sukhedhito; " 451328,106,2908,2,9,1,39,6,"Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato." 451329,106,2909,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Sokaṭṭādīnavadanā, assunettā rudammukhā; " 451330,106,2910,2,7,1,38,4,"Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ." 451331,106,2911,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ; " 451332,106,2912,2,8,1,43,5,"Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho." 451333,106,2913,2,13,1,47,8,"‘ ‘ Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato; " 451334,106,2914,2,7,1,33,4,"Āharāti jino āha, vinayopāyakovido." 451335,106,2915,2,12,1,47,8,"‘ ‘ Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ; " 451336,106,2916,2,10,1,47,7,"Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ." 451337,106,2917,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; " 451338,106,2918,2,8,1,39,5,"Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro." 451339,106,2919,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ; " 451340,106,2920,2,8,1,40,5,"Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ." 451341,106,2921,2,14,1,59,9,"‘ ‘ Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo; " 451342,106,2922,2,10,1,58,7,"Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā." 451343,106,2923,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; " 451344,106,2924,2,7,1,41,4,"Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ." 451345,106,2925,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane; " 451346,106,2926,2,7,1,36,4,"Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ." 451347,106,2927,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; " 451348,106,2928,2,6,1,37,3,"Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā." 451349,106,2929,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 451350,106,2930,2,8,1,42,5,"Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā." 451351,106,2931,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; " 451352,106,2932,2,8,1,38,5,"Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā." 451353,106,2933,2,9,1,39,4,"‘ ‘ Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; " 451354,106,2934,2,8,1,42,5,"So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo." 451355,106,2935,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; " 451356,106,2936,2,9,1,47,6,"Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā." 451357,106,2937,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca; " 451358,106,2938,2,9,1,45,6,"Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ." 451359,106,2939,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe; " 451360,106,2940,2,7,1,37,4,"Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako." 451361,106,2941,2,16,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. 451362,106,2942,2,4,1,36,2,Kisāgotamītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451363,106,2943,2,4,1,29,2,Ekādasanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451364,106,2944,2,4,1,15,2,11 . Dvādasakanipāto 451365,106,2945,2,4,1,28,2,1 . Uppalavaṇṇātherīgāthāvaṇṇanā 451366,106,2946,2,14,1,72,9,Dvādasakanipāte ubho mātā ca dhītā {cā}tiādikā uppalavaṇṇāya theriyā gāthā. 451367,106,2946,15,49,1,298,31,"Ayampi padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā, mahājanena saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā, dhammaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ iddhimantānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi. " 451368,106,2946,50,75,1,260,25,Sā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesuṃ saṃsarantī kassapabuddhakāle bārāṇasinagare kikissa kāsirañño gehe paṭisandhiṃ gahetvā sattannaṃ bhaginīnaṃ abbhantarā hutvā vīsativassasahassāni brahmacariyaṃ caritvā bhikkhusaṅghassa pariveṇaṃ katvā devaloke nibbattā. 451369,106,2947,2,14,1,102,12,Tato cavitvā puna manussalokaṃ āgacchantī ekasmiṃ gāmake sahatthā kammaṃ katvā jīvanakaṭṭhāne nibbattā. 451370,106,2947,15,45,1,267,30,Sā ekadivasaṃ khettakuṭiṃ gacchantī antarāmagge ekasmiṃ sare pātova pupphitaṃ padumapupphaṃ disvā taṃ saraṃ oruyha tañceva pupphaṃ lājapakkhipanatthāya paduminipattañca gahetvā kedāre sālisīsāni chinditvā kuṭikāya nisinnā lāje bhajjitvā pañca lājasatāni katvā ṭhapesi. 451371,106,2947,46,58,1,114,12,Tasmiṃ khaṇe gandhamādanapabbate nirodhasamāpattito vuṭṭhito eko paccekabuddho āgantvā tassā avidūre ṭhāne aṭṭhāsi. 451372,106,2947,59,77,1,150,17,"Sā paccekabuddhaṃ disvā lājehi saddhiṃ padumapupphaṃ gahetvā, kuṭito oruyha lāje paccekabuddhassa patte pakkhipitvā padumapupphena pattaṃ pidhāya adāsi. " 451373,106,2947,78,83,1,43,5,Athassā paccekabuddhe thokaṃ gate etadahosi– 451374,106,2947,84,105,1,133,16,"‘‘ pabbajitā nāma pupphena anatthikā, ahaṃ pupphaṃ gahetvā piḷandhissāmī’’ ti gantvā paccekabuddhassa hatthato pupphaṃ gahetvā puna cintesi–" 451375,106,2947,106,158,1,327,37,"‘‘ sace, ayyo, pupphena anatthiko abhavissā, pattamatthake ṭhapetuṃ nādassa, addhā ayyassa attho bhavissatī’’ ti puna gantvā pattamatthake ṭhapetvā paccekabuddhaṃ khamāpetvā,‘‘ bhante, imesaṃ me lājānaṃ nissandena lājagaṇanāya puttā assu, padumapupphassa nissandena nibbattanibbattaṭṭhāne pade pade padumapupphaṃ uṭṭhahatū’’ ti patthanaṃ akāsi. " 451376,106,2947,159,174,1,166,14,Paccekubuddho tassā passantiyāva ākāsena gandhamādanapabbataṃ gantvā taṃ padumaṃ nandamūlakapabbhāre paccekabuddhānaṃ akkamanasopānasamīpe pādapuñchanaṃ katvā ṭhapesi. 451377,106,2948,2,10,1,57,7,Sāpi tassa kammassa nissandena devaloke paṭisandhiṃ gaṇhi. 451378,106,2948,11,18,1,65,7,Nibbattakālato paṭṭhāya cassā pade pade mahāpadumapupphaṃ uṭṭhāsi. 451379,106,2948,19,28,1,68,8,Sā tato cavitvā pabbatapāde ekasmiṃ padumasare padumagabbhe nibbatti. 451380,106,2948,29,34,1,29,5,Taṃ nissāya eko tāpaso vasati. 451381,106,2948,35,44,1,67,9,So pātova mukhadhovanatthāya saraṃ gantvā taṃ pupphaṃ disvā cintesi– 451382,106,2948,45,68,1,134,17,"‘‘ idaṃ pupphaṃ sesehi mahantataraṃ, sesāni ca pupphitāni idaṃ makulitameva, bhavitabbamettha kāraṇenā’’ ti udakaṃ otaritvā taṃ pupphaṃ gaṇhi. " 451383,106,2948,69,73,1,34,4,Taṃ tena gahitamattameva pupphitaṃ. 451384,106,2948,74,78,1,45,4,Tāpaso antopadumagabbhe nipannadārikaṃ addasa. 451385,106,2948,79,90,1,102,11,Diṭṭhakālato paṭṭhāya ca dhītusinehaṃ labhitvā padumeneva saddhiṃ paṇṇasālaṃ netvā mañcake nipajjāpesi. 451386,106,2948,91,96,1,49,5,Athassā puññānubhāvena aṅguṭṭhake khīraṃ nibbatti. 451387,106,2948,97,107,1,68,10,So tasmiṃ pupphe milāte aññaṃ navaṃ pupphaṃ āharitvā taṃ nipajjāpesi. 451388,106,2948,108,123,1,141,14,"Athassā ādhāvanavidhāvanena kīḷituṃ samatthakālato paṭṭhāya padavāre padavāre padumapupphaṃ uṭṭhāti, kuṅkumarāsissa viya assā sarīravaṇṇo hoti. " 451389,106,2948,124,131,1,49,6,"Sā apattā devavaṇṇaṃ, atikkantā mānusavaṇṇaṃ ahosi. " 451390,106,2948,132,138,1,52,6,Sā pitari phalāphalatthāya gate paṇṇasālāyaṃ ohiyati. 451391,106,2949,2,13,1,96,11,Athekadivasaṃ tassā vayappattakāle pitari phalāphalatthāya gate eko vanacarako taṃ disvā cintesi– 451392,106,2949,14,31,1,96,12,"‘‘ manussānaṃ nāma evaṃvidhaṃ rūpaṃ natthi, vīmaṃsissāmi nan’’ ti tāpasassa āgamanaṃ udikkhanto nisīdi. " 451393,106,2949,32,48,1,130,15,"Sā pitari āgacchante paṭipathaṃ gantvā tassa hatthato kājakamaṇḍaluṃ aggahesi, āgantvā nisinnassa cassa attano karaṇavattaṃ dassesi. " 451394,106,2949,49,57,1,65,8,Tadā so vanacarako manussabhāvaṃ ñatvā tāpasaṃ abhivādetvā nisīdi. 451395,106,2949,58,82,1,129,17,"Tāpaso taṃ vanacarakaṃ vanamūlaphalehi ca pānīyena ca nimantetvā,‘‘ bho purisa, imasmiṃyeva ṭhāne vasissasi, udāhu gamissasī’’ ti pucchi." 451396,106,2949,83,95,1,38,6,"‘‘ Gamissāmi, bhante, idha kiṃ karissāmī’’ ti?" 451397,106,2949,96,108,1,60,8,‘‘ Idaṃ tayā diṭṭhakāraṇaṃ etto gantvā akathetuṃ sakkhissasī’’ ti? 451398,106,2949,109,132,1,143,16,"‘‘ Sace, ayyo, na icchati, kiṃkāraṇā kathessāmī’’ ti tāpasaṃ vanditvā puna āgamanakāle maggasañjānanatthaṃ sākhāsaññañca rukkhasaññañca karonto pakkāmi. " 451399,106,2950,2,8,1,34,5,So bārāṇasiṃ gantvā rājānaṃ addasa. 451400,106,2950,9,18,1,28,5,Rājā‘‘ kasmā āgatosī’’ ti pucchi. 451401,106,2950,19,38,1,107,13,"‘‘ Ahaṃ, deva, tumhākaṃ vanacarako pabbatapāde acchariyaṃ itthiratanaṃ disvā āgatomhī’’ ti sabbaṃ pavattiṃ kathesi. " 451402,106,2950,39,68,1,237,28,So tassa vacanaṃ sutvā vegena pabbatapādaṃ gantvā avidūre ṭhāne khandhāvāraṃ nivāsetvā vanacarakena ceva aññehi ca purisehi saddhiṃ tāpasassa bhattakiccaṃ katvā nisinnavelāya tattha gantvā abhivādetvā paṭisanthāraṃ katvā ekamantaṃ nisīdi. 451403,106,2950,69,90,1,108,13,"Rājā tāpasassa pabbajitaparikkhārabhaṇḍaṃ pādamūle ṭhapetvā,‘‘ bhante, imasmiṃ ṭhāne kiṃ karoma, gamissāmā’’ ti āha." 451404,106,2950,91,99,1,18,3,"‘‘ Gaccha, mahārājā’’ ti." 451405,106,2950,100,127,1,129,17,"‘‘ Āma, gacchāmi, bhante, ayyassa pana samīpe visabhāgaparisā atthī’’ ti assumhā, asāruppā esā pabbajitānaṃ, mayā saddhiṃ gacchatu, bhanteti. " 451406,106,2950,128,137,1,67,8,"Manussānaṃ nāma cittaṃ duttosayaṃ, kathaṃ bahūnaṃ majjhe vasissatīti? " 451407,106,2950,138,147,1,85,8,"Amhākaṃ rucitakālato paṭṭhāya sesānaṃ jeṭṭhakaṭṭhāne ṭhapetvā paṭijaggissāma, bhanteti. " 451408,106,2951,2,19,1,87,11,"So rañño kathaṃ sutvā daharakāle gahitanāmavaseneva,‘‘ amma, padumavatī’’ ti dhītaraṃ pakkosi. " 451409,106,2951,20,27,1,68,7,Sā ekavacaneneva paṇṇasālato nikkhamitvā pitaraṃ abhivādetvā aṭṭhāsi. 451410,106,2951,28,32,1,17,4,Atha naṃ pitā āha– 451411,106,2951,33,57,1,106,15,"‘‘ tvaṃ, amma, vayappattā, imasmiṃ ṭhāne raññā diṭṭhakālato paṭṭhāya vasituṃ ayuttā, raññā saddhiṃ gaccha, ammā’’ ti. " 451412,106,2951,58,73,1,73,10,"Sā‘‘ sādhu, tātā’’ ti pitu vacanaṃ sampaṭicchitvā abhivādetvā rodamānā aṭṭhāsi. " 451413,106,2951,74,90,1,95,12,Rājā‘‘ imissā pitu cittaṃ gaṇhissāmī’’ ti tasmiṃyeva ṭhāne kahāpaṇarāsimhi ṭhapetvā abhisekaṃ akāsi. 451414,106,2951,91,104,1,105,13,Atha naṃ gahetvā attano nagaraṃ ānetvā āgatakālato paṭṭhāya sesitthiyo anoloketvā tāya saddhiṃyeva ramati. 451415,106,2951,105,113,1,66,8,Tā itthiyo issāpakatā taṃ rañño antare paribhinditukāmā evamāhaṃsu– 451416,106,2951,114,142,1,155,18,"‘‘ nāyaṃ, mahārāja, manussajātikā, kahaṃ nāma tumhehi manussānaṃ vicaraṇaṭṭhāne padumāni uṭṭhahantāni diṭṭhapubbāni, addhā ayaṃ yakkhinī, nīharatha naṃ, mahārājā’’ ti. " 451417,106,2951,143,149,1,35,6,Rājā tāsaṃ kathaṃ sutvā tuṇhī ahosi. 451418,106,2952,2,6,1,38,4,Athassāparena samayena paccanto kupito. 451419,106,2952,7,19,1,61,8,So‘‘ garugabbhā padumavatī’’ ti nagare ṭhapetvā paccantaṃ agamāsi. 451420,106,2952,20,44,1,149,19,Atha tā itthiyo tassā upaṭṭhāyikāya lañjaṃ datvā‘‘ imissā dārakaṃ jātamattameva apanetvā ekaṃ dārughaṭikaṃ lohitena makkhitvā santike ṭhapehī’’ ti āhaṃsu. 451421,106,2952,45,49,1,48,4,Padumavatiyāpi nacirasseva gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi. 451422,106,2952,50,55,1,52,5,Mahāpadumakumāro ekakova kucchiyaṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. 451423,106,2952,56,66,1,114,10,Avasesā ekūnapañcasatā dārakā mahāpadumakumārassa mātukucchito nikkhamitvā nipannakāle saṃsedajā hutvā nibbattiṃsu. 451424,106,2952,67,92,1,143,20,Athassā‘‘ na tāva ayaṃ satiṃ paṭilabhatī’’ ti ñatvā sā upaṭṭhāyikā ekaṃ dārughaṭikaṃ lohitena makkhitvā samīpe ṭhapetvā tāsaṃ itthīnaṃ saññaṃ adāsi. 451425,106,2952,93,114,1,183,21,Tāpi pañcasatā itthiyo ekekā ekekaṃ dārakaṃ gahetvā cundakārakānaṃ santikaṃ pesetvā karaṇḍake āharāpetvā attanā attanā gahitadārake tattha nipajjāpetvā bahi lañchanaṃ katvā ṭhapayiṃsu. 451426,106,2953,2,18,1,78,11,"Padumavatīpi kho saññaṃ labhitvā taṃ upaṭṭhāyikaṃ‘‘ kiṃ vijātamhi, ammā’’ ti pucchi. " 451427,106,2953,19,46,1,138,18,Sā taṃ santajjetvā‘‘ kuto tvaṃ dārakaṃ labhissasī’’ ti vatvā‘‘ ayaṃ tava kucchito nikkhantadārako’’ ti lohitamakkhitaṃ dārughaṭikaṃ purato ṭhapesi. 451428,106,2953,47,68,1,103,15,"Sā taṃ disvā domanassappattā‘‘ sīghaṃ taṃ phāletvā apanehi, sace koci passeyya, lajjitabbaṃ bhaveyyā’’ ti āha. " 451429,106,2953,69,79,1,75,10,Sā tassā kathaṃ sutvā atthakāmā viya dārughaṭikaṃ phāletvā uddhane pakkhipi. 451430,106,2954,2,11,1,89,9,Rājāpi paccantato āgantvā nakkhattaṃ paṭimānento bahinagare khandhāvāraṃ bandhitvā nisīdi. 451431,106,2954,12,20,1,60,8,Atha tā pañcasatā itthiyo rañño paccuggamanaṃ āgantvā āhaṃsu– 451432,106,2954,21,50,1,149,20,"‘‘ tvaṃ, mahārāja, na amhākaṃ saddahasi, amhehi vuttaṃ akāraṇaṃ viya hoti, tvaṃ mahesiyā upaṭṭhāyikaṃ pakkosāpetvā paṭipuccha, dārughaṭikaṃ te devī vijātā’’ ti. " 451433,106,2954,51,65,1,85,10,Rājā taṃ kāraṇaṃ anupaparikkhitvāva‘‘ amanussajātikā bhavissatī’’ ti taṃ gehato nikkaḍḍhi. 451434,106,2954,66,76,1,95,9,"Tassā rājagehato saha nikkhamaneneva padumapupphāni antaradhāyiṃsu, sarīracchavīpi vivaṇṇā ahosi. " 451435,106,2954,77,81,1,31,4,Sā ekikāva antaravīthiyā pāyāsi. 451436,106,2954,82,101,1,95,14,"Atha naṃ ekā vayappattā mahallikā itthī disvā dhītusinehaṃ uppādetvā‘‘ kahaṃ gacchasi, ammā’’ ti āha." 451437,106,2954,102,112,1,46,5,"‘‘ Āgantukamhi, vasanaṭṭhānaṃ olokentī vicarāmī’’ ti." 451438,106,2954,113,125,1,58,7,"‘‘ Idhāgaccha, ammā’’ ti vasanaṭṭhānaṃ datvā bhojanaṃ paṭiyādesi. " 451439,106,2955,2,14,1,91,12,Tassā imināva niyāmena tattha vasamānāya tā pañcasatā itthiyo ekacittā hutvā rājānaṃ āhaṃsu– 451440,106,2955,15,47,1,170,21,"‘‘ mahārāja, tumhesu yuddhaṃ gatesu amhehi gaṅgādevatāya‘ amhākaṃ deve vijitasaṅgāme āgate balikammaṃ katvā udakakīḷaṃ karissāmā’ ti patthitaṃ atthi, etamatthaṃ, deva, jānāpemā’’ ti. " 451441,106,2955,48,56,1,59,8,Rājā tāsaṃ vacanena tuṭṭho gaṅgāya udakakīḷaṃ kātuṃ agamāsi. 451442,106,2955,57,76,1,166,18,Tāpi attanā attanā gahitakaraṇḍakaṃ paṭicchannaṃ katvā ādāya nadiṃ gantvā tesaṃ karaṇḍakānaṃ paṭicchādanatthaṃ pārupitvā pārupitvā udake patitvā karaṇḍake vissajjesuṃ . 451443,106,2955,77,86,1,72,9,Tepi kho karaṇḍakā sabbe saha gantvā heṭṭhāsote pasāritajālamhi laggiṃsu. 451444,106,2955,87,100,1,101,13,Tato udakakīḷaṃ kīḷitvā rañño uttiṇṇakāle jālaṃ ukkhipantā te karaṇḍake disvā rañño santikaṃ ānayiṃsu. 451445,106,2956,2,16,1,51,8,"Rājā karaṇḍake oloketvā‘‘ kiṃ, tātā, karaṇḍakesū’’ ti āha." 451446,106,2956,17,26,1,17,4,"‘‘ Na jānāma, devā’’ ti. " 451447,106,2956,27,36,1,87,9,So te karaṇḍake vivarāpetvā olokento paṭhamaṃ mahāpadumakumārassa karaṇḍakaṃ vivarāpesi. 451448,106,2956,37,46,1,96,9,Tesaṃ pana sabbesampi karaṇḍakesu nipajjāpitadivasesuyeva puññiddhiyā aṅguṭṭhato khīraṃ nibbatti. 451449,106,2956,47,55,1,80,8,Sakko devarājā tassa rañño nikkaṅkhabhāvatthaṃ antokaraṇḍake akkharāni likhāpesi– 451450,106,2956,56,85,1,178,22,"‘‘ ime kumārā padumavatiyā kucchimhi nibbattā bārāṇasirañño puttā, atha ne padumavatiyā sapattiyo pañcasatā itthiyo karaṇḍakesu pakkhipitvā udake khipiṃsu, rājā imaṃ kāraṇaṃ jānātū’’ ti. " 451451,106,2956,86,122,1,275,31,"Karaṇḍake vivaṭamatte rājā akkharāni vācetvā dārake disvā mahāpadumakumāraṃ ukkhipitvā vegena rathe yojetvā‘‘ asse kappetha, ahaṃ ajja antonagaraṃ pavisitvā ekaccānaṃ mātugāmānaṃ piyaṃ karissāmī’’ ti pāsādavaraṃ āruyha hatthigīvāya sahassabhaṇḍikaṃ ṭhapetvā nagare bheriṃ carāpesi–" 451452,106,2956,123,136,1,50,8,"‘‘ yo padumavatiṃ passati, so imaṃ sahassaṃ gaṇhātū’’ ti. " 451453,106,2957,2,9,1,45,7,Taṃ kathaṃ sutvā padumavatī mātu saññaṃ adāsi– 451454,106,2957,10,20,1,35,5,"‘‘ hatthigīvato sahassaṃ gaṇha, ammā’’ ti." 451455,106,2957,21,31,1,39,6,‘‘ Nāhaṃ evarūpaṃ gaṇhituṃ visahāmī’’ ti āha. 451456,106,2957,32,47,1,58,10,"Sā dutiyampi tatiyampi vutte‘‘ kiṃ vatvā gaṇhāmi, ammā’’ ti āha." 451457,106,2957,48,63,1,56,9,‘‘‘ Mama dhītā padumavatiṃ deviṃ passatī’ ti vatvā gaṇhāhī’’ ti. 451458,106,2957,64,78,1,55,10,Sā‘‘ yaṃ vā taṃ vā hotū’’ ti gantvā sahassacaṅkoṭakaṃ gaṇhi. 451459,106,2957,79,83,1,26,4,Atha naṃ manussā pucchiṃsu– 451460,106,2957,84,94,1,33,5,"‘‘ padumavatiṃ deviṃ passasi, ammā’’ ti?" 451461,106,2957,95,109,1,44,9,"‘‘ Ahaṃ na passāmi, dhītā kira me passatī’’ ti āha. " 451462,106,2957,110,130,1,90,14,"Te‘‘ kahaṃ pana sā, ammā’’ ti vatvā tāya saddhiṃ gantvā padumavatiṃ sañjānitvā pādesu nipatiṃsu. " 451463,106,2957,131,164,1,152,24,"Tasmiṃ kāle sā‘‘ padumavatī devī ayan’’ ti ñatvā‘‘ bhāriyaṃ vata itthiyā kammaṃ kataṃ, yā evaṃvidhassa rañño mahesī samānā evarūpe ṭhāne nirārakkhā vasī’’ ti āha. " 451464,106,2958,2,15,1,111,12,Tepi rājapurisā padumavatiyā nivesanaṃ setasāṇīhi parikkhipāpetvā dvāre ārakkhaṃ ṭhapetvā gantvā rañño ārocesuṃ. 451465,106,2958,16,19,1,26,3,Rājā suvaṇṇasivikaṃ pesesi. 451466,106,2958,20,55,1,274,29,"Sā‘‘ ahaṃ evaṃ na gamissāmi, mama vasanaṭṭhānato paṭṭhāya yāva rājagehaṃ etthantare varapotthakacittattharaṇe attharāpetvā upari suvaṇṇatārakavicittaṃ celavitānaṃ bandhāpetvā pasādhanatthāya sabbālaṅkāresu pahitesu padasāva gamissāmi, evaṃ me nāgarā sampattiṃ passissantī’’ ti āha. " 451467,106,2958,56,66,1,43,6,Rājā‘‘ padumavatiyā yathāruciṃ karothā’’ ti āha. 451468,106,2958,67,80,1,82,9,Tato padumavatī sabbapasādhanaṃ pasādhetvā‘‘ rājagehaṃ gamissāmī’’ ti maggaṃ paṭipajji. 451469,106,2958,81,87,1,92,6,Athassā akkantaakkantaṭṭhāne varapotthakacittattharaṇāni bhinditvā padumapupphāni uṭṭhahiṃsu. 451470,106,2958,88,103,1,137,15,Sā mahājanassa attano sampattiṃ dassetvā rājanivesanaṃ āruyha sabbepi te celacittattharaṇe tassā mahallikāya posāvanikamūlaṃ katvā dāpesi. 451471,106,2959,2,22,1,83,14,"Rājāpi kho tā pañcasatā itthiyo pakkosāpetvā‘‘ imāyo te, devi, dāsiyo katvā demī’’ ti āha." 451472,106,2959,23,37,1,65,8,"‘‘ Sādhu, mahārāja, etāsaṃ mayhaṃ dinnabhāvaṃ sakalanagare jānāpehī’’ ti. " 451473,106,2959,38,56,1,98,13,Rājā nagare bheriṃ carāpesi‘‘ padumavatiyā dubbhikā pañcasatā itthiyo etissāva dāsiyo katvā dinnā’’ ti. 451474,106,2959,57,83,1,117,17,"Sā‘‘ tāsaṃ sakalanāgarena dāsibhāvo sallakkhito’’ ti ñatvā‘‘ ahaṃ mama dāsiyo bhujissā kātuṃ labhāmi, devā’’ ti rājānaṃ pucchi." 451475,106,2959,84,93,1,18,4,"‘‘ Tava icchā, devī’’ ti." 451476,106,2959,94,101,1,43,5,‘‘ Evaṃ sante tameva bhericārikaṃ pakkosāpetvā– 451477,106,2959,102,122,1,114,16,‘ padumavatideviyā attano dāsiyo katvā dinnā pañcasatā itthiyo sabbāva bhujissā katā’ ti puna bheriṃ carāpethā’’ ti āha. 451478,106,2959,123,136,1,122,13,Sā tāsaṃ bhujissabhāve kate ekūnāni pañcaputtasatāni tāsaṃyeva hatthe posanatthāya datvā sayaṃ mahāpadumakumāraṃyeva gaṇhi. 451479,106,2960,2,12,1,93,10,Athāparabhāge tesaṃ kumārānaṃ kīḷanavaye sampatte rājā uyyāne nānāvidhaṃ kīḷanaṭṭhānaṃ kāresi. 451480,106,2960,13,44,1,253,27,"Te attano soḷasavassuddesikakāle sabbeva ekato hutvā uyyāne padumasañchannāya maṅgalapokkharaṇiyā kīḷantā navapadumāni pupphitāni purāṇapadumāni ca vaṇṭato patantāni disvā‘‘ imassa tāva anupādinnakassa evarūpā jarā pāpuṇāti, kimaṅgaṃ pana amhākaṃ sarīrassa. " 451481,106,2960,45,61,1,145,14,Idampi hi evaṃgatikameva bhavissatī’’ ti ārammaṇaṃ gahetvā sabbeva paccekabodhiñāṇaṃ nibbattetvā uṭṭhāyuṭṭhāya padumakaṇṇikāsu pallaṅkena nisīdiṃsu. 451482,106,2961,2,21,1,99,13,"Atha tehi saddhiṃ gatarājapurisā bahugataṃ divasaṃ ñatvā‘‘ ayyaputtā, tumhākaṃ velaṃ jānāthā’’ ti āhaṃsu. " 451483,106,2961,22,25,1,15,3,Te tuṇhī ahesuṃ. 451484,106,2961,26,30,1,28,4,Purisā gantvā rañño ārocesuṃ– 451485,106,2961,31,48,1,80,10,"‘‘ kumārā, deva, padumakaṇṇikāsu nisinnā, amhesu kathentesupi vacībhedaṃ na karontī’’ ti." 451486,106,2961,49,58,1,36,5,‘‘ Yathāruciyā nesaṃ nisīdituṃ dethā’’ ti. 451487,106,2961,59,66,1,79,7,Te sabbarattiṃ gahitārakkhā padumakaṇṇikāsu nisinnaniyāmeneva aruṇaṃ uṭṭhāpesuṃ. 451488,106,2961,67,80,1,60,8,"Purisā punadivase upasaṅkamitvā‘‘ devā, velaṃ jānāthā’’ ti āhaṃsu." 451489,106,2961,81,94,1,46,8,"‘‘ Na mayaṃ devā, paccekabuddhā nāma mayaṃ amhā’’ ti." 451490,106,2961,95,117,1,135,15,"‘‘ Ayyā, tumhe bhāriyaṃ kathaṃ kathetha, paccekabuddhā nāma tumhādisā na honti, dvaṅgulakesamassudharā kāye paṭimukkaaṭṭhaparikkhārā hontī’’ ti. " 451491,106,2961,118,126,1,69,7,"Te dakkhiṇahatthena sīsaṃ parāmasiṃsu, tāvadeva gihiliṅgaṃ antaradhāyi. " 451492,106,2961,127,133,1,41,6,Aṭṭha parikkhārā kāye paṭimukkā ca ahesuṃ. 451493,106,2961,134,140,1,68,6,Tato passantasseva mahājanassa ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamaṃsu. 451494,106,2962,2,28,1,177,22,Sāpi kho padumavatī devī‘‘ ahaṃ bahuputtā hutvā niputtā jātā’’ ti hadayasokaṃ patvā teneva sokena kālaṅkatvā rājagahanagare dvāragāmake sahatthena kammaṃ katvā jīvanaṭṭhāne nibbatti. 451495,106,2962,29,52,1,203,23,Athāparabhāge kulagharaṃ gatā ekadivasaṃ sāmikassa khettaṃ yāguṃ haramānā tesaṃ attano puttānaṃ antare aṭṭha paccekabuddhe bhikkhācāravelāya ākāsena gacchante disvā sīghaṃ sīghaṃ gantvā sāmikassa ārocesi– 451496,106,2962,53,68,1,53,7,"‘‘ passa, ayya, paccekabuddhe, ete nimantetvā bhojessāmā’’ ti . " 451497,106,2962,69,71,1,6,2,So āha– 451498,106,2962,72,92,1,115,15,"‘‘ samaṇasakuṇā nāmete aññatthāpi evaṃ caranti, na ete paccekabuddhā’’ ti te tesaṃ kathentānaṃyeva avidūre ṭhāne otariṃsu. " 451499,106,2962,93,113,1,109,16,Sā itthī taṃ divasaṃ attano bhattakhajjabhojanaṃ tesaṃ datvā‘‘ svepi aṭṭha janā mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti āha. 451500,106,2962,114,141,1,124,18,"‘‘ Sādhu, upāsike, tava sakkāro ettakova hotu, āsanāni ca aṭṭheva hontu, aññepi bahū paccekabuddhe disvā tava cittaṃ pasīdeyyāsī’’ ti. " 451501,106,2962,142,151,1,83,9,Sā punadivase aṭṭha āsanāni paññāpetvā aṭṭhannaṃ sakkārasammānaṃ paṭiyādetvā nisīdi. 451502,106,2963,2,6,1,44,4,Nimantitapaccekabuddhā sesānaṃ saññaṃ adaṃsu– 451503,106,2963,7,21,1,70,10,‘‘ mārisā ajja aññattha agantvā sabbeva tumhākaṃ mātu saṅgahaṃ karothā’’ ti. 451504,106,2963,22,33,1,79,10,Te tesaṃ vacanaṃ sutvā sabbeva ekato ākāsena āgantvā mātugharadvāre pāturahesuṃ. 451505,106,2963,34,41,1,55,7,Sāpi paṭhamaṃ laddhasaññatāya bahūpi disvā na kampittha. 451506,106,2963,42,48,1,45,6,Sabbepi te gehaṃ pavesetvā āsanesu nisīdāpesi. 451507,106,2963,49,68,1,131,17,"Tesu paṭipāṭiyā nisīdantesu navamo aññāni aṭṭha āsanāni māpetvā sayaṃ dhurāsane nisīdati, yāva āsanāni vaḍḍhanti, tāva gehaṃ vaḍḍhati. " 451508,106,2963,69,89,1,204,20,Evaṃ tesu sabbesupi nisinnesu sā itthī aṭṭhannaṃ paccekabuddhānaṃ paṭiyāditaṃ sakkāraṃ pañcasatānampi yāvadatthaṃ datvā aṭṭha nīluppalahatthake āharitvā nimantitapaccekabuddhānaṃyeva pādamūle ṭhapetvā āha– 451509,106,2963,90,108,1,113,12,"‘‘ mayhaṃ, bhante, nibbattanibbattaṭṭhāne sarīravaṇṇo imesaṃ nīluppalānaṃ antogabbhavaṇṇo viya hotū’’ ti patthanaṃ akāsi. " 451510,106,2963,109,115,1,62,6,Paccekabuddhā mātu anumodanaṃ katvā gandhamādanaṃyeva agamaṃsu. 451511,106,2964,2,16,1,120,14,Sāpi yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā tato cutā devaloke nibbattitvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ seṭṭhikule paṭisandhiṃ gaṇhi. 451512,106,2964,17,23,1,67,6,Nīluppalagabbhasamānavaṇṇatāya cassā uppalavaṇṇā tveva nāmaṃ akaṃsu. 451513,106,2964,24,43,1,120,15,Athassā vayappattakāle sakalajambudīpe rājāno ca seṭṭhino ca seṭṭhissa santikaṃ dūtaṃ pahiṇiṃsu‘‘ dhītaraṃ amhākaṃ detū’’ ti. 451514,106,2964,44,47,1,22,3,Apahiṇanto nāma nāhosi. 451515,106,2964,48,51,1,19,3,Tato seṭṭhi cintesi– 451516,106,2964,52,80,1,127,17,"‘‘ ahaṃ sabbesaṃ manaṃ gahetuṃ na sakkhissāmi, upāyaṃ panekaṃ karissāmī’’ ti dhītaraṃ pakkosāpetvā‘‘ pabbajituṃ, amma, sakkhissasī’’ ti āha. " 451517,106,2964,81,89,1,73,8,Tassā pacchimabhavikattā pitu vacanaṃ sīse āsittasatapākatelaṃ viya ahosi. 451518,106,2964,90,101,1,38,6,"Tasmā pitaraṃ‘‘ pabbajissāmi, tātā’’ ti āha. " 451519,106,2964,102,109,1,57,7,So tassā sakkāraṃ katvā bhikkhunupassayaṃ netvā pabbājesi. 451520,106,2964,110,116,1,55,6,Tassā acirapabbajitāya eva uposathāgāre kālavāro pāpuṇi. 451521,106,2964,117,136,1,181,19,Sā padīpaṃ jāletvā uposathāgāraṃ sammajjitvā dīpasikhāya nimittaṃ gaṇhitvā ṭhitāva punappunaṃ olokayamānā tejokasiṇārammaṇaṃ jhānaṃ nibbattetvā tadeva pādakaṃ katvā arahattaṃ pāpuṇi. 451522,106,2964,137,143,1,61,5,Arahattaphalena saddhiṃyeva ca abhiññāpaṭisambhidāpi ijjhiṃsu. 451523,106,2964,144,150,1,44,5,Visesato pana iddhivikubbane ciṇṇavasī ahosi. 451524,106,2964,151,166,1,19,3,"Tena vuttaṃ apadāne( apa. therī2.2. uppalavaṇṇātherīapadāna, aññamaññavisadisaṃ)–" 451525,106,2965,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; " 451526,106,2966,2,8,1,39,5,"Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako." 451527,106,2967,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; " 451528,106,2968,2,5,1,36,2,"Nānāratanapajjote , mahāsukhasamappitā." 451529,106,2969,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; " 451530,106,2970,2,8,1,39,5,"Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ." 451531,106,2971,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Bhagavā iddhimantīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako; " 451532,106,2972,2,7,1,45,4,"Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, samādhijhānakovidaṃ." 451533,106,2973,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānaṃ abhikaṅkhinī; " 451534,106,2974,2,7,1,42,4,"Nimantitvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ." 451535,106,2975,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Bhojayitvāna sattāhaṃ, datvāna ca ticīvaraṃ; " 451536,106,2976,2,6,1,40,3,"Sattamālaṃ gahetvāna, uppalādevagandhikaṃ." 451537,106,2977,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Satthu pāde ṭhapetvāna, ñāṇamhi abhipūjayiṃ; " 451538,106,2978,2,8,1,39,5,"Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ." 451539,106,2979,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Yādisā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni; " 451540,106,2980,2,8,1,41,5,"Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka." 451541,106,2981,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Tadā avoca maṃ satthā, vissaṭṭhā hoti dārike; " 451542,106,2982,2,8,1,42,5,"Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ." 451543,106,2983,2,9,1,38,4,"‘ ‘ Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; " 451544,106,2984,2,9,1,42,6,"Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati." 451545,106,2985,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; " 451546,106,2986,2,7,1,38,4,"Nāmenuppalavaṇṇāti , rūpena ca yasassinī." 451547,106,2987,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Abhiññāsu vasippattā, satthusāsanakārikā; " 451548,106,2988,2,7,1,41,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , hessasī satthu sāvikā." 451549,106,2989,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; " 451550,106,2990,2,7,1,42,4,"Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ." 451551,106,2991,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; " 451552,106,2992,2,7,1,42,4,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 451553,106,2993,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno; " 451554,106,2994,2,6,1,40,3,"Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ." 451555,106,2995,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; " 451556,106,2996,2,7,1,42,4,"Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā." 451557,106,2997,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame; " 451558,106,2998,2,7,1,45,4,"Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ." 451559,106,2999,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Mahādānaṃ daditvāna, uppalehi vināyakaṃ; " 451560,106,3000,2,7,1,41,4,"Pūjayitvā cetasāva, vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ." 451561,106,3001,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; " 451562,106,3002,2,9,1,41,6,"Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo." 451563,106,3003,2,12,1,38,6,"‘ ‘ Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; " 451564,106,3004,2,7,1,36,4,"Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame." 451565,106,3005,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā; " 451566,106,3006,2,8,1,46,5,"Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ." 451567,106,3007,2,12,1,37,8,"‘ ‘ Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; " 451568,106,3008,2,6,1,37,3,"Vīsavassasahassāni , vicarimha atanditā." 451569,106,3009,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; " 451570,106,3010,2,6,1,40,3,"Buddhopaṭṭhānaniratā , muditā sattadhītaro." 451571,106,3011,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; " 451572,106,3012,2,9,1,44,6,"Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā." 451573,106,3013,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā; " 451574,106,3014,2,8,1,43,5,"Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī." 451575,106,3015,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; " 451576,106,3016,2,7,1,42,4,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 451577,106,3017,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Tato cutā manussesu, upapannā mahākule; " 451578,106,3018,2,10,1,44,7,"Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ." 451579,106,3019,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ; " 451580,106,3020,2,7,1,40,4,"Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā." 451581,106,3021,2,11,1,37,7,"‘ ‘ Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ; " 451582,106,3022,2,8,1,40,5,"Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā." 451583,106,3023,2,9,1,42,4,"‘ ‘ Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājasatānihaṃ; " 451584,106,3024,2,7,1,42,4,"Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ." 451585,106,3025,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Patthayiṃ tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno; " 451586,106,3026,2,8,1,37,5,"Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare." 451587,106,3027,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā; " 451588,106,3028,2,7,1,39,4,"Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ." 451589,106,3029,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ; " 451590,106,3030,2,7,1,38,4,"Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā." 451591,106,3031,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī; " 451592,106,3032,2,7,1,36,4,"Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ." 451593,106,3033,2,12,1,42,7,"‘ ‘ Yadā buddho sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca; " 451594,106,3034,2,8,1,41,5,"Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake." 451595,106,3035,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ; " 451596,106,3036,2,8,1,42,5,"Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā." 451597,106,3037,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi; " 451598,106,3038,2,8,1,41,5,"Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ." 451599,106,3039,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave; " 451600,106,3040,2,7,1,41,4,"Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ." 451601,106,3041,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara; " 451602,106,3042,2,9,1,44,6,"Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ." 451603,106,3043,2,11,1,36,6,"‘ ‘ Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū; " 451604,106,3044,2,7,1,41,4,"Ekasmiṃ sambhave jātā, samānacchandamānasā." 451605,106,3045,2,11,1,37,7,"‘ ‘ Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato; " 451606,106,3046,2,8,1,43,5,"Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā." 451607,106,3047,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Purimānaṃ jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ; " 451608,106,3048,2,8,1,43,5,"Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni." 451609,106,3049,2,13,1,44,9,"‘ ‘ Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni; " 451610,106,3050,2,8,1,40,5,"Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā." 451611,106,3051,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayanti anācāraṃ; " 451612,106,3052,2,9,1,43,6,"Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvitaṃ bahuṃ." 451613,106,3053,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampatti ca bahubbidhā; " 451614,106,3054,2,9,1,45,6,"Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure." 451615,106,3055,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā; " 451616,106,3056,2,5,1,37,2,"Nānāratanapajjote , sabbakāmasamiddhine." 451617,106,3057,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā; " 451618,106,3058,2,6,1,37,3,"Rūpasīrimanuppattā , kulesu abhisakkatā." 451619,106,3059,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Atīva patthitā cāsiṃ, rūpasobhasirīhi ca; " 451620,106,3060,2,8,1,39,4,"Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi." 451621,106,3061,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; " 451622,106,3062,2,6,1,38,3,"Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ." 451623,106,3063,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ; " 451624,106,3064,2,8,1,44,5,"Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino." 451625,106,3065,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; " 451626,106,3066,2,7,1,36,4,"Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmune." 451627,106,3067,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 451628,106,3068,2,7,1,42,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo." 451629,106,3069,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; " 451630,106,3070,2,9,1,43,6,"Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, pabhāvena mahesino." 451631,106,3071,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; " 451632,106,3072,2,7,1,38,4,"Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato." 451633,106,3073,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; " 451634,106,3074,2,8,1,37,4,"Aggā iddhimatīnanti , parisāsu vināyako." 451635,106,3075,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; " 451636,106,3076,2,7,1,37,4,"Ohito garuko bhāro, bhavanettisamūhatā." 451637,106,3077,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; " 451638,106,3078,2,8,1,42,5,"So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo." 451639,106,3079,2,16,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. 451640,106,3080,2,18,1,148,15,"Ayaṃ pana therī yadā bhagavā sāvatthinagaradvāre yamakapāṭihāriyaṃ kātuṃ kaṇḍambarukkhamūlaṃ upagañchi, tadā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā evamāha–" 451641,106,3080,19,36,1,74,10,"‘‘ ahaṃ, bhante, pāṭihāriyaṃ karissāmi, yadi bhagavā anujānātī’’ ti sīhanādaṃ nadi. " 451642,106,3080,37,55,1,169,17,Satthā idaṃ kāraṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā jetavanamahāvihāre ariyagaṇamajjhe nisinno paṭipāṭiyā bhikkhuniyo ṭhānantare ṭhapento imaṃ theriṃ iddhimantīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. 451643,106,3080,56,77,1,228,21,Sā jhānasukhena phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmentī ekadivasaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesañca paccavekkhamānā gaṅgātīriyattherassa mātuyā dhītāya saddhiṃ sapattivāsaṃ uddissa saṃvegajātāya vuttagāthā paccanubhāsantī– 451644,106,3081,2,4,1,0,0,224. 451645,106,3082,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Ubho mātā ca dhītā ca, mayaṃ āsuṃ sapattiyo; " 451646,106,3083,2,9,1,40,6,"Tassā me ahu saṃvego, abbhuto lomahaṃsano. " 451647,106,3084,2,4,1,0,0,225. 451648,106,3085,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Dhiratthu kāmā asucī, duggandhā bahukaṇṭakā; " 451649,106,3086,2,11,1,44,8,"Yattha mātā ca dhītā ca, sabhariyā mayaṃ ahuṃ. " 451650,106,3087,2,4,1,0,0,226. 451651,106,3088,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato; " 451652,106,3089,2,10,1,41,5,"Sā pabbajiṃ rājagahe, agārasmānagāriyan’’ ti." 451653,106,3089,11,11,1,0,0,– 451654,106,3090,2,6,1,22,4,Imā tisso gāthā abhāsi. 451655,106,3091,2,22,1,109,18,"Tattha ubho mātā ca dhītā ca, mayaṃ āsuṃ {sapattiyo}ti mātā ca dhītā cāti ubho mayaṃ aññamaññaṃ sapattiyo ahumha. " 451656,106,3092,2,16,1,106,13,"Sāvatthiyaṃ kira aññatarassa vāṇijassa bhariyāya paccūsavelāyaṃ kucchiyaṃ gabbho saṇṭhāsi, sā taṃ na aññāsi. " 451657,106,3092,17,27,1,73,9,Vāṇijo vibhātāya rattiyā sakaṭesu bhaṇḍaṃ āropetvā rājagahaṃ uddissa gato. 451658,106,3092,28,35,1,55,7,Tassā gacchante kāle gabbho vaḍḍhetvā paripākaṃ agamāsi. 451659,106,3092,36,40,1,22,4,Atha naṃ sassu evamāha– 451660,106,3092,41,55,1,62,9,"‘‘ mama putto cirappavuttho tvañca gabbhinī, pāpakaṃ tayā katan’’ ti. " 451661,106,3092,56,69,1,46,9,Sā‘‘ tava puttato aññaṃ purisaṃ na jānāmī’’ ti āha. 451662,106,3092,70,77,1,51,7,Taṃ sutvāpi sassu asaddahantī taṃ gharato nikkaḍḍhi. 451663,106,3092,78,84,1,50,6,Sā sāmikaṃ gavesantī anukkamena rājagahaṃ sampattā. 451664,106,3092,85,95,1,99,10,Tāvadeva cassā kammajavātesu calantesu maggasamīpe aññataraṃ sālaṃ paviṭṭhāya gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi. 451665,106,3092,96,105,1,94,9,Sā suvaṇṇabimbasadisaṃ puttaṃ vijāyitvā anāthasālāyaṃ sayāpetvā udakakiccatthaṃ bahi nikkhantā. 451666,106,3092,106,128,1,122,16,"Athaññataro aputtako satthavāho tena maggena gacchanto‘‘ assāmikāya dārako, mama putto bhavissatī’’ ti taṃ dhātiyā hatthe adāsi. " 451667,106,3092,129,144,1,143,15,Athassa mātā udakakiccaṃ katvā udakaṃ gahetvā paṭinivattitvā puttaṃ apassantī sokābhibhūtā paridevitvā rājagahaṃ appavisitvāva maggaṃ paṭipajji. 451668,106,3092,145,154,1,82,9,Taṃ aññataro corajeṭṭhako antarāmagge disvā paṭibaddhacitto attano pajāpatiṃ akāsi. 451669,106,3092,155,162,1,42,7,Sā tassa gehe vasantī ekaṃ dhītaraṃ vijāyi. 451670,106,3092,163,174,1,83,11,Atha sā ekadivasaṃ dhītaraṃ gahetvā ṭhitā sāmikena bhaṇḍitvā dhītaraṃ mañcake khipi. 451671,106,3092,175,179,1,28,4,Dārikāya sīsaṃ thokaṃ bhindi. 451672,106,3092,180,188,1,73,8,Tato sāpi sāmikaṃ bhāyitvā rājagahameva paccāgantvā serivicārena vicarati. 451673,106,3092,189,203,1,72,10,Tassā putto paṭhamayobbane ṭhito‘‘ mātā’’ ti ajānanto attano pajāpatiṃ akāsi. 451674,106,3092,204,214,1,91,10,Aparabhāge taṃ corajeṭṭhakadhītaraṃ bhaginibhāvaṃ ajānanto vivāhaṃ katvā attano gehaṃ ānesi. 451675,106,3092,215,223,1,55,8,Evaṃ so attano mātaraṃ bhaginiñca pajāpatī katvā vāsesi. 451676,106,3092,224,229,1,35,5,Tena tā ubhopi sapattivāsaṃ vasiṃsu. 451677,106,3092,230,273,1,292,34,Athekadivasaṃ mātā dhītu kesavaṭṭiṃ mocetvā ūkaṃ olokentī sīse vaṇaṃ disvā‘‘ appevanāmāyaṃ mama dhītā bhaveyyā’’ ti pucchitvā saṃvegajātā hutvā rājagahe bhikkhunupassayaṃ gantvā pabbajitvā katapubbakiccā vivekavāsaṃ vasantī attano ca pubbapaṭipattiṃ paccavekkhitvā‘‘ ubho mātā’’ tiādikā gāthā abhāsi. 451678,106,3092,274,294,1,113,15,Tā pana tāya vuttagāthāva kāmesu ādīnavadassanavasena paccanubhāsantī ayaṃ therī‘‘ ubho mātā ca dhītā cā’’ tiādimāha. 451679,106,3092,295,297,1,11,2,Tena vuttaṃ– 451680,106,3092,298,313,1,84,11,‘‘ sā jhānasukhena phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmentī imā tisso gāthā abhāsī’’ ti. 451681,106,3093,2,7,1,43,4,Tattha {asucī}ti kilesāsucipaggharaṇena asucī. 451682,106,3093,8,12,1,41,3,{Duggandhā}ti visagandhavāyanena pūtigandhā. 451683,106,3093,13,18,1,82,4,{Bahukaṇṭakā}ti visūyikappavattiyā sucaritavinivijjhanaṭṭhena bahuvidhakilesakaṇṭakā. 451684,106,3093,19,26,1,38,6,Tathā hi te sattisūlūpamā {kāmā}ti vuttā. 451685,106,3093,27,32,1,38,4,{Yatthā}ti yesu kāmesu paribhuñjitabbesu. 451686,106,3093,33,39,1,43,4,"{Sabhariyā}ti samānabhariyā, sapattiyoti attho. " 451687,106,3094,2,4,1,0,0,227. 451688,106,3095,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhuṃ visodhitaṃ; " 451689,106,3096,2,6,1,38,3,"Cetopariccañāṇañca , sotadhātu visodhitā. " 451690,106,3097,2,4,1,0,0,228. 451691,106,3098,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo; " 451692,106,3099,2,10,1,46,5,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’." 451693,106,3100,2,17,1,103,11,‘ ‘ Pubbenivāsan’’ tiādikā dve gāthā attano adhigatavisesaṃ paccavekkhitvā pītisomanassajātāya theriyā vuttā. 451694,106,3100,18,28,1,76,8,"Tattha cetopariccañāṇan ti cetopariyañāṇaṃ, sacchikataṃ, pattanti vā sambandho. " 451695,106,3101,2,4,1,0,0,229. 451696,106,3102,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ; " 451697,106,3103,2,11,1,46,6,"Buddhassa pāde vanditvā, lokanāthassa tādino’’ ti." 451698,106,3103,12,12,1,0,0,– 451699,106,3104,2,42,1,279,33,"Ayaṃ gāthā yadā bhagavā yamakapāṭihāriyaṃ kātuṃ kaṇḍambarukkhamūlaṃ upasaṅkami, tadā ayaṃ therī evarūpaṃ rathaṃ nimminitvā tena saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā bhagavā‘‘ ahaṃ pāṭihāriyaṃ karissāmi titthiyamadanimmathanāya, anujānāthā’’ ti vatvā satthu santike aṭṭhāsi, taṃ saddhāya vuttā. " 451700,106,3104,43,64,1,170,20,"Tattha iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahan ti catūhi assehi yojitaṃ rathaṃ iddhiyā abhinimminitvā buddhassa bhagavato pāde vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsinti adhippāyo. " 451701,106,3105,2,4,1,0,0,230. 451702,106,3106,2,13,1,59,8,"‘ ‘ Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle; " 451703,106,3107,2,17,1,61,11,"Na cāpi te dutiyo atthi koci, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’’. " 451704,106,3108,2,12,1,86,9,"Tattha supupphitaggan ti suṭṭhu pupphitaaggaṃ, aggato paṭṭhāya sabbaphālipullantī attho. " 451705,106,3108,13,21,1,49,7,"Pādapan ti rukkhaṃ, idha pana sālarukkho adhippeto. " 451706,106,3108,22,29,1,37,7,Ekā tuvan ti ekikā tvaṃ idha tiṭṭhasi. 451707,106,3108,30,56,1,172,23,"Na cāpi te dutiyo atthi {kocī}ti tava sahāyabhūto ārakkhako kocipi natthi, rūpasampattiyā vā tuyhaṃ dutiyo kocipi natthi, asadisarūpā ekikāva imasmiṃ janavivitte ṭhāne tiṭṭhasi. " 451708,106,3108,57,73,1,118,15,"Bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānan ti taruṇike tvaṃ dhuttapurisānaṃ kathaṃ na bhāyasi, sakiñcanakārino dhuttāti adhippāyo. " 451709,106,3108,74,90,1,140,16,Imaṃ kira gāthaṃ māro ekadivasaṃ theriṃ supupphite sālavane divāvihāraṃ nisinnaṃ disvā upasaṅkamitvā vivekato vicchinditukāmo vīmaṃsanto āha. 451710,106,3108,91,97,1,48,6,Atha naṃ therī santajjentī attano ānubhāvavasena– 451711,106,3109,2,4,1,0,0,231. 451712,106,3110,2,11,1,56,7,"‘ ‘ Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ; " 451713,106,3111,2,13,1,59,10,"Lomaṃ na iñje napi sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko. " 451714,106,3112,2,4,1,0,0,232. 451715,106,3113,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te; " 451716,106,3114,2,9,1,48,6,"Bhamukantare tiṭṭhāmi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi. " 451717,106,3115,2,4,1,0,0,233. 451718,106,3116,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Cittamhi vasībhūtāhaṃ, iddhipādā subhāvitā; " 451719,106,3117,2,8,1,46,5,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 451720,106,3118,2,4,1,0,0,234. 451721,106,3119,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; " 451722,106,3120,2,11,1,43,8,"Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama. " 451723,106,3121,2,4,1,0,0,235. 451724,106,3122,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito; " 451725,106,3123,2,12,1,43,7,"Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ ti." 451726,106,3123,13,13,1,0,0,– 451727,106,3124,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 451728,106,3125,2,22,1,153,17,"Tattha sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ , samāgatā edisakā bhaveyyun ti yādisako tvaṃ edisakā evarūpā anekasatasahassamattāpi dhuttakā samāgatā yadi bhaveyyuṃ. " 451729,106,3125,23,34,1,72,10,Lomaṃ na iñje napi {sampavedhe}ti lomamattampi na iñjeyya na sampavedheyya. 451730,106,3125,35,48,1,70,11,"Kiṃ me tuvaṃ māra {karissaseko}ti māra, tvaṃ ekakova mayhaṃ kiṃ karissasi? " 451731,106,3126,2,17,1,93,11,Idāni mārassa attano kiñcipi kātuṃ asamatthataṃyeva vibhāventī‘‘ esā antaradhāyāmī’’ ti gāthamāha. 451732,106,3126,18,46,1,174,23,"Tassattho– māra, esāhaṃ tava purato ṭhitāva antaradhāyāmi adassanaṃ gacchāmi, ajānantasseva te kucchiṃ vā pavisāmi, bhamukantare vā tiṭṭhāmi, evaṃ tiṭṭhantiñca maṃ tvaṃ na passasi. " 451733,106,3127,2,4,1,10,2,Kasmāti ce? 451734,106,3127,5,31,1,188,21,"Cittamhi vasībhūtāhaṃ, iddhipādā subhāvitā, ahaṃ camhi māra, mayhaṃ cittaṃ vasībhāvappattaṃ, cattāropi iddhipādā mayā suṭṭhu bhāvitā bahulīkatā, tasmā ahaṃ yathāvuttāya iddhivisayatāya pahomīti. " 451735,106,3127,32,37,1,43,5,Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānameva. 451736,106,3128,2,4,1,37,2,Uppalavaṇṇātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451737,106,3129,2,4,1,29,2,Dvādasanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451738,106,3130,2,4,1,12,2,12 . Soḷasanipāto 451739,106,3131,2,4,1,22,2,1 . Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā 451740,106,3132,2,12,1,59,7,Soḷasanipāte udahārī ahaṃ {sīte}tiādikā puṇṇāya theriyā gāthā. 451741,106,3132,13,47,1,336,34,Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā hetusampannatāya sañjātasaṃvegā bhikkhunīnaṃ santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā laddhappasādā pabbajitvā parisuddhasīlā tīṇi piṭakāni uggahetvā bahussutā dhammadharā dhammakathikā ca ahosi. 451742,106,3132,48,71,1,190,21,"Yathā ca vipassissa bhagavato sāsane, evaṃ sikhissa vessabhussa kakusandhassa koṇāgamanassa kassapassa ca bhagavato sāsane pabbajitvā sīlasampannā bahussutā dhammadharā dhammakathikā ca ahosi. " 451743,106,3132,72,77,1,50,5,Mānadhātukattā pana kilese samucchindituṃ nāsakkhi. 451744,106,3132,78,93,1,137,14,"Mānopanissayavasena kammassa katattā imasmiṃ buddhuppāde anāthapiṇḍikassa seṭṭhino gharadāsiyā kucchimhi nibbatti, puṇṇā tissā nāmaṃ ahosi. " 451745,106,3132,94,131,1,251,27,Sā sīhanādasuttantadesanāya( ma. ni.1.146 ādayo) sotāpannā hutvā pacchā udakasuddhikaṃ brāhmaṇaṃ dametvā seṭṭhinā sambhāvitā hutvā tena bhujissabhāvaṃ pāpitā taṃ pabbajjaṃ anujānāpetvā pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 451746,106,3132,132,145,1,19,3,Tena vuttaṃ apadāne( apa. therī2.4.184-203)– 451747,106,3133,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca; " 451748,106,3134,2,6,1,37,3,"Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino." 451749,106,3135,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Kassapassa ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane; " 451750,106,3136,2,7,1,43,4,"Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā." 451751,106,3137,2,8,1,44,4,"‘ ‘ Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā; " 451752,106,3138,2,8,1,39,5,"Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā." 451753,106,3139,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane; " 451754,106,3140,2,7,1,39,4,"Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā abhimaññisaṃ." 451755,106,3141,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame; " 451756,106,3142,2,7,1,39,4,"Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā." 451757,106,3143,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ; " 451758,106,3144,2,8,1,44,5,"Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ." 451759,106,3145,2,10,1,35,6,"‘ ‘ Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ; " 451760,106,3146,2,6,1,42,3,"Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā." 451761,106,3147,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari; " 451762,106,3148,2,8,1,41,5,"Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ." 451763,106,3149,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi; " 451764,106,3150,2,9,1,46,5,"Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ." 451765,106,3151,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Yo ca vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati; " 451766,106,3152,2,7,1,38,4,"Dakābhisecanā sopi, pāpakammā pamuccati." 451767,106,3153,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ; " 451768,106,3154,2,9,1,42,6,"Tañca sutvā sa saṃviggo, pabbajitvārahā ahu." 451769,106,3155,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato; " 451770,106,3156,2,11,1,45,8,"Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te." 451771,106,3157,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Seṭṭhiṃ tatonujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; " 451772,106,3158,2,7,1,36,4,"Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ." 451773,106,3159,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; " 451774,106,3160,2,7,1,36,4,"Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmune." 451775,106,3161,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 451776,106,3162,2,7,1,42,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo." 451777,106,3163,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; " 451778,106,3164,2,9,1,47,6,"Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā." 451779,106,3165,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī; " 451780,106,3166,2,9,1,40,6,"Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati." 451781,106,3167,2,16,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. 451782,106,3168,2,9,1,65,7,Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– 451783,106,3169,2,4,1,0,0,236. 451784,106,3170,2,10,1,35,6,"‘ ‘ Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ; " 451785,106,3171,2,6,1,42,3,"Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā. " 451786,106,3172,2,4,1,0,0,237. 451787,106,3173,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari; " 451788,106,3174,2,8,1,41,5,"Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ. " 451789,106,3175,2,4,1,0,0,238. 451790,106,3176,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi; " 451791,106,3177,2,8,1,46,5,"Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ. " 451792,106,3178,2,4,1,0,0,239. 451793,106,3179,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Yo ca vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati; " 451794,106,3180,2,7,1,38,4,"Dakābhisecanā sopi, pāpakammā pamuccati. " 451795,106,3181,2,4,1,0,0,240. 451796,106,3182,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Ko nu te idamakkhāsi, ajānantassa ajānako;" 451797,106,3183,2,9,1,38,5,"‘ Dakābhisecanā nāma, pāpakammā pamuccati’. " 451798,106,3184,2,4,1,0,0,241. 451799,106,3185,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Saggaṃ nūna gamissanti, sabbe maṇḍūkakacchapā; " 451800,106,3186,2,11,1,39,8,"Nāgā ca susumārā ca, ye caññe udake carā. " 451801,106,3187,2,4,1,0,0,242. 451802,106,3188,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Orabbhikā sūkarikā, macchikā migabandhakā; " 451803,106,3189,2,10,1,43,7,"Corā ca vajjhaghātā ca, ye caññe pāpakammino; " 451804,106,3190,2,7,1,38,4,"Dakābhisecanā tepi, pāpakammā pamuccare. " 451805,106,3191,2,4,1,0,0,243. 451806,106,3192,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Sace imā nadiyo te, pāpaṃ pubbe kataṃ vahuṃ; " 451807,106,3193,2,10,1,44,7,"Puññampi mā vaheyyuṃ te, tena tvaṃ paribāhiro. " 451808,106,3194,2,4,1,0,0,244. 451809,106,3195,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Yassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari; " 451810,106,3196,2,11,1,44,8,"Tameva brahme mākāsi, mā te sītaṃ chaviṃ hane. " 451811,106,3197,2,4,1,0,0,245. 451812,106,3198,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi; " 451813,106,3199,2,9,1,40,6,"Dakābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te. " 451814,106,3200,2,4,1,0,0,246. 451815,106,3201,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Tuyheva sāṭako hotu, nāhamicchāmi sāṭakaṃ; " 451816,106,3202,2,9,1,45,6,"Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ. " 451817,106,3203,2,4,1,0,0,247. 451818,106,3204,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho; " 451819,106,3205,2,10,1,42,7,"Sace ca pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā. " 451820,106,3206,2,4,1,0,0,248. 451821,106,3207,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Na te dukkhā pamutyatthi, upeccāpi palāyato; " 451822,106,3208,2,9,1,45,6,"Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ. " 451823,106,3209,2,4,1,0,0,249. 451824,106,3210,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ; " 451825,106,3211,2,9,1,39,6,"Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti. " 451826,106,3212,2,4,1,0,0,250. 451827,106,3213,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ; " 451828,106,3214,2,9,1,39,6,"Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti. " 451829,106,3215,2,4,1,0,0,251. 451830,106,3216,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Brahmabandhu pure āsiṃ, ajjamhi saccabrāhmaṇo; " 451831,106,3217,2,11,1,45,6,"Tevijjo vedasampanno, sottiyo camhi nhātako’’ ti." 451832,106,3217,12,12,1,0,0,– 451833,106,3218,2,6,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 451834,106,3219,2,8,1,38,5,Tattha {udahārī}ti ghaṭena udakaṃ vāhikā. 451835,106,3219,9,18,1,70,9,Sīte tadā udakamotarin ti sītakālepi sabbadā rattindivaṃ udakaṃ otariṃ. 451836,106,3219,19,34,1,101,13,"Yadā yadā ayyakānaṃ udakena attho, tadā tadā udakaṃ pāvisiṃ, udakamotaritvā udakaṃ upanesinti adhippāyo. " 451837,106,3219,35,41,1,54,5,Ayyānaṃ {daṇḍabhayabhītā}ti ayyakānaṃ daṇḍabhayena bhītā. 451838,106,3219,42,54,1,100,10,"{Vācādosabhayaṭṭitā}ti vacīdaṇḍabhayena ceva dosabhayena ca aṭṭitā pīḷitā, sītepi udakamotarinti yojanā. " 451839,106,3220,2,10,1,64,8,Athekadivasaṃ puṇṇā dāsī ghaṭena udakaṃ ānetuṃ udakatitthaṃ gatā. 451840,106,3220,11,34,1,218,23,Tattha addasa aññataraṃ brāhmaṇaṃ udakasuddhikaṃ himapātasamaye mahati sīte vattamāne pātova udakaṃ otaritvā sasīsaṃ nimujjitvā mante jappitvā udakato uṭṭhahitvā allavatthaṃ allakesaṃ pavedhantaṃ dantavīṇaṃ vādayamānaṃ. 451841,106,3220,35,55,1,106,14,"Taṃ disvā karuṇāya sañcoditamānasā tato naṃ diṭṭhigatā vivecetukāmā‘‘ kassa, brāhmaṇa, tvaṃ bhīto’’ ti gāthamāha. " 451842,106,3220,56,76,1,116,17,"Tattha kassa, brāhmaṇa, tvaṃ kuto ca nāma bhayahetuto bhīto hutvā sadā udakamotari sabbakālaṃ sāyaṃ pātaṃ udakaṃ otari. " 451843,106,3220,77,91,1,140,14,Otaritvā ca vedhamānehi kampamānehi gattehi sarīrāvayavehi sītaṃ vedayase bhusaṃ sītadukkhaṃ ativiya dussahaṃ paṭisaṃvedayasi paccanubhavasi. 451844,106,3221,2,26,1,170,21,"Jānantī vata maṃ {bhotī}ti, bhoti puṇṇike, tvaṃ taṃ upacitaṃ pāpakammaṃ rundhantaṃ nivāraṇasamatthaṃ kusalaṃ kammaṃ iminā udakorohanena karontaṃ maṃ jānantī vata paripucchasi. " 451845,106,3222,2,7,1,30,5,Nanu ayamattho loke pākaṭo eva. 451846,106,3222,8,22,1,64,10,Kathāpi mayaṃ tuyhaṃ vadāmāti dassento‘‘ yo ca vuḍḍho’’ ti gāthamāha. 451847,106,3222,23,50,1,199,24,"Tassattho– vuḍḍho vā daharo vā majjhimo vā yo koci hiṃsādibhedaṃ pāpakammaṃ pakubbati ativiya karoti, sopi bhusaṃ pāpakammanirato dakābhisecanā sinānena tato pāpakammā pamuccati accantameva vimuccatīti. " 451848,106,3223,2,16,1,61,10,Taṃ sutvā puṇṇikā tassa paṭivacanaṃ dentī‘‘ ko nu te’’ tiādimāha. 451849,106,3223,17,56,1,265,33,"Tattha ko nu te idamakkhāsi, ajānantassa {ajānako}ti kammavipākaṃ ajānantassa te sabbena sabbaṃ kammavipākaṃ ajānato ajānako aviddasu bālo udakābhisecanahetu pāpakammato pamuccatīti, idaṃ atthajātaṃ ko nu nāma akkhāsi, na so saddheyyavacano, nāpi cetaṃ yuttanti adhippāyo. " 451850,106,3224,2,14,1,73,8,Idānissa tameva yuttiabhāvaṃ vibhāventī‘‘ saggaṃ nūna gamissantī’’ tiādimāha. 451851,106,3224,15,19,1,22,3,Tattha {nāgā}ti vijjhasā. 451852,106,3224,20,23,1,19,2,{Susumārā}ti kumbhīlā. 451853,106,3224,24,49,1,183,22,"Ye caññe udake {carā}ti ye caññepi vārigocarā macchamakaranandiyāvattādayo ca, tepi saggaṃ nūna gamissanti devalokaṃ upapajjissanti maññe, udakābhisecanā pāpakammato mutti hoti ceti attho. " 451854,106,3225,2,5,1,26,2,{Orabbhikā}ti urabbhaghātakā. 451855,106,3225,6,9,1,24,2,{Sūkarikā}ti sūkaraghātakā. 451856,106,3225,10,13,1,18,2,{Macchikā}ti kevaṭṭā. 451857,106,3225,14,17,1,23,2,{Migabandhakā}ti māgavikā. 451858,106,3225,18,22,1,38,3,{Vajjhaghātā}ti vajjhaghātakamme niyuttā. 451859,106,3226,2,28,1,181,25,"Puññampi mā vaheyyun ti imā aciravatiādayo nadiyo yathā tayā pubbe kataṃ pāpaṃ tattha udakābhisecanena sace vahuṃ nīhareyyuṃ, tathā tayā kataṃ puññampi imā nadiyo vaheyyuṃ pavāheyyuṃ. " 451860,106,3226,29,46,1,120,16,Tena tvaṃ paribāhiro assa tathā sati tena puññakammena tvaṃ paribāhiro virahitova bhaveyyāti na cetaṃ yuttanti adhippāyo. 451861,106,3226,47,60,1,87,12,"Yathā vā udakena udakorohakassa puññapavāhanaṃ na hoti, evaṃ pāpapavāhanampi na hoti eva. " 451862,106,3226,61,62,1,5,1,Kasmā? 451863,106,3226,63,66,1,40,3,Nhānassa pāpahetūnaṃ appaṭipakkhabhāvato. 451864,106,3226,67,74,1,35,6,"Yo yaṃ vināseti, so tassa paṭipakkho. " 451865,106,3226,75,87,1,65,10,"Yathā āloko andhakārassa, vijjā ca avijjāya, na evaṃ nhānaṃ pāpassa. " 451866,106,3226,88,100,1,66,8,Tasmā niṭṭhamettha gantabbaṃ‘‘ na udakābhisecanā pāpato parimuttī’’ ti. 451867,106,3226,101,103,1,14,2,Tenāha bhagavā– 451868,106,3227,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Na udakena sucī hoti, bahvettha nhāyatī jano; " 451869,106,3228,2,25,1,50,10,"Yamhi saccañca dhammo ca, so sucī so ca brāhmaṇo’’ ti.( udā.9; netti.104); " 451870,106,3229,2,23,1,101,14,"Idāni yadi pāpaṃ pavāhetukāmosi, sabbena sabbaṃ pāpaṃ mā karohīti dassetuṃ‘‘ yassa, brāhmaṇā’’ ti gāthamāha. " 451871,106,3229,24,43,1,95,15,"Tattha tameva brahme {mākāsī}ti yato pāpato tvaṃ bhīto, tameva pāpaṃ brahme, brāhmaṇa, tvaṃ mā akāsi. " 451872,106,3229,44,52,1,59,7,Udakorohanaṃ pana īdise sītakāle kevalaṃ sarīrameva bādhati . 451873,106,3229,53,54,1,6,1,Tenāha– 451874,106,3229,55,77,1,117,17,"‘‘ mā te sītaṃ chaviṃ hane’’ ti, īdise sītakāle udakābhisecanena jātasītaṃ tava sarīracchaviṃ mā haneyya mā bādhesīti attho. " 451875,106,3230,2,20,1,115,14,Kummaggapaṭipannaṃ man ti‘‘ udakābhisecanena suddhi hotī’’ ti imaṃ kummaggaṃ micchāgāhaṃ paṭipannaṃ paggayha ṭhitaṃ maṃ. 451876,106,3230,21,82,1,218,25,"Ariyamaggaṃ {samānayī}ti‘‘ sabbapāpassa akaraṇaṃ, kusalassa upasampadā’’ ti( dī. ni.2.90; dha. pa.183; netti.30,116,124; peṭako.29) imaṃ buddhādīhi ariyehi gatamaggaṃ samānayi, sammadeva upanesi, tasmā bhoti imaṃ sāṭakaṃ tuṭṭhidānaṃ ācariyabhāgaṃ tuyhaṃ dadāmi, taṃ paṭiggaṇhāti attho. " 451877,106,3231,2,31,1,154,20,"Sā taṃ paṭikkhipitvā dhammaṃ kathetvā saraṇesu sīlesu ca patiṭṭhāpetuṃ‘‘ tuyheva sāṭako hotu, nāhamicchāmi sāṭakan’’ ti vatvā‘‘ sace bhāyasi dukkhassā’’ tiādimāha. " 451878,106,3231,32,41,1,88,8,Tassattho– yadi tuvaṃ sakalāpāyike sugatiyañca aphāsukatādobhaggatādibhedā dukkhā bhāyasi. 451879,106,3231,42,48,1,29,6,Yadi te taṃ appiyaṃ na iṭṭhaṃ. 451880,106,3231,49,76,1,216,26,Āvi vā paresaṃ pākaṭabhāvena appaṭicchannaṃ katvā kāyena vācāya pāṇātipātādivasena vā yadi vā raho apākaṭabhāvena paṭicchannaṃ katvā manodvāreyeva abhijjhādivasena vā aṇumattampi pāpakaṃ lāmakaṃ kammaṃ mākāsi mā kari. 451881,106,3231,77,123,1,302,39,"Atha pana taṃ pāpakammaṃ āyatiṃ karissasi, etarahi karosi vā,‘‘ nirayādīsu catūsu apāyesu manussesu ca tassa phalabhūtaṃ dukkhaṃ ito etto vā palāyante mayi nānubandhissatī’’ ti adhippāyena upecca sañcicca palāyatopi te tato pāpato mutti mokkhā natthi, gatikālādipaccayantarasamavāye sati vipaccate evāti attho." 451882,106,3231,124,135,1,37,6,"‘‘ Uppaccā’’ ti vā pāṭho, uppatitvāti attho. " 451883,106,3231,136,154,1,110,14,Evaṃ pāpassa akaraṇena dukkhābhāvaṃ dassetvā idāni puññassa karaṇenapi taṃ dassetuṃ‘‘ sace bhāyasī’’ tiādi vuttaṃ. 451884,106,3231,155,160,1,45,5,Tattha tādinan ti diṭṭhādīsu tādibhāvappattaṃ. 451885,106,3231,161,177,1,102,13,"Yathā vā purimakā sammāsambuddhā passitabbā, tathā passitabbato tādi, taṃ buddhaṃ saraṇaṃ upehīti yojanā. " 451886,106,3231,178,181,1,27,3,Dhammasaṅghesupi eseva nayo. 451887,106,3231,182,191,1,80,8,"Tādīnaṃ varabuddhānaṃ dhammaṃ, aṭṭhannaṃ ariyapuggalānaṃ saṅghaṃ samūhanti yojanā. " 451888,106,3231,192,197,1,40,5,Tan ti saraṇagamanaṃ sīlānaṃ samādānañca. 451889,106,3231,198,201,1,19,2,{Hehitī}ti bhavissati. 451890,106,3232,2,33,1,223,26,So brāhmaṇo saraṇesu sīlesu ca patiṭṭhāya aparabhāge satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā ghaṭento vāyamanto na cirasseva tevijjo hutvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānento‘‘ brahmabandhū’’ ti gāthamāha. 451891,106,3233,2,10,1,69,7,Tassattho – ahaṃ pubbe brāhmaṇakule uppattimattena brahmabandhu nāmāsiṃ. 451892,106,3233,11,20,1,84,9,Tathā irubbedādīnaṃ ajjhenādimattena tevijjo vedasampanno sottiyo nhātako ca nāmāsiṃ. 451893,106,3233,21,39,1,184,15,"Idāni sabbaso bāhitapāpatāya saccabrāhmaṇo paramatthabrāhmaṇo, vijjattayādhigamena tevijjo, maggañāṇasaṅkhātena vedena samannāgatattā vedasampanno, nittharasabbapāpatāya nhātako ca amhīti. " 451894,106,3233,40,55,1,117,15,Ettha ca brāhmaṇena vuttagāthāpi attanā vuttagāthāpi pacchā theriyā paccekaṃ bhāsitāti sabbā theriyā gāthā eva jātāti. 451895,106,3234,2,4,1,31,2,Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 451896,106,3235,2,4,1,28,2,Soḷasanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 451897,106,3236,2,4,1,12,2,13 . Vīsatinipāto 451898,106,3237,2,4,1,25,2,1 . Ambapālītherīgāthāvaṇṇanā 451899,106,3238,2,11,1,70,6,Vīsatinipāte kāḷakā {bhamaravaṇṇasādisā}tiādikā ambapāliyā theriyā gāthā. 451900,106,3238,12,71,1,494,52,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī sikhissa bhagavato sāsane pabbajitvā upasampannā hutvā bhikkhunisikkhāpadaṃ samādāya viharantī, ekadivasaṃ sambahulāhi bhikkhunīhi saddhiṃ cetiyaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ karontī puretaraṃ gacchantiyā khīṇāsavattheriyā khipantiyā sahasā kheḷapiṇḍaṃ cetiyaṅgaṇe patitaṃ, khīṇāsavattheriyā apassitvā gatāya ayaṃ pacchato gacchantī taṃ kheḷapiṇḍaṃ disvā‘‘ kā nāma gaṇikā imasmiṃ ṭhāne kheḷapiṇḍaṃ pātesī’’ ti akkosi. " 451901,106,3238,72,81,1,89,9,Sā bhikkhunikāle sīlaṃ rakkhantī gabbhavāsaṃ jigucchitvā opapātikattabhāve cittaṃ ṭhapesi. 451902,106,3238,82,90,1,79,8,Tena carimattabhāve vesāliyaṃ rājuyyāne ambarukkhamūle opapātikā hutvā nibbatti. 451903,106,3238,91,96,1,36,5,Taṃ disvā uyyānapālo nagaraṃ upanesi. 451904,106,3238,97,103,1,58,6,Ambarukkhamūle nibbattatāya sā ambapālī tveva voharīyittha. 451905,106,3238,104,120,1,161,16,Atha naṃ abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ vilāsakantatādiguṇavisesasamuditaṃ disvā sambahulā rājakumārā attano attano pariggahaṃ kātukāmā aññamaññaṃ kalahaṃ akaṃsu. 451906,106,3238,121,135,1,94,10,Tesaṃ kalahavūpasamatthaṃ tassā kammasañcoditā vohārikā‘‘ sabbesaṃ hotū’’ ti gaṇikāṭṭhāne ṭhapesuṃ. 451907,106,3238,136,165,1,295,29,Sā satthari paṭiladdhasaddhā attano uyyāne vihāraṃ katvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyādetvā pacchā attano puttassa vimalakoṇḍaññattherassa santike dhammaṃ sutvā pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī attano sarīrassa jarājiṇṇabhāvaṃ nissāya saṃvegajātā saṅkhārānaṃ aniccataṃ vibhāventī– 451908,106,3239,2,4,1,0,0,252. 451909,106,3240,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Kāḷakā bhamaravaṇṇasādisā, vellitaggā mama muddhajā ahuṃ; " 451910,106,3241,2,8,1,51,5,"Te jarāya sāṇavākasādisā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451911,106,3242,2,4,1,0,0,253. 451912,106,3243,2,12,1,54,7,"‘ ‘ Vāsitova surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttamaṅgajo; " 451913,106,3244,2,8,1,56,5,"Taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451914,106,3245,2,4,1,0,0,254. 451915,106,3246,2,10,1,55,5,"‘ ‘ Kānanaṃva sahitaṃ suropitaṃ, kocchasūcivicitaggasobhitaṃ; " 451916,106,3247,2,10,1,57,7,"Taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451917,106,3248,2,4,1,0,0,255. 451918,106,3249,2,8,1,54,4,"‘ ‘ Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṃ, sobhate suveṇīhilaṅkataṃ; " 451919,106,3250,2,10,1,58,7,"Taṃ jarāya khalitaṃ siraṃ kataṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451920,106,3251,2,4,1,0,0,256. 451921,106,3252,2,12,1,54,8,"‘ ‘ Cittakārasukatāva lekhikā, sobhare su bhamukā pure mama; " 451922,106,3253,2,9,1,54,5,"Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451923,106,3254,2,4,1,0,0,257. 451924,106,3255,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Bhassarā surucirā yathā maṇī, nettahesumabhinīlamāyatā; " 451925,106,3256,2,9,1,54,6,"Te jarāyabhihatā na sobhare, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451926,106,3257,2,4,1,0,0,258. 451927,106,3258,2,12,1,55,8,"‘ ‘ Saṇhatuṅgasadisī ca nāsikā, sobhate su abhiyobbanaṃ pati; " 451928,106,3259,2,9,1,51,6,"Sā jarāya upakūlitā viya, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451929,106,3260,2,4,1,0,0,259. 451930,106,3261,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Kaṅkaṇaṃva sukataṃ suniṭṭhitaṃ, sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo; " 451931,106,3262,2,8,1,54,5,"Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451932,106,3263,2,4,1,0,0,260. 451933,106,3264,2,12,1,51,7,"‘ ‘ Pattalīmakulavaṇṇasādisā , sobhare su dantā pure mama; " 451934,106,3265,2,9,1,52,6,"Te jarāya khaṇḍitā cāsitā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451935,106,3266,2,4,1,0,0,261. 451936,106,3267,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva madhuraṃ nikūjihaṃ; " 451937,106,3268,2,10,1,58,7,"Taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451938,106,3269,2,4,1,0,0,262. 451939,106,3270,2,12,1,53,8,"‘ ‘ Saṇhakamburiva suppamajjitā, sobhate su gīvā pure mama; " 451940,106,3271,2,9,1,52,6,"Sā jarāya bhaggā vināmitā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451941,106,3272,2,4,1,0,0,263. 451942,106,3273,2,12,1,53,8,"‘ ‘ Vaṭṭapalighasadisopamā ubho, sobhare su bāhā pure mama; " 451943,106,3274,2,9,1,56,6,"Tā jarāya yathā pāṭalibbalitā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451944,106,3275,2,4,1,0,0,264. 451945,106,3276,2,12,1,54,7,"‘ ‘ Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā , sobhare su hatthā pure mama; " 451946,106,3277,2,9,1,53,6,"Te jarāya yathā mūlamūlikā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451947,106,3278,2,4,1,0,0,265. 451948,106,3279,2,12,1,55,8,"‘ ‘ Pīnavaṭṭasahibhuggatā ubho, sobhare su thanakā pure mama; " 451949,106,3280,2,9,1,52,5,"Thevikīva lambanti nodakā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451950,106,3281,2,4,1,0,0,266. 451951,106,3282,2,13,1,58,9,"‘ ‘ Kañcanassa phalakaṃva sammaṭṭhaṃ, sobhate su kāyo pure mama; " 451952,106,3283,2,9,1,52,6,"So valīhi sukhumāhi otato, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451953,106,3284,2,4,1,0,0,267. 451954,106,3285,2,13,1,49,8,"‘ ‘ Nāgabhogasadisopamā ubho, sobhare su ūrū pure mama; " 451955,106,3286,2,9,1,53,6,"Te jarāya yathā veḷunāḷiyo, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451956,106,3287,2,4,1,0,0,268. 451957,106,3288,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā, sobhare su jaṅghā pure mama; " 451958,106,3289,2,8,1,52,5,"Tā jarāya tiladaṇḍakāriva, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451959,106,3290,2,4,1,0,0,269. 451960,106,3291,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Tūlapuṇṇasadisopamā ubho, sobhare su pādā pure mama; " 451961,106,3292,2,9,1,53,6,"Te jarāya phuṭitā valīmatā, saccavādivacanaṃ anaññathā. " 451962,106,3293,2,4,1,0,0,270. 451963,106,3294,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Ediso ahu ayaṃ samussayo, jajjaro bahudukhānamālayo; " 451964,106,3295,2,10,1,54,5,"Sopalepapatito jarāgharo, saccavādivacanaṃ anaññathā’’ ti." 451965,106,3295,11,11,1,0,0,– 451966,106,3296,2,5,1,18,3,Imā gāthāyo abhāsi. 451967,106,3297,2,6,1,27,3,Tattha {kāḷakā}ti kāḷakavaṇṇā. 451968,106,3297,7,15,1,75,6,"{Bhamaravaṇṇasādisā}ti kāḷakā hontāpi bhamarasadisavaṇṇā, siniddhanīlāti attho. " 451969,106,3297,16,27,1,73,9,"{Vellitaggā}ti kuñcitaggā, mūlato paṭṭhāya yāva aggā kuñcitā vellitāti attho. " 451970,106,3297,28,31,1,15,2,{Muddhajā}ti kesā. 451971,106,3297,32,37,1,37,4,{Jarāyā}ti jarāhetu jarāya upahatasobhā. 451972,106,3297,38,49,1,91,9,"{Sāṇavākasādisā}ti sāṇasadisā vākasadisā ca, sāṇavākasadisā ceva makacivākasadisā cātipi attho. " 451973,106,3297,50,73,1,174,16,"Saccavādivacanaṃ {anaññathā}ti saccavādino avitathavādino sammāsambuddhassa ‘‘ sabbaṃ rūpaṃ aniccaṃ jarābhibhūtan’’ tiādivacanaṃ anaññathā yathābhūtameva, na tattha vitathaṃ atthīti. " 451974,106,3298,2,13,1,107,10,Vāsitova surabhī {karaṇḍako}ti pupphagandhavāsacuṇṇādīhi vāsito vāsaṃ gāhāpito pasādhanasamuggo viya sugandhi. 451975,106,3298,14,28,1,108,11,Pupphapūra mama {uttamaṅgajo}ti campakasumanamallikādīhi pupphehi pūrito pubbe mama kesakalāpo nimmaloti attho. 451976,106,3298,29,32,1,19,3,Tan ti uttamaṅgajaṃ. 451977,106,3298,33,39,1,64,6,Atha pacchā etarahi salomagandhikaṃ pākatikalomagandhameva jātaṃ. 451978,106,3298,40,46,1,54,6,Atha vā salomagandhikan ti meṇḍakalomehi samānagandhaṃ. 451979,106,3298,47,54,1,30,3,‘‘ Eḷakalomagandhan’’ tipi vadanti. 451980,106,3299,2,15,1,119,13,Kānanaṃva sahitaṃ suropitan ti suṭṭhu ropitaṃ sahitaṃ ghanasannivesaṃ uddhameva uṭṭhitaṃ ujukadīghasākhaṃ upavanaṃ viya. 451981,106,3299,16,34,1,182,17,"Kocchasūcivicitaggasobhitan ti pubbe kocchena suvaṇṇasūciyā ca kesajaṭāvijaṭanena vicitaggaṃ hutvā sobhitaṃ, ghanabhāvena vā kocchasadisaṃ hutvā paṇadantasūcīhi vicitaggatāya sobhitaṃ. " 451982,106,3299,35,38,1,19,3,Tan ti uttamaṅgajaṃ. 451983,106,3299,39,47,1,56,8,Viralaṃ tahiṃ tahin ti tattha tattha viralaṃ vilūnakesaṃ. 451984,106,3300,2,7,1,79,5,Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitan ti suvaṇṇavajirādīhi vibhūsitaṃ kaṇhakesapuñjakaṃ. 451985,106,3300,8,24,1,107,11,"Ye pana‘‘ saṇhakaṇḍakasuvaṇṇamaṇḍitan’’ ti paṭhanti, tesaṃ saṇhāhi suvaṇṇasūcīhi jaṭāvijaṭanena maṇḍitanti attho. " 451986,106,3300,25,36,1,103,11,Sobhate suveṇīhilaṅkatan ti sundarehi rājarukkhamālā sadisehi kesaveṇīhi alaṅkataṃ hutvā pubbe virājate. 451987,106,3300,37,53,1,117,16,Taṃ jarāya khalitaṃ siraṃ katan ti taṃ tathā sobhitaṃ siraṃ idāni jarāya khalitaṃ khaṇḍitākhaṇḍitaṃ vilūnakesaṃ kataṃ. 451988,106,3301,2,14,1,98,11,Cittakārasukatāva {lekhikā}ti cittakārena sippinā nīlāya vaṇṇadhātuyā suṭṭhu katā lekhā viya sobhate. 451989,106,3301,15,26,1,63,10,Su bhamukā pure {mamā}ti sundarā bhamukā pubbe mama sobhanaṃ gatā. 451990,106,3301,27,34,1,63,6,{Valibhippalambitā}ti nalāṭante uppannāhi valīhi palambantā ṭhitā. 451991,106,3302,2,5,1,18,2,{Bhassarā}ti bhāsurā. 451992,106,3302,6,10,1,24,3,{Surucirā}ti suṭṭhu rucirā. 451993,106,3302,11,16,1,29,4,Yathā {maṇī}ti maṇimuddikā viya. 451994,106,3302,17,21,1,28,4,Nettahesun ti sunettā ahesuṃ. 451995,106,3302,22,27,1,37,4,{Abhinīlamāyatā}ti abhinīlā hutvā āyatā. 451996,106,3302,28,31,1,10,2,{Te}ti nettā. 451997,106,3302,32,36,1,31,3,{Jarāyabhihatā}ti jarāya abhihatā. 451998,106,3303,2,12,1,63,7,Saṇhatuṅgasadisī {cā}ti saṇhā tuṅgā sesamukhāvayavānaṃ anurūpā ca. 451999,106,3303,13,21,1,64,7,{Sobhate}ti vaṭṭetvā ṭhapitaharitālavaṭṭi viya mama nāsikā sobhate. 452000,106,3303,22,39,1,128,16,Su abhiyobbanaṃ {patī}ti sundare abhinavayobbanakāle sā nāsikā idāni jarāya nivāritasobhatāya pariseditā viya varattā viya ca jātā. 452001,106,3304,2,13,1,101,10,Kaṅkaṇaṃva sukataṃ suniṭṭhitan ti suparikammakataṃ suvaṇṇakaṅkaṇaṃ viya vaṭṭulabhāvaṃ sandhāya vadati. 452002,106,3304,14,17,1,18,2,{Sobhare}ti sobhante. 452003,106,3304,18,26,1,20,4,‘‘ Sobhante’’ ti vā pāṭho. 452004,106,3304,27,30,1,19,3,Su iti nipātamattaṃ. 452005,106,3304,31,34,1,25,2,{Kaṇṇapāḷiyo}ti kaṇṇagandhā. 452006,106,3304,35,47,1,115,11,{Valibhippalambitā}ti tahiṃ tahiṃ uppannavalīhi valitā hutvā vaṭṭaniyā paṇāmitavatthakhandhā viya bhassantā olambanti. 452007,106,3305,2,5,1,58,2,{Pattalīmakulavaṇṇasādisā}ti kadalimakulasadisavaṇṇasaṇṭhānā. 452008,106,3305,6,12,1,53,5,{Khaṇḍitā}ti bhedanapatanehi khaṇḍitā khaṇḍabhāvaṃ gatā. 452009,106,3305,13,18,1,37,4,{Asitā}ti vaṇṇabhedena asitabhāvaṃ gatā. 452010,106,3306,2,18,1,158,15,"Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva madhuraṃ nikūjihan ti vanasaṇḍe gocaracaraṇena vanasaṇḍacārinī kānane anusaṃgītanivāsinī kokilā viya madhurālāpaṃ nikūjihaṃ. " 452011,106,3306,19,23,1,23,4,Tan ti nikūjitaṃ ālāpaṃ. 452012,106,3306,24,33,1,76,9,Khalitaṃ tahiṃ tahin ti khaṇḍadantādibhāvena tattha tattha pakkhalitaṃ jātaṃ. 452013,106,3307,2,10,1,71,7,Saṇhakamburiva {suppamajjitā}ti suṭṭhu pamajjitā saṇhā suvaṇṇasaṅkhā viya. 452014,106,3307,11,19,1,75,7,Bhaggā {vināmitā}ti maṃsaparikkhayena vibhūtasirājālatāya bhaggā hutvā vinatā. 452015,106,3308,2,7,1,56,4,{Vaṭṭapalighasadisopamā}ti vaṭṭena palighadaṇḍena samasamā. 452016,106,3308,8,13,1,21,4,{Tā}ti tā ubhopi bāhāyo. 452017,106,3308,14,19,1,60,4,Yathā {pāṭalibbalitā}ti jajjarabhāvena palitapāṭalisākhāsadisā. 452018,106,3309,2,9,1,78,5,{Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā}ti suvaṇṇamayāhi maṭṭhabhāsurāhi muddikāhi vibhūsitā. 452019,106,3309,10,14,1,36,3,Yathā {mūlamūlikā}ti mūlakakaṇḍasadisā. 452020,106,3310,2,11,1,77,8,{Pīnavaṭṭasahituggatā}ti pīnā vaṭṭā aññamaññaṃ sahitāva hutvā uggatā uddhamukhā. 452021,106,3310,12,26,1,99,13,Sobhate su thanakā pure {mamā}ti mama ubhopi thanā yathāvuttarūpā hutvā suvaṇṇakalasiyo viya sobhiṃsu. 452022,106,3310,27,35,1,57,7,"Puthutte hi idaṃ ekavacanaṃ, atītatthe ca vattamānavacanaṃ. " 452023,106,3310,36,51,1,109,13,Thevikīva lambanti {nodakā}ti te ubhopi me thanā nodakā galitajalā veṇudaṇḍake ṭhapitaudakabhasmā viya lambanti. 452024,106,3311,2,11,1,101,8,Kañcanaphalakaṃva sammaṭṭhan ti jātihiṅgulakena makkhitvā ciraparimajjitasovaṇṇaphalakaṃ viya sobhate. 452025,106,3311,12,28,1,102,15,So valīhi sukhumāhi {otato}ti so mama kāyo idāni sukhumāhi valīhi tahiṃ tahiṃ vitato valittacataṃ āpanno. 452026,106,3312,2,7,1,53,4,{Nāgabhogasadisopamā}ti hatthināgassa hatthena samasamā. 452027,106,3312,8,15,1,45,7,Hattho hi idha bhuñjati etenāti bhogoti vutto. 452028,106,3312,16,19,1,10,2,{Te}ti ūruyo. 452029,106,3312,20,26,1,47,5,Yathā {veḷunāḷiyo}ti idāni veḷupabbasadisā ahesuṃ. 452030,106,3313,2,7,1,70,4,{Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā}ti siniddhamaṭṭhehi suvaṇṇanūpurehi vibhūsitā. 452031,106,3313,8,11,1,22,2,{Jaṅghā}ti aṭṭhijaṅghāyo. 452032,106,3313,12,16,1,16,3,{Tā}ti tā jaṅghāyo. 452033,106,3313,17,24,1,92,6,{Tiladaṇḍakārivā}ti appamaṃsalohitattā kisabhāvena lūnāvasiṭṭhavisukkhatiladaṇḍakā viya ahesuṃ. 452034,106,3313,25,27,1,21,2,Ra-kāro padasandhikaro. 452035,106,3314,2,6,1,83,3,{Tūlapuṇṇasadisopamā}ti mudusiniddhabhāvena simbalitūlapuṇṇapaliguṇṭhitaupāhanasadisā. 452036,106,3314,7,17,1,58,9,"Te mama pādā idāni phuṭitā phalitā, valīmatā valimanto jātā. " 452037,106,3315,2,5,1,15,2,{Ediso}ti evarūpo. 452038,106,3315,6,9,1,27,3,Ahu ahosi yathāvuttappakāro. 452039,106,3315,10,16,1,31,5,Ayaṃ {samussayo}ti ayaṃ mama kāyo. 452040,106,3315,17,21,1,23,2,{Jajjaro}ti sithilābandho . 452041,106,3315,22,28,1,64,5,{Bahudukhānamālayo}ti jarādihetukānaṃ bahūnaṃ dukkhānaṃ ālayabhūto. 452042,106,3315,29,39,1,105,9,{Sopalepapatito}ti so ayaṃ samussayo apalepapatito abhisaṅkhārālepaparikkhayena patito pātābhimukhoti attho. 452043,106,3315,40,47,1,44,6,"Sopi alepapatitoti vā padavibhāgo, so evattho. " 452044,106,3315,48,51,1,28,2,{Jarāgharo}ti jiṇṇagharasadiso. 452045,106,3315,52,56,1,26,4,Jarāya vā gharabhūto ahosi. 452046,106,3315,57,70,1,136,13,Tasmā saccavādino dhammānaṃ yathābhūtaṃ sabhāvaṃ sammadeva ñatvā kathanato avitathavādino sammāsambuddhassa mama satthuvacanaṃ anaññathā. 452047,106,3316,2,23,1,232,21,Evaṃ ayaṃ therī attano attabhāve aniccatāya sallakkhaṇamukhena sabbesupi tebhūmakadhammesu aniccataṃ upadhāretvā tadanusārena tattha dukkhalakkhaṇaṃ anattalakkhaṇañca āropetvā vipassanaṃ ussukkāpentī maggapaṭipāṭiyā arahattaṃ pāpuṇi. 452048,106,3316,24,37,1,19,3,Tena vuttaṃ apadāne( apa. therī2.4.204-219)– 452049,106,3317,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni; " 452050,106,3318,2,9,1,42,6,"Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule." 452051,106,3319,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā; " 452052,106,3320,2,7,1,42,4,"Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ." 452053,106,3321,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako; " 452054,106,3322,2,7,1,37,4,"Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino." 452055,106,3323,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Tadāruṇapure ramme, brahmaññakulasambhavā; " 452056,106,3324,2,7,1,43,4,"Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ." 452057,106,3325,2,8,1,33,4,"‘ ‘ Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā; " 452058,106,3326,2,8,1,38,5,"Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā." 452059,106,3327,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Dāruṇaṃ nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā; " 452060,106,3328,2,8,1,38,5,"Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī." 452061,106,3329,2,7,1,36,3,"‘ ‘ Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ; " 452062,106,3330,2,10,1,48,7,"Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā." 452063,106,3331,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Brahmacariyamasevissaṃ, kassape jinasāsane; " 452064,106,3332,2,8,1,37,5,"Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure." 452065,106,3333,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā; " 452066,106,3334,2,7,1,38,4,"Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ." 452067,106,3335,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane; " 452068,106,3336,2,10,1,44,6,"Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā." 452069,106,3337,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā; " 452070,106,3338,2,7,1,36,4,"Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmuni." 452071,106,3339,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 452072,106,3340,2,7,1,42,4,"Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo." 452073,106,3341,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; " 452074,106,3342,2,9,1,47,6,"Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā." 452075,106,3343,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; " 452076,106,3344,2,8,1,40,5,"Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā." 452077,106,3345,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; " 452078,106,3346,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 452079,106,3347,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; " 452080,106,3348,2,11,1,49,6,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. " 452081,106,3349,2,13,1,92,11,Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena tā eva gāthā paccudāhāsīti. 452082,106,3350,2,4,1,34,2,Ambapālītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 452083,106,3351,2,4,1,23,2,2 . Rohinītherīgāthāvaṇṇanā 452084,106,3352,2,9,1,49,6,Samaṇāti bhoti {supī}tiādikā rohiniyā theriyā gāthā. 452085,106,3352,10,44,1,323,33,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī ito ekanavutikappe vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā, ekadivasaṃ bandhumatīnagare bhagavantaṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pattaṃ gahetvā pūvassa pūretvā bhagavato datvā pītisomanassajātā pañcapatiṭṭhitena vandi. " 452086,106,3352,45,95,1,433,47,"Sā tena puññakammena devamanussesu saṃsarantī anukkamena upacitavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde vesāliyaṃ mahāvibhavassa brāhmaṇassa gehe nibbattitvā {rohinī}ti laddhanāmā viññutaṃ patvā, satthari vesāliyaṃ viharante vihāraṃ gantavā dhammaṃ sutvā sotāpannā hutvā mātāpitūnaṃ dhammaṃ desetvā sāsane pasādaṃ uppādetvā te anujānāpetvā sayaṃ pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. " 452087,106,3352,96,98,1,11,2,Tena vuttaṃ– 452088,106,3353,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Nagare bandhumatiyā, vipassissa mahesino; " 452089,106,3354,2,7,1,39,4,"Piṇḍāya vicarantassa, pūvedāsimahaṃ tadā." 452090,106,3355,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; " 452091,106,3356,2,7,1,44,4,"Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ." 452092,106,3357,2,9,1,39,3,"‘ ‘ Chattiṃsadevarājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ; " 452093,106,3358,2,5,1,39,2,"Paññāsacakkavattīnaṃ , mahesittamakārayiṃ." 452094,106,3359,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Manasā patthitā nāma, sabbā mayhaṃ samijjhatha; " 452095,106,3360,2,8,1,40,5,"Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca." 452096,106,3361,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Pacchime bhavasampatte, jāto vippakule ahaṃ; " 452097,106,3362,2,8,1,36,5,"Rohinī nāma nāmena, ñātakehi piyāyitā." 452098,106,3363,2,11,1,52,7,"‘ ‘ Bhikkhūnaṃ santikaṃ gantvā, dhammaṃ sutvā yathātathaṃ; " 452099,106,3364,2,7,1,40,4,"Saṃviggamānasā hutvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ." 452100,106,3365,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Yoniso padahantīnaṃ, arahattamapāpuṇiṃ; " 452101,106,3366,2,8,1,38,5,"Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; " 452102,106,3367,2,7,1,42,4,"Duggatiṃ nābhijānāmi, pūvadānassidaṃ phalaṃ." 452103,106,3368,2,16,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. 452104,106,3369,2,17,1,145,15,Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā pubbe sotāpannakāle pitarā attanā ca vacanapaṭivacanavasena vuttagāthā udānavasena bhāsantī– 452105,106,3370,2,4,1,0,0,271. 452106,106,3371,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Samaṇāti bhoti supi, samaṇāti pabujjhasi; " 452107,106,3372,2,8,1,41,5,"Samaṇāneva kittesi, samaṇī nūna bhavissasi. " 452108,106,3373,2,4,1,0,0,272. 452109,106,3374,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Vipulaṃ annañca pānañca, samaṇānaṃ pavecchasi; " 452110,106,3375,2,10,1,40,7,"Rohinī dāni pucchāmi, kena te samaṇā piyā. " 452111,106,3376,2,4,1,0,0,273. 452112,106,3377,2,8,1,34,4,"‘ ‘ Akammakāmā alasā, paradattūpajīvino; " 452113,106,3378,2,9,1,37,6,"Āsaṃsukā sādukāmā, kena te samaṇā piyā. " 452114,106,3379,2,4,1,0,0,274. 452115,106,3380,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Cirassaṃ vata maṃ tāta, samaṇānaṃ paripucchasi; " 452116,106,3381,2,7,1,41,4,"Tesaṃ te kittayissāmi, paññāsīlaparakkamaṃ. " 452117,106,3382,2,4,1,0,0,275. 452118,106,3383,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Kammakāmā analasā, kammaseṭṭhassa kārakā; " 452119,106,3384,2,10,1,41,7,"Rāgaṃ dosaṃ pajahanti, tena me samaṇā piyā. " 452120,106,3385,2,4,1,0,0,276. 452121,106,3386,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tīṇi pāpassa mūlāni, dhunanti sucikārino; " 452122,106,3387,2,10,1,42,7,"Sabbaṃ pāpaṃ pahīnesaṃ, tena me samaṇā piyā. " 452123,106,3388,2,4,1,0,0,277. 452124,106,3389,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Kāyakammaṃ suci nesaṃ, vacīkammañca tādisaṃ; " 452125,106,3390,2,10,1,41,7,"Manokammaṃ suci nesaṃ, tena me samaṇā piyā. " 452126,106,3391,2,4,1,0,0,278. 452127,106,3392,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Vimalā saṅkhamuttāva, suddhā santarabāhirā; " 452128,106,3393,2,10,1,43,7,"Puṇṇā sukkāna dhammānaṃ, tena me samaṇā piyā. " 452129,106,3394,2,4,1,0,0,279. 452130,106,3395,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino; " 452131,106,3396,2,10,1,44,7,"Atthaṃ dhammañca desenti, tena me samaṇā piyā. " 452132,106,3397,2,4,1,0,0,280. 452133,106,3398,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino; " 452134,106,3399,2,9,1,41,6,"Ekaggacittā satimanto, tena me samaṇā piyā. " 452135,106,3400,2,4,1,0,0,281. 452136,106,3401,2,10,1,40,5,"‘ ‘ Dūraṅgamā satimanto, mantabhāṇī anuddhatā; " 452137,106,3402,2,9,1,43,6,"Dukkhassantaṃ pajānanti, tena me samaṇā piyā. " 452138,106,3403,2,4,1,0,0,282. 452139,106,3404,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Yasmā gāmā pakkamanti, na vilokenti kiñcanaṃ; " 452140,106,3405,2,9,1,41,6,"Anapekkhāva gacchanti, tena me samaṇā piyā. " 452141,106,3406,2,4,1,0,0,283. 452142,106,3407,2,14,1,48,10,"‘ ‘ Na te saṃ koṭṭhe openti, na kumbhiṃ na khaḷopiyaṃ; " 452143,106,3408,2,8,1,38,5,"Pariniṭṭhitamesānā , tena me samaṇā piyā. " 452144,106,3409,2,4,1,0,0,284. 452145,106,3410,2,13,1,46,9,"‘ ‘ Na te hiraññaṃ gaṇhanti, na suvaṇṇaṃ na rūpiyaṃ; " 452146,106,3411,2,9,1,41,6,"Paccuppannena yāpenti, tena me samaṇā piyā. " 452147,106,3412,2,4,1,0,0,285. 452148,106,3413,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Nānākulā pabbajitā, nānājanapadehi ca; " 452149,106,3414,2,9,1,40,6,"Aññamaññaṃ pihayanti, tena me samaṇā piyā. " 452150,106,3415,2,4,1,0,0,286. 452151,106,3416,2,12,1,40,8,"‘ ‘ Atthāya vata no bhoti, kule jātāsi rohinī; " 452152,106,3417,2,11,1,48,8,"Saddhā buddhe ca dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā. " 452153,106,3418,2,4,1,0,0,287. 452154,106,3419,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Tuvañhetaṃ pajānāsi, puññakkhettaṃ anuttaraṃ; " 452155,106,3420,2,8,1,42,5,"Amhampi ete samaṇā, paṭiggaṇhanti dakkhiṇaṃ. " 452156,106,3421,2,4,1,0,0,288. 452157,106,3422,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Patiṭṭhito hettha yañño, vipulo no bhavissati; " 452158,106,3423,2,9,1,45,6,"Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ. " 452159,106,3424,2,4,1,0,0,289. 452160,106,3425,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ; " 452161,106,3426,2,9,1,39,6,"Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti. " 452162,106,3427,2,4,1,0,0,290. 452163,106,3428,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ; " 452164,106,3429,2,9,1,39,6,"Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti. " 452165,106,3430,2,4,1,0,0,291. 452166,106,3431,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Brahmabandhu pure āsiṃ, so idānimhi brāhmaṇo; " 452167,106,3432,2,12,1,45,7,"Tevijjo sottiyo camhi, vedagū camhi nhātako’’ ti." 452168,106,3432,13,13,1,0,0,– 452169,106,3433,2,5,1,21,3,Imā gāthā paccudāhāsi. 452170,106,3434,2,12,1,75,10,Tattha ādito tisso gāthā attano dhītu bhikkhūsu sammutiṃ anicchantena vuttā. 452171,106,3434,13,34,1,123,15,Tattha samaṇāti bhoti {supī}ti bhoti tvaṃ supanakālepi ‘‘ samaṇā samaṇā’’ ti kittentī samaṇapaṭibaddhaṃyeva kathaṃ kathentī supasi. 452172,106,3434,35,50,1,92,10,Samaṇāti {pabujjhasī}ti supanato uṭṭhahantīpi‘‘ samaṇā’’ iccevaṃ vatvā pabujjhasi niddāya vuṭṭhāsi. 452173,106,3434,51,62,1,86,10,Samaṇāneva {kittesī}ti sabbakālampi samaṇe eva samaṇānameva vā guṇe kittesi abhitthavasi. 452174,106,3434,63,74,1,79,10,Samaṇī nūna {bhavissasī}ti gihirūpena ṭhitāpi cittena samaṇī eva maññe bhavissasi. 452175,106,3434,75,93,1,127,17,Atha vā samaṇī nūna {bhavissasī}ti idāni gihirūpena ṭhitāpi na cireneva samaṇī eva maññe bhavissasi samaṇesu eva ninnapoṇabhāvato. 452176,106,3435,2,5,1,17,2,{Pavecchasī}ti desi. 452177,106,3435,6,23,1,99,14,"Rohinī dāni {pucchāmī}ti, amma rohini, taṃ ahaṃ idāni pucchāmīti brāhmaṇo attano dhītaraṃ pucchanto āha. " 452178,106,3435,24,49,1,157,21,"Kena te samaṇā {piyā}ti, amma rohini, tvaṃ sayantīpi pabujjhantīpi aññadāpi samaṇānameva guṇe kittayasi, kena nāma kāraṇena tuyhaṃ samaṇā piyāyitabbā jātāti attho. " 452179,106,3436,2,15,1,70,9,Idāni brāhmaṇo samaṇesu dosaṃ dhītu ācikkhanto‘‘ akammakāmā’’ ti gāthamāha. 452180,106,3436,16,29,1,85,11,"Tattha {akammakāmā}ti na kammakāmā, attano paresañca atthāvahaṃ kiñci kammaṃ na kātukāmā. " 452181,106,3436,30,33,1,14,2,{Alasā}ti kusītā. 452182,106,3436,34,39,1,50,4,{Paradattūpajīvino}ti parehi dinneneva upajīvanasīlā. 452183,106,3436,40,46,1,48,5,{Āsaṃsukā}ti tato eva ghāsacchādanādīnaṃ āsīsanakā. 452184,106,3436,47,53,1,45,5,{Sādukāmā}ti sāduṃ madhurameva āhāraṃ icchanakā. 452185,106,3436,54,62,1,74,8,Sabbametaṃ brāhmaṇo samaṇānaṃ guṇe ajānanto attanāva parikappitaṃ dosamāha. 452186,106,3437,2,39,1,188,27,"Taṃ sutvā rohinī‘‘ laddho dāni me okāso ayyānaṃ guṇe kathetun’’ ti tuṭṭhamānasā bhikkhūnaṃ guṇe kittetukāmā paṭhamaṃ tāva tesaṃ kittane somanassaṃ pavedentī‘‘ cīrassaṃ vata maṃ, tātā’’ ti gāthamāha. " 452187,106,3437,40,46,1,34,5,Tattha cirassaṃ {vatā}ti cirena vata. 452188,106,3437,47,51,1,22,3,{Tātā}ti pitaraṃ ālapati. 452189,106,3437,52,60,1,65,8,Samaṇānan ti samaṇe samaṇānaṃ vā mayhaṃ piyāyitabbaṃ paripucchasi. 452190,106,3437,61,64,1,18,3,Tesan ti samaṇānaṃ. 452191,106,3437,65,71,1,49,5,Paññāsīlaparakkaman ti paññañca sīlañca ussāhañca. 452192,106,3438,2,6,1,27,2,{Kittayissāmī}ti kathayissāmi. 452193,106,3438,7,31,1,134,16,Paṭijānetvā te kittentī‘‘ akammakāmā alasā’’ ti tena vuttaṃ dosaṃ tāva nibbeṭhetvā tappaṭipakkhabhūtaṃ guṇaṃ dassetuṃ‘‘ kammakāmā’’ tiādimāha. 452194,106,3438,32,42,1,107,9,Tattha {kammakāmā}ti vattapaṭivattādibhedaṃ kammaṃ samaṇakiccaṃ paripūraṇavasena kāmenti icchantīti kammakāmā. 452195,106,3438,43,52,1,75,9,Tattha yuttappayuttā hutvā uṭṭhāya samuṭṭhāya vāyamanato na alasāti analasā. 452196,106,3438,53,62,1,79,9,Taṃ pana kammaṃ seṭṭhaṃ uttamaṃ nibbānāvahameva karontīti kammaseṭṭhassa kārakā. 452197,106,3438,63,80,1,118,15,"Karontā pana taṃ paṭipattiyā anavajjabhāvato rāgaṃ dosaṃ pajahanti, yathā rāgadosā pahīyanti, evaṃ samaṇā kammaṃ karonti. " 452198,106,3438,81,93,1,92,11,Tena me samaṇā {piyā}ti tena yathāvuttena sammāpaṭipajjanena mayhaṃ samaṇā piyāyitabbāti attho. 452199,106,3439,2,10,1,68,7,Tīṇi pāpassa {mūlānī}ti lobhadosamohasaṅkhātāni akusalassa tīṇi mūlāni. 452200,106,3439,11,17,1,40,4,"{Dhunantī}ti nigghātenti, pajahantīti attho. " 452201,106,3439,18,21,1,32,2,{Sucikārino}ti anavajjakammakārino. 452202,106,3439,22,31,1,72,9,Sabbaṃ pāpaṃ pahīnesan ti aggamaggādhigamena esaṃ sabbampi pāpaṃ pahīnaṃ. 452203,106,3440,2,21,1,93,11,Evaṃ ‘‘ samaṇā sucikārino’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ kāyakamman’’ ti gāthamāha. 452204,106,3440,22,24,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva. 452205,106,3441,2,12,1,83,9,Vimalā {saṅkhamuttāvā}ti sudhotasaṅkhā viya muttā viya ca vigatamalā rāgādimalarahitā. 452206,106,3441,13,19,1,58,5,Suddhā {santarabāhirā}ti santarañca bāhirañca santarabāhiraṃ. 452207,106,3441,20,26,1,52,5,"Tato santarabāhirato suddhā, suddhāsayapayogāti attho. " 452208,106,3441,27,39,1,113,11,"Puṇṇā sukkāna dhammānan ti ekantasukkehi anavajjadhammehi paripuṇṇā, asekhehi sīlakkhandhādīhi samannāgatāti attho. " 452209,106,3442,2,17,1,125,12,"Suttageyyādibahuṃ sutaṃ etesaṃ, sutena vā uppannāti bahussutā, pariyattibāhusaccena paṭivedhabāhusaccena ca samannāgatāti attho. " 452210,106,3442,18,23,1,48,5,Tameva duvidhampi dhammaṃ dhārentīti dhammadharā. 452211,106,3442,24,28,1,51,4,Sattānaṃ ācārasamācārasikkhāpadena arīyantīti ariyā. 452212,106,3442,29,33,1,38,4,Dhammena ñāyena jīvantīti dhammajīvino. 452213,106,3442,34,43,1,76,7,Atthaṃ dhammañca {desentī}ti bhāsitatthañca desanādhammañca kathenti pakāsenti. 452214,106,3442,44,52,1,63,8,Atha vā atthato anapetaṃ dhammato anapetañca desenti ācikkhanti. 452215,106,3443,2,5,1,27,2,{Ekaggacittā}ti samāhitacittā. 452216,106,3443,6,9,1,27,2,{Satimanto}ti upaṭṭhitasatino. 452217,106,3444,2,19,1,128,13,"{Dūraṅgamā}ti araññagatā, manussūpacāraṃ muñcitvā dūraṃ gacchantā, iddhānubhāvena vā yathārucitaṃ dūraṃ ṭhānaṃ gacchantīti dūraṅgamā. " 452218,106,3444,20,27,1,51,6,"Mantā vuccati paññā, tāya bhaṇanasīlatāya mantabhāṇī. " 452219,106,3444,28,34,1,52,5,"Na uddhatāti anuddhatā, uddhaccarahitā vūpasantacittā. " 452220,106,3444,35,42,1,79,6,Dukkhassantaṃ {pajānantī}ti vaṭṭadukkhassa pariyantabhūtaṃ nibbānaṃ paṭivijjhanti. 452221,106,3445,2,27,1,161,23,"Na vilokenti kiñcanan ti yato gāmato pakkamanti, tasmiṃ gāme kañci sattaṃ vā saṅkhāraṃ vā apekkhāvasena na olokenti, atha kho pana anapekkhāva gacchanti pakkamanti. " 452222,106,3446,2,23,1,139,20,Na te saṃ koṭṭhe {opentī}ti te samaṇā saṃ attano santakaṃ sāpateyyaṃ koṭṭhe na openti na paṭisāmetvā ṭhapenti tādisassa pariggahassa abhāvato. 452223,106,3446,24,27,1,20,3,Kumbhin ti kumbhiyaṃ. 452224,106,3446,28,31,1,23,3,Khaḷopiyan ti pacchiyaṃ. 452225,106,3446,32,40,1,77,7,{Pariniṭṭhitamesānā}ti parakulesu paresaṃ atthāya siddhameva ghāsaṃ pariyesantā. 452226,106,3447,2,5,1,21,3,Hiraññan ti kahāpaṇaṃ. 452227,106,3447,6,9,1,18,3,Rūpiyan ti rajataṃ. 452228,106,3447,10,21,1,112,10,Paccuppannena {yāpentī}ti atītaṃ ananusocantā anāgatañca apaccāsīsantā paccuppannena yāpenti attabhāvaṃ pavattenti. 452229,106,3448,2,8,1,51,5,Aññamaññaṃ {pihayantī}ti aññamaññasmiṃ mettiṃ karonti. 452230,106,3448,9,20,1,31,6,"‘‘ Pihāyanti’’ pi pāṭho, so eva attho. " 452231,106,3449,2,20,1,112,14,Evaṃ so brāhmaṇo dhītuyā santike bhikkhūnaṃ guṇe sutvā pasannamānaso dhītaraṃ pasaṃsanto‘‘ atthāya vatā’’ tiādimāha. 452232,106,3450,2,5,1,19,2,{Amhampī}ti amhākampi. 452233,106,3450,6,9,1,25,3,Dakkhiṇan ti deyyadhammaṃ. 452234,106,3451,2,7,1,22,3,{Etthā}ti etesu samaṇesu. 452235,106,3451,8,11,1,18,2,{Yañño}ti dānadhammo. 452236,106,3451,12,15,1,20,2,{Vipulo}ti vipulaphalo. 452237,106,3451,16,18,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 452238,106,3452,2,28,1,189,20,Evaṃ brāhmaṇo saraṇesu sīlesu ca patiṭṭhito aparabhāge sañjātasaṃvego pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahatte patiṭṭhāya attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānento‘‘ brahmabandhū’’ ti gāthamāha. 452239,106,3452,29,32,1,26,3,Tassattho heṭṭhā vuttoyeva. 452240,106,3453,2,4,1,32,2,Rohinītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 452241,106,3454,2,4,1,21,2,3 . Cāpātherīgāthāvaṇṇanā 452242,106,3455,2,9,1,49,6,Laṭṭhihattho pure {āsī}tiādikā cāpāya theriyā gāthā. 452243,106,3455,10,38,1,284,26,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, anukkamena upacitakusalamūlā sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde vaṅgahārajanapade aññatarasmiṃ migaluddakagāme jeṭṭhakamigaluddakassa dhītā hutvā nibbatti, cāpā tissā nāmaṃ ahosi. " 452244,106,3455,39,101,1,277,37,"Tena ca samayena upako ājīvako bodhimaṇḍato dhammacakkaṃ pavattetuṃ bārāṇasiṃ uddissa gacchantena satthārā samāgato‘‘ vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, kaṃsi tvaṃ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesī’’ ti( mahāva.11; ma. ni.1.285) pucchitvā–" 452245,106,3456,2,10,1,56,6,"‘ ‘ Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto; " 452246,106,3457,2,33,1,60,6,"Sabbañjaho taṇhākkhaye vimutto, sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyaṃ.( dha. pa.353; mahāva.11; kathā.405; ma. ni.1.285);" 452247,106,3458,2,13,1,40,9,"‘ ‘ Na me ācariyo atthi, sadiso me na vijjati; " 452248,106,3459,2,8,1,43,5,"Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi me paṭipuggalo." 452249,106,3460,2,12,1,38,7,"‘ ‘ Ahañhi arahā loke, ahaṃ satthā anuttaro; " 452250,106,3461,2,7,1,42,4,"Ekomhi sammāsambuddho, sītibhūtomhi nibbuto." 452251,106,3462,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Dhammacakkaṃ pavattetuṃ, gacchāmi kāsinaṃ puraṃ; " 452252,106,3463,2,28,1,50,5,"Andhībhūtasmiṃ lokasmiṃ, āhañchaṃ amatadundubhin’’ ti.( mahāva.11; kathā.405; ma. ni.1.285)– " 452253,106,3464,2,40,1,179,18,"Satthārā attano sabbaññubuddhabhāve dhammacakkapavattane ca pavedite pasannacitto so‘‘ hupeyyapāvuso, arahasi anantajino’’ ti( mahāva.11; ma. ni.1.285) vatvā ummaggaṃ gahetvā pakkanto vaṅgahārajanapadaṃ agamāsi. " 452254,106,3464,41,48,1,58,7,So tattha ekaṃ migaluddakagāmakaṃ upanissāya vāsaṃ kappesi. 452255,106,3464,49,53,1,40,4,Taṃ tattha jeṭṭhakamigaluddako upaṭṭhāsi. 452256,106,3464,54,75,1,129,17,So ekadivasaṃ dūraṃ migavaṃ gacchanto‘‘ mayhaṃ arahante mā pamajjī’’ ti attano dhītaraṃ cāpaṃ āṇāpetvā agamāsi saddhiṃ puttabhātukehi. 452257,106,3464,76,82,1,38,6,Sā cassa dhītā abhirūpā hoti dassanīyā. 452258,106,3465,2,43,1,279,34,"Atha kho upako ājīvako bhikkhācāravelāyaṃ migaluddakassa gharaṃ gato parivisituṃ upagataṃ cāpaṃ disvā rāgena abhibhūto bhuñjitumpi asakkonto bhājanena bhattaṃ ādāya vasanaṭṭhānaṃ gantvā bhattaṃ ekamante nikkhipitvā‘‘ sace cāpaṃ labhissāmi, jīvāmi, no ce, marissāmī’’ ti nirāhāro nipajji. " 452259,106,3465,44,50,1,50,6,Sattame divase migaluddako āgantvā dhītaraṃ pucchi– 452260,106,3465,51,61,1,33,6,‘‘ kiṃ mayhaṃ arahante na pamajjī’’ ti? 452261,106,3465,62,73,1,48,7,Sā‘‘ ekadivasameva āgantvā puna nāgatapubbo’’ ti āha. 452262,106,3465,74,92,1,96,12,"Migaluddako ca tāvadevassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā‘‘ kiṃ, bhante, aphāsukan’’ ti pāde parimajjanto pucchi. " 452263,106,3465,93,96,1,33,3,Upako nitthunanto parivattatiyeva. 452264,106,3465,97,116,1,66,12,"So‘‘ vadatha, bhante, yaṃ mayā sakkā kātuṃ, sabbaṃ taṃ karissāmī’’ ti āha. " 452265,106,3465,117,123,1,48,6,Upako ekena pariyāyena attano ajjhāsayaṃ ārocesi. 452266,106,3465,124,137,1,40,7,"‘‘ Itaro jānāsi pana, bhante, kiñci sippan’’ ti." 452267,106,3465,138,145,1,12,3,‘‘ Na jānāmī’’ ti. 452268,106,3465,146,161,1,58,9,"‘‘ Na, bhante, kiñci sippaṃ ajānantena sakkā gharaṃ āvasitun’’ ti. " 452269,106,3465,162,164,1,6,2,So āha– 452270,106,3465,165,182,1,88,11,"‘‘ nāhaṃ kiñci sippaṃ jānāmi, apica tumhākaṃ maṃsahārako bhavissāmi, maṃsañca vikkiṇissāmī’’ ti. " 452271,106,3465,183,205,1,144,18,Māgaviko‘‘ amhākampi etadeva ruccatī’’ ti uttarasāṭakaṃ datvā attano sahāyakassa gehe katipāhaṃ vasāpetvā tādise divase gharaṃ ānetvā dhītaraṃ adāsi. 452272,106,3466,2,15,1,83,11,"Atha kāle gacchante tesaṃ saṃvāsamanvāya putto nibbatti, subhaddo tissa nāmaṃ akaṃsu. " 452273,106,3466,16,40,1,134,17,"Cāpā tassa rodanakāle‘‘ upakassa putta, ājīvakassa putta, maṃsahārakassa putta, mā rodi mā rodī’’ tiādinā puttatosanagītena upakaṃ uppaṇḍesi. " 452274,106,3466,41,67,1,102,18,"So‘‘ mā tvaṃ cāpe maṃ‘ anātho’ ti maññi, atthi me sahāyo anantajino nāma, tassāhaṃ santikaṃ gamissāmī’’ ti āha. " 452275,106,3466,68,80,1,60,8,Cāpā‘‘ evamayaṃ aṭṭīyatī’’ ti ñatvā punappunaṃ tathā kathesiyeva. 452276,106,3466,81,88,1,54,7,So ekadivasaṃ tāya tathā vutto kujjhitvā gantumāraddho. 452277,106,3466,89,98,1,84,9,Tāya taṃ taṃ vatvā anunīyamānopi saññattiṃ anāgacchanto pacchimadisābhimukho pakkāmi. 452278,106,3467,2,13,1,74,9,Bhagavā ca tena samayena sāvatthiyaṃ jetavane viharanto bhikkhūnaṃ ācikkhi– 452279,106,3467,14,36,1,86,13,"‘‘ yo, bhikkhave, ajja‘ kuhiṃ anantajino’ ti idhāgantvā pucchati, taṃ mama santikaṃ pesethā’’ ti. " 452280,106,3467,37,64,1,151,19,Upakopi‘‘ kuhiṃ anantajino vasatī’’ ti tattha tattha pucchanto anupubbena sāvatthiṃ gantvā vihāraṃ pavisitvā vihāramajjhe ṭhatvā‘‘ kuhiṃ anantajino’’ ti pucchi. 452281,106,3467,65,70,1,38,5,Taṃ bhikkhū bhagavato santikaṃ nayiṃsu. 452282,106,3467,71,83,1,47,8,So bhagavantaṃ disvā‘‘ jānātha maṃ bhagavā’’ ti āha. 452283,106,3467,84,99,1,48,9,"‘‘ Āma, jānāmi, kuhiṃ pana tvaṃ ettakaṃ kālaṃ vasī’’ ti?" 452284,106,3467,100,108,1,27,3,"‘‘ Vaṅgahārajanapade, bhante’’ ti." 452285,106,3467,109,121,1,52,7,"‘‘ Upaka, idāni mahallako jāto pabbajituṃ sakkhissasī’’ ti?" 452286,106,3467,122,130,1,22,3,"‘‘ Pabbajissāmi, bhante’’ ti. " 452287,106,3467,131,135,1,33,4,Satthā aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi– 452288,106,3467,136,148,1,34,6,"‘‘ ehi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ pabbājehī’’ ti. " 452289,106,3467,149,152,1,16,3,So taṃ pabbājesi. 452290,106,3467,153,173,1,171,19,"So pabbajito satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā bhāvanaṃ anuyuñjanto na cirasseva anāgāmiphale patiṭṭhāya kālaṃ katvā avihesu nibbatto, nibbattakkhaṇeyeva arahattaṃ pāpuṇi. " 452291,106,3467,174,184,1,68,9,"Avihesu nibbattamattā satta janā arahattaṃ pattā, tesaṃ ayaṃ aññataro. " 452292,106,3467,185,186,1,11,1,Vuttañhetaṃ– 452293,106,3468,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Avihaṃ upapannāse, vimuttā satta bhikkhavo; " 452294,106,3469,2,7,1,40,4,"Rāgadosaparikkhīṇā , tiṇṇā loke visattikaṃ." 452295,106,3470,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Upakopalagaṇḍo ca, pakkusāti ca te tayo; " 452296,106,3471,2,9,1,43,6,"Bhaddiyo khaṇḍadevo ca, bāhuraggi ca siṅgiyo; " 452297,106,3472,2,22,1,46,7,"Te hitvā mānusaṃ dehaṃ, dibbayogaṃ upaccagun’’ ti.( saṃ. ni.1.105); " 452298,106,3473,2,38,1,314,34,"Upake pana pakkante nibbindahadayā cāpā dārakaṃ ayyakassa niyyādetvā pubbe upakena gatamaggaṃ gacchantī sāvatthiṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī maggapaṭipāṭiyā arahatte patiṭṭhitā, attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā pubbe upakena attanā ca kathitagāthāyo udānavasena ekajjhaṃ katvā– " 452299,106,3474,2,4,1,0,0,292. 452300,106,3475,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Laṭṭhihattho pure āsi, so dāni migaluddako; " 452301,106,3476,2,8,1,38,5,"Āsāya palipā ghorā, nāsakkhi pārametave. " 452302,106,3477,2,4,1,0,0,293. 452303,106,3478,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Sumattaṃ maṃ maññamānā, cāpi puttamatosayi; " 452304,106,3479,2,8,1,45,5,"Cāpāya bandhanaṃ chetvā, pabbajissaṃ punopahaṃ. " 452305,106,3480,2,4,1,0,0,294. 452306,106,3481,2,13,1,43,9,"‘ ‘ Mā me kujjhi mahāvīra, mā me kujjhi mahāmuni; " 452307,106,3482,2,10,1,43,7,"Na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo. " 452308,106,3483,2,4,1,0,0,295. 452309,106,3484,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Pakkamissañca nāḷāto, kodha nāḷāya vacchati; " 452310,106,3485,2,7,1,41,4,"Bandhantī itthirūpena, samaṇe dhammajīvino. " 452311,106,3486,2,4,1,0,0,296. 452312,106,3487,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Ehi kāḷa nivattassu, bhuñja kāme yathā pure; " 452313,106,3488,2,11,1,40,8,"Ahañca te vasīkatā, ye ca me santi ñātakā. " 452314,106,3489,2,4,1,0,0,297. 452315,106,3490,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Etto cāpe catubbhāgaṃ, yathā bhāsasi tvañca me; " 452316,106,3491,2,10,1,42,7,"Tayi rattassa posassa, uḷāraṃ vata taṃ siyā. " 452317,106,3492,2,4,1,0,0,298. 452318,106,3493,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Kāḷaṅginiṃva takkāriṃ, pupphitaṃ girimuddhani; " 452319,106,3494,2,7,1,42,4,"Phullaṃ dālimalaṭṭhiṃva, antodīpeva pāṭaliṃ. " 452320,106,3495,2,4,1,0,0,299. 452321,106,3496,2,7,1,40,3,"‘ ‘ Haricandanalittaṅgiṃ, kāsikuttamadhāriniṃ; " 452322,106,3497,2,10,1,46,7,"Taṃ maṃ rūpavatiṃ santiṃ, kassa ohāyaṃ gacchasi. " 452323,106,3498,2,4,1,0,0,300. 452324,106,3499,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sākuntikova sakuṇiṃ, yathā bandhitumicchati; " 452325,106,3500,2,9,1,41,6,"Āharimena rūpena, na maṃ tvaṃ bādhayissasi. " 452326,106,3501,2,4,1,0,0,301. 452327,106,3502,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Imañca me puttaphalaṃ, kāḷa uppāditaṃ tayā; " 452328,106,3503,2,10,1,46,7,"Taṃ maṃ puttavatiṃ santiṃ, kassa ohāya gacchasi. " 452329,106,3504,2,4,1,0,0,302. 452330,106,3505,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Jahanti putte sappaññā, tato ñātī tato dhanaṃ; " 452331,106,3506,2,8,1,43,5,"Pabbajanti mahāvīrā, nāgo chetvāva bandhanaṃ. " 452332,106,3507,2,4,1,0,0,303. 452333,106,3508,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Idāni te imaṃ puttaṃ, daṇḍena churikāya vā; " 452334,106,3509,2,9,1,46,6,"Bhūmiyaṃ vā nisumbhissaṃ, puttasokā na gacchasi. " 452335,106,3510,2,4,1,0,0,304. 452336,106,3511,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Sace puttaṃ siṅgālānaṃ, kukkurānaṃ padāhisi; " 452337,106,3512,2,8,1,42,5,"Na maṃ puttakatte jammi, punarāvattayissasi. " 452338,106,3513,2,4,1,0,0,305. 452339,106,3514,2,13,1,45,8,"‘ ‘ Handa kho dāni bhaddante, kuhiṃ kāḷa gamissasi; " 452340,106,3515,2,7,1,39,4,"Katamaṃ gāmanigamaṃ, nagaraṃ rājadhāniyo. " 452341,106,3516,2,4,1,0,0,306. 452342,106,3517,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Ahumha pubbe gaṇino, assamaṇā samaṇamānino; " 452343,106,3518,2,8,1,41,5,"Gāmena gāmaṃ vicarimha, nagare rājadhāniyo. " 452344,106,3519,2,4,1,0,0,307. 452345,106,3520,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Eso hi bhagavā buddho, nadiṃ nerañjaraṃ pati; " 452346,106,3521,2,7,1,43,4,"Sabbadukkhappahānāya , dhammaṃ deseti pāṇinaṃ; " 452347,106,3522,2,10,1,49,7,"Tassāhaṃ santikaṃ gacchaṃ, so me satthā bhavissati. " 452348,106,3523,2,4,1,0,0,308. 452349,106,3524,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Vandanaṃ dāni me vajjāsi, lokanāthaṃ anuttaraṃ; " 452350,106,3525,2,7,1,42,4,"Padakkhiṇañca katvāna, ādiseyyāsi dakkhiṇaṃ. " 452351,106,3526,2,4,1,0,0,309. 452352,106,3527,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Etaṃ kho labbhamamhehi, yathā bhāsasi tvañca me; " 452353,106,3528,2,9,1,44,6,"Vandanaṃ dāni te vajjaṃ, lokanāthaṃ anuttaraṃ; " 452354,106,3529,2,7,1,42,4,"Padakkhiṇañca katvāna, ādisissāmi dakkhiṇaṃ. " 452355,106,3530,2,4,1,0,0,310. 452356,106,3531,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Tato ca kāḷo pakkāmi, nadiṃ nerañjaraṃ pati; " 452357,106,3532,2,9,1,44,6,"So addasāsi sambuddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ. " 452358,106,3533,2,4,1,0,0,311. 452359,106,3534,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; " 452360,106,3535,2,7,1,46,4,"Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. " 452361,106,3536,2,4,1,0,0,312. 452362,106,3537,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Tassa pādāni vanditvā, katvāna naṃ padakkhiṇaṃ; " 452363,106,3538,2,7,1,37,4,"Cāpāya ādisitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; " 452364,106,3539,2,12,1,48,7,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti." 452365,106,3539,13,13,1,0,0,– 452366,106,3540,2,6,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 452367,106,3541,2,7,1,33,3,Tattha {laṭṭhihattho}ti daṇḍahattho. 452368,106,3541,8,19,1,107,10,{Pure}ti pubbe paribbājakakāle caṇḍagoṇakukkurādīnaṃ pariharaṇatthaṃ daṇḍaṃ hatthena gahetvā vicaraṇako ahosi. 452369,106,3541,20,32,1,92,11,So dāni {migaluddako}ti so idāni migaluddehi saddhiṃ sambhogasaṃvāsehi migaluddo māgaviko jāto. 452370,106,3541,33,36,1,15,2,{Āsāyā}ti taṇhāya. 452371,106,3541,37,47,1,38,5,"‘‘ Āsayā’’ tipi pāṭho, ajjhāsayahetūti attho. " 452372,106,3541,48,53,1,37,4,{Palipā}ti kāmapaṅkato diṭṭhipaṅkato ca. 452373,106,3541,54,59,1,49,4,{Ghorā}ti aviditavipulānatthāvahattā dāruṇato ghorā. 452374,106,3541,60,79,1,133,16,"Nāsakkhi {pārametave}ti tasseva palipassa pārabhūtaṃ nibbānaṃ etuṃ gantuṃ na asakkhi, na abhisambhunīti attānameva sandhāya upako vadati. " 452375,106,3542,2,17,1,115,14,Sumattaṃ maṃ {maññamānā}ti attani suṭṭhu mattaṃ madappattaṃ kāmagedhavasena laggaṃ pamattaṃ vā katvā maṃ sallakkhantī. 452376,106,3542,18,36,1,107,13,Cāpā {puttamatosayī}ti migaluddassa dhītā cāpā‘‘ ājīvakassa puttā’’ tiādinā maṃ ghaṭṭentī puttaṃ tosesi keḷāyasi. 452377,106,3542,37,52,1,66,10,"‘‘ Supati maṃ maññamānā’’ ti ca paṭhanti, supatīti maṃ maññamānāti attho. " 452378,106,3542,53,62,1,72,8,Cāpāya bandhanaṃ {chetvā}ti cāpāya tayi uppannaṃ kilesabandhanaṃ chinditvā. 452379,106,3542,63,70,1,61,7,Pabbajissaṃ punopahan ti puna dutiyavārampi ahaṃ pabbajissāmi. 452380,106,3543,2,27,1,93,16,"Idāni tassā‘‘ mayhaṃ attho natthī’’ ti vadati, taṃ sutvā cāpā khamāpentī‘‘ mā me kujjhī’’ ti gāthamāha. " 452381,106,3543,28,37,1,56,8,Tattha mā me {kujjhī}ti keḷikaraṇamattena mā mayhaṃ kujjhi. 452382,106,3543,38,44,1,34,4,"Mahāvīra, {mahāmunī}ti upakaṃ ālapati. " 452383,106,3543,45,62,1,95,12,"Tañhi sā pubbepi pabbajito, idānipi pabbajitukāmoti katvā khantiñca paccāsīsantī‘‘ mahāmunī’’ ti āha. " 452384,106,3543,63,64,1,8,1,Tenevāha– 452385,106,3543,65,91,1,132,19,"‘‘ na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo’’ ti, tvaṃ ettakampi asahanto kathaṃ cittaṃ damessasi, kathaṃ vā tapaṃ carissasīti adhippāyo. " 452386,106,3544,2,9,1,49,7,Atha nāḷaṃ gantvā jīvitukāmosīti cāpāya vutto āha– 452387,106,3544,10,29,1,99,13,"‘‘ pakkamissañca nāḷāto, kodha nāḷāya vacchatī’’ ti ko idha nāḷāya vasissati, nāḷātova ahaṃ pakkamissāmeva. " 452388,106,3544,30,38,1,45,7,"So hi tassa jātagāmo, tato nikkhamitvā pabbaji. " 452389,106,3544,39,48,1,66,8,"So ca magadharaṭṭhe bodhimaṇḍassa āsannapadese, taṃ sandhāya vuttaṃ. " 452390,106,3544,49,66,1,145,15,"Bandhantī itthirūpena, samaṇe {dhammajīvino}ti cāpe tvaṃ dhammena jīvante dhammike pabbajite attano itthirūpena itthikuttākappehi bandhantī tiṭṭhasi. " 452391,106,3544,67,76,1,58,8,"Yenāhaṃ idāni ediso jāto, tasmā taṃ pariccajāmīti adhippāyo. " 452392,106,3545,2,19,1,55,9,"Evaṃ vutte cāpā taṃ nivattetukāmā‘‘ ehi, kāḷā’’ ti gāthamāha. " 452393,106,3545,20,53,1,183,26,"Tassattho– kāḷavaṇṇatāya, kāḷa, upaka, ehi nivattassu mā pakkami, pubbe viya kāme paribhuñja, ahañca ye ca me santi ñātakā, te sabbeva tuyhaṃ mā pakkamitukāmatāya vasīkatā vasavattino katāti. " 452394,106,3546,2,13,1,38,7,Taṃ sutvā upako‘‘ etto cāpe’’ ti gāthamāha. 452395,106,3546,14,18,1,18,3,Tattha {cāpe}ti cāpe. 452396,106,3546,19,31,1,70,9,"Cāpasadisaaṅgalaṭṭhitāya hi sā, cāpāti nāmaṃ labhi, tasmā, cāpāti vuccati. " 452397,106,3546,32,47,1,91,12,"Tvaṃ cāpe, yathā bhāsasi, idāni yādisaṃ kathesi, ito catubbhāga meva piyasamudācāraṃ kareyyāsi. " 452398,106,3546,48,70,1,143,20,"Tayi rattassa rāgābhibhūtassa purisassa uḷāraṃ vata taṃ siyā, ahaṃ panetarahi tayi kāmesu ca viratto, tasmā cāpāya vacane na tiṭṭhāmīti adhippāyo. " 452399,106,3547,2,17,1,61,9,"Puna , cāpā, attani tassa āsattiṃ uppādetukāmā‘‘ kāḷaṅginin’’ ti āha. " 452400,106,3547,18,23,1,26,3,"Tattha, {kāḷā}ti tassālapanaṃ. " 452401,106,3547,24,27,1,30,3,Aṅginin ti aṅgalaṭṭhisampannaṃ. 452402,106,3547,28,32,1,20,3,{Ivā}ti upamāya nipāto. 452403,106,3547,33,41,1,85,7,Takkāriṃ pupphitaṃ {girimuddhanī}ti pabbatamuddhani ṭhitaṃ supupphitadālimalaṭṭhiṃ viya. 452404,106,3547,42,55,1,58,8,"‘‘ Ukkāgārin’’ ti ca keci paṭhanti, aṅgatthilaṭṭhiṃ viyāti attho. " 452405,106,3547,56,62,1,65,6,Girimuddhanīti ca idaṃ kenaci anupahatasobhatādassanatthaṃ vuttaṃ. 452406,106,3547,63,76,1,75,9,Keci‘‘ kāliṅginin’’ ti pāṭhaṃ vatvā tassa kumbhaṇḍalatāsadisanti atthaṃ vadanti. 452407,106,3547,77,83,1,54,5,Phullaṃ {dālimalaṭṭhiṃvā}ti pupphitaṃ bījapūralataṃ viya. 452408,106,3547,84,93,1,114,8,"Antodīpeva pāṭalin ti dīpakabbhantare pupphitapāṭalirukkhaṃ viya, dīpaggahaṇañcettha sobhāpāṭihāriyadassanatthameva. " 452409,106,3548,2,6,1,57,4,Haricandanalittaṅgin ti lohitacandanena anulittasabbaṅgiṃ. 452410,106,3548,7,10,1,47,3,Kāsikuttamadhārinin ti uttamakāsikavatthadharaṃ. 452411,106,3548,11,16,1,22,5,Taṃ man ti tādisaṃ maṃ. 452412,106,3548,17,22,1,41,5,Rūpavatiṃ santin ti rūpasampannaṃ samānaṃ. 452413,106,3548,23,43,1,107,15,"Kassa ohāya {gacchasī}ti kassa nāma sattassa, kassa vā hetuno, kena kāraṇena, ohāya pahāya pariccajitvā gacchasi. " 452414,106,3549,2,10,1,73,8,Ito parampi tesaṃ vacanapaṭivacanagāthāva ṭhapetvā pariyosāne tisso gāthā. 452415,106,3549,11,16,1,37,4,Tattha {sākuntikovā}ti sakuṇaluddo viya. 452416,106,3549,17,32,1,137,13,Āharimena {rūpenā}ti kesamaṇḍanādinā sarīrajagganena ceva vatthābharaṇādinā ca abhisaṅkhārikena rūpena vaṇṇena kittimena cāturiyenāti attho. 452417,106,3549,33,46,1,76,12,Na maṃ tvaṃ {bādhayissasī}ti pubbe viya idāni maṃ tvaṃ na bādhituṃ sakkhissasi. 452418,106,3550,2,8,1,48,5,Puttaphalan ti puttasaṅkhātaṃ phalaṃ puttapasavo. 452419,106,3551,2,11,1,80,7,"{Sappaññā}ti paññavanto, saṃsāre ādīnavavibhāviniyā paññāya samannāgatāti adhippāyo. " 452420,106,3551,12,23,1,77,11,Te hi appaṃ vā mahantaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ bhogakkhandhaṃ vā pahāya pabbajanti. 452421,106,3551,24,25,1,6,1,Tenāha– 452422,106,3551,26,49,1,147,16,"‘‘ pabbajanti mahāvīrā, nāgo chetvāva bandhanan’’ ti, ayabandhanaṃ viya hatthināgo gihibandhanaṃ chinditvā mahāvīriyāva pabbajanti, na nihīnavīriyāti attho. " 452423,106,3552,2,7,1,29,4,{Daṇḍenā}ti yena kenaci daṇḍena. 452424,106,3552,8,11,1,19,2,{Churikāyā}ti khurena. 452425,106,3552,12,20,1,79,8,Bhūmiyaṃ vā nisumbhissan ti pathaviyaṃ pātetvā pothanavijjhanādinā vibādhissāmi. 452426,106,3552,21,28,1,56,6,Puttasokā na {gacchasī}ti puttasokanimittaṃ na gacchissasi. 452427,106,3553,2,5,1,18,2,{Padāhisī}ti dassasi. 452428,106,3553,6,9,1,24,2,{Puttakatte}ti puttakāraṇā. 452429,106,3553,10,17,1,37,5,"{Jammī}ti tassā ālapanaṃ, lāmaketi attho. " 452430,106,3554,2,16,1,75,10,Idāni tassa gamanaṃ anujānitvā gamanaṭṭhānaṃ jānituṃ‘‘ handa kho’’ ti gāthamāha. 452431,106,3555,2,28,1,166,20,"Itaro pubbe ahaṃ aniyyānikaṃ sāsanaṃ paggayha aṭṭhāsiṃ, idāni pana niyyānike anantajinassa sāsane ṭhātukāmo, tasmā tassa santikaṃ gamissāmīti dassento‘‘ ahumhā’’ tiādimāha. " 452432,106,3555,29,33,1,25,3,Tattha {gaṇino}ti gaṇadharā. 452433,106,3555,34,38,1,24,3,{Assamaṇā}ti na samitapāpā. 452434,106,3555,39,44,1,40,4,{Samaṇamānino}ti samitapāpāti evaṃ saññino. 452435,106,3555,45,51,1,49,5,{Vicarimhā}ti pūraṇādīsu attānaṃ pakkhipitvā vadati. 452436,106,3556,2,11,1,54,7,Nerañjaraṃ {patī}ti nerañjarāya nadiyā samīpe tassā tīre. 452437,106,3556,12,27,1,118,13,"{Buddho}ti abhisambodhiṃ patto, abhisambodhiṃ patvā dhammaṃ desento sabbakālaṃ bhagavā tattheva vasīti adhippāyena vadati. " 452438,106,3557,2,17,1,103,13,"Vandanaṃ dāni me {vajjāsī}ti mama vandanaṃ vadeyyāsi, mama vacanena lokanāthaṃ anuttaraṃ vadeyyāsīti attho. " 452439,106,3557,18,47,1,239,26,"Padakkhiṇañca katvāna, ādiseyyāsi dakkhiṇan ti buddhaṃ bhagavantaṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvāpi catūsu ṭhānesu vanditvā, tato puññato mayhaṃ pattidānaṃ dento padakkhiṇaṃ ādiseyyāsi buddhaguṇānaṃ sutapubbattā hetusampannatāya ca evaṃ vadati. " 452440,106,3558,2,25,1,139,19,"Etaṃ kho {labbhamamhehī}ti etaṃ padakkhiṇakaraṇaṃ puññaṃ amhehi tava dātuṃ sakkā, na nivattanaṃ, pubbe viya kāmūpabhogo ca na sakkāti adhippāyo. " 452441,106,3558,26,33,1,42,7,Te vajjan ti tava vandanaṃ vajjaṃ vakkhāmi. 452442,106,3559,2,9,1,29,4,"{So}ti kāḷo, {addasāsī}ti addakkhi. " 452443,106,3560,2,17,1,105,10,"Satthudesanāyaṃ saccakathāya padhānattā tabbinimuttāya abhāvato‘‘ dukkhan’’ tiādi vuttaṃ, sesaṃ vuttanayameva. " 452444,106,3561,2,4,1,30,2,Cāpātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 452445,106,3562,2,4,1,24,2,4 . Sundarītherīgāthāvaṇṇanā 452446,106,3563,2,9,1,51,6,Petāni bhoti {puttānī}tiādikā sundariyā theriyā gāthā. 452447,106,3563,10,38,1,268,28,Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī ito ekatiṃsakappe vessabhussa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānasā bhikkhaṃ datvā pañcapatiṭṭhitena vandi. 452448,106,3563,39,46,1,57,7,Satthā tassā cittappasādaṃ ñatvā anumodanaṃ katvā pakkāmi. 452449,106,3563,47,74,1,242,26,Sā tena puññakammena tāvatiṃsesu nibbattitvā tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā dibbasampattiṃ anubhavitvā tato cutā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsarantī paripakkañāṇā hutvā imasmiṃ buddhuppāde bārāṇasiyaṃ sujātassa nāma brāhmaṇassa dhītā hutvā nibbatti. 452450,106,3563,75,81,1,42,5,Tassā rūpasampattiyā {sundarī}ti nāmaṃ ahosi. 452451,106,3563,82,86,1,45,4,Vayappattakāle cassā kaniṭṭhabhātā kālamakāsi. 452452,106,3563,87,110,1,167,19,Athassā pitā puttasokena abhibhūto tattha tattha vicaranto vāsiṭṭhittheriyā samāgantvā taṃ sokavinodanakāraṇaṃ pucchanto‘‘ petāni bhoti puttānī’’ tiādikā dve gāthā abhāsi. 452453,106,3563,111,130,1,119,15,Therī taṃ sokābhibhūtaṃ ñatvā sokaṃ vinodetukāmā‘‘ bahūni puttasatānī’’ tiādikā dve gāthā vatvā attano asokabhāvaṃ kathesi. 452454,106,3563,131,149,1,58,11,"Taṃ sutvā brāhmaṇo‘‘ kathaṃ tvaṃ, ayye, evaṃ asokā jātā’’ ti āha. " 452455,106,3563,150,154,1,36,4,Tassa therī ratanattayaguṇaṃ kathesi. 452456,106,3564,2,36,1,202,26,Atha brāhmaṇo‘‘ kuhiṃ satthā’’ ti pucchitvā‘‘ idāni mithilāyaṃ viharatī’’ ti taṃ sutvā tāvadeva rathaṃ yojetvā rathena mithilaṃ gantvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā sammodanīyaṃ kathaṃ katvā ekamantaṃ nisīdi. 452457,106,3564,37,41,1,27,4,Tassa satthā dhammaṃ desesi. 452458,106,3564,42,56,1,117,13,So dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā ghaṭento vāyamanto tatiye divase arahattaṃ pāpuṇi. 452459,106,3564,57,67,1,74,10,Atha sārathi rathaṃ ādāya bārāṇasiṃ gantvā brāhmaṇiyā taṃ pavattiṃ ārocesi. 452460,106,3564,68,85,1,85,11,"Sundarī attano pitu pabbajitabhāvaṃ sutvā,‘‘ amma, ahampi pabbajissāmī’’ ti mātaraṃ āpucchi. " 452461,106,3564,86,115,1,144,21,"Mātā‘‘ yaṃ imasmiṃ gehe bhogajātaṃ, sabbaṃ taṃ tuyhaṃ santakaṃ, tvaṃ imassa kulassa dāyādikā paṭipajja, imaṃ sabbabhogaṃ paribhuñja, mā pabbajī’’ ti āha. " 452462,106,3564,116,138,1,126,16,"Sā‘‘ na mayhaṃ bhogehi attho, pabbajissāmevāhaṃ, ammā’’ ti mātaraṃ anujānāpetvā mahatiṃ sampattiṃ kheḷapiṇḍaṃ viya chaḍḍetvā pabbaji. " 452463,106,3564,139,155,1,154,16,Pabbajitvā ca sikkhamānāyeva hutvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā ghaṭentī vāyamantī hetusampannatāya ñāṇassa paripākaṃ gatattā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 452464,106,3564,156,159,1,19,3,Tena vuttaṃ apadāne– 452465,106,3565,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Piṇḍapātaṃ carantassa, vessabhussa mahesino; " 452466,106,3566,2,5,1,46,2,"Kaṭacchubhikkhamuggayha , buddhaseṭṭhassadāsahaṃ." 452467,106,3567,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Paṭiggahetvā sambuddho, vessabhū lokanāyako; " 452468,106,3568,2,9,1,41,6,"Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ." 452469,106,3569,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi; " 452470,106,3570,2,6,1,41,3,"Chattiṃsadevarājūnaṃ , mahesittaṃ karissasi." 452471,106,3571,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi; " 452472,106,3572,2,8,1,44,5,"Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā." 452473,106,3573,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasi kiñcanā; " 452474,106,3574,2,6,1,38,3,"Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā." 452475,106,3575,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Idaṃ vatvāna sambuddho, vessabhū lokanāyako; " 452476,106,3576,2,8,1,41,5,"Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare." 452477,106,3577,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Sudinnaṃ me dānavaraṃ, suyiṭṭhā yāgasampadā; " 452478,106,3578,2,8,1,46,5,"Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ." 452479,106,3579,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; " 452480,106,3580,2,7,1,45,4,"Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ." 452481,106,3581,2,16,1,51,9,‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ… pe… kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. 452482,106,3582,2,42,1,355,36,Arahattaṃ pana patvā phalasukhena nibbānasukhena ca viharantī aparabhāge‘‘ satthu purato sīhanādaṃ nadissāmī’’ ti upajjhāyaṃ āpucchitvā bārāṇasito nikkhamitvā sambahulāhi bhikkhunīhi saddhiṃ anukkamena sāvatthiṃ gantvā satthu santikaṃ upasaṅkamitvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ ṭhitā satthārā katapaṭisanthārā satthu orasadhītubhāvādivibhāvanena aññaṃ byākāsi. 452483,106,3582,43,52,1,61,9,Athassā mātaraṃ ādiṃ katvā sabbo ñātigaṇo parijano ca pabbaji. 452484,106,3582,53,63,1,88,10,Sā aparabhāge attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā pitarā vuttagāthaṃ ādiṃ katvā udānavasena– 452485,106,3583,2,4,1,0,0,313. 452486,106,3584,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Petāni bhoti puttāni, khādamānā tuvaṃ pure; " 452487,106,3585,2,10,1,40,7,"Tuvaṃ divā ca ratto ca, atīva paritappasi. " 452488,106,3586,2,4,1,0,0,314. 452489,106,3587,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Sājja sabbāni khāditvā, sataputtāni brāhmaṇī; " 452490,106,3588,2,10,1,43,6,"Vāseṭṭhi kena vaṇṇena, na bāḷhaṃ paritappasi. " 452491,106,3589,2,4,1,0,0,315. 452492,106,3590,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Bahūni puttasatāni, ñātisaṅghasatāni ca; " 452493,106,3591,2,8,1,41,5,"Khāditāni atītaṃse, mama tuñhañca brāhmaṇa. " 452494,106,3592,2,4,1,0,0,316. 452495,106,3593,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā, jātiyā maraṇassa ca; " 452496,106,3594,2,10,1,40,7,"Na socāmi na rodāmi, na cāpi paritappayiṃ. " 452497,106,3595,2,4,1,0,0,317. 452498,106,3596,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Abbhutaṃ vata vāseṭṭhi, vācaṃ bhāsasi edisiṃ; " 452499,106,3597,2,9,1,45,6,"Kassa tvaṃ dhammamaññāya, giraṃ bhāsasi edisiṃ. " 452500,106,3598,2,4,1,0,0,318. 452501,106,3599,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Esa brāhmaṇa sambuddho, nagaraṃ mithilaṃ pati; " 452502,106,3600,2,7,1,43,4,"Sabbadukkhappahānāya , dhammaṃ desesi pāṇinaṃ. " 452503,106,3601,2,4,1,0,0,319. 452504,106,3602,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Tassa brahme arahato, dhammaṃ sutvā nirūpadhiṃ; " 452505,106,3603,2,7,1,45,4,"Tattha viññātasaddhammā, puttasokaṃ byapānudiṃ. " 452506,106,3604,2,4,1,0,0,320. 452507,106,3605,2,11,1,41,7,"‘ ‘ So ahampi gamissāmi, nagaraṃ mithilaṃ pati; " 452508,106,3606,2,9,1,42,6,"Appeva maṃ so bhagavā, sabbadukkhā pamocaye. " 452509,106,3607,2,4,1,0,0,321. 452510,106,3608,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Addasa brāhmaṇo buddhaṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ; " 452511,106,3609,2,8,1,43,5,"Svassa dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū. " 452512,106,3610,2,4,1,0,0,322. 452513,106,3611,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; " 452514,106,3612,2,7,1,46,4,"Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. " 452515,106,3613,2,4,1,0,0,323. 452516,106,3614,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Tattha viññātasaddhammo, pabbajjaṃ samarocayi; " 452517,106,3615,2,9,1,41,6,"Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi. " 452518,106,3616,2,4,1,0,0,324. 452519,106,3617,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Ehi sārathi gacchāhi, rathaṃ niyyādayāhimaṃ; " 452520,106,3618,2,9,1,45,6,"Ārogyaṃ brāhmaṇiṃ vajja, pabbaji dāni brāhmaṇo; " 452521,106,3619,2,9,1,41,6,"Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi. " 452522,106,3620,2,4,1,0,0,325. 452523,106,3621,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tato ca rathamādāya, sahassañcāpi sārathi; " 452524,106,3622,2,9,1,43,5,"Ārogyaṃ brāhmaṇiṃvoca,‘ pabbaji dāni brāhmaṇo; " 452525,106,3623,2,9,1,41,6,"Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi. " 452526,106,3624,2,4,1,0,0,326. 452527,106,3625,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Etañcāhaṃ assarathaṃ, sahassañcāpi sārathi; " 452528,106,3626,2,9,1,46,6,"Tevijjaṃ brāhmaṇaṃ sutvā, puṇṇapattaṃ dadāmi te. " 452529,106,3627,2,4,1,0,0,327. 452530,106,3628,2,11,1,43,5,"‘ ‘ Tuyheva hotvassaratho, sahassañcāpi brāhmaṇi; " 452531,106,3629,2,7,1,40,4,"Ahampi pabbajissāmi, varapaññassa santike. " 452532,106,3630,2,4,1,0,0,328. 452533,106,3631,2,11,1,62,7,"‘ ‘ Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, phītañcimaṃ gahavibhavaṃ pahāya; " 452534,106,3632,2,9,1,44,6,"Pitā pabbajito tuyhaṃ, bhuñja bhogāni sundarī; " 452535,106,3633,2,5,1,19,3,Tuvaṃ dāyādikā kule. 452536,106,3634,2,4,1,0,0,329. 452537,106,3635,2,13,1,63,8,"‘ ‘ Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, rammaṃ cimaṃ gahavibhavaṃ pahāya; " 452538,106,3636,2,8,1,40,5,"Pitā pabbajito mayhaṃ, puttasokena aṭṭito; " 452539,106,3637,2,7,1,38,4,"Ahampi pabbajissāmi, bhātusokena aṭṭitā. " 452540,106,3638,2,4,1,0,0,330. 452541,106,3639,2,13,1,48,9,"‘ ‘ So te ijjhatu saṅkappo, yaṃ tvaṃ patthesi sundarī; " 452542,106,3640,2,8,1,43,5,"Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ; " 452543,106,3641,2,7,1,36,4,"Etāni abhisambhontī, paraloke anāsavā. " 452544,106,3642,2,4,1,0,0,331. 452545,106,3643,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Sikkhamānāya me ayye, dibbacakkhu visodhitaṃ; " 452546,106,3644,2,9,1,42,6,"Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure. " 452547,106,3645,2,4,1,0,0,332. 452548,106,3646,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Tuvaṃ nissāya kalyāṇi, theri saṅghassa sobhane; " 452549,106,3647,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. " 452550,106,3648,2,4,1,0,0,333. 452551,106,3649,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Anujānāhi me ayye, icche sāvatthi gantave; " 452552,106,3650,2,7,1,43,4,"Sīhanādaṃ nadissāmi, buddhaseṭṭhassa santike. " 452553,106,3651,2,4,1,0,0,334. 452554,106,3652,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Passa sundari satthāraṃ, hemavaṇṇaṃ harittacaṃ; " 452555,106,3653,2,6,1,41,3,"Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ. " 452556,106,3654,2,4,1,0,0,335. 452557,106,3655,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Passa sundarimāyantiṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ; " 452558,106,3656,2,6,1,40,3,"Vītarāgaṃ visaṃyuttaṃ, katakiccamanāsavaṃ. " 452559,106,3657,2,4,1,0,0,336. 452560,106,3658,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Bārāṇasito nikkhamma, tava santikamāgatā; " 452561,106,3659,2,9,1,39,6,"Sāvikā te mahāvīra, pāde vandati sundarī. " 452562,106,3660,2,4,1,0,0,337. 452563,106,3661,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuyhaṃ dhītāmhi brāhmaṇa; " 452564,106,3662,2,8,1,36,5,"Orasā mukhato jātā, katakiccā anāsavā. " 452565,106,3663,2,4,1,0,0,338. 452566,106,3664,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Tassā te svāgataṃ bhadde, tato te adurāgataṃ; " 452567,106,3665,2,9,1,41,6,"Evañhi dantā āyanti, satthu pādāni vandikā; " 452568,106,3666,2,10,1,40,5,"Vītarāgā visaṃyuttā, katakiccā anāsavā’’ ti." 452569,106,3666,11,11,1,0,0,– 452570,106,3667,2,5,1,21,3,Imā gāthā paccudāhāsi. 452571,106,3668,2,7,1,22,3,Tattha {petānī}ti matāni. 452572,106,3668,8,13,1,19,3,{Bhotī}ti taṃ ālapati. 452573,106,3668,14,22,1,52,6,"{Puttānī}ti liṅgavipallāsena vuttaṃ, pete putteti attho. " 452574,106,3668,23,52,1,144,23,"Eko eva ca tassā putto mato, brāhmaṇo pana‘‘ cirakālaṃ ayaṃ sokena aṭṭā hutvā vicari, bahū maññe imissā puttā matā’’ ti evaṃsaññī hutvā bahuvacanenāha. " 452575,106,3668,53,64,1,46,7,Tathā ca‘‘ sājja sabbāni khāditvā sataputtānī’’ ti. 452576,106,3668,65,69,1,48,3,{Khādamānā}ti lokavohāravasena khuṃsanavacanametaṃ. 452577,106,3668,70,87,1,87,12,"Loke hi yassā itthiyā jātajātā puttā maranti, taṃ garahantā‘‘ puttakhādinī’’ tiādiṃ vadanti. " 452578,106,3668,88,92,1,22,3,{Atīvā}ti ativiya bhusaṃ. 452579,106,3668,93,99,1,38,4,"{Paritappasī}ti santappasi, pureti yojanā. " 452580,106,3668,100,117,1,141,15,"Ayañhettha saṅkhepattho– bhoti vāseṭṭhi, pubbe tvaṃ mataputtā hutvā socantī paridevantī ativiya sokāya samappitā gāmanigamarājadhāniyo āhiṇḍasi. " 452581,106,3669,2,11,1,39,7,"{Sājjā}ti sā ajja, sā tvaṃ etarahīti attho." 452582,106,3669,12,20,1,17,4,‘‘ Sajjā’’ ti vā pāṭho. 452583,106,3669,21,26,1,28,4,Kena {vaṇṇenā}ti kena kāraṇena. 452584,106,3670,2,8,1,55,5,{Khāditānī}ti therīpi brāhmaṇena vuttapariyāyeneva vadati. 452585,106,3670,9,13,1,53,4,Khāditāni vā byagghadīpibiḷārādijātiyo sandhāyevamāha. 452586,106,3670,14,20,1,49,4,"{Atītaṃse}ti atītakoṭṭhāse, atikkantabhavesūti attho. " 452587,106,3670,21,28,1,31,6,Mama {tuyhañcā}ti mayā ca tayā ca. 452588,106,3671,2,14,1,107,10,Nissaraṇaṃ ñatvā jātiyā maraṇassa {cā}ti jātijarāmaraṇānaṃ nissaraṇabhūtaṃ nibbānaṃ maggañāṇena paṭivijjhitvā. 452589,106,3671,15,28,1,75,12,"Na cāpi paritappayin ti na cāpi upāyāsāsiṃ, ahaṃ upāyāsaṃ na āpajjinti attho. " 452590,106,3672,2,7,1,31,4,Abbhutaṃ {vatā}ti acchariyaṃ vata. 452591,106,3672,8,14,1,47,6,Tañhi abbhutaṃ pubbe abhūtaṃ abbhutanti vuccati. 452592,106,3672,15,36,1,99,15,"Edisin ti evarūpiṃ,‘‘ na socāmi na rodāmi, na cāpi paritappayin’’ ti evaṃ socanādīnaṃ abhāvadīpaniṃ vācaṃ. " 452593,106,3672,37,60,1,162,21,"Kassa tvaṃ {dhammamaññāyā}ti kevalaṃ yathā ediso dhammo laddhuṃ na sakkā, tasmā kassa nāma satthuno dhammamaññāya giraṃ bhāsasi edisanti satthāraṃ sāsanañca pucchati. " 452594,106,3673,2,5,1,24,3,Nirūpadhin ti niddukkhaṃ. 452595,106,3673,6,10,1,45,2,{Viññātasaddhammā}ti paṭividdhaariyasaccadhammā. 452596,106,3673,11,15,1,29,4,Byapānudin ti nīhariṃ pajahiṃ. 452597,106,3674,2,12,1,73,8,"Vippamuttan ti sabbaso vimuttaṃ, sabbakilesehi sabbabhavehi ca visaṃyuttaṃ. " 452598,106,3674,13,19,1,43,5,{Svassā}ti so sammāsambuddho assa brāhmaṇassa. 452599,106,3675,2,6,1,40,3,{Tatthā}ti tassaṃ catusaccadhammadesanāyaṃ. 452600,106,3676,2,9,1,57,7,Rathaṃ niyyādayāhiman ti imaṃ rathaṃ brāhmaṇiyā niyyādehi. 452601,106,3677,2,10,1,86,7,{Sahassañcāpī}ti maggaparibbayatthaṃ nītaṃ kahāpaṇasahassañcāpi ādāya niyyādehīti yojanā. 452602,106,3678,2,5,1,29,3,Assarathan ti assayuttarathaṃ. 452603,106,3678,6,9,1,26,3,Puṇṇapattan ti tuṭṭhidānaṃ. 452604,106,3679,2,22,1,127,16,Evaṃ brāhmaṇiyā tuṭṭhidāne diyyamāne taṃ asampaṭicchanto sārathi‘‘ tuyheva hotū’’ ti gāthaṃ vatvā satthu santikameva gantvā pabbaji. 452605,106,3679,23,41,1,118,14,Pabbajite pana sārathimhi brāhmaṇī attano dhītaraṃ sundariṃ āmantetvā gharāvāse niyojentī‘‘ hatthī gavassan’’ ti gāthamāha. 452606,106,3679,42,46,1,24,3,Tattha {hatthī}ti hatthino. 452607,106,3679,47,53,1,27,6,Gavassan ti gāvo ca assā ca. 452608,106,3679,54,60,1,37,5,{Maṇikuṇḍalañcā}ti maṇi ca kuṇḍalāni ca. 452609,106,3679,61,82,1,214,19,Phītañcimaṃ gahavibhavaṃ {pahāyā}ti imaṃ hatthiādippabhedaṃ yathāvuttaṃ avuttañca khettavatthuhiraññasuvaṇṇādibhedaṃ phītaṃ pahūtañca gahavibhavaṃ gehūpakaraṇaṃ aññañca dāsidāsādikaṃ sabbaṃ pahāya tava pitā pabbajito. 452610,106,3679,83,93,1,57,8,"Bhuñja bhogāni {sundarī}ti sundari, tvaṃ ime bhoge bhuñjassu. " 452611,106,3679,94,102,1,56,7,Tuvaṃ dāyādikā {kule}ti tuvañhi imasmiṃ kule dāyajjārahāti. 452612,106,3680,2,14,1,79,8,Taṃ sutvā sundarī attano nekkhammajjhāsayaṃ pakāsentī‘‘ hatthīgavassan’’ tiādimāha. 452613,106,3681,2,16,1,78,10,Atha naṃ mātā nekkhammeyeva niyojentī‘‘ so te ijjhatū’’ tiādinā diyaḍḍhagāthamāha. 452614,106,3681,17,29,1,76,11,Tattha yaṃ tvaṃ patthesi {sundarī}ti sundari tvaṃ idāni yaṃ patthesi ākaṅkhasi. 452615,106,3681,30,39,1,75,9,So tava pabbajjāya saṅkappo pabbajjāya chando ijjhatu anantarāyena sijjhatu. 452616,106,3681,40,47,1,61,5,{Uttiṭṭhapiṇḍo}ti ghare ghare patiṭṭhitvā laddhabbabhikkhāpiṇḍo. 452617,106,3681,48,55,1,60,6,{Uñcho}ti tadatthaṃ gharapaṭipāṭiyā āhiṇḍanaṃ uddissa ṭhānañca. 452618,106,3681,56,59,1,25,2,{Etānī}ti uttiṭṭhapiṇḍādīni. 452619,106,3681,60,69,1,82,7,"{Abhisambhontī}ti anibbinnarūpā jaṅghabalaṃ nissāya abhisambhavantī, sādhentīti attho. " 452620,106,3682,2,37,1,216,25,"Atha sundarī‘‘ sādhu, ammā’’ ti mātuyā paṭissuṇitvā nikkhamitvā bhikkhunupassayaṃ gantvā sikkhamānāyeva samānā tisso vijjā sacchikatvā‘‘ satthu santikaṃ gamissāmī’’ ti upajjhāyaṃ ārocetvā bhikkhunīhi saddhiṃ sāvatthiṃ agamāsi. " 452621,106,3682,38,49,1,39,6,"Tena vuttaṃ‘‘ sikkhamānāya me, ayye’’ tiādi. " 452622,106,3682,50,57,1,51,6,Tattha sikkhamānāya {me}ti sikkhamānāya samānāya mayā. 452623,106,3682,58,63,1,32,4,{Ayye}ti attano upajjhāyaṃ ālapati. 452624,106,3683,2,34,1,253,28,"Tuvaṃ nissāya kalyāṇi, theri saṅghassa {sobhane}ti bhikkhunisaṅghe vuddhatarabhāvena thiraguṇayogena ca saṅghattheri sobhanehi sīlādīhi samannāgatattā sobhane kalyāṇi kalyāṇamitte, ayye, taṃ nissāya mayā tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsananti yojanā. " 452625,106,3684,2,5,1,15,2,{Icche}ti icchāmi. 452626,106,3684,6,11,1,35,4,Sāvatthi {gantave}ti sāvatthiṃ gantuṃ. 452627,106,3684,12,17,1,50,4,Sīhanādaṃ {nadissāmī}ti aññābyākaraṇameva sandhāyāha. 452628,106,3685,2,26,1,175,20,Atha sundarī anukkamena sāvatthiṃ gantvā vihāraṃ pavisitvā satthāraṃ dhammāsane nisinnaṃ disvā uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedayamānā attānameva ālapantī āha‘‘ passa sundarī’’ ti. 452629,106,3685,27,30,1,27,3,Hemavaṇṇan ti suvaṇṇavaṇṇaṃ. 452630,106,3685,31,34,1,35,3,Harittacan ti kañcanasannibhattacaṃ. 452631,106,3685,35,46,1,52,7,Ettha ca bhagavā pītavaṇṇena‘‘ suvaṇṇavaṇṇo’’ ti vuccati. 452632,106,3685,47,70,1,141,14,Atha kho sammadeva ghaṃsitvā jātihiṅgulakena anulimpitvā suparimajjitakañcanādāsasannibhoti dassetuṃ‘‘ hemavaṇṇan’’ ti vatvā‘‘ harittacan’’ ti vuttaṃ. 452633,106,3686,2,11,1,72,9,Passa sundarimāyantin ti taṃ sundarināmikaṃ maṃ bhagavā āgacchanti passa. 452634,106,3686,12,22,1,63,6,‘‘ Vippamuttan’’ tiādinā aññaṃ byākarontī pītivipphāravasena vadati. 452635,106,3687,2,44,1,190,27,"Kuto pana āgatā, kattha ca āgatā, kīdisā cāyaṃ sundarīti āsaṅkantānaṃ āsaṅkaṃ nivattetuṃ‘‘ bārāṇasito’’ ti gāthaṃ vatvā tattha‘‘ sāvikā cā’’ ti vuttamatthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ‘‘ tuvaṃ buddho’’ ti gāthamāha. " 452636,106,3687,45,87,1,378,35,"Tassattho– imasmiṃ sadevake loke tuvameveko sabbaññubuddho, diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi yathārahaṃ anusāsanato tuvaṃ me satthā, ahañca khīṇāsavabrāhmaṇī bhagavā tuyhaṃ ure vāyāma janitābhijātitāya orasā, mukhato pavattadhammaghosena sāsanassa ca mukhabhūtena ariyamaggena jātattā mukhato jātā, niṭṭhitapariññātādikaraṇīyatāya katakiccā, sabbaso āsavānaṃ khepitattā {anāsavā}ti. " 452637,106,3688,2,16,1,67,9,Athassā satthā āgamanaṃ abhinandanto‘‘ tassā te svāgatan’’ ti gāthamāha. 452638,106,3688,17,26,1,61,8,Tassattho– yā tvaṃ mayā adhigataṃ dhammaṃ yāthāvato adhigacchi. 452639,106,3688,27,39,1,66,10,"Tassā te, bhadde sundari, idha mama santike āgataṃ āgamanaṃ suāgataṃ. " 452640,106,3688,40,47,1,41,7,Tato eva taṃ adurāgataṃ na durāgataṃ hoti. 452641,106,3688,48,49,1,5,1,Kasmā? 452642,106,3688,50,86,1,259,31,"Yasmā evañhi dantā {āyantī}ti, yathā tvaṃ sundari, evañhi uttamena ariyamaggadamathena dantā tato eva sabbadhi vītarāgā, sabbesaṃ saṃyojanānaṃ samucchinnattā visaṃyuttā katakiccā anāsavā satthu pādānaṃ vandikā āgacchanti, tasmā tassā te svāgataṃ adurāgatanti yojanā. " 452643,106,3689,2,4,1,33,2,Sundarītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 452644,106,3690,2,4,1,34,2,5 . Subhākammāradhītutherīgāthāvaṇṇanā 452645,106,3691,2,8,1,55,6,Daharāhan tiādikā subhāya kammāradhītāya theriyā gāthā. 452646,106,3691,9,41,1,313,29,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhāvitakusalamūlā upacitavimokkhasambhārā sugatīsuyeva saṃsarantī paripakkañāṇā hutvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa suvaṇṇakārassa dhītā hutvā nibbatti, rūpasampattisobhāya {subhā}ti tassā nāmaṃ ahosi. " 452647,106,3691,42,58,1,140,14,"Sā anukkamena viññutaṃ patvā, satthu rājagahappavesane satthari sañjātappasādā ekadivasaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. " 452648,106,3691,59,66,1,82,7,Satthā tassā indriyaparipākaṃ disvā ajjhāsayānurūpaṃ catusaccagabbhadhammaṃ desesi. 452649,106,3691,67,72,1,60,5,Sā tāvadeva sahassanayapaṭimaṇḍite sotāpattiphale patiṭṭhāsi. 452650,106,3691,73,86,1,137,13,Sā aparabhāge gharāvāse dosaṃ disvā mahāpajāpatiyā gotamiyā santike pabbajitvā bhikkhunisīle patiṭṭhitā uparimaggatthāya bhāvanamanuyuñji. 452651,106,3691,87,98,1,103,11,Taṃ ñātakā kālena kālaṃ upasaṅkamitvā kāmehi nimantentā pahūtadhanaṃ vibhavajātañca dassetvā palobhenti. 452652,106,3691,99,137,1,289,33,Sā ekadivasaṃ attano santikaṃ upagatānaṃ gharāvāsesu kāmesu ca ādīnavaṃ pakāsentī‘‘ daharāhan’’ tiādīhi catuvīsatiyā gāthāhi dhammaṃ kathetvā te nirāse katvā vissajjetvā vipassanāya kammaṃ karontī indriyāni pariyodapentī bhāvanaṃ ussukkāpetvā na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 452653,106,3691,138,141,1,20,3,Arahattaṃ pana patvā– 452654,106,3692,2,4,1,0,0,339. 452655,106,3693,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Daharāhaṃ suddhavasanā, yaṃ pure dhammamassuṇiṃ; " 452656,106,3694,2,8,1,39,5,"Tassā me appamattāya, saccābhisamayo ahu. " 452657,106,3695,2,4,1,0,0,340. 452658,106,3696,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Tatohaṃ sabbakāmesu, bhusaṃ aratimajjhagaṃ; " 452659,106,3697,2,8,1,45,5,"Sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā, nekkhammameva pīhaye. " 452660,106,3698,2,4,1,0,0,341. 452661,106,3699,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Hitvānahaṃ ñātigaṇaṃ, dāsakammakarāni ca; " 452662,106,3700,2,7,1,38,4,"Gāmakhettāni phītāni, ramaṇīye pamodite. " 452663,106,3701,2,4,1,0,0,342. 452664,106,3702,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Pahāyahaṃ pabbajitā, sāpateyyamanappakaṃ; " 452665,106,3703,2,8,1,45,5,"Evaṃ saddhāya nikkhamma, saddhamme suppavedite. " 452666,106,3704,2,4,1,0,0,343. 452667,106,3705,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Netaṃ assa patirūpaṃ, ākiñcaññañhi patthaye; " 452668,106,3706,2,8,1,41,5,"Yo jātarūpaṃ rajataṃ, chaḍḍetvā punarāgame. " 452669,106,3707,2,4,1,0,0,344. 452670,106,3708,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Rajataṃ jātarūpaṃ vā, na bodhāya na santiyā; " 452671,106,3709,2,8,1,41,5,"Netaṃ samaṇasāruppaṃ, na etaṃ ariyaddhanaṃ. " 452672,106,3710,2,4,1,0,0,345. 452673,106,3711,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Lobhanaṃ madanañcetaṃ, mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ; " 452674,106,3712,2,9,1,46,6,"Sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ, natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti. " 452675,106,3713,2,4,1,0,0,346. 452676,106,3714,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Ettha rattā pamattā ca, saṃkiliṭṭhamanā narā; " 452677,106,3715,2,8,1,45,5,"Aññamaññena byāruddhā, puthū kubbanti medhagaṃ. " 452678,106,3716,2,4,1,0,0,347. 452679,106,3717,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Vadho bandho parikleso, jāni sokapariddavo; " 452680,106,3718,2,8,1,42,5,"Kāmesu adhipannānaṃ, dissate byasanaṃ bahuṃ. " 452681,106,3719,2,4,1,0,0,348. 452682,106,3720,2,13,1,44,9,"‘ ‘ Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha; " 452683,106,3721,2,8,1,43,5,"Jānātha maṃ pabbajitaṃ, kāmesu bhayadassiniṃ. " 452684,106,3722,2,4,1,0,0,349. 452685,106,3723,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Na hiraññasuvaṇṇena, parikkhīyanti āsavā; " 452686,106,3724,2,8,1,41,5,"Amittā vadhakā kāmā, sapattā sallabandhanā. " 452687,106,3725,2,4,1,0,0,350. 452688,106,3726,2,13,1,44,9,"‘ ‘ Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha; " 452689,106,3727,2,8,1,45,5,"Jānātha maṃ pabbajitaṃ, muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ. " 452690,106,3728,2,4,1,0,0,351. 452691,106,3729,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ; " 452692,106,3730,2,8,1,39,5,"Etaṃ kho mama sāruppaṃ, anagārūpanissayo. " 452693,106,3731,2,4,1,0,0,352. 452694,106,3732,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Vantā mahesīhi kāmā, ye dibbā ye ca mānusā; " 452695,106,3733,2,10,1,45,7,"Khemaṭṭhāne vimuttā te, pattā te acalaṃ sukhaṃ. " 452696,106,3734,2,4,1,0,0,353. 452697,106,3735,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Māhaṃ kāmehi saṃgacchiṃ, yesu tāṇaṃ na vijjati; " 452698,106,3736,2,8,1,42,5,"Amittā vadhakā kāmā, aggikkhandhūpamā dukhā. " 452699,106,3737,2,4,1,0,0,354. 452700,106,3738,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Paripantho esa bhayo, savighāto sakaṇṭako; " 452701,106,3739,2,8,1,39,5,"Gedho suvisamo ceso, mahanto mohanāmukho. " 452702,106,3740,2,4,1,0,0,355. 452703,106,3741,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Upasaggo bhīmarūpo, kāmā sappasirūpamā; " 452704,106,3742,2,8,1,42,5,"Ye bālā abhinandanti, andhabhūtā puthujjanā. " 452705,106,3743,2,4,1,0,0,356. 452706,106,3744,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Kāmapaṅkena sattā hi, bahū loke aviddasū; " 452707,106,3745,2,9,1,41,6,"Pariyantaṃ na jānanti, jātiyā maraṇassa ca. " 452708,106,3746,2,4,1,0,0,357. 452709,106,3747,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Duggatigamanaṃ maggaṃ, manussā kāmahetukaṃ; " 452710,106,3748,2,8,1,40,5,"Bahuṃ ve paṭipajjanti, attano rogamāvahaṃ. " 452711,106,3749,2,4,1,0,0,358. 452712,106,3750,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Evaṃ amittajananā, tāpanā saṃkilesikā; " 452713,106,3751,2,7,1,39,4,"Lokāmisā bandhanīyā, kāmā maraṇabandhanā. " 452714,106,3752,2,4,1,0,0,359. 452715,106,3753,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Ummādanā ullapanā, kāmā cittappamāthino; " 452716,106,3754,2,8,1,43,5,"Sattānaṃ saṃkilesāya, khippaṃ mārena oḍḍitaṃ. " 452717,106,3755,2,4,1,0,0,360. 452718,106,3756,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Anantādīnavā kāmā, bahudukkhā mahāvisā; " 452719,106,3757,2,6,1,38,3,"Appassādā raṇakarā, sukkapakkhavisosanā. " 452720,106,3758,2,4,1,0,0,361. 452721,106,3759,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Sāhaṃ etādisaṃ katvā, byasanaṃ kāmahetukaṃ; " 452722,106,3760,2,8,1,41,5,"Na taṃ paccāgamissāmi, nibbānābhiratā sadā. " 452723,106,3761,2,4,1,0,0,362. 452724,106,3762,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Raṇaṃ taritvā kāmānaṃ, sītibhāvābhikaṅkhinī; " 452725,106,3763,2,6,1,40,3,"Appamattā vihassāmi, sabbasaṃyojanakkhaye. " 452726,106,3764,2,4,1,0,0,363. 452727,106,3765,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ; " 452728,106,3766,2,9,1,42,6,"Taṃ maggaṃ anugacchāmi, yena tiṇṇā mahesino. " 452729,106,3767,2,4,1,0,0,364. 452730,106,3768,2,11,1,48,6,"‘ ‘ Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ, subhaṃ kammāradhītaraṃ; " 452731,106,3769,2,7,1,40,4,"Anejaṃ upasampajja, rukkhamūlamhi jhāyati. " 452732,106,3770,2,4,1,0,0,365. 452733,106,3771,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Ajjaṭṭhamī pabbajitā, saddhā saddhammasobhanā; " 452734,106,3772,2,6,1,38,3,"Vinītuppalavaṇṇāya , tevijjā maccuhāyinī. " 452735,106,3773,2,4,1,0,0,366. 452736,106,3774,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Sāyaṃ bhujissā aṇaṇā, bhikkhunī bhāvitindriyā; " 452737,106,3775,2,6,1,37,3,"Sabbayogavisaṃyuttā , katakiccā anāsavā. " 452738,106,3776,2,4,1,0,0,367. 452739,106,3777,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Taṃ sakko devasaṅghena, upasaṅkamma iddhiyā; " 452740,106,3778,2,10,1,45,5,"Namassati bhūtapati, subhaṃ kammāradhītaran’’ ti." 452741,106,3778,11,15,1,16,3,– imā gāthā abhāsi; 452742,106,3779,2,23,1,175,20,"Tattha daharāhaṃ suddhavasanā, yaṃ pure dhammamassuṇin ti yasmā ahaṃ pubbe daharā taruṇī eva suddhavasanā suddhavatthanivatthā alaṅkatappaṭiyattā satthu santike dhammaṃ assosiṃ. " 452743,106,3779,24,66,1,246,27,"Tassā me appamattāya, saccābhisamayo {ahū}ti yasmā ca tassā me mayhaṃ yathāsutaṃ dhammaṃ paccavekkhitvā appamattāya upaṭṭhitassatiyā sīlaṃ adhiṭṭhahitvā bhāvanaṃ anuyuñjantiyāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayo‘‘ idaṃ dukkhan’’ tiādinā( paṭi. ma.1.32) paṭivedho ahosi. " 452744,106,3780,2,27,1,205,24,"Tatohaṃ sabbakāmesu, bhusaṃ aratimajjhagan ti tato tena kāraṇena satthu santike dhammassa sutattā saccānañca abhisamitattā manussesu dibbesu cāti sabbesupi kāmesu bhusaṃ ativiya aratiṃ ukkaṇṭhiṃ adhigacchiṃ. " 452745,106,3780,28,43,1,142,12,"Sakkāyasmiṃ upādānakkhandhapañcake, bhayaṃ sappaṭibhayabhāvaṃ ñāṇacakkhunā disvā, nekkhammameva pabbajjaṃ nibbānameva, pīhaye pihayāmi patthayāmi. " 452746,106,3781,2,14,1,71,9,"Dāsakammakarāni {cā}ti dāse ca kammakāre ca, liṅgavipallāsena hetaṃ vuttaṃ. " 452747,106,3781,15,25,1,88,8,"{Gāmakhettānī}ti gāme ca pubbaṇṇāparaṇṇaviruhanakkhettāni ca, gāmapariyāpannāni vā khettāni. " 452748,106,3781,26,29,1,20,2,{Phītānī}ti samiddhāni. 452749,106,3781,30,33,1,18,2,{Ramaṇīye}ti manuññe. 452750,106,3781,34,41,1,51,5,"{Pamodite}ti pamudite, bhogakkhandhe hitvāti sambandho. " 452751,106,3781,42,48,1,64,5,"Sāpateyyan ti santakaṃ dhanaṃ, maṇikanakarajatādipariggahavatthuṃ. " 452752,106,3781,49,55,1,37,5,"Anappakan ti mahantaṃ, pahāyāti yojanā. " 452753,106,3781,56,91,1,299,27,"Evaṃ saddhāya {nikkhammā}ti‘‘ hitvānahaṃ ñātigaṇan’’ tiādinā vuttappakārena mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ mahantañca bhogakkhandhaṃ pahāya kammakammaphalāni ratanattayañcāti saddheyyavatthuṃ saddhāya saddahitvā gharato nikkhamma, saddhamme suppavedite sammāsambuddhena suṭṭhu pavedite ariyavinaye ahaṃ pabbajitā. " 452754,106,3782,2,13,1,83,10,"Evaṃ pabbajitāya pana netaṃ assa patirūpaṃ, yadidaṃ chaḍḍitānaṃ kāmānaṃ paccāgamanaṃ. " 452755,106,3782,14,21,1,74,6,Ākiñcaññañhi {patthaye}ti ahaṃ akiñcanabhāvaṃ apariggahabhāvameva patthayāmi. 452756,106,3782,22,47,1,170,22,"Yo jātarūparajataṃ, chaḍḍetvā {punarāgame}ti yo puggalo suvaṇṇaṃ rajataṃ aññampi vā kiñci dhanajātaṃ chaḍḍetvā puna taṃ gaṇheyya, so paṇḍitānaṃ antare kathaṃ sīsaṃ ukkhipeyya? " 452757,106,3783,2,17,1,89,14,"Yasmā rajataṃ jātarūpaṃ vā, na bodhāya na santiyā na maggañāṇāya na nibbānāya hotīti attho. " 452758,106,3783,18,31,1,110,12,"Netaṃ samaṇasāruppan ti etaṃ jātarūparajatādipariggahavatthu, tassa vā pariggaṇhanaṃ samaṇānaṃ sāruppaṃ na hoti. " 452759,106,3783,32,50,1,75,9,Tathā hi vuttaṃ‘‘ na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajatan’’ tiādi( cūḷava.446). 452760,106,3783,51,66,1,128,14,"Na etaṃ ariyaddhanan ti etaṃ yathāvuttapariggahavatthu saddhādidhanaṃ viya ariyadhammamayampi dhanaṃ na hoti, na ariyabhāvāvahato. " 452761,106,3783,67,74,1,22,3,Tenāha‘‘ lobhanan’’ tiādi. 452762,106,3784,2,6,1,32,4,Tattha lobhanan ti lobhuppādanaṃ. 452763,106,3784,7,10,1,20,3,Madanan ti madāvahaṃ. 452764,106,3784,11,14,1,25,3,Mohanan ti sammohajananaṃ. 452765,106,3784,15,18,1,39,3,Rajavaḍḍhanan ti rāgarajādisaṃvaḍḍhanaṃ. 452766,106,3784,19,38,1,124,15,"Yena pariggahitaṃ, tassa āsaṅkāvahattā saha āsaṅkāya vattatīti sāsaṅkaṃ, yena pariggahitaṃ, tassa yato kuto āsaṅkāvahanti attho. " 452767,106,3784,39,43,1,52,4,Bahuāyāsan ti sajjanarakkhaṇādivasena bahuparissamaṃ. 452768,106,3784,44,59,1,109,13,"Natthi cettha dhuvaṃ {ṭhitī}ti etasmiṃ dhane dhuvabhāvo ca ṭhitibhāvo ca natthi, cañcalamanavaṭṭhitamevāti attho. " 452769,106,3785,2,15,1,102,12,Ettha rattā pamattā {cā}ti etasmiṃ dhane rattā sañjātarāgā dasakusaladhammesu satiyā vippavāsena pamattā. 452770,106,3785,16,21,1,64,5,Saṃkiliṭṭhamanā lobhādisaṃkilesena saṃkiliṭṭhacittāva nāma honti. 452771,106,3785,22,46,1,165,21,"Tato ca aññamaññamhi byāruddhā, puthū kubbanti medhagaṃ antamaso mātāpi puttena, puttopi mātarāti evaṃ aññamaññaṃ paṭiruddhā hutvā puthū sattā medhagaṃ kalahaṃ karonti. " 452772,106,3785,47,49,1,14,2,Tenāha bhagavā– 452773,106,3785,50,83,1,116,14,"‘‘ puna caparaṃ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṃ kāmādhikaraṇaṃ… pe… mātāpi puttena vivadati puttopi mātarā vivadatī’’ tiādi( ma. ni.1.168,178). " 452774,106,3786,2,5,1,15,2,{Vadho}ti maraṇaṃ. 452775,106,3786,6,9,1,32,2,{Bandho}ti addubandhanādibandhanaṃ. 452776,106,3786,10,13,1,41,2,{Parikleso}ti hatthacchedādiparikilesāpatti. 452777,106,3786,14,21,1,37,5,{Jānī}ti dhanajāni ceva parivārajāni ca. 452778,106,3786,22,28,1,35,5,{Sokapariddavo}ti soko ca paridevo ca. 452779,106,3786,29,32,1,28,3,Adhipannānan ti ajjhositānaṃ. 452780,106,3786,33,48,1,168,15,Dissate byasanaṃ bahun ti yathāvuttavadhabandhanādibhedaṃ avuttañca domanassupāyāsādiṃ diṭṭhadhammikaṃ samparāyikañca bahuṃ bahuvidhaṃ byasanaṃ anattho kāmesu dissateva. 452781,106,3787,2,30,1,173,26,"Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu {yuñjathā}ti tādisaṃ maṃ yathā kāmesu virattaṃ tumhe ñātī ñātakā samānā anatthakāmā amittā viya kiṃ kena kāraṇena kāmesu yuñjatha niyojetha. " 452782,106,3787,31,50,1,135,17,"Jānātha maṃ pabbajitaṃ, kāmesu bhayadassinin ti kāme bhayato passantiṃ pabbajitaṃ maṃ ājānātha, kiṃ ettakaṃ tumhehi anaññātanti adhippāyo. " 452783,106,3788,2,21,1,137,15,"Na hiraññasuvaṇṇena, parikkhīyanti {āsavā}ti kāmāsavādayo hiraññasuvaṇṇena na kadāci parikkhayaṃ gacchanti, atha kho tehi eva parivaḍḍhanteva. " 452784,106,3788,22,23,1,6,1,Tenāha– 452785,106,3788,24,35,1,44,6,"‘‘ amittā vadhakā kāmā, sapattā sallabandhanā’’ ti. " 452786,106,3788,36,56,1,210,17,"Kāmā hi ahitāvahattā mettiyā abhāvena amittā, maraṇahetutāya ukkhittāsikavadhakasadisattā vadhakā, anubandhitvāpi anatthāvahanatāya verānubandhasapattasadisattā sapattā, rāgādīnaṃ sallānaṃ bandhanato sallabandhanā. " 452787,106,3789,2,5,1,22,3,Muṇḍan ti muṇḍitakesaṃ. 452788,106,3789,6,12,1,72,6,Tattha tattha nantakāni gahetvā saṅghāṭicīvarapārupanena saṅghāṭipārutaṃ. 452789,106,3790,2,9,1,66,6,{Uttiṭṭhapiṇḍo}ti vivaṭadvāre ghare ghare patiṭṭhitvā labhanakapiṇḍo. 452790,106,3790,10,14,1,29,3,{Uñcho}ti tadatthaṃ uñchācariyā. 452791,106,3790,15,23,1,98,7,{Anagārūpanissayo}ti anagārānaṃ pabbajitānaṃ upagantvā nissitabbato upanissayabhūto jīvitaparikkhāro. 452792,106,3790,24,28,1,31,4,Tañhi nissāya pabbajitā jīvanti. 452793,106,3791,2,6,1,16,2,{Vantā}ti chaḍḍitā. 452794,106,3791,7,11,1,30,3,{Mahesīhī}ti buddhādīhi mahesīhi. 452795,106,3791,12,17,1,56,4,{Khemaṭṭhāne}ti kāmayogādīhi anupaddavaṭṭhānabhūte nibbāne. 452796,106,3791,18,21,1,13,2,{Te}ti mahesayo. 452797,106,3791,22,27,1,36,5,Acalaṃ sukhan ti nibbānasukhaṃ pattā. 452798,106,3791,28,34,1,53,6,Tasmā taṃ patthentena kāmā pariccajitabbāti adhippāyo. 452799,106,3792,2,11,1,65,9,Māhaṃ kāmehi saṃgacchin ti ahaṃ kadācipi kāmehi na samāgaccheyyaṃ. 452800,106,3792,12,16,1,14,3,Kasmāti ce āha – 452801,106,3792,17,34,1,100,12,"‘‘ yesu tāṇaṃ na vijjatī’’ tiādi, yesu kāmesu upaparikkhiyamānesu ekasmimpi anatthaparittāṇaṃ nāma natthi. " 452802,106,3792,35,37,1,34,2,Aggikkhandhūpamā mahābhitāpaṭṭhena. 452803,106,3792,38,40,1,20,2,Dukhā dukkhamaṭṭhena. 452804,106,3793,2,9,1,65,7,Paripantho esa bhayo yadidaṃ kāmā nāma aviditavipulānatthāvahattā. 452805,106,3793,10,12,1,29,2,Savighāto cittavighātakarattā. 452806,106,3793,13,15,1,25,2,Sakaṇṭako vinivijjhanattā. 452807,106,3793,16,22,1,42,5,Gedho suvisamo {ceso}ti giddhihetutāya gedho. 452808,106,3793,23,27,1,30,4,Suṭṭhu visamo mahāpalibodho so. 452809,106,3793,28,30,1,27,2,Duratikkamanaṭṭhena mahanto. 452810,106,3793,31,33,1,29,2,Mohanāmukho mucchāpattihetuto. 452811,106,3794,2,12,1,94,7,"Upasaggo {bhīmarūpo}ti atibhiṃsanakasabhāvo, mahanto devatūpasaggo viya anatthakādidukkhāvahanato. " 452812,106,3794,13,16,1,37,3,Sappasirūpamā kāmā sappaṭibhayaṭṭhena. 452813,106,3795,2,9,1,54,6,Kāmapaṅkena {sattā}ti kāmasaṅkhātena paṅkena sattā laggā. 452814,106,3796,2,7,1,52,5,Duggatigamanaṃ maggan ti nirayādiapāyagāminaṃ maggaṃ. 452815,106,3796,8,11,1,33,3,Kāmahetukan ti kāmopabhogahetukaṃ. 452816,106,3796,12,16,1,39,4,Bahun ti pāṇātipātādibhedena bahuvidhaṃ. 452817,106,3796,17,24,1,90,7,Rogamāvahan ti rujjanaṭṭhena rogasaṅkhātassa diṭṭhadhammikādibhedassa dukkhassa āvahanakaṃ. 452818,106,3797,2,12,1,46,6,Evan ti‘‘ amittā vadhakā’’ tiādinā vuttappakārena. 452819,106,3797,13,17,1,42,3,{Amittajananā}ti amittabhāvassa nibbattanakā. 452820,106,3797,18,24,1,37,4,"{Tāpanā}ti santāpanakā, tapanīyāti attho. " 452821,106,3797,25,28,1,27,2,{Saṃkilesikā}ti saṃkilesāvahā. 452822,106,3797,29,33,1,26,3,{Lokāmisā}ti loke āmisabhūtā. 452823,106,3797,34,42,1,70,6,"{Bandhaniyā}ti bandhabhūtehi saṃyojanehi vaḍḍhitabbā, saṃyojaniyāti attho. " 452824,106,3797,43,50,1,82,6,{Maraṇabandhanā}ti bhavādīsu nibbattinimittatāya pavattakāraṇato ca maraṇavibandhanā. 452825,106,3798,2,12,1,87,7,"{Ummādanā}ti vipariṇāmadhammānaṃ viyogavasena sokummādakarā, vaḍḍhiyā vā uparūparimadāvahā. " 452826,106,3798,13,27,1,60,9,{Ullapanā}ti‘‘ aho sukhaṃ aho sukhan’’ ti uddhaṃ uddhaṃ lapāpanakā. 452827,106,3798,28,47,1,138,13,"‘‘ Ullolanā’’ tipi pāṭho, bhattapiṇḍanimittaṃ naṅguṭṭhaṃ ullolento sunakho viya āmisahetu satte uparūparilālanā, parābhavāvaññātapāpanakāti attho. " 452828,106,3798,48,55,1,77,6,{Cittappamāthino}ti pariḷāhuppādanādinā sampati āyatiñca cittassa pamathanasīlā. 452829,106,3798,56,67,1,38,6,"‘‘ Cittappamaddino’’ ti vā pāṭho, so evattho. " 452830,106,3798,68,82,1,67,9,"Ye pana‘‘ cittappamādino’’ ti vadanti, tesaṃ cittassa pamādāvahāti attho. " 452831,106,3798,83,89,1,40,4,{Saṃkilesāyā}ti vibādhanāya upatāpanāya vā. 452832,106,3798,90,102,1,97,12,Khippaṃ mārena oḍḍitan ti kāmā nāmete mārena oḍḍitaṃ kuminanti daṭṭhabbā sattānaṃ anatthāvahanato. 452833,106,3799,2,36,1,162,15,"{Anantādīnavā}ti ‘‘ lobhanaṃ madanañcetan’’ tiādinā,‘‘ idha sītassa purakkhato uṇhassa purakkhato’’ tiādinā( ma. ni.1.167) ca dukkhakkhandhasuttādīsu vuttanayena apariyantādīnavā bahudosā. " 452834,106,3799,37,40,1,45,2,{Bahudukkhā}ti āpāyikādibahuvidhadukkhānubandhā. 452835,106,3799,41,46,1,56,3,{Mahāvisā}ti kaṭukāsayhaphalatāya halāhalādimahāvisasadisā . 452836,106,3799,47,52,1,55,4,{Appassādā}ti satthadhārāgatamadhubindu viya parittassādā. 452837,106,3799,53,56,1,30,2,{Raṇakarā}ti sārāgādisaṃvaḍḍhakā. 452838,106,3799,57,62,1,59,4,{Sukkapakkhavisosanā}ti sattānaṃ anavajjakoṭṭhāsassa vināsakā. 452839,106,3800,2,19,1,120,16,"Sāhan ti sā ahaṃ, heṭṭhā vuttanayeneva satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā kāme pahāya pabbajitvā ṭhitāti attho. " 452840,106,3800,20,24,1,34,4,Etādisan ti evarūpaṃ vuttappakāraṃ. 452841,106,3800,25,32,1,44,5,"{Katvā}ti iti katvā, yathāvuttakāraṇenāti attho. " 452842,106,3800,33,44,1,72,10,Na taṃ {paccāgamissāmī}ti taṃ mayā pubbe vantakāme puna na paribhuñjissāmi. 452843,106,3800,45,59,1,115,12,"Nibbānābhiratā {sadā}ti yasmā pabbajitakālato paṭṭhāya sabbakālaṃ nibbānābhiratā, tasmā na taṃ paccāgamissāmīti yojanā. " 452844,106,3801,2,15,1,93,12,"Raṇaṃ taritvā kāmānan ti kāmānaṃ raṇaṃ taritvā, tañca mayā kātabbaṃ ariyamaggasaṃpahāraṃ katvā. " 452845,106,3801,16,22,1,102,5,{Sītibhāvābhikaṅkhinī}ti sabbakilesadarathapariḷāhavūpasamena sītibhāvasaṅkhātaṃ arahattaṃ abhikaṅkhantī. 452846,106,3801,23,30,1,72,6,{Sabbasaṃyojanakkhaye}ti sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayabhūte nibbāne abhiratā. 452847,106,3802,2,22,1,154,16,"Yena tiṇṇā {mahesino}ti yena ariyamaggena buddhādayo mahesino saṃsāramahoghaṃ tiṇṇā, ahampi tehi gatamaggaṃ anugacchāmi, sīlādipaṭipattiyā anupāpuṇāmīti attho. " 452848,106,3803,2,6,1,38,4,Dhammaṭṭhan ti ariyaphaladhamme ṭhitaṃ. 452849,106,3803,7,14,1,64,7,Anejan ti paṭippassaddha ejatāya anejanti laddhanāmaṃ aggaphalaṃ. 452850,106,3803,15,20,1,54,4,{Upasampajjā}ti sampādetvā aggamaggādhigamena adhigantvā. 452851,106,3803,21,26,1,43,4,{Jhāyatī}ti tameva phalajjhānaṃ upanijjhāyati. 452852,106,3804,2,18,1,117,13,"Ajjaṭṭhamī {pabbajitā}ti pabbajitā hutvā pabbajitato paṭṭhāya ajja aṭṭhamadivaso, ito atīte aṭṭhamiyaṃ pabbajitāti attho. " 452853,106,3804,19,22,1,23,2,{Saddhā}ti saddhāsampannā. 452854,106,3804,23,27,1,45,3,{Saddhammasobhanā}ti saddhammādhigamena sobhanā. 452855,106,3805,2,9,1,57,5,{Bhujissā}ti dāsabhāvasadisānaṃ kilesānaṃ pahānena bhujissā. 452856,106,3805,10,12,1,30,2,Kāmacchandādiiṇāpagamena aṇaṇā. 452857,106,3806,2,22,1,180,20,Imā kira tisso gāthā pabbajitvā aṭṭhame divase arahattaṃ patvā aññatarasmiṃ rukkhamūle phalasamāpattiṃ samāpajjitvā nisinnaṃ theriṃ bhikkhūnaṃ dassetvā pasaṃsantena bhagavatā vuttā. 452858,106,3807,2,33,1,219,27,Atha sakko devānamindo taṃ pavattiṃ dibbena cakkhunā disvā‘‘ evaṃ satthārā pasaṃsīyamānā ayaṃ therī yasmā devehi ca payirupāsitabbā’’ ti tāvadeva tāvatiṃsehi devehi saddhiṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. 452859,106,3807,34,38,1,33,4,Taṃ sandhāya saṅgītikārehi vuttaṃ– 452860,106,3808,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Taṃ sakko devasaṅghena, upasaṅkamma iddhiyā; " 452861,106,3809,2,10,1,45,5,"Namassati bhūtapati, subhaṃ kammāradhītaran’’ ti. " 452862,106,3810,2,28,1,221,24,"Tattha tīsu kāmabhavesu bhūtānaṃ sattānaṃ pati issaroti katvā {bhūtapatī}ti laddhanāmo sakko devarājā devasaṅghena saddhiṃ taṃ subhaṃ kammāradhītaraṃ attano deviddhiyā upasaṅkamma namassati, pañcapatiṭṭhitena vandatīti attho. " 452863,106,3811,2,4,1,43,2,Subhākammāradhītutherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 452864,106,3812,2,4,1,28,2,Vīsatinipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 452865,106,3813,2,4,1,11,2,14 . Tiṃsanipāto 452866,106,3814,2,4,1,37,2,1 . Subhājīvakambavanikātherīgāthāvaṇṇanā 452867,106,3815,2,12,1,82,8,Tiṃsanipāte jīvakambavanaṃ ramman tiādikā subhāya jīvakambavanikāya theriyā gāthā. 452868,106,3815,13,38,1,252,22,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, sambhāvitakusalamūlā anukkamena paribrūhitavimokkhasambhārā paripakkañāṇā hutvā, imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇamahāsālakule nibbatti, subhā tissā nāmamahosi. " 452869,106,3815,39,50,1,87,10,"Tassā kira sarīrāvayavā sobhanavaṇṇayuttā ahesuṃ, tasmā subhāti anvatthameva nāmaṃ jātaṃ. " 452870,106,3815,51,77,1,252,25,Sā satthu rājagahappavesane paṭiladdhasaddhā upāsikā hutvā aparabhāge saṃsāre jātasaṃvegā kāmesu ādīnavaṃ disvā nekkhammañca khemato sallakkhantī mahāpajāpatiyā gotamiyā santike pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī katipāheneva anāgāmiphale patiṭṭhāsi. 452871,106,3816,2,21,1,181,19,Atha naṃ ekadivasaṃ aññataro rājagahavāsī dhuttapuriso taruṇo paṭhamayobbane ṭhito jīvakambavane divāvihārāya gacchantiṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā maggaṃ ovaranto kāmehi nimantesi. 452872,106,3816,22,33,1,94,11,Sā tassa nānappakārehi kāmānaṃ ādīnavaṃ attano ca nekkhammajjhāsayaṃ pavedentī dhammaṃ kathesi. 452873,106,3816,34,41,1,53,6,"So dhammakathaṃ sutvāpi na paṭikkamati, nibandhatiyeva. " 452874,106,3816,42,68,1,140,20,"Therī naṃ attano vacane atiṭṭhantaṃ akkhimhi ca abhirattaṃ disvā,‘‘ handa, tayā sambhāvitaṃ akkhin’’ ti attano ekaṃ akkhiṃ uppāṭetvā tassa upanesi. " 452875,106,3816,69,80,1,83,11,Tato so puriso santāso saṃvegajāto tattha vigatarāgova hutvā theriṃ khamāpetvā gato. 452876,106,3816,81,85,1,29,4,Therī satthu santikaṃ agamāsi. 452877,106,3816,86,92,1,54,6,Satthuno saha dassanenevassā akkhi paṭipākatikaṃ ahosi. 452878,106,3816,93,101,1,58,8,Tato sā buddhagatāya pītiyā nirantaraṃ phuṭā hutvā aṭṭhāsi. 452879,106,3816,102,111,1,82,9,Satthā tassā cittācāraṃ ñatvā dhammaṃ desetvā aggamaggatthāya kammaṭṭhānaṃ ācikkhi. 452880,106,3816,112,122,1,89,10,Sā pītiṃ vikkhambhetvā tāvadeva vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 452881,106,3816,123,138,1,144,15,Arahattaṃ pana patvā phalasukhena nibbānasukhena viharantī attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā attanā tena ca dhuttapurisena vuttagāthā udānavasena– 452882,106,3817,2,4,1,0,0,368. 452883,106,3818,2,12,1,50,6,"‘ ‘ Jīvakambavanaṃ rammaṃ, gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ; " 452884,106,3819,2,8,1,41,5,"Dhuttako sannivāresi, tamenaṃ abravī subhā. " 452885,106,3820,2,4,1,0,0,369. 452886,106,3821,2,13,1,50,9,"‘ ‘ Kiṃ te aparādhitaṃ mayā, yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi; " 452887,106,3822,2,10,1,51,7,"Na hi pabbajitāya āvuso, puriso samphusanāya kappati. " 452888,106,3823,2,4,1,0,0,370. 452889,106,3824,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Garuke mama satthusāsane, yā sikkhā sugatena desitā; " 452890,106,3825,2,9,1,52,6,"Parisuddhapadaṃ anaṅgaṇaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi. " 452891,106,3826,2,4,1,0,0,371. 452892,106,3827,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Āvilacitto anāvilaṃ, sarajo vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ; " 452893,106,3828,2,9,1,51,6,"Sabbattha vimuttamānasaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi. " 452894,106,3829,2,4,1,0,0,372. 452895,106,3830,2,14,1,48,9,"‘ ‘ Daharā ca apāpikā casi, kiṃ te pabbajjā karissati; " 452896,106,3831,2,9,1,49,6,"Nikkhipa kāsāyacīvaraṃ, ehi ramāma supupphite vane. " 452897,106,3832,2,4,1,0,0,373. 452898,106,3833,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuṭṭhitā dumā; " 452899,106,3834,2,10,1,51,7,"Paṭhamavasanto sukho utu, ehi ramāma supupphite vane. " 452900,106,3835,2,4,1,0,0,374. 452901,106,3836,2,10,1,51,6,"‘ ‘ Kusumitasikharā ca pādapā, abhigajjantiva māluteritā; " 452902,106,3837,2,10,1,50,7,"Kā tuyhaṃ rati bhavissati, yadi ekā vanamogahissasi. " 452903,106,3838,2,4,1,0,0,375. 452904,106,3839,2,7,1,47,3,"‘ ‘ Vāḷamigasaṅghasevitaṃ, kuñjaramattakareṇuloḷitaṃ; " 452905,106,3840,2,8,1,53,5,"Asahāyikā gantumicchasi, rahitaṃ bhiṃsanakaṃ mahāvanaṃ. " 452906,106,3841,2,4,1,0,0,376. 452907,106,3842,2,11,1,51,6,"‘ ‘ Tapanīyakatāva dhītikā, vicarasi cittalateva accharā; " 452908,106,3843,2,8,1,50,5,"Kāsikasukhumehi vaggubhi, sobhasī suvasanehi nūpame. " 452909,106,3844,2,4,1,0,0,377. 452910,106,3845,2,12,1,52,8,"‘ ‘ Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ, yadi viharemase kānanantare; " 452911,106,3846,2,10,1,51,7,"Na hi matthi tayā piyattaro, pāṇo kinnarimandalocane. " 452912,106,3847,2,4,1,0,0,378. 452913,106,3848,2,13,1,49,8,"‘ ‘ Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi agāramāvasa; " 452914,106,3849,2,8,1,47,5,"Pāsādanivātavāsinī , parikammaṃ te karontu nāriyo. " 452915,106,3850,2,4,1,0,0,379. 452916,106,3851,2,10,1,50,6,"‘ ‘ Kāsikasukhumāni dhāraya, abhiropehi ca mālavaṇṇakaṃ; " 452917,106,3852,2,9,1,54,6,"Kañcanamaṇimuttakaṃ bahuṃ, vividhaṃ ābharaṇaṃ karomi te. " 452918,106,3853,2,4,1,0,0,380. 452919,106,3854,2,9,1,55,5,"‘ ‘ Sudhotarajapacchadaṃ subhaṃ, gonakatūlikasanthataṃ navaṃ; " 452920,106,3855,2,7,1,54,4,"Abhiruha sayanaṃ mahārahaṃ, candanamaṇḍitasāragandhikaṃ. " 452921,106,3856,2,4,1,0,0,381. 452922,106,3857,2,11,1,51,7,"‘ ‘ Uppalaṃ cudakā samuggataṃ, yathā taṃ amanussasevitaṃ; " 452923,106,3858,2,10,1,50,6,"Evaṃ tvaṃ brahmacārinī, sakesaṅgesu jaraṃ gamissasi. " 452924,106,3859,2,4,1,0,0,382. 452925,106,3860,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Kiṃ te idha sārasammataṃ, kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane; " 452926,106,3861,2,9,1,49,6,"Bhedanadhamme kaḷevare, yaṃ disvā vimano udikkhasi. " 452927,106,3862,2,4,1,0,0,383. 452928,106,3863,2,11,1,48,6,"‘ ‘ Akkhīni ca tūriyāriva, kinnariyāriva pabbatantare; " 452929,106,3864,2,10,1,52,7,"Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati. " 452930,106,3865,2,4,1,0,0,384. 452931,106,3866,2,10,1,50,6,"‘ ‘ Uppalasikharopamāni te, vimale hāṭakasannibhe mukhe; " 452932,106,3867,2,10,1,52,7,"Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati. " 452933,106,3868,2,4,1,0,0,385. 452934,106,3869,2,10,1,49,6,"‘ ‘ Api dūragatā saramhase, āyatapamhe visuddhadassane; " 452935,106,3870,2,10,1,53,7,"Na hi matthi tayā piyattaro, nayanā kinnarimandalocane. " 452936,106,3871,2,4,1,0,0,386. 452937,106,3872,2,10,1,49,6,"‘ ‘ Apathena payātumicchasi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi; " 452938,106,3873,2,9,1,52,6,"Meruṃ laṅghetumicchasi, yo tvaṃ buddhasutaṃ maggayasi. " 452939,106,3874,2,4,1,0,0,387. 452940,106,3875,2,14,1,50,10,"‘ ‘ Natthi hi loke sadevake, rāgo yatthapi dāni me siyā; " 452941,106,3876,2,11,1,49,8,"Napi naṃ jānāmi kīriso, atha maggena hato samūlako. " 452942,106,3877,2,4,1,0,0,388. 452943,106,3878,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Iṅgālakuyāva ujjhito, visapattoriva aggito kato; " 452944,106,3879,2,11,1,50,8,"Napi naṃ passāmi kīriso, atha maggena hato samūlako. " 452945,106,3880,2,4,1,0,0,389. 452946,106,3881,2,12,1,51,8,"‘ ‘ Yassā siyā apaccavekkhitaṃ, satthā vā anupāsito siyā; " 452947,106,3882,2,10,1,51,7,"Tvaṃ tādisikaṃ palobhaya, jānantiṃ so imaṃ vihaññasi. " 452948,106,3883,2,4,1,0,0,390. 452949,106,3884,2,12,1,54,7,"‘ ‘ Mayhañhi akkuṭṭhavandite, sukhadukkhe ca satī upaṭṭhitā; " 452950,106,3885,2,10,1,53,6,"Saṅkhatamasubhanti jāniya, sabbattheva mano na limpati. " 452951,106,3886,2,4,1,0,0,391. 452952,106,3887,2,9,1,47,5,"‘ ‘ Sāhaṃ sugatassa sāvikā, maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī; " 452953,106,3888,2,7,1,44,4,"Uddhaṭasallā anāsavā, suññāgāragatā ramāmahaṃ. " 452954,106,3889,2,4,1,0,0,392. 452955,106,3890,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Diṭṭhā hi mayā sucittitā, sombhā dārukapillakāni vā; " 452956,106,3891,2,10,1,53,7,"Tantīhi ca khīlakehi ca, vinibaddhā vividhaṃ panaccakā. " 452957,106,3892,2,4,1,0,0,393. 452958,106,3893,2,10,1,51,6,"‘ ‘ Tamhuddhaṭe tantikhīlake, vissaṭṭhe vikale parikrite; " 452959,106,3894,2,11,1,53,8,"Na vindeyya khaṇḍaso kate, kimhi tattha manaṃ nivesaye. " 452960,106,3895,2,4,1,0,0,394. 452961,106,3896,2,13,1,53,9,"‘ ‘ Tathūpamā dehakāni maṃ, tehi dhammehi vinā na vattanti; " 452962,106,3897,2,11,1,52,8,"Dhammehi vinā na vattati, kimhi tattha manaṃ nivesaye. " 452963,106,3898,2,4,1,0,0,395. 452964,106,3899,2,12,1,57,8,"‘ ‘ Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā kataṃ; " 452965,106,3900,2,9,1,51,6,"Tamhi te viparītadassanaṃ, saññā mānusikā niratthikā. " 452966,106,3901,2,4,1,0,0,396. 452967,106,3902,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Māyaṃ viya aggato kataṃ, supinanteva suvaṇṇapādapaṃ; " 452968,106,3903,2,8,1,54,5,"Upagacchasi andha rittakaṃ, janamajjheriva rupparūpakaṃ. " 452969,106,3904,2,4,1,0,0,397. 452970,106,3905,2,11,1,48,6,"‘ ‘ Vaṭṭaniriva koṭarohitā, majjhe pubbuḷakā saassukā; " 452971,106,3906,2,10,1,55,7,"Pīḷakoḷikā cettha jāyati, vividhā cakkhuvidhā ca piṇḍitā. " 452972,106,3907,2,4,1,0,0,398. 452973,106,3908,2,12,1,49,7,"‘ ‘ Uppāṭiya cārudassanā, na ca pajjittha asaṅgamānasā; " 452974,106,3909,2,12,1,55,9,"Handa te cakkhuṃ harassu taṃ, tassa narassa adāsi tāvade. " 452975,106,3910,2,4,1,0,0,399. 452976,106,3911,2,14,1,53,10,"‘ ‘ Tassa ca viramāsi tāvade, rāgo tattha khamāpayī ca naṃ; " 452977,106,3912,2,10,1,52,7,"Sotthi siyā brahmacārinī, na puno edisakaṃ bhavissati. " 452978,106,3913,2,4,1,0,0,400. 452979,106,3914,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Āsādiya edisaṃ janaṃ, aggiṃ pajjalitaṃva liṅgiya; " 452980,106,3915,2,13,1,51,9,"Gaṇhiya āsīvisaṃ viya, api nu sotthi siyā khamehi no. " 452981,106,3916,2,4,1,0,0,401. 452982,106,3917,2,13,1,55,9,"‘ ‘ Muttā ca tato sā bhikkhunī, agamī buddhavarassa santikaṃ; " 452983,106,3918,2,12,1,56,7,"Passiya varapuññalakkhaṇaṃ, cakkhu āsi yathā purāṇakan’’ ti." 452984,106,3918,13,13,1,0,0,– 452985,106,3919,2,5,1,21,3,Imā gāthā paccudāhāsi. 452986,106,3920,2,8,1,60,6,Tattha jīvakambavanan ti jīvakassa komārabhaccassa ambavanaṃ. 452987,106,3920,9,12,1,19,3,Ramman ti ramaṇīyaṃ. 452988,106,3920,13,23,1,102,10,Taṃ kira bhūmibhāgasampattiyā chāyūdakasampattiyā ca rukkhānaṃ ropitākārena ativiya manuññaṃ manoramaṃ. 452989,106,3920,24,32,1,64,7,"Gacchantin ti ambavanaṃ uddissa gataṃ, divāvihārāya upagacchantiṃ. " 452990,106,3920,33,36,1,21,3,Subhan ti evaṃnāmikaṃ. 452991,106,3920,37,40,1,22,2,{Dhuttako}ti itthidhutto. 452992,106,3920,41,52,1,103,11,Rājagahavāsī kireko mahāvibhavassa suvaṇṇakārassa putto yuvā abhirūpo itthidhutto puriso matto vicarati. 452993,106,3920,53,62,1,66,8,So taṃ paṭipathe disvā paṭibaddhacitto maggaṃ uparundhitvā aṭṭhāsi. 452994,106,3920,63,65,1,11,2,Tena vuttaṃ– 452995,106,3920,66,78,1,54,7,"‘‘ dhuttako sannivāresī’’ ti, mama gamanaṃ nisedhesīti attho. " 452996,106,3920,79,90,1,79,10,Tamenaṃ abravī {subhā}ti tamenaṃ nivāretvā ṭhitaṃ dhuttaṃ subhā bhikkhunī kathesi. 452997,106,3920,91,111,1,97,15,"Ettha ca‘‘ gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ, abravi subhā’’ ti ca attānameva therī aññaṃ viya katvā vadati. " 452998,106,3920,112,119,1,75,7,Theriyā vuttagāthānaṃ sambandhadassanavasena saṅgītikārehi ayaṃ gāthā vuttā. 452999,106,3921,2,21,1,79,12,‘ ‘ Abravī subhā’’ ti vatvā tassā vuttākāradassanatthaṃ āha‘‘ kiṃ te aparādhitan’’ tiādi. 453000,106,3921,22,35,1,65,10,"Tattha kiṃ te aparādhitaṃ {mayā}ti kiṃ tuyhaṃ, āvuso, mayā aparaddhaṃ. " 453001,106,3921,36,53,1,120,15,"Yaṃ maṃ ovariyāna {tiṭṭhasī}ti yena aparādhena maṃ gacchantiṃ ovaritvā gamanaṃ nisedhetvā tiṭṭhasi, so natthevāti adhippāyo. " 453002,106,3921,54,64,1,68,9,"Atha itthītisaññāya evaṃ paṭipajjasi, evampi na yuttanti dassentī āha–" 453003,106,3921,65,111,1,309,33,"‘‘ na hi pabbajitāya, āvuso, puriso samphusanāya kappatī’’ ti, āvuso suvaṇṇakāraputta , lokiyacārittenapi purisassa pabbajitānaṃ samphusanāya na kappati, pabbajitāya pana puriso tiracchānagatopi samphusanāya na kappati, tiṭṭhatu tāva purisaphusanā, rāgavasenassā nissaggiyena purisassa nissaggiyassāpi phusanā na kappateva. " 453004,106,3922,2,11,1,38,5,Tenāha ‘‘ garuke mama satthusāsane’’ tiādi. 453005,106,3922,12,29,1,141,16,Tassattho– garuke pāsāṇacchattaṃ viya garukātabbe mayhaṃ satthu sāsane yā sikkhā bhikkhuniyo uddissa sugatena sammāsambuddhena desitā paññattā. 453006,106,3922,30,46,1,149,14,"Tāhi parisuddhapadaṃ parisuddhakusalakoṭṭhāsaṃ, rāgādiaṅgaṇānaṃ sabbaso abhāvena anaṅgaṇaṃ, evaṃbhūtaṃ maṃ gacchantiṃ kena kāraṇena āvaritvā tiṭṭhasīti. " 453007,106,3923,2,31,1,258,24,"{Āvilacitto}ti cittassa āvilabhāvakarānaṃ kāmavitakkādīnaṃ vasena āvilacitto, tvaṃ tadabhāvato anāvilaṃ, rāgarajādīnaṃ vasena sarajo, sāṅgaṇo tadabhāvato vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ sabbattha khandhapañcake samucchedavimuttiyā vimuttamānasaṃ, maṃ kasmā ovaritvā tiṭṭhasīti? " 453008,106,3924,2,19,1,93,13,Evaṃ theriyā vutte dhuttako attano adhippāyaṃ vibhāvento‘‘ daharā cā’’ tiādinā dasa gāthā abhāsi. 453009,106,3924,20,27,1,44,6,Tattha {daharā}ti taruṇī paṭhame yobbane ṭhitā. 453010,106,3924,28,40,1,71,9,"Apāpikā {casī}ti rūpena alāmikā ca asi , uttamarūpadharā cāhosīti adhippāyo. " 453011,106,3924,41,61,1,160,18,"Kiṃ te pabbajjā {karissatī}ti tuyhaṃ evaṃ paṭhamavaye ṭhitāya rūpasampannāya pabbajjā kiṃ karissati, vuḍḍhāya bībhaccharūpāya vā pabbajitabbanti adhippāyena vadati. " 453012,106,3924,62,65,1,19,2,{Nikkhipā}ti chaḍḍehi. 453013,106,3924,66,77,1,35,6,"‘‘ Ukkhipā’’ ti vā pāṭho, apanehīti attho. " 453014,106,3925,2,8,1,36,5,"Madhuran ti subhaṃ, sugandhanti attho. " 453015,106,3925,9,12,1,17,2,{Pavantī}ti vāyanti. 453016,106,3925,13,16,1,19,2,{Sabbaso}ti samantato. 453017,106,3925,17,34,1,158,16,Kusumarajena samuṭṭhitā {dumā}ti ime rukkhā mandavātena samuṭṭhahamānakusumareṇujātena attano kusumarajena sayaṃ samuṭṭhitā viya hutvā samantato surabhī vāyanti. 453018,106,3925,35,48,1,89,11,Paṭhamavasanto sukho {utū}ti ayaṃ paṭhamo vasantamāso sukhasamphasso ca utu vattatīti attho. 453019,106,3926,2,5,1,31,2,{Kusumitasikharā}ti supupphitaggā. 453020,106,3926,6,15,1,87,8,Abhigajjantiva {māluteritā}ti vātena sañcalitā abhigajjantiva abhitthanitā viya tiṭṭhanti. 453021,106,3926,16,34,1,132,16,"Yadi ekā {vanamogahissasī}ti sace tvaṃ ekikā vanamogāhissasi, kā nāma te tattha rati bhavissatīti attanā baddhasukhābhirattattā evamāha. " 453022,106,3927,2,8,1,79,6,Vāḷamigasaṅghasevitan ti sīhabyagghādivāḷamigasamūhehi tattha tattha upasevitaṃ. 453023,106,3927,9,21,1,131,11,Kuñjaramattakareṇuloḷitan ti mattakuñjarehi hatthinīhi ca migānaṃ cittatāpanena rukkhagacchādīnaṃ sākhābhañjanena ca āloḷitapadesaṃ. 453024,106,3927,22,35,1,87,12,"Kiñcāpi tasmiṃ vane īdisaṃ tadā natthi, vanaṃ nāma evarūpanti taṃ bhiṃsāpetukāmo evamāha. " 453025,106,3927,36,40,1,30,4,Rahitan ti janarahitaṃ vijanaṃ. 453026,106,3927,41,44,1,27,3,Bhiṃsanakan ti bhayajanakaṃ. 453027,106,3928,2,22,1,170,18,"Tapanīyakatāva {dhītikā}ti rattasuvaṇṇena vicaritā dhītalikā viya sukusalena yantācariyena yantayogavasena sajjitā suvaṇṇapaṭimā viya vicarasi, idāneva ito cito ca sañcarasi. " 453028,106,3928,23,30,1,60,6,Cittalateva {accharā}ti cittalatānāmake uyyāne devaccharā viya. 453029,106,3928,31,37,1,56,5,{Kāsikasukhumehī}ti kāsiraṭṭhe uppannehi ativiya sukhumehi. 453030,106,3928,38,41,1,27,2,{Vaggubhī}ti siniddhamaṭṭhehi. 453031,106,3928,42,62,1,176,19,Sobhasī suvasanehi {nūpame}ti nivāsanapārupanavatthehi anupame upamārahite tvaṃ idāni me vasānugo sobhasīti bhāvinaṃ attano adhippāyavasena ekantikaṃ vattamānaṃ viya katvā vadati. 453032,106,3929,2,12,1,77,10,Ahaṃ tava vasānugo siyan ti ahampi tuyhaṃ vasānugo kiṃkārapaṭissāvī bhaveyyaṃ. 453033,106,3929,13,26,1,76,10,Yadi viharemase {kānanantare}ti yadi mayaṃ ubhopi vanantare saha vasāma ramāma. 453034,106,3929,27,35,1,57,7,Na hi matthi tayā {piyattaro}ti vasānugabhāvassa kāraṇamāha. 453035,106,3929,36,50,1,71,12,"{Pāṇo}ti satto, añño kocipi satto tayā piyataro mayhaṃ na hi atthīti attho. " 453036,106,3929,51,68,1,95,15,"Atha vā {pāṇo}ti attano jīvitaṃ sandhāya vadati, mayhaṃ jīvitaṃ tayā piyataraṃ na hi atthīti attho. " 453037,106,3929,69,74,1,54,4,{Kinnarimandalocane}ti kinnariyā viya mandaputhuvilocane. 453038,106,3930,2,27,1,177,22,"Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi {agāramāvasā}ti sace tvaṃ mama vacanaṃ karissasi, ekāsanaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyadukkhaṃ pahāya ehi kāmabhogehi sukhitā hutvā agāraṃ ajjhāvasa." 453039,106,3930,28,46,1,97,12,"‘‘ Sukhitā heti agāramāvasantī’’ ti keci paṭhanti, tesaṃ sukhitā bhavissati, agāraṃ ajjhāvasantīti attho. " 453040,106,3930,47,52,1,45,4,{Pāsādanivātavāsinī}ti nivātesu pāsādesu vāsinī. 453041,106,3930,53,66,1,69,8,"‘‘ Pāsādavimānavāsinī’’ ti ca pāṭho, vimānasadisesu pāsādesu vāsinīti attho. " 453042,106,3930,67,70,1,25,3,Parikamman ti veyyāvaccaṃ. 453043,106,3931,2,10,1,51,6,"{Dhārayā}ti paridaha, nivāsehi ceva uttariyañca karohi. " 453044,106,3931,11,20,1,73,7,"{Abhiropehī}ti maṇḍanavibhūsanavasena vā sarīraṃ āropaya, alaṅkarohīti attho. " 453045,106,3931,21,25,1,43,4,Mālavaṇṇakan ti mālañceva gandhavilepanañca. 453046,106,3931,26,36,1,94,9,"Kañcanamaṇimuttakan ti kañcanena maṇimuttāhi ca yuttaṃ, suvaṇṇamayamaṇimuttāhi khacitanti attho. " 453047,106,3931,37,41,1,41,4,Bahun ti hatthūpagādibhedato bahuppakāraṃ. 453048,106,3931,42,46,1,37,4,Vividhan ti karaṇavikatiyā nānāvidhaṃ. 453049,106,3932,2,8,1,63,5,Sudhotarajapacchadan ti sudhotatāya pavāhitarajaṃ uttaracchadaṃ. 453050,106,3932,9,12,1,18,3,Subhan ti sobhanaṃ. 453051,106,3932,13,21,1,92,8,Gonakatūlikasanthatan ti dīghalomakāḷakojavena ceva haṃsalomādipuṇṇāya tūlikāya ca santhataṃ. 453052,106,3932,22,25,1,18,3,Navan ti abhinavaṃ. 453053,106,3932,26,29,1,22,3,Mahārahan ti mahagghaṃ. 453054,106,3932,30,48,1,160,15,"Candanamaṇḍitasāragandhikan ti gosīsakādisāracandanena maṇḍitatāya surabhigandhikaṃ, evarūpaṃ sayanamāruha, taṃ āruhitvā yathāsukhaṃ sayāhi ceva nisīda cāti attho. " 453055,106,3933,2,16,1,109,13,"Uppalaṃ cudakā samuggatan ti ca -kāro nipātamattaṃ, udakato uggataṃ uṭṭhitaṃ accuggamma ṭhitaṃ suphullamuppalaṃ. " 453056,106,3933,17,30,1,130,13,Yathā taṃ amanussasevitan ti tañca rakkhasapariggahitāya pokkharaṇiyā jātattā nimmanussehi sevitaṃ kenaci aparibhuttameva bhaveyya. 453057,106,3933,31,42,1,82,10,Evaṃ tvaṃ {brahmacārinī}ti evameva taṃ suṭṭhu phullamuppalaṃ viya tuvaṃ brahmacārinī. 453058,106,3933,43,54,1,105,10,"Sakesaṅgesu attano sarīrāvayavesu kenaci aparibhuttesuyeva jaraṃ gamissasi, mudhāyeva jarājiṇṇā bhavissasi. " 453059,106,3934,2,22,1,121,15,Evaṃ dhuttakena attano adhippāye pakāsite therī sarīrasabhāvavibhāvanena taṃ tattha vicchindentī‘‘ kiṃ te idhā’’ ti gāthamāha. 453060,106,3934,23,61,1,295,32,"Tassattho– āvuso suvaṇṇakāraputta, kesādikuṇapapūre ekantena bhedanadhamme susānavaḍḍhane, idha imasmiṃ kāyasaññite asucikaḷevare kiṃ nāma tava sāranti sammataṃ sambhāvitaṃ, yaṃ disvā vimano aññatarasmiṃ ārammaṇe vigatamanasaṅkappo, ettheva vā avimano somanassiko hutvā udikkhasi, taṃ mayhaṃ kathehīti. " 453061,106,3935,2,27,1,171,19,"Taṃ sutvā dhuttako kiñcāpi tassā rūpaṃ cāturiyasobhitaṃ, paṭhamadassanato pana paṭṭhāya yasmiṃ diṭṭhipāte paṭibaddhacitto, tameva apadisanto‘‘ akkhīni ca tūriyārivā’’ tiādimāha. " 453062,106,3935,28,55,1,316,24,"Kāmañcāyaṃ therī suṭṭhu saṃyatatāya santindriyā, tāya thiravippasannasommasantanayananipātesu kammānubhāvanipphannesu pasannapañcappasādapaṭimaṇḍitesu nayanesu labbhamāne pabhāvisiṭṭhacāturiye diṭṭhipāte, yasmā sayaṃ caritahāvabhāvavilāsādiparikappavañcito so dhutto jāto, tasmāssa diṭṭhirāgo savisesaṃ vepullaṃ agamāsi. " 453063,106,3935,56,74,1,106,14,"Tattha akkhīni ca {tūriyārivā}ti tūri vuccati migī, ca-saddo nipātamattaṃ, migacchāpāya viya te akkhīnīti attho." 453064,106,3935,75,87,1,54,7,"‘‘ Koriyārivā’’ ti vā pāḷi, kuñcakārakukkuṭiyāti vuttaṃ hoti. " 453065,106,3935,88,99,1,101,10,Kinnariyāriva {pabbatantare}ti pabbatakucchiyaṃ vicaramānāya kinnarivanitāya viya ca te akkhīnīti attho. 453066,106,3935,100,115,1,108,13,"Tava me nayanāni {dakkhiyā}ti tava vuttaguṇavisesāni nayanāni disvā, bhiyyo uparūpari me kāmābhirati pavaḍḍhati. " 453067,106,3936,2,9,1,60,5,Uppalasikharopamāni {te}ti rattuppalaaggasadisāni pamhāni tava. 453068,106,3936,10,13,1,16,2,{Vimale}ti nimmale. 453069,106,3936,14,24,1,81,8,"{Hāṭakasannibhe}ti kañcanarūpakassa mukhasadise te mukhe, nayanāni dakkhiyāti yojanā. " 453070,106,3937,2,8,1,34,5,Api {dūragatā}ti dūraṃ ṭhānaṃ gatāpi. 453071,106,3937,9,18,1,62,8,{Saramhase}ti aññaṃ kiñci acintetvā tava nayanāni eva anussarāmi. 453072,106,3937,19,22,1,25,2,{Āyatapamhe}ti dīghapakhume. 453073,106,3937,23,26,1,31,2,{Visuddhadassane}ti nimmalalocane. 453074,106,3937,27,41,1,83,13,Na hi matthi tayā piyattaro {nayanā}ti tava nayanato añño koci mayhaṃ piyataro natthi. 453075,106,3937,42,47,1,37,5,Tayāti hi sāmiatthe eva karaṇavacanaṃ. 453076,106,3938,2,24,1,145,17,Evaṃ cakkhusampattiyā ummāditassa viya taṃ taṃ vippalapato tassa purisassa manorathaṃ viparivattentī therī‘‘ apathenā’’ tiādinā dvādasa gāthā abhāsi. 453077,106,3938,25,79,1,479,47,"Tattha apathena {payātumicchasī}ti, āvuso suvaṇṇakāraputta, sante aññasmiṃ itthijane yo tvaṃ buddhasutaṃ buddhassa bhagavato orasadhītaraṃ maṃ maggayasi patthesi, so tvaṃ sante kheme ujumagge apathena kaṇṭakanivutena sabhayena kummaggena payātumicchasi paṭipajjitukāmosi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi candamaṇḍalaṃ kīḷāgoḷakaṃ kātukāmosi, meruṃ laṅghetumicchasi caturāsītiyojanasahassubbedhaṃ sinerupabbatarājaṃ laṅghayitvā aparabhāge ṭhātukāmosi, so tvaṃ maṃ buddhasutaṃ maggayasīti yojanā. " 453078,106,3939,2,18,1,91,11,Idāni tassa attano avisayabhāvaṃ patthanāya ca vighātāvahataṃ dassetuṃ‘‘ natthī’’ tiādi vuttaṃ. 453079,106,3939,19,39,1,109,18,"Tattha rāgo yatthapi dāni me {siyā}ti yattha idāni me rāgo siyā bhaveyya, taṃ ārammaṇaṃ sadevake loke natthi eva. " 453080,106,3939,40,50,1,55,9,Napi naṃ jānāmi {kīriso}ti naṃ rāgaṃ kīrisotipi na jānāmi. 453081,106,3939,51,59,1,48,6,Atha maggena hato {samūlako}ti {athā}ti nipātamattaṃ. 453082,106,3939,60,67,1,79,7,Ayonisomanasikārasaṅkhātena mūlena samūlako rāgo ariyamaggena hato samugghātito. 453083,106,3940,2,5,1,25,2,{Iṅgālakuyā}ti aṅgārakāsuyā. 453084,106,3940,6,17,1,65,9,"{Ujjhito}ti vātukkhitto viya yo koci, dahaniyā indhanaṃ viyāti attho. " 453085,106,3940,18,22,1,37,3,{Visapattorivā}ti visagatabhājanaṃ viya. 453086,106,3940,23,37,1,92,12,"Aggito {kato}ti aggito aṅgārato apagato kato, visassa lesampi asesetvā apanīto vināsitoti attho. " 453087,106,3941,2,14,1,104,12,Yassā siyā apaccavekkhitan ti yassā itthiyā idaṃ khandhapañcakaṃ ñāṇena appaṭivekkhitaṃ apariññātaṃ siyā. 453088,106,3941,15,28,1,92,12,Sattā vā anusāsito {siyā}ti sattā vā dhammasarīrassa adassanena yassā itthiyā ananusāsito siyā. 453089,106,3941,29,44,1,128,11,"Tvaṃ tādisikaṃ {palobhayā}ti, āvuso, tvaṃ tathārūpaṃ aparimadditasaṅkhāraṃ apaccavekkhitalokuttaradhammaṃ kāmehi palobhaya upagaccha. " 453090,106,3941,45,69,1,175,21,"Jānantiṃ so imaṃ {vihaññasī}ti so tvaṃ pavattiṃ nivattiñca yāthāvato jānantiṃ paṭividdhasaccaṃ imaṃ subhaṃ bhikkhuniṃ āgamma vihaññasi, sampati āyatiñca vighātaṃ dukkhaṃ āpajjasi. " 453091,106,3942,2,13,1,72,7,Idānissa vighātāpattitaṃ kāraṇavibhāvanena dassentī‘‘ mayhaṃ hī’’ tiādimāha. 453092,106,3942,14,19,1,28,4,Tattha {hī}ti hetuatthe nipāto. 453093,106,3942,20,25,1,37,4,{Akkuṭṭhavandite}ti akkose vandanāya ca. 453094,106,3942,26,35,1,61,7,"{Sukhadukkhe}ti sukhe ca dukkhe ca, iṭṭhāniṭṭhavisayasamāyoge vā. " 453095,106,3942,36,44,1,61,6,Satī {upaṭṭhitā}ti paccavekkhaṇayuttā sati sabbakālaṃ upaṭṭhitā. 453096,106,3942,45,53,1,91,7,Saṅkhatamasubhanti {jāniyā}ti tebhūmakaṃ saṅkhāragataṃ kilesāsucipaggharaṇena asubhanti ñatvā. 453097,106,3942,54,63,1,78,8,{Sabbatthevā}ti sabbasmiṃyeva bhavattaye mayhaṃ mano taṇhālepādinā na upalimpati. 453098,106,3943,2,9,1,92,6,{Maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī}ti aṭṭhaṅgikamaggasaṅkhātena ariyayānena nibbānapuraṃ yāyinī upagatā. 453099,106,3943,10,15,1,53,4,{Uddhaṭasallā}ti attano santānato samuddhaṭarāgādisallā. 453100,106,3944,2,8,1,60,5,{Sucittitā}ti hatthapādamukhādiākārena suṭṭhu cittitā viracitā. 453101,106,3944,9,12,1,17,2,{Sombhā}ti sumbhakā. 453102,106,3944,13,18,1,52,4,Dārukapillakāni {vā}ti dārudaṇḍādīhi uparacitarūpakāni. 453103,106,3944,19,22,1,24,2,{Tantīhī}ti nhārusuttakehi. 453104,106,3944,23,27,1,57,3,{Khīlakehī}ti hatthapādapiṭṭhikaṇṇādiatthāya ṭhapitadaṇḍehi. 453105,106,3944,28,32,1,35,3,{Vinibaddhā}ti vividhenākārena baddhā. 453106,106,3944,33,44,1,108,9,"Vividhaṃ {panaccakā}ti yantasuttādīnaṃ añchanavissajjanādinā paṭṭhapitanaccakā, panaccantā viya diṭṭhāti yojanā. " 453107,106,3945,2,27,1,220,22,"Tamhuddhaṭe {tantikhīlake}ti sannivesavisiṭṭharacanāvisesayuttaṃ upādāya rūpakasamaññā tamhi tantimhi khīlake ca ṭhānato uddhaṭe bandhanto vissaṭṭhe, visuṃ karaṇena aññamaññaṃ vikale, tahiṃ tahiṃ khipanena parikrite vikirite. " 453108,106,3945,28,43,1,112,13,"Na vindeyya khaṇḍaso {kate}ti potthakarūpassa avayave khaṇḍākhaṇḍite kate potthakarūpaṃ na vindeyya, na upalabheyya. " 453109,106,3945,44,72,1,198,25,"Evaṃ sante kimhi tattha manaṃ nivesaye tasmiṃ potthakarūpāvayave kimhi kiṃ khāṇuke, udāhu rajjuke, mattikāpiṇḍādike vā manaṃ manasaññaṃ niveseyya, visaṅkhāre avayave sā saññā kadācipi napateyyāti attho. " 453110,106,3946,2,8,1,48,5,{Tathūpamā}ti taṃsadisā tena potthakarūpena sadisā. 453111,106,3946,9,18,1,28,5,Kinti ce āha‘‘ dehakānī’’ tiādi. 453112,106,3946,19,24,1,45,3,Tattha {dehakānī}ti hatthapādamukhādidehāvayavā. 453113,106,3946,25,30,1,33,5,Man ti me paṭibaddhā upaṭṭhahanti. 453114,106,3946,31,41,1,59,8,Tehi {dhammehī}ti tehi pathaviādīhi ca cakkhādīhi ca dhammehi. 453115,106,3946,42,57,1,90,13,Vinā na {vattantī}ti na hi tathā tathā sanniviṭṭhe pathaviādidhamme muñcitvā dehā nāma santi. 453116,106,3946,58,71,1,88,12,Dhammehi vinā na {vattatī}ti deho avayavehi avayavadhammehi vinā na vattati na upalabbhati. 453117,106,3946,72,92,1,132,18,"Evaṃ sante kimhi tattha manaṃ {nivesaye}ti kimhi kiṃ pathaviyaṃ, udāhu āpādike dehoti vā hatthapādādīnīti vā manaṃ manasaññaṃ niveseyya. " 453118,106,3946,93,117,1,162,22,"Yasmā pathaviādipasādadhammamatte esā samaññā, yadidaṃ dehoti vā hatthapādādīnīti vā sattoti vā itthīti vā purisoti vā, tasmā na ettha jānato koci abhiniveso hotīti. " 453119,106,3947,2,27,1,194,24,"Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā katan ti yathā kusalena cittakārena bhittiyaṃ haritālena makkhitaṃ littaṃ tena lepaṃ datvā kataṃ ālikhitaṃ cittikaṃ itthirūpaṃ addasa passeyya. " 453120,106,3947,28,66,1,322,34,"Tattha yā upathambhanakhepanādikiriyāsampattiyā mānusikā nu kho ayaṃ bhitti apassāya ṭhitāti saññā, sā niratthakā manussabhāvasaṅkhātassa atthassa tattha abhāvato, mānusīti pana kevalaṃ tahiṃ tassa ca viparītadassanaṃ, yāthāvato gahaṇaṃ na hoti, dhammapuñjamatte itthipurisādigahaṇampi evaṃ sampadamidaṃ daṭṭhabbanti adhippāyo. " 453121,106,3948,2,11,1,69,9,Māyaṃ viya aggato katan ti māyākārena purato upaṭṭhāpitaṃ māyāsadisaṃ. 453122,106,3948,12,21,1,91,8,"Supinanteva suvaṇṇapādapan ti supinameva supinantaṃ, tattha upaṭṭhitasuvaṇṇamayarukkhaṃ viya. " 453123,106,3948,22,43,1,144,17,Upagacchasi andha rittakan ti andhabāla rittakaṃ tucchakaṃ antosārarahitaṃ imaṃ attabhāvaṃ‘‘ etaṃ mamā’’ ti sāravantaṃ viya upagacchasi abhinivisasi. 453124,106,3948,44,58,1,123,12,"Janamajjheriva rupparūpakan ti māyākārena mahājanamajjhe dassitaṃ rūpiyarūpasadisaṃ sāraṃ viya upaṭṭhahantaṃ, asāranti attho. " 453125,106,3949,2,7,1,33,4,{Vaṭṭanirivā}ti lākhāya guḷikā viya. 453126,106,3949,8,13,1,40,4,{Koṭarohitā}ti koṭare rukkhasusire ṭhapitā. 453127,106,3949,14,19,1,57,4,Majjhe {pubbuḷakā}ti akkhidalamajjhe ṭhitajalapubbuḷasadisā. 453128,106,3949,20,23,1,25,2,{Saassukā}ti assujalasahitā. 453129,106,3949,24,27,1,25,2,{Pīḷakoḷikā}ti akkhigūthako. 453130,106,3949,28,38,1,80,9,Ettha {jāyatī}ti etasmiṃ akkhimaṇḍale ubhosu koṭīsu visagandhaṃ vāyanto nibbattati. 453131,106,3949,39,46,1,55,6,{Pīḷakoḷikā}ti vā akkhidalesu nibbattanakā pīḷakā vuccati. 453132,106,3949,47,55,1,87,7,{Vividhā}ti setanīlamaṇḍalānañceva rattapītādīnaṃ sattannaṃ paṭalānañca vasena anekavidhā. 453133,106,3949,56,63,1,71,6,{Cakkhuvidhā}ti cakkhubhāgā cakkhuppakārā vā tassa anekakalāpagatabhāvato. 453134,106,3949,64,67,1,18,2,{Piṇḍitā}ti samuditā. 453135,106,3950,2,12,1,86,8,Evaṃ cakkhusmiṃ sārajjantassa cakkhuno asubhataṃ anavaṭṭhitatāya aniccatañca vibhāvesi . 453136,106,3950,13,42,1,232,28,"Vibhāvetvā ca yathā nāma koci lobhanīyaṃ bhaṇḍaṃ gahetvā corakantāraṃ paṭipajjanto corehi palibuddho taṃ lobhanīyabhaṇḍaṃ datvā gacchati, evameva cakkhumhi sārattena tena purisena palibuddhā therī attano cakkhuṃ uppāṭetvā tassa adāsi. " 453137,106,3950,43,52,1,39,5,Tena vuttaṃ‘‘ uppāṭiya cārudassanā’’ tiādi. 453138,106,3950,53,59,1,50,5,Tattha {uppāṭiyā}ti uppāṭetvā cakkhukūpato nīharitvā. 453139,106,3950,60,64,1,41,3,{Cārudassanā}ti piyadassanā manoharadassanā. 453140,106,3950,65,73,1,50,7,Na ca {pajjitthā}ti tasmiṃ cakkhusmiṃ saṅgaṃ nāpajji. 453141,106,3950,74,79,1,48,4,{Asaṅgamānasā}ti katthacipi ārammaṇe anāsattacittā. 453142,106,3950,80,101,1,141,20,"Handa te cakkhun ti tayā kāmitaṃ tato eva mayā dinnattā te cakkhusaññitaṃ asucipiṇḍaṃ gaṇha, gahetvā harassu pasādayuttaṃ icchitaṃ ṭhānaṃ nehi. " 453143,106,3951,2,15,1,99,12,Tassa ca viramāsi {tāvade}ti tassa dhuttapurisassa tāvadeva akkhimhi uppāṭitakkhaṇe eva rāgo vigacchi. 453144,106,3951,16,23,1,36,5,"{Tatthā}ti akkhimhi, tassaṃ vā theriyaṃ. " 453145,106,3951,24,30,1,33,5,Atha vā {tatthā}ti tasmiṃyeva ṭhāne. 453146,106,3951,31,34,1,21,2,{Khamāpayī}ti khamāpesi. 453147,106,3951,35,44,1,75,8,Sotthi siyā {brahmacārinī}ti seṭṭhacārini mahesike tuyhaṃ ārogyameva bhaveyya. 453148,106,3951,45,61,1,98,13,"Na puno edisakaṃ {bhavissatī}ti ito paraṃ evarūpaṃ anācāracaraṇaṃ na bhavissati, na karissāmīti attho. " 453149,106,3952,2,5,1,19,2,{Āsādiyā}ti ghaṭṭetvā. 453150,106,3952,6,11,1,38,5,Edisan ti evarūpaṃ sabbattha vītarāgaṃ. 453151,106,3952,12,20,1,60,7,Aggiṃ pajjalitaṃva {liṅgiyā}ti pajjalitaṃ aggiṃ āliṅgetvā viya. 453152,106,3953,2,6,1,25,3,{Tato}ti tasmā dhuttapurisā. 453153,106,3953,7,13,1,33,5,Sā {bhikkhunī}ti sā subhā bhikkhunī. 453154,106,3953,14,22,1,79,8,Agamī buddhavarassa santikan ti sammāsambuddhassa santikaṃ upagacchi upasaṅkami. 453155,106,3953,23,30,1,88,7,Passiya varapuññalakkhaṇan ti uttamehi puññasambhārehi nibbattamahāpurisalakkhaṇaṃ disvā. 453156,106,3953,31,42,1,80,11,Yathā purāṇakan ti porāṇaṃ viya uppāṭanato pubbe viya cakkhu paṭipākatikaṃ ahosi. 453157,106,3953,43,51,1,62,7,"Yamettha antarantarā na vuttaṃ, taṃ vuttanayattā suviññeyyameva. " 453158,106,3954,2,4,1,46,2,Subhājīvakambavanikātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 453159,106,3955,2,4,1,27,2,Tiṃsanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 453160,106,3956,2,4,1,15,2,15 . Cattālīsanipāto 453161,106,3957,2,4,1,24,2,1 . Isidāsītherīgāthāvaṇṇanā 453162,106,3958,2,11,1,67,6,Cattālīsanipāte nagaramhi {kusumanāme}tiādikā isidāsiyā theriyā gāthā. 453163,106,3958,12,53,1,364,39,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave purisattabhāve ṭhatvā vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī carimabhavato sattame bhave akalyāṇasannissayena paradārikakammaṃ katvā, kāyassa bhedā niraye nibbattitvā tattha bahūni vassasatāni niraye paccitvā, tato cutā tīsu jātīsu tiracchānayoniyaṃ nibbattitvā tato cutā dāsiyā kucchismiṃ napuṃsako hutvā nibbatti. " 453164,106,3958,54,63,1,65,9,Tato pana cutā ekassa daliddassa sākaṭikassa dhītā hutvā nibbatti. 453165,106,3958,64,76,1,95,12,Taṃ vayappattaṃ giridāso nāma aññatarassa satthavāhassa putto attano bhariyaṃ katvā gehaṃ ānesi. 453166,106,3958,77,83,1,45,6,Tassa ca bhariyā atthi sīlavatī kalyāṇadhammā. 453167,106,3958,84,90,1,52,6,Tassaṃ issāpakatā sāmino tassā viddesanakammaṃ akāsi. 453168,106,3958,91,113,1,188,20,"Sā tattha yāvajīvaṃ ṭhatvā kāyassa bhedā imasmiṃ buddhuppāde ujjeniyaṃ kulapadesasīlācārādiguṇehi abhisammatassa vibhavasampannassa seṭṭhissa dhītā hutvā nibbatti, isidāsī tissā nāmaṃ ahosi. " 453169,106,3959,2,9,1,94,7,Taṃ vayappattakāle mātāpitaro kularūpavayavibhavādisadisassa aññatarassa seṭṭhiputtassa adaṃsu. 453170,106,3959,10,17,1,46,7,Sā tassa gehe patidevatā hutvā māsamattaṃ vasi. 453171,106,3959,18,26,1,63,8,Athassā kammabalena sāmiko virattarūpo hutvā taṃ gharato nīhari. 453172,106,3959,27,32,1,31,5,Taṃ sabbaṃ pāḷito eva viññāyati. 453173,106,3959,33,84,1,479,45,"Tesaṃ tesaṃ pana sāmikānaṃ aruccaneyyatāya saṃvegajātā pitaraṃ anujānāpetvā, jinadattāya theriyā santike pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā, phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmentī ekadivasaṃ pāṭaliputtanagare piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā mahāgaṅgāyaṃ vālukapuline nisīditvā bodhittheriyā nāma attano sahāyattheriyā pubbapaṭipattiṃ pucchitā tamatthaṃ gāthābandhavasena vissajjesi‘‘ ujjeniyā puravare’’ tiādinā. " 453174,106,3959,85,90,1,50,5,Tesaṃ pana pucchāvissajjanānaṃ sambandhaṃ dassetuṃ– 453175,106,3960,2,4,1,0,0,402. 453176,106,3961,2,10,1,51,6,"‘ ‘ Nagaramhi kusumanāme, pāṭaliputtamhi pathaviyā maṇḍe; " 453177,106,3962,2,8,1,47,5,"Sakyakulakulīnāyo , dve bhikkhuniyo hi guṇavatiyo. " 453178,106,3963,2,4,1,0,0,403. 453179,106,3964,2,14,1,49,8,"‘ ‘ Isidāsī tattha ekā, dutiyā bodhīti sīlasampannā ca; " 453180,106,3965,2,6,1,45,3,"Jhānajjhāyanaratāyo , bahussutāyo dhutakilesāyo. " 453181,106,3966,2,4,1,0,0,404. 453182,106,3967,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Tā piṇḍāya caritvā, bhattatthaṃ kariya dhotapattāyo; " 453183,106,3968,2,11,1,47,6,"Rahitamhi sukhanisinnā, imā girā abbhudīresun’’ ti." 453184,106,3968,12,12,1,0,0,– 453185,106,3969,2,7,1,37,5,Imā tisso gāthā saṅgītikārehi ṭhapitā. 453186,106,3970,2,4,1,0,0,405. 453187,106,3971,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Pāsādikāsi ayye, isidāsi vayopi te aparihīno; " 453188,106,3972,2,8,1,46,5,"Kiṃ disvāna byālikaṃ, athāsi nekkhammamanuyuttā. " 453189,106,3973,2,4,1,0,0,406. 453190,106,3974,2,9,1,47,5,"‘ ‘ Evamanuyuñjiyamānā sā, rahite dhammadesanākusalā; " 453191,106,3975,2,9,1,51,6,"Isidāsī vacanamabravi, suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā. " 453192,106,3976,2,5,1,25,3,Ito paraṃ vissajjanagāthā. 453193,106,3977,2,4,1,0,0,407. 453194,106,3978,2,12,1,48,7,"‘ ‘ Ujjeniyā puravare, mayhaṃ pitā sīlasaṃvuto seṭṭhi; " 453195,106,3979,2,10,1,42,7,"Tassamhi ekadhītā, piyā manāpā ca dayitā ca. " 453196,106,3980,2,4,1,0,0,408. 453197,106,3981,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Atha me sāketato varakā, āgacchumuttamakulīnā; " 453198,106,3982,2,9,1,47,6,"Seṭṭhī pahūtaratano, tassa mamaṃ suṇumadāsi tāto. " 453199,106,3983,2,4,1,0,0,409. 453200,106,3984,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Sassuyā sasurassa ca, sāyaṃ pātaṃ paṇāmamupagamma; " 453201,106,3985,2,9,1,45,6,"Sirasā karomi pāde, vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā. " 453202,106,3986,2,4,1,0,0,410. 453203,106,3987,2,12,1,49,8,"‘ ‘ Yā mayhaṃ sāmikassa, bhaginiyo bhātuno parijano vā; " 453204,106,3988,2,8,1,41,5,"Tamekavarakampi disvā, ubbiggā āsanaṃ demi. " 453205,106,3989,2,4,1,0,0,411. 453206,106,3990,2,15,1,55,10,"‘ ‘ Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ; " 453207,106,3991,2,11,1,48,8,"Chādemi upanayāmi ca, demi ca yaṃ yassa patirūpaṃ. " 453208,106,3992,2,4,1,0,0,412. 453209,106,3993,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Kālena upaṭṭhahitvā, gharaṃ samupagamāmi ummāre; " 453210,106,3994,2,7,1,41,4,"Dhovantī hatthpāde, pañjalikā sāmikamupemi. " 453211,106,3995,2,4,1,0,0,413. 453212,106,3996,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Kocchaṃ pasādaṃ añjaniñca, ādāsakañca gaṇhitvā; " 453213,106,3997,2,8,1,45,5,"Parikammakārikā viya, sayameva patiṃ vibhūsemi. " 453214,106,3998,2,4,1,0,0,414. 453215,106,3999,2,11,1,52,7,"‘ ‘ Sayameva odanaṃ sādhayāmi, sayameva bhājanaṃ dhovantī; " 453216,106,4000,2,8,1,45,5,"Mātāva ekaputtakaṃ, tathā bhattāraṃ paricarāmi. " 453217,106,4001,2,4,1,0,0,415. 453218,106,4002,2,12,1,50,7,"‘ ‘ Evaṃ maṃ bhattikataṃ, anurattaṃ kārikaṃ nihatamānaṃ; " 453219,106,4003,2,8,1,44,5,"Uṭṭhāyikaṃ analasaṃ, sīlavatiṃ dussate bhattā. " 453220,106,4004,2,4,1,0,0,416. 453221,106,4005,2,11,1,51,7,"‘ ‘ So mātarañca pitarañca, bhaṇati āpucchahaṃ gamissāmi; " 453222,106,4006,2,10,1,49,7,"Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekāgārehaṃ saha vatthuṃ. " 453223,106,4007,2,4,1,0,0,417. 453224,106,4008,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Mā evaṃ putta avaca, isidāsī paṇḍitā paribyattā; " 453225,106,4009,2,10,1,44,7,"Uṭṭhāyikā analasā, kiṃ tuyhaṃ na rocate putta. " 453226,106,4010,2,4,1,0,0,418. 453227,106,4011,2,15,1,54,11,"‘ ‘ Na ca me hiṃsati kiñci, na cahaṃ isidāsiyā saha vacchaṃ; " 453228,106,4012,2,9,1,39,6,"Dessāva me alaṃ me, apucchāhaṃ gamissāmi. " 453229,106,4013,2,4,1,0,0,419. 453230,106,4014,2,13,1,52,9,"‘ ‘ Tassa vacanaṃ suṇitvā, sassu sasuro ca maṃ apucchiṃsu; " 453231,106,4015,2,10,1,49,6,"Kissa tayā aparaddhaṃ, bhaṇa vissaṭṭhā yathābhūtaṃ. " 453232,106,4016,2,4,1,0,0,420. 453233,106,4017,2,13,1,59,9,"‘ ‘ Napihaṃ aparajjhaṃ kiñci, napi hiṃsemi na bhaṇāmi dubbacanaṃ; " 453234,106,4018,2,10,1,43,7,"Kiṃ sakkā kātuyye, yaṃ maṃ viddessate bhattā. " 453235,106,4019,2,4,1,0,0,421. 453236,106,4020,2,13,1,54,8,"‘ ‘ Te maṃ pitugharaṃ paṭinayiṃsu, vimanā dukhena adhibhūtā; " 453237,106,4021,2,7,1,45,4,"Puttamanurakkhamānā , jitāmhase rūpiniṃ lakkhiṃ. " 453238,106,4022,2,4,1,0,0,422. 453239,106,4023,2,12,1,53,8,"‘ ‘ Atha maṃ adāsi tāto, aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa; " 453240,106,4024,2,9,1,44,6,"Tato upaḍḍhasuṅkena, yena maṃ vindatha seṭṭhi. " 453241,106,4025,2,4,1,0,0,423. 453242,106,4026,2,13,1,56,9,"‘ ‘ Tassapi gharamhi māsaṃ, avasiṃ atha sopi maṃ paṭiccharayi; " 453243,106,4027,2,7,1,43,4,"Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, adūsikaṃ sīlasampannaṃ. " 453244,106,4028,2,4,1,0,0,424. 453245,106,4029,2,13,1,54,9,"‘ ‘ Bhikkhāya ca vicarantaṃ, damakaṃ dantaṃ me pitā bhaṇati; " 453246,106,4030,2,9,1,46,6,"Hohisi me jāmātā, nikkhipa poṭṭhiñca ghaṭikañca. " 453247,106,4031,2,4,1,0,0,425. 453248,106,4032,2,15,1,55,10,"‘ ‘ Sopi vasitvā pakkhaṃ, atha tātaṃ bhaṇati‘ dehi me poṭṭhiṃ; " 453249,106,4033,2,9,1,47,5,"Ghaṭikañca mallakañca, punapi bhikkhaṃ carissāmi’. " 453250,106,4034,2,4,1,0,0,426. 453251,106,4035,2,14,1,52,10,"‘ ‘ Atha naṃ bhaṇatī tāto, ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo; " 453252,106,4036,2,13,1,51,10,"Kiṃ te na kīrati idha, bhaṇa khippaṃ taṃ te karihiti. " 453253,106,4037,2,4,1,0,0,427. 453254,106,4038,2,14,1,53,10,"‘ ‘ Evaṃ bhaṇito bhaṇati, yadi me attā sakkoti alaṃ mayhaṃ; " 453255,106,4039,2,10,1,50,7,"Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekagharehaṃ saha vatthuṃ. " 453256,106,4040,2,4,1,0,0,428. 453257,106,4041,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Vissajjito gato so, ahampi ekākinī vicintemi; " 453258,106,4042,2,9,1,46,6,"Āpucchitūna gacchaṃ, marituye vā pabbajissaṃ vā. " 453259,106,4043,2,4,1,0,0,429. 453260,106,4044,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Atha ayyā jinadattā, āgacchī gocarāya caramānā; " 453261,106,4045,2,8,1,45,5,"Tāta kulaṃ vinayadharī, bahussutā sīlasampannā. " 453262,106,4046,2,4,1,0,0,430. 453263,106,4047,2,11,1,49,7,"‘ ‘ Taṃ disvāna amhākaṃ, uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayiṃ; " 453264,106,4048,2,8,1,41,5,"Nisinnāya ca pāde, vanditvā bhojanamadāsiṃ. " 453265,106,4049,2,4,1,0,0,431. 453266,106,4050,2,15,1,55,10,"‘ ‘ Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ; " 453267,106,4051,2,8,1,44,5,"Santappayitvā avacaṃ, ayye icchāmi pabbajituṃ. " 453268,106,4052,2,4,1,0,0,432. 453269,106,4053,2,14,1,56,10,"‘ ‘ Atha maṃ bhaṇatī tāto, idheva puttaka carāhi tvaṃ dhammaṃ; " 453270,106,4054,2,11,1,45,8,"Annena ca pānena ca, tappaya samaṇe dvijātī ca. " 453271,106,4055,2,4,1,0,0,433. 453272,106,4056,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Athahaṃ bhaṇāmi tātaṃ, rodantī añjaliṃ paṇāmetvā; " 453273,106,4057,2,9,1,44,6,"Pāpañhi mayā pakataṃ, kammaṃ taṃ nijjaressāmi. " 453274,106,4058,2,4,1,0,0,434. 453275,106,4059,2,12,1,51,8,"‘ ‘ Atha maṃ bhaṇatī tāto, pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca; " 453276,106,4060,2,8,1,48,5,"Nibbānañca labhassu, yaṃ sacchikarī dvipadaseṭṭho. " 453277,106,4061,2,4,1,0,0,435. 453278,106,4062,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Mātāpitū abhivāda, yitvā sabbañca ñātigaṇavaggaṃ; " 453279,106,4063,2,8,1,41,5,"Sattāhaṃ pabbajitā, tisso vijjā aphassayiṃ. " 453280,106,4064,2,4,1,0,0,436. 453281,106,4065,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Jānāmi attano satta, jātiyo yassayaṃ phalavipāko; " 453282,106,4066,2,9,1,41,6,"Taṃ tava ācikkhissaṃ, taṃ ekamanā nisāmehi. " 453283,106,4067,2,4,1,0,0,437. 453284,106,4068,2,10,1,48,6,"‘ ‘ Nagaramhi erakacche, suvaṇṇakāro ahaṃ pahūtadhano; " 453285,106,4069,2,8,1,41,5,"Yobbanamadena matto, so paradāraṃ asevihaṃ. " 453286,106,4070,2,4,1,0,0,438. 453287,106,4071,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Sohaṃ tato cavitvā, nirayamhi apaccisaṃ ciraṃ; " 453288,106,4072,2,9,1,49,6,"Pakko tato ca uṭṭhahitvā, makkaṭiyā kucchimokkamiṃ. " 453289,106,4073,2,4,1,0,0,439. 453290,106,4074,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Sattāhajātakaṃ maṃ, mahākapi yūthapo nillacchesi; " 453291,106,4075,2,8,1,47,5,"Tassetaṃ kammaphalaṃ, yathāpi gantvāna paradāraṃ. " 453292,106,4076,2,4,1,0,0,440. 453293,106,4077,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Sohaṃ tato cavitvā, kālaṃ karitvā sindhavāraññe; " 453294,106,4078,2,10,1,44,6,"Kāṇāya ca khañjāya ca, eḷakiyā kucchimokkamiṃ. " 453295,106,4079,2,4,1,0,0,441. 453296,106,4080,2,13,1,51,7,"‘ ‘ Dvādasa vassāni ahaṃ, nillacchito dārake parivahitvā; " 453297,106,4081,2,8,1,45,5,"Kimināvaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ. " 453298,106,4082,2,4,1,0,0,442. 453299,106,4083,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Sohaṃ tato cavitvā, govāṇijakassa gāviyā jāto; " 453300,106,4084,2,8,1,42,5,"Vaccho lākhātambo, nillacchito dvādase māse. " 453301,106,4085,2,4,1,0,0,443. 453302,106,4086,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Voḍhūna naṅgalamahaṃ, sakaṭañca dhārayāmi; " 453303,106,4087,2,8,1,44,5,"Andhovaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ. " 453304,106,4088,2,4,1,0,0,444. 453305,106,4089,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Sohaṃ tato cavitvā, vīthiyā dāsiyā ghare jāto; " 453306,106,4090,2,10,1,48,7,"Neva mahilā na puriso, yathāpi gantvāna paradāraṃ. " 453307,106,4091,2,4,1,0,0,445. 453308,106,4092,2,10,1,48,6,"‘ ‘ Tiṃsativassamhi mato, sākaṭikakulamhi dārikā jātā; " 453309,106,4093,2,6,1,46,3,"Kapaṇamhi appabhoge, dhanikapurisapātabahulamhi. " 453310,106,4094,2,4,1,0,0,446. 453311,106,4095,2,12,1,51,8,"‘ ‘ Taṃ maṃ tato satthavāho, ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā; " 453312,106,4096,2,7,1,45,4,"Okaḍḍhati vilapantiṃ, acchinditvā kulagharasmā. " 453313,106,4097,2,4,1,0,0,447. 453314,106,4098,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Atha soḷasame vasse, disvā maṃ pattayobbanaṃ kaññaṃ; " 453315,106,4099,2,8,1,39,5,"Orundhatassa putto, giridāso nāma nāmena. " 453316,106,4100,2,4,1,0,0,448. 453317,106,4101,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Tassapi aññā bhariyā, sīlavatī guṇavatī yasavatī ca; " 453318,106,4102,2,7,1,44,4,"Anurattā bhattāraṃ, tassāhaṃ viddesanamakāsiṃ. " 453319,106,4103,2,4,1,0,0,449. 453320,106,4104,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Tassetaṃ kammaphalaṃ, yaṃ maṃ apakīritūna gacchanti; " 453321,106,4105,2,12,1,46,7,"Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, tassapi anto kato mayā’’ ti. " 453322,106,4106,2,24,1,135,15,"Tattha nagaramhi {kusumanāme}ti‘‘ kusumapuran’’ ti evaṃ kusumasaddena gahitanāmake nagare, idāni taṃ nagaraṃ {pāṭaliputtamhī}ti sarūpato dasseti. " 453323,106,4106,25,31,1,47,5,Pathaviyā {maṇḍe}ti sakalāya pathaviyā maṇḍabhūte. 453324,106,4106,32,43,1,98,9,"{Sakyakulakulīnāyo}ti sakyakule kuladhītaro, sakyaputtassa bhagavato sāsane pabbajitatāya evaṃ vuttaṃ. " 453325,106,4107,2,8,1,31,4,{Tatthā}ti tāsu dvīsu bhikkhunīsu. 453326,106,4107,9,13,1,24,3,{Bodhī}ti evaṃnāmikā therī. 453327,106,4107,14,20,1,66,5,{Jhānajjhāyanaratāyo}ti lokiyalokuttarassa jhānassa jhāyane abhiratā. 453328,106,4107,21,26,1,44,3,{Bahussutāyo}ti pariyattibāhusaccena bahussutā. 453329,106,4107,27,32,1,54,4,{Dhutakilesāyo}ti aggamaggena sabbaso samugghātitakilesā. 453330,106,4107,33,39,1,45,4,Bhattatthaṃ {kariyā}ti bhattakiccaṃ niṭṭhāpetvā. 453331,106,4107,40,44,1,39,3,{Rahitamhī}ti janarahitamhi vivittaṭṭhāne. 453332,106,4107,45,51,1,60,5,{Sukhanisinnā}ti pabbajjāsukhena vivekasukhena ca sukhanisinnā. 453333,106,4107,52,59,1,39,6,Imā {girā}ti idāni vuccamānā sukhā lāpanā. 453334,106,4107,60,64,1,49,4,Abbhudīresun ti pucchāvissajjanavasena kathayiṃsu. 453335,106,4108,2,12,1,52,7,‘ ‘ Pāsādikāsī’’ ti gāthā bodhittheriyā pucchāvasena vuttā. 453336,106,4108,13,22,1,49,5,‘‘ Evamanuyuñjiyamānā’’ ti gāthā saṅgītikāreheva vuttā. 453337,106,4108,23,33,1,46,6,‘‘ Ujjeniyā’’ tiādikā hi sabbāpi isidāsiyāva vuttā. 453338,106,4108,34,41,1,61,6,Tattha {pāsādikāsī}ti rūpasampattiyā passantānaṃ pasādāvahā asi. 453339,106,4108,42,54,1,75,10,"Vayopi te {aparihīno}ti tuyhaṃ vayopi na parihīno, paṭhamavaye ṭhitāsīti attho. " 453340,106,4108,55,65,1,71,10,Kiṃ disvāna byālikan ti kīdisaṃ byālikaṃ dosaṃ gharāvāse ādīnavaṃ disvā. 453341,106,4108,66,77,1,81,8,"Athāsi {nekkhammamanuyuttā}ti {athā}ti nipātamattaṃ, nekkhammaṃ pabbajjaṃ anuyuttā asi. " 453342,106,4109,2,9,1,49,5,"{Anuyuñjiyamānā}ti pucchiyamānā, sā isidāsīti yojanā. " 453343,106,4109,10,13,1,20,2,{Rahite}ti suññaṭṭhāne. 453344,106,4109,14,30,1,97,14,"Suṇa bodhi yathāmhi {pabbajitā}ti bodhittheri ahaṃ yathā pabbajitā amhi, taṃ taṃ purāṇaṃ suṇa suṇāhi. " 453345,106,4110,2,8,1,58,5,Ujjeniyā {puravare}ti ujjenīnāmake avantiraṭṭhe uttamanagare. 453346,106,4110,9,13,1,34,3,{Piyā}ti ekadhītubhāvena piyāyitabbā. 453347,106,4110,14,18,1,38,3,{Manāpā}ti sīlācāraguṇena manavaḍḍhanakā. 453348,106,4110,19,22,1,22,2,{Dayitā}ti anukampitabbā. 453349,106,4111,2,7,1,33,4,{Athā}ti pacchā mama vayappattakāle. 453350,106,4111,8,18,1,68,9,Me sāketato {varakā}ti sāketanagarato mama varakā maṃ vārentā āgacchuṃ. 453351,106,4111,19,32,1,77,10,"{Uttamakulīnā}ti tasmiṃ nagare aggakulikā, yena te pesitā, so seṭṭhi pahūtaratano. " 453352,106,4111,33,48,1,105,14,Tassa mamaṃ suṇhamadāsi {tāto}ti tassa sāketaseṭṭhino suṇisaṃ puttassa bhariyaṃ katvā mayhaṃ pitā maṃ adāsi. 453353,106,4112,2,8,1,34,6,Sāyaṃ pātan ti sāyanhe pubbaṇhe ca. 453354,106,4112,9,26,1,112,14,"Paṇāmamupagamma sirasā {karomī}ti sassuyā sasurassa ca santikaṃ upagantvā sirasā paṇāmaṃ karomi, tesaṃ pāde vandāmi. " 453355,106,4112,27,42,1,90,12,"Yathāmhi {anusiṭṭhā}ti tehi yathā anusiṭṭhā amhi, tathā karomi, tesaṃ anusiṭṭhiṃ na atikkamāmi. " 453356,106,4113,2,6,1,32,2,{Tamekavarakampī}ti ekavallabhampi. 453357,106,4113,7,10,1,17,2,{Ubbiggā}ti tasantā. 453358,106,4113,11,22,1,62,9,"Āsanaṃ {demī}ti yassa puggalassa yaṃ anucchavikaṃ, taṃ tassa demi. " 453359,106,4114,2,6,1,25,2,{Tatthā}ti parivesanaṭṭhāne. 453360,106,4114,7,12,1,39,5,Sannihitan ti sajjitaṃ hutvā vijjamānaṃ. 453361,106,4114,13,32,1,109,14,"{Chādemī}ti upacchādemi, upacchādetvā upanayāmi ca, upanetvā demi, dentīpi yaṃ yassa patirūpaṃ, tadeva demīti attho. " 453362,106,4115,2,5,1,14,2,{Ummāre}ti dvāre. 453363,106,4115,6,17,1,83,9,"Dhovantī {hatthapāde}ti hatthapāde dhovinī āsiṃ, dhovitvā gharaṃ samupagamāmīti yojanā. " 453364,106,4116,2,7,1,46,5,Kocchan ti massūnaṃ kesānañca ullikhanakocchaṃ. 453365,106,4116,8,11,1,38,3,Pasādan ti gandhacuṇṇādimukhavilepanaṃ. 453366,106,4116,12,21,1,39,4,"‘‘ Pasādhanan’’ tipi pāṭho, pasādhanabhaṇḍaṃ. " 453367,106,4116,22,25,1,22,3,Añjanin ti añjananāḷiṃ. 453368,106,4116,26,34,1,78,7,Parikammakārikā {viyā}ti aggakulikā vibhavasampannāpi patiparicārikā ceṭikā viya. 453369,106,4117,2,5,1,18,2,{Sādhayāmī}ti pacāmi. 453370,106,4117,6,9,1,26,3,Bhājanan ti lohabhājanañca. 453371,106,4117,10,13,1,28,3,Dhovantī paricarāmīti yojanā. 453372,106,4118,2,5,1,31,3,Bhattikatan ti katasāmibhatikaṃ. 453373,106,4118,6,9,1,27,3,Anurattan ti anurattavantiṃ. 453374,106,4118,10,17,1,48,7,Kārikan ti tassa tasseva iti kattabbassa kārikaṃ. 453375,106,4118,18,21,1,27,3,Nihatamānan ti apanītamānaṃ. 453376,106,4118,22,25,1,36,3,Uṭṭhāyikan ti uṭṭhānavīriyasampannaṃ. 453377,106,4118,26,31,1,29,5,Analasan ti tato eva akusītaṃ. 453378,106,4118,32,35,1,30,3,Sīlavatin ti sīlācārasampannaṃ. 453379,106,4118,36,42,1,35,4,"{Dussate}ti dussati, kujjhitvā bhaṇati. " 453380,106,4119,2,24,1,131,17,Bhaṇati āpucchahaṃ {gamissāmī}ti‘‘ ahaṃ tumhe āpucchitvā yattha katthaci gamissāmī’’ ti so mama sāmiko attano mātarañca pitarañca bhaṇati. 453381,106,4119,25,29,1,20,4,Kiṃ bhaṇatīti ce āha– 453382,106,4119,30,43,1,52,8,"‘‘ isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekāgārehaṃ saha vatthun’’ ti. " 453383,106,4119,44,48,1,26,4,Tattha vacchan ti vasissaṃ. 453384,106,4120,2,5,1,14,2,{Dessā}ti appiyā. 453385,106,4120,6,15,1,41,7,Alaṃ {me}ti payojanaṃ me tāya itthīti attho . 453386,106,4120,16,32,1,110,14,"Apucchāhaṃ {gamissāmī}ti yadi me tumhe tāya saddhiṃ saṃvāsaṃ icchatha, ahaṃ tumhe apucchitvā videsaṃ pakkamissāmi. " 453387,106,4121,2,7,1,21,3,{Tassā}ti mama bhattuno. 453388,106,4121,8,14,1,31,5,{Kissā}ti kiṃ assa tava sāmikassa. 453389,106,4121,15,19,1,30,4,Tayā aparaddhaṃ byālikaṃ kataṃ. 453390,106,4122,2,10,1,54,8,Napihaṃ aparajjhan ti napi ahaṃ tassa kiñci aparajjhiṃ. 453391,106,4122,11,14,1,16,3,Ayameva vā pāṭho. 453392,106,4122,15,20,1,27,4,Napi {hiṃsemī}ti napi bādhemi. 453393,106,4122,21,24,1,28,3,Dubbacanan ti duruttavacanaṃ. 453394,106,4122,25,34,1,45,8,Kiṃ sakkā {kātuyye}ti kiṃ mayā kātuṃ ayye sakkā. 453395,106,4122,35,48,1,101,12,Yaṃ maṃ viddessate {bhattā}ti yasmā akāraṇeneva bhattā mayhaṃ viddessate viddessaṃ cittappakopaṃ karoti. 453396,106,4123,2,6,1,20,2,{Vimanā}ti domanassikā. 453397,106,4123,7,15,1,83,7,{Puttamanurakkhamānā}ti attano puttaṃ mayhaṃ sāmikaṃ cittamanurakkhaṇena anurakkhantā. 453398,106,4123,16,33,1,128,16,"Jitāmhase rūpiniṃ lakkhin ti jitā amhase jitā vatāmha rūpavatiṃ siriṃ, manussavesena carantiyā siridevatāya parihīnā vatāti attho. " 453399,106,4124,2,21,1,159,17,"Aḍḍhassa gharamhi {dutiyakulikassā}ti paṭhamasāmikaṃ upādāya dutiyassa aḍḍhassa kulaputtassa gharamhi maṃ adāsi, dento ca tato paṭhamasuṅkato upaḍḍhasuṅkena adāsi. " 453400,106,4124,22,38,1,107,14,"Yena maṃ vindatha {seṭṭhī}ti yena suṅkena maṃ paṭhamaṃ seṭṭhi vindatha paṭilabhi, tato upaḍḍhasuṅkenāti yojanā. " 453401,106,4125,2,5,1,21,2,{Sopī}ti dutiyasāmikopi. 453402,106,4125,6,16,1,53,8,"Maṃ {paṭiccharayī}ti maṃ nīhari, so maṃ gehato nikkaḍḍhi. " 453403,106,4125,17,24,1,60,7,Upaṭṭhahantin ti dāsī viya upaṭṭhahantiṃ upaṭṭhānaṃ karontiṃ. 453404,106,4125,25,28,1,24,3,Adūsikan ti adubbhanakaṃ. 453405,106,4126,2,8,1,56,6,Damakan ti kāruññādhiṭṭhānatāya paresaṃ cittassa damakaṃ. 453406,106,4126,9,24,1,106,13,"Yathā pare kiñci dassanti, evaṃ attano kāyaṃ vācañca dantaṃ vūpasantaṃ katvā paradattabhikkhāya vicaraṇakaṃ. " 453407,106,4126,25,28,1,19,2,{Jāmātā}ti duhitupati. 453408,106,4126,29,38,1,92,8,Nikkhipa poṭṭhiñca {ghaṭikañcā}ti tayā paridahitaṃ pilotikākhaṇḍañca bhikkhākapālañca chaḍḍehi. 453409,106,4127,2,14,1,90,12,Sopi vasitvā pakkhan ti sopi bhikkhako puriso mayā saddhiṃ addhamāsamattaṃ vasitvā pakkāmi. 453410,106,4128,2,20,1,99,16,Atha naṃ bhaṇatī {tāto}ti taṃ bhikkhakaṃ mama pitā mātā sabbo ca me ñātigaṇo vaggavaggo hutvā bhaṇati. 453411,106,4128,21,22,1,6,1,Kathaṃ? 453412,106,4128,23,38,1,74,14,"Kiṃ te na kīrati idha tuyhaṃ kiṃ nāma na kirati na sādhiyati, bhaṇa khippaṃ. " 453413,106,4128,39,46,1,38,6,Taṃ te {karihitī}ti taṃ tuyhaṃ karissati. 453414,106,4129,2,36,1,190,30,"Yadi me attā {sakkotī}ti yadi mayhaṃ attā attādhīno bhujisso ca hoti, alaṃ mayhaṃ isidāsiyā tāya payojanaṃ natthi, tasmā na saha vacchaṃ na saha vasissaṃ, ekaghare ahaṃ tāya saha vatthunti yojanā. " 453415,106,4130,2,12,1,66,9,Vissajjito gato {so}ti so bhikkhako pitarā vissajjito yathāruci gato. 453416,106,4130,13,16,1,17,2,{Ekākinī}ti ekikāva. 453417,106,4130,17,25,1,58,7,Āpucchitūna gacchan ti mayhaṃ pitaraṃ vissajjetvā gacchāmi. 453418,106,4130,26,29,1,18,2,{Marituye}ti marituṃ. 453419,106,4130,30,34,1,23,3,{Vā}ti vikappatthe nipāto. 453420,106,4131,2,9,1,47,5,"{Gocarāyā}ti bhikkhāya, tāta-kulaṃ āgacchīti yojanā. " 453421,106,4132,2,6,1,27,4,Tan ti taṃ jinadattattheriṃ. 453422,106,4132,7,16,1,75,9,Uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayin ti uṭṭhahitvā āsanaṃ tassā theriyā paññāpesiṃ. 453423,106,4133,2,8,1,31,5,{Idhevā}ti imasmiṃ eva gehe ṭhitā. 453424,106,4133,9,15,1,54,5,{Puttakā}ti sāmaññavohārena dhītaraṃ anukampento ālapati. 453425,106,4133,16,25,1,76,9,Carāhi tvaṃ dhamman ti tvaṃ pabbajitvā caritabbaṃ brahmacariyādidhammaṃ cara. 453426,106,4133,26,29,1,22,2,{Dvijātī}ti brāhmaṇajātī. 453427,106,4134,2,6,1,38,3,{Nijjaressāmī}ti jīrāpessāmi vināsessāmi. 453428,106,4135,2,8,1,46,5,"Bodhin ti saccābhisambodhiṃ, maggañāṇanti attho. " 453429,106,4135,9,14,1,37,4,"Aggadhamman ti phaladhammaṃ, arahattaṃ. " 453430,106,4135,15,32,1,145,14,"Yaṃ sacchikarī {dvipadaseṭṭho}ti yaṃ maggaphalanibbānasaññitaṃ lokuttaradhammaṃ dvipadānaṃ seṭṭho sammāsambuddho sacchi akāsi, taṃ labhassūti yojanā. " 453431,106,4136,2,8,1,46,5,Sattāhaṃ {pabbajitā}ti pabbajitā hutvā sattāhena. 453432,106,4136,9,13,1,32,4,Aphassayin ti phusiṃ sacchākāsiṃ. 453433,106,4137,2,14,1,103,9,"Yassayaṃ {phalavipāko}ti yassa pāpakammassa, ayaṃ sāmikassa amanāpabhāvasaṅkhāto nissandaphalabhūto vipāko. " 453434,106,4137,15,23,1,50,8,Taṃ tava ācikkhissan ti taṃ kammaṃ tava kathessāmi. 453435,106,4137,24,34,1,55,9,"Tan ti ācikkhiyamānaṃ tameva kammaṃ, taṃ vā mama vacanaṃ. " 453436,106,4137,35,38,1,20,2,{Ekamanā}ti ekaggamanā. 453437,106,4137,39,42,1,16,3,Ayameva vā pāṭho. 453438,106,4138,2,7,1,39,4,Nagaramhi {erakacche}ti evaṃnāmake nagare. 453439,106,4138,8,17,1,53,9,So paradāraṃ asevihan ti so ahaṃ parassa dāraṃ aseviṃ. 453440,106,4139,2,9,1,58,6,Ciraṃ {pakko}ti bahūni vassasatasahassāni nirayagginā daḍḍho. 453441,106,4139,10,18,1,48,7,Tato ca {uṭṭhahitvā}ti tato nirayato vuṭṭhito cuto. 453442,106,4139,19,26,1,65,7,Makkaṭiyā kucchimokkamin ti vānariyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhiṃ. 453443,106,4140,2,5,1,19,2,{Yūthapo}ti yūthapati. 453444,106,4140,6,13,1,72,6,{Nillacchesī}ti purisabhāvassa lakkhaṇabhūtāni bījakāni nillacchesi nīhari. 453445,106,4140,14,24,1,71,10,Tassetaṃ kammaphalan ti tassa mayhaṃ etaṃ atīte katassa kammassa phalaṃ. 453446,106,4140,25,33,1,61,8,Yathāpi gantvāna paradāran ti yathā taṃ paradāraṃ atikkamitvā. 453447,106,4141,2,6,1,20,2,{Tato}ti makkaṭayonito. 453448,106,4141,7,11,1,43,3,{Sindhavāraññe}ti sindhavaraṭṭhe araññaṭṭhāne. 453449,106,4141,12,15,1,15,2,{Eḷakiyā}ti ajiyā. 453450,106,4142,2,9,1,52,6,Dārake {parivahitvā}ti piṭṭhiṃ āruyha kumārake vahitvā. 453451,106,4142,10,17,1,61,6,{Kimināvaṭṭo}ti abhijātaṭṭhāne kimiparigatova hutvā aṭṭo aṭṭito. 453452,106,4142,18,24,1,34,4,"{Akallo}ti gilāno, ahosīti vacanaseso. " 453453,106,4143,2,7,1,43,4,{Govāṇijakassā}ti gāviyo vikkiṇitvā jīvakassa. 453454,106,4143,8,15,1,61,6,{Lākhātambo}ti lākhārasarattehi viya tambehi lomehi samannāgato. 453455,106,4144,2,5,1,17,2,{Voḍhūnā}ti vahitvā. 453456,106,4144,6,14,1,45,6,"Naṅgalan ti sīraṃ, sakaṭañca dhārayāmīti attho . " 453457,106,4144,15,21,1,37,5,{Andhovaṭṭo}ti kāṇova hutvā aṭṭo pīḷito. 453458,106,4145,2,5,1,24,2,{Vīthiyā}ti nagaravīthiyaṃ. 453459,106,4145,6,13,1,46,6,Dāsiyā ghare {jāto}ti gharadāsiyā kucchimhi jāto. 453460,106,4145,14,21,1,24,3,‘‘ Vaṇṇadāsiyā’’ tipi vadanti. 453461,106,4145,22,34,1,70,10,"Neva mahilā na {puriso}ti itthīpi purisopi na homi, jātinapuṃsakoti attho. " 453462,106,4146,2,10,1,58,6,Tiṃsativassamhi {mato}ti napuṃsako hutvā tiṃsavassakāle mato. 453463,106,4146,11,14,1,28,2,{Sākaṭikakulamhī}ti sūtakakule. 453464,106,4146,15,23,1,98,7,{Dhanikapurisapātabahulamhī}ti iṇāyikānaṃ purisānaṃ adhipatanabahule bahūhi iṇāyikehi abhibhavitabbe. 453465,106,4147,2,5,1,21,2,{Ussannāyā}ti upacitāya. 453466,106,4147,6,9,1,19,2,{Vipulāyā}ti mahatiyā. 453467,106,4147,10,13,1,22,2,{Vaḍḍhiyā}ti iṇavaḍḍhiyā. 453468,106,4147,14,17,1,23,2,{Okaḍḍhatī}ti avakaḍḍhati. 453469,106,4147,18,22,1,34,3,{Kulagharasmā}ti mama jātakulagehato. 453470,106,4148,2,19,1,135,15,"Orundhatassa {putto}ti assa satthavāhassa putto, mayi paṭibaddhacitto nāmena giridāso nāma avarundhati attano pariggahabhāvena gehe karoti. " 453471,106,4149,2,7,1,42,5,Anurattā bhattāran ti bhattāraṃ anuvattikā. 453472,106,4149,8,18,1,88,10,Tassāhaṃ viddesanamakāsin ti tassa bhattuno taṃ bhariyaṃ sapattiṃ viddesanakammaṃ akāsiṃ. 453473,106,4149,19,26,1,37,6,"Yathā taṃ so kujjhati, evaṃ paṭipajjiṃ. " 453474,106,4150,2,21,1,138,17,Yaṃ maṃ apakīritūna {gacchantī}ti yaṃ dāsī viya sakkaccaṃ upaṭṭhahantiṃ maṃ tattha tattha patino apakiritvā chaḍḍetvā anapekkhā apagacchanti. 453475,106,4150,22,32,1,94,10,Etaṃ tassā mayhaṃ tadā katassa paradārikakammassa sapattiṃ viddesanakammassa ca nissandaphalaṃ. 453476,106,4150,33,54,1,156,19,"Tassapi anto kato {mayā}ti tassapi tathā anunayapāpakakammassa dāruṇassa pariyanto idāni mayā aggamaggaṃ adhigacchantiyā kato, ito paraṃ kiñci dukkhaṃ natthīti. " 453477,106,4150,55,64,1,69,8,"Yaṃ panettha antarantarā na vibhattaṃ, taṃ vuttanayattā uttānatthameva. " 453478,106,4151,2,4,1,33,2,Isidāsītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 453479,106,4152,2,4,1,31,2,Cattālīsanipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 453480,106,4153,2,4,1,10,2,16 . Mahānipāto 453481,106,4154,2,4,1,24,2,1 . Sumedhātherīgāthāvaṇṇanā 453482,106,4155,2,12,1,60,6,Mahānipāte mantāvatiyā {nagare}tiādikā sumedhāya theriyā gāthā. 453483,106,4155,13,46,1,316,31,"Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, sakkaccaṃ vimokkhasambhāre sambhārentī koṇāgamanassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā, attano sakhīhi kuladhītāhi saddhiṃ ekajjhāsayā hutvā mahantaṃ ārāmaṃ kāretvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyādesi. " 453484,106,4155,47,54,1,55,7,Sā tena puññakammena kāyassa bhedā tāvatiṃsaṃ upagacchi. 453485,106,4155,55,63,1,71,8,Tattha yāvatāyukaṃ dibbasampattiṃ anubhavitvā tato cutā yāmesu upapajji. 453486,106,4155,64,103,1,326,37,"Tato cutā tusitesu, tato cutā nimmānaratīsu, tato cutā paranimmitavasavattīsūti anukkamena pañcasu kāmasaggesu uppajjitvā tattha tattha devarājūnaṃ mahesī hutvā tato cutā kassapassa bhagavato kāle mahāvibhavassa seṭṭhino dhītā hutvā anukkamena viññutaṃ patvā sāsane abhippasannā hutvā ratanattayaṃ uddissa uḷārapuññakammaṃ akāsi. " 453487,106,4156,2,24,1,202,21,"Tattha yāvajīvaṃ dhammūpajīvinī kusaladhammaniratā hutvā tato cutā tāvatiṃsesu nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsarantī, imasmiṃ buddhuppāde mantāvatīnagare koñcassa nāma rañño dhītā hutvā nibbatti. " 453488,106,4156,25,31,1,39,5,Tassā mātāpitaro {sumedhā}ti nāmaṃ akaṃsu. 453489,106,4156,32,47,1,117,11,Taṃ anukkamena vuddhippattavayappattakāle mātāpitaro‘‘ vāraṇavatīnagare anikarattassa nāma rañño dassāmā’’ ti sammantesuṃ. 453490,106,4156,48,76,1,271,28,Sā pana daharakālato paṭṭhāya attano samānavayāhi rājakaññāhi dāsijanehi ca saddhiṃ bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike dhammaṃ sutvā cirakālato paṭṭhāya katādhikāratāya saṃsāre jātasaṃvegā sāsane abhippasannā hutvā vayappattakāle kāmehi vinivattitamānasā ahosi. 453491,106,4156,77,95,1,97,13,"Tena sā mātāpitūnaṃ ñātīnaṃ sammantanaṃ sutvā‘‘ na mayhaṃ gharāvāsena kiccaṃ, pabbajissāmahan’’ ti āha. " 453492,106,4156,96,104,1,81,8,Taṃ mātāpitaro gharāvāse niyojentā nānappakārena yācantāpi saññāpetuṃ nāsakkhiṃsu. 453493,106,4156,105,142,1,271,30,Sā‘‘ evaṃ me pabbajituṃ labbhatī’’ ti khaggaṃ gahetvā sayameva attano kese chinditvā te eva kese ārabbha paṭikkūlamanasikāraṃ pavattentī tattha katādhikāratāya bhikkhunīnaṃ santike manasikāravidhānassa sutapubbattā ca asubhanimittaṃ uppādetvā tattha paṭhamajjhānaṃ adhigacchi. 453494,106,4156,143,163,1,198,20,Adhigatapaṭhamajjhānā ca attanā gharāvāse uyyojetuṃ upagate mātāpitaro ādiṃ katvā antojanaparijanaṃ sabbaṃ rājakulaṃ sāsane abhippasannaṃ kāretvā gharato nikkhamitvā bhikkhunupassayaṃ gantvā pabbaji. 453495,106,4156,164,179,1,154,15,Pabbajitvā ca vipassanaṃ paṭṭhapetvā sammadeva paripakkañāṇā vimuttiparipācanīyānaṃ dhammānaṃ visesitāya na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 453496,106,4156,180,193,1,19,3,Tena vuttaṃ apadāne( apa. therī2.1.1-19)– 453497,106,4157,2,9,1,48,5,"‘ ‘ Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesamhi; " 453498,106,4158,2,8,1,41,5,"Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha." 453499,106,4159,2,11,1,65,7,"‘ ‘ Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ; " 453500,106,4160,2,9,1,41,6,"Devesu upapajjimha, ko pana vādo manussesu." 453501,106,4161,2,12,1,49,8,"‘ ‘ Devesu mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko pana vādo; " 453502,106,4162,2,8,1,44,5,"Sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsiṃ." 453503,106,4163,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Idha sañcitakusalā, susamiddhakulappajā; " 453504,106,4164,2,11,1,42,8,"Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā." 453505,106,4165,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ; " 453506,106,4166,2,6,1,43,3,"Buddhappamukhasaṅghassa , niyyādetvā pamoditā." 453507,106,4167,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; " 453508,106,4168,2,9,1,41,6,"Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca." 453509,106,4169,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; " 453510,106,4170,2,9,1,41,6,"Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo." 453511,106,4171,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; " 453512,106,4172,2,7,1,36,4,"Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame." 453513,106,4173,2,12,1,43,6,"‘ ‘ Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā; " 453514,106,4174,2,7,1,45,4,"Buddhopaṭṭhānaniratā , brahmacariyaṃ cariṃsu tā." 453515,106,4175,2,11,1,38,6,"‘ ‘ Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā; " 453516,106,4176,2,9,1,42,6,"Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ." 453517,106,4177,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; " 453518,106,4178,2,8,1,40,5,"Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ." 453519,106,4179,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; " 453520,106,4180,2,8,1,40,5,"Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ gatā." 453521,106,4181,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā; " 453522,106,4182,2,7,1,42,4,"Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamahārayiṃ." 453523,106,4183,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; " 453524,106,4184,2,6,1,39,3,"Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ." 453525,106,4185,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca; " 453526,106,4186,2,8,1,43,5,"Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ." 453527,106,4187,2,13,1,46,9,"‘ ‘ So hetu so pabhavo, tammūlaṃ sāva sāsane khantī; " 453528,106,4188,2,8,1,47,5,"Taṃ paṭhamasamodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ." 453529,106,4189,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; " 453530,106,4190,2,8,1,40,5,"Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā." 453531,106,4191,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; " 453532,106,4192,2,9,1,45,6,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ." 453533,106,4193,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; " 453534,106,4194,2,11,1,49,6,"Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti. " 453535,106,4195,2,9,1,65,7,Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena– 453536,106,4196,2,4,1,0,0,450. 453537,106,4197,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Mantāvatiyā nagare, rañño koñcassa aggamahesiyā; " 453538,106,4198,2,8,1,40,5,"Dhītā āsiṃ sumedhā, pasāditā sāsanakarehi. " 453539,106,4199,2,4,1,0,0,451. 453540,106,4200,2,10,1,49,6,"‘ ‘ Sīlavatī cittakathā, bahussutā buddhasāsane vinitā; " 453541,106,4201,2,8,1,44,5,"Mātāpitaro upagamma, bhaṇati ubhayo nisāmetha. " 453542,106,4202,2,4,1,0,0,452. 453543,106,4203,2,11,1,52,6,"‘ ‘ Nibbānābhiratāhaṃ , asassataṃ bhavagataṃ yadipi dibbaṃ; " 453544,106,4204,2,9,1,47,6,"Kimaṅgaṃ pana tucchā kāmā, appassādā bahuvighātā. " 453545,106,4205,2,4,1,0,0,453. 453546,106,4206,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Kāmā kaṭukā āsī, visūpamā yesu mucchitā bālā; " 453547,106,4207,2,9,1,49,6,"Te dīgharattaṃ niraye, samappitā haññante dukkhitā. " 453548,106,4208,2,4,1,0,0,454. 453549,106,4209,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Socanti pāpakammā, vinipāte pāpavaddhino sadā; " 453550,106,4210,2,11,1,43,8,"Kāyena ca vācāya ca, manasā ca asaṃvutā bālā. " 453551,106,4211,2,4,1,0,0,455. 453552,106,4212,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Bālā te duppaññā, acetanā dukkhasamudayoruddhā; " 453553,106,4213,2,8,1,41,5,"Desente ajānantā, na bujjhare ariyasaccāni. " 453554,106,4214,2,4,1,0,0,456. 453555,106,4215,2,15,1,56,9,"‘ ‘ Saccāni‘ amma’ buddhavaradesi, tāni te bahutarā ajānantā ye; " 453556,106,4216,2,8,1,48,5,"Abhinandanti bhavagataṃ, pihenti devesu upapattiṃ. " 453557,106,4217,2,4,1,0,0,457. 453558,106,4218,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Devesupi upapatti, asassatā bhavagate aniccamhi; " 453559,106,4219,2,9,1,45,6,"Na ca santasanti bālā, punappunaṃ jāyitabbassa. " 453560,106,4220,2,4,1,0,0,458. 453561,106,4221,2,13,1,50,8,"‘ ‘ Cattāro vinipātā, duve ca gatiyo kathañci labbhanti; " 453562,106,4222,2,9,1,45,6,"Na ca vinipātagatānaṃ, pabbajjā atthi nirayesu. " 453563,106,4223,2,4,1,0,0,459. 453564,106,4224,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Anujānātha maṃ ubhayo, pabbajituṃ dasabalassa pāvacane; " 453565,106,4225,2,6,1,40,3,"Appossukkā ghaṭissaṃ, jātimaraṇappahānāya. " 453566,106,4226,2,4,1,0,0,460. 453567,106,4227,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Kiṃ bhavagate abhinandi, tena kāyakalinā asārena; " 453568,106,4228,2,7,1,44,4,"Bhavataṇhāya nirodhā, anujānātha pabbajissāmi. " 453569,106,4229,2,4,1,0,0,461. 453570,106,4230,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Buddhānaṃ uppādo, vivajjito akkhaṇo khaṇo laddho; " 453571,106,4231,2,8,1,42,5,"Sīlāni brahmacariyaṃ, yāvajīvaṃ na dūseyyaṃ. " 453572,106,4232,2,4,1,0,0,462. 453573,106,4233,2,13,1,46,8,"‘ ‘ Evaṃ bhaṇati sumedhā, mātāpitaro‘ na tāva āhāraṃ; " 453574,106,4234,2,9,1,45,5,"Āharissaṃ gahaṭṭhā, maraṇavasaṃ gatāva hessāmi’. " 453575,106,4235,2,4,1,0,0,463. 453576,106,4236,2,9,1,28,6,‘ ‘ Mātā dukkhitā rodati pitā ca; 453577,106,4237,2,5,1,24,3,Assā sabbaso samabhihato; 453578,106,4238,2,7,1,43,4,"Ghaṭenti saññāpetuṃ, pāsādatale chamāpatitaṃ. " 453579,106,4239,2,4,1,0,0,464. 453580,106,4240,2,13,1,51,8,"‘ ‘ Uṭṭhehi puttaka kiṃ soci, tena dinnāsi vāraṇavatimhi; " 453581,106,4241,2,9,1,41,6,"Rājā anīkaratto, abhirūpo tassa tvaṃ dinnā. " 453582,106,4242,2,4,1,0,0,465. 453583,106,4243,2,10,1,50,6,"‘ ‘ Aggamahesī bhavissasi, anikarattassa rājino bhariyā; " 453584,106,4244,2,8,1,45,5,"Sīlāni brahmacariyaṃ, pabbajjā dukkarā puttaka. " 453585,106,4245,2,4,1,0,0,466. 453586,106,4246,2,12,1,48,7,"‘ ‘ Rajje āṇā dhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi; " 453587,106,4247,2,9,1,41,6,"Bhuñjāhi kāmabhoge, vāreyyaṃ hotu te putta. " 453588,106,4248,2,4,1,0,0,467. 453589,106,4249,2,13,1,53,8,"‘ ‘ Atha ne bhaṇati sumedhā, mā edisikāni bhavagatamasāraṃ; " 453590,106,4250,2,12,1,49,9,"Pabbajjā vā hohiti, maraṇaṃ vā me na ceva vāreyyaṃ. " 453591,106,4251,2,4,1,0,0,468. 453592,106,4252,2,10,1,55,6,"‘ ‘ Kimiva pūtikāyamasuciṃ, savanagandhaṃ bhayānakaṃ kuṇapaṃ; " 453593,106,4253,2,8,1,54,5,"Abhisaṃviseyyaṃ bhastaṃ, asakiṃ paggharitaṃ asucipuṇṇaṃ. " 453594,106,4254,2,4,1,0,0,469. 453595,106,4255,2,10,1,50,6,"‘ ‘ Kimiva tahaṃ jānantī, vikūlakaṃ maṃsasoṇitupalittaṃ; " 453596,106,4256,2,8,1,52,5,"Kimikulalayaṃ sakuṇabhattaṃ, kaḷevaraṃ kissa diyatīti. " 453597,106,4257,2,4,1,0,0,470. 453598,106,4258,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Nibbuyhati susānaṃ, aciraṃ kāyo apetaviññāṇo; " 453599,106,4259,2,8,1,45,5,"Chuddho kaḷiṅgaraṃ viya, jigucchamānehi ñātīhi. " 453600,106,4260,2,4,1,0,0,471. 453601,106,4261,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Chuddhūna naṃ susāne, parabhattaṃ nhāyanti jigucchantā; " 453602,106,4262,2,9,1,43,6,"Niyakā mātāpitaro, kiṃ pana sādhāraṇā janatā. " 453603,106,4263,2,4,1,0,0,472. 453604,106,4264,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Ajjhositā asāre, kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte; " 453605,106,4265,2,4,1,39,2,Kheḷassuccārassavaparipuṇṇe pūtikāyamhi. 453606,106,4266,2,4,1,0,0,473. 453607,106,4267,2,11,1,51,7,"‘ ‘ Yo naṃ vinibbhujitvā, abbhantaramassa bāhiraṃ kayirā; " 453608,106,4268,2,8,1,43,5,"Gandhassa asahamānā, sakāpi mātā jiguccheyya. " 453609,106,4269,2,4,1,0,0,474. 453610,106,4270,2,9,1,50,5,"‘ ‘ Khandhadhātuāyatanaṃ, saṅkhataṃ jātimūlakaṃ dukkhaṃ; " 453611,106,4271,2,8,1,44,5,"Yoniso anuvicinantī, vāreyyaṃ kissa iccheyyaṃ. " 453612,106,4272,2,4,1,0,0,475. 453613,106,4273,2,12,1,54,8,"‘ ‘ Divase divase tisatti, satāni navanavā pateyyuṃ kāyamhi; " 453614,106,4274,2,10,1,49,7,"Vassasatampi ca ghāto, seyyo dukkhassa cevaṃ khayo. " 453615,106,4275,2,4,1,0,0,476. 453616,106,4276,2,13,1,51,7,"‘ ‘ Ajjhupagacche ghātaṃ, yo viññāyevaṃ satthuno vacanaṃ; " 453617,106,4277,2,8,1,43,5,"Dīgho tesaṃ saṃsāro, punappunaṃ haññamānānaṃ. " 453618,106,4278,2,4,1,0,0,477. 453619,106,4279,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Devesu manussesu ca, tiracchānayoniyā asurakāye; " 453620,106,4280,2,10,1,46,7,"Petesu ca nirayesu ca, aparimitā dissante ghātā. " 453621,106,4281,2,4,1,0,0,478. 453622,106,4282,2,10,1,49,6,"‘ ‘ Ghātā nirayesu bahū, vinipātagatassa pīḷiyamānassa; " 453623,106,4283,2,8,1,42,5,"Devesupi attāṇaṃ, nibbānasukhā paraṃ natthi. " 453624,106,4284,2,4,1,0,0,479. 453625,106,4285,2,12,1,47,8,"‘ ‘ Pattā te nibbānaṃ, ye yuttā dasabalassa pāvacane; " 453626,106,4286,2,6,1,39,3,"Appossukkā ghaṭenti, jātimaraṇappahānāya. " 453627,106,4287,2,4,1,0,0,480. 453628,106,4288,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ, bhogehi kiṃ asārehi; " 453629,106,4289,2,8,1,41,5,"Nibbinnā me kāmā, vantasamā tālavatthukatā. " 453630,106,4290,2,4,1,0,0,481. 453631,106,4291,2,13,1,52,9,"‘ ‘ Sā cevaṃ bhaṇati pitaramanīkaratto, ca yassa sā dinnā; " 453632,106,4292,2,7,1,41,4,"Upayāsi vāraṇavate, vāreyyamupaṭṭhite kāle. " 453633,106,4293,2,4,1,0,0,482. 453634,106,4294,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedhā; " 453635,106,4295,2,7,1,42,4,"Pāsādaṃ pidahitvā, paṭhamajjhānaṃ samāpajji. " 453636,106,4296,2,4,1,0,0,483. 453637,106,4297,2,13,1,49,9,"‘ ‘ Sā ca tahiṃ samāpannā, anīkaratto ca āgato nagaraṃ; " 453638,106,4298,2,8,1,40,5,"Pāsāde ca sumedhā, aniccasaññaṃ subhāveti. " 453639,106,4299,2,4,1,0,0,484. 453640,106,4300,2,13,1,47,9,"‘ ‘ Sā ca manasi karoti, anīkaratto ca āruhī turitaṃ; " 453641,106,4301,2,7,1,46,4,"Maṇikanakabhūsitaṅgo , katañjalī yācati sumedhaṃ. " 453642,106,4302,2,4,1,0,0,485. 453643,106,4303,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Rajje āṇā dhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi; " 453644,106,4304,2,8,1,42,5,"Bhuñjāhi kāmabhoge, kāmasukhā dullabhā loke. " 453645,106,4305,2,4,1,0,0,486. 453646,106,4306,2,12,1,48,8,"‘ ‘ Nissaṭṭhaṃ te rajjaṃ, bhoge bhuñjassu dehi dānāni; " 453647,106,4307,2,9,1,39,6,"Mā dummanā ahosi, mātāpitaro te dukkhitā. " 453648,106,4308,2,4,1,0,0,487. 453649,106,4309,2,14,1,51,8,"‘ ‘ Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā, kāmehi anatthikā vigatamohā; " 453650,106,4310,2,8,1,38,5,"Mā kāme abhinandi, kāmesvādīnavaṃ passa. " 453651,106,4311,2,4,1,0,0,488. 453652,106,4312,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Cātuddīpo rājā, mandhātā āsi kāmabhoginamaggo; " 453653,106,4313,2,9,1,42,6,"Atitto kālaṅkato, na cassa paripūritā icchā. " 453654,106,4314,2,4,1,0,0,489. 453655,106,4315,2,12,1,51,7,"‘ ‘ Satta ratanāni vasseyya, vuṭṭhimā dasadisā samantena; " 453656,106,4316,2,10,1,45,7,"Na catthi titti kāmānaṃ, atittāva maranti narā. " 453657,106,4317,2,4,1,0,0,490. 453658,106,4318,2,9,1,35,5,"‘ ‘ Asisūnūpamā kāmā, kāmā sappasiropamā; " 453659,106,4319,2,6,1,40,3,"Ukkopamā anudahanti, aṭṭhikaṅkalasannibhā. " 453660,106,4320,2,4,1,0,0,491. 453661,106,4321,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Aniccā adhuvā kāmā, bahudukkhā mahāvisā; " 453662,106,4322,2,7,1,39,4,"Ayoguḷova santatto, aghamūlā dukhapphalā. " 453663,106,4323,2,4,1,0,0,492. 453664,106,4324,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Rukkhaphalūpamā kāmā, maṃsapesūpamā dukhā; " 453665,106,4325,2,7,1,38,4,"Supinopamā vañcaniyā, kāmā yācitakūpamā. " 453666,106,4326,2,4,1,0,0,493. 453667,106,4327,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Sattisūlūpamā kāmā, rogo gaṇḍo aghaṃ nighaṃ; " 453668,106,4328,2,7,1,39,4,"Aṅgārakāsusadisā , aghamūlaṃ bhayaṃ vadho. " 453669,106,4329,2,4,1,0,0,494. 453670,106,4330,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Evaṃ bahudukkhā kāmā, akkhātā antarāyikā; " 453671,106,4331,2,10,1,46,7,"Gacchatha na me bhavagate, vissāso atthi attano. " 453672,106,4332,2,4,1,0,0,495. 453673,106,4333,2,12,1,51,8,"‘ ‘ Kiṃ mama paro karissati, attano sīsamhi ḍayhamānamhi; " 453674,106,4334,2,8,1,46,5,"Anubandhe jarāmaraṇe, tassa ghātāya ghaṭitabbaṃ. " 453675,106,4335,2,4,1,0,0,496. 453676,106,4336,2,9,1,47,5,"‘ ‘ Dvāraṃ apāpuritvānahaṃ, mātāpitaro anīkarattañca; " 453677,106,4337,2,8,1,41,5,"Disvāna chamaṃ nisinne, rodante idamavocaṃ. " 453678,106,4338,2,4,1,0,0,497. 453679,106,4339,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Dīgho bālānaṃ saṃsāro, punappunañca rodataṃ; " 453680,106,4340,2,11,1,50,8,"Anamatagge pitu maraṇe, bhātu vadhe attano ca vadhe. " 453681,106,4341,2,4,1,0,0,498. 453682,106,4342,2,11,1,51,7,"‘ ‘ Assu thaññaṃ rudhiraṃ, saṃsāraṃ anamataggato saratha; " 453683,106,4343,2,8,1,48,5,"Sattānaṃ saṃsarataṃ, sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṃ. " 453684,106,4344,2,4,1,0,0,499. 453685,106,4345,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Sara caturodadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi; " 453686,106,4346,2,8,1,46,5,"Sara ekakappamaṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ. " 453687,106,4347,2,4,1,0,0,500. 453688,106,4348,2,10,1,45,5,"‘ ‘ Anamatagge saṃsarato, mahiṃ jambudīpamupanītaṃ; " 453689,106,4349,2,7,1,45,4,"Kolaṭṭhimattaguḷikā , mātā mātusveva nappahonti. " 453690,106,4350,2,4,1,0,0,501. 453691,106,4351,2,9,1,49,5,"‘ ‘ Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ, upanītaṃ anamataggato sara; " 453692,106,4352,2,7,1,46,4,"Caturaṅgulikā ghaṭikā, pitupitusveva nappahonti. " 453693,106,4353,2,4,1,0,0,502. 453694,106,4354,2,12,1,54,7,"‘ ‘ Sara kāṇakacchapaṃ pubbasamudde, aparato ca yugachiddaṃ; " 453695,106,4355,2,9,1,49,6,"Siraṃ tassa ca paṭimukkaṃ, manussalābhamhi opammaṃ. " 453696,106,4356,2,4,1,0,0,503. 453697,106,4357,2,10,1,48,6,"‘ ‘ Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa, kāyakalino asārassa; " 453698,106,4358,2,9,1,46,6,"Khandhe passa anicce, sarāhi niraye bahuvighāte. " 453699,106,4359,2,4,1,0,0,504. 453700,106,4360,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Sara kaṭasiṃ vaḍḍhente, punappunaṃ tāsu tāsu jātīsu; " 453701,106,4361,2,9,1,46,6,"Sara kumbhīlabhayāni ca, sarāhi cattāri saccāni. " 453702,106,4362,2,4,1,0,0,505. 453703,106,4363,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava pañcakaṭukena pītena; " 453704,106,4364,2,8,1,44,5,"Sabbā hi kāmaratiyo, kaṭukatarā pañcakaṭukena. " 453705,106,4365,2,4,1,0,0,506. 453706,106,4366,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi ye pariḷāhā; " 453707,106,4367,2,10,1,52,7,"Sabbā hi kāmaratiyo, jalitā kuthitā kampitā santāpitā. " 453708,106,4368,2,4,1,0,0,507. 453709,106,4369,2,13,1,49,8,"‘ ‘ Asapattamhi samāne, kiṃ tava kāmehi ye bahusapattā; " 453710,106,4370,2,7,1,50,4,"Rājaggicoraudakappiyehi , sādhāraṇā kāmā bahusapattā. " 453711,106,4371,2,4,1,0,0,508. 453712,106,4372,2,12,1,52,8,"‘ ‘ Mokkhamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu vadhabandho; " 453713,106,4373,2,8,1,46,5,"Kāmesu hi asakāmā, vadhabandhadukhāni anubhonti. " 453714,106,4374,2,4,1,0,0,509. 453715,106,4375,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Ādīpitā tiṇukkā, gaṇhantaṃ dahanti neva muñcantaṃ; " 453716,106,4376,2,11,1,42,8,"Ukkopamā hi kāmā, dahanti ye te na muñcanti. " 453717,106,4377,2,4,1,0,0,510. 453718,106,4378,2,13,1,50,8,"‘ ‘ Mā appakassa hetu, kāmasukhassa vipulaṃ jahī sukhaṃ; " 453719,106,4379,2,9,1,47,6,"Mā puthulomova baḷisaṃ, gilitvā pacchā vihaññasi. " 453720,106,4380,2,4,1,0,0,511. 453721,106,4381,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Kāmaṃ kāmesu damassu, tāva sunakhova saṅkhalābaddho; " 453722,106,4382,2,10,1,45,7,"Kāhinti khu taṃ kāmā, chātā sunakhaṃva caṇḍālā. " 453723,106,4383,2,4,1,0,0,512. 453724,106,4384,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Aparimitañca dukkhaṃ, bahūni ca cittadomanassāni; " 453725,106,4385,2,8,1,45,5,"Anubhohisi kāmayutto, paṭinissaja addhuve kāme. " 453726,106,4386,2,4,1,0,0,513. 453727,106,4387,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Ajaramhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu jarā; " 453728,106,4388,2,7,1,41,4,"Maraṇabyādhigahitā , sabbā sabbattha jātiyo. " 453729,106,4389,2,4,1,0,0,514. 453730,106,4390,2,8,1,47,4,"‘ ‘ Idamajaramidamamaraṃ, idamajarāmaraṃ padamasokaṃ; " 453731,106,4391,2,6,1,48,3,"Asapattamasambādhaṃ , akhalitamabhayaṃ nirupatāpaṃ. " 453732,106,4392,2,4,1,0,0,515. 453733,106,4393,2,12,1,52,7,"‘ ‘ Adhigatamidaṃ bahūhi, amataṃ ajjāpi ca labhanīyamidaṃ; " 453734,106,4394,2,10,1,44,7,"Yo yoniso payuñjati, na ca sakkā aghaṭamānena. " 453735,106,4395,2,4,1,0,0,516. 453736,106,4396,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Evaṃ bhaṇati sumedhā, saṅkhāragate ratiṃ alabhamānā; " 453737,106,4397,2,10,1,49,7,"Anunentī anikarattaṃ, kese ca chamaṃ khipi sumedhā. " 453738,106,4398,2,4,1,0,0,517. 453739,106,4399,2,12,1,49,7,"‘ ‘ Uṭṭhāya anikaratto, pañjaliko yācatassā pitaraṃ so; " 453740,106,4400,2,7,1,50,4,"Vissajjetha sumedhaṃ, pabbajituṃ vimokkhasaccadassā. " 453741,106,4401,2,4,1,0,0,518. 453742,106,4402,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Vissajjitā mātāpitūhi, pabbaji sokabhayabhītā; " 453743,106,4403,2,8,1,46,5,"Cha abhiññā sacchikatā, aggaphalaṃ sikkhamānāya. " 453744,106,4404,2,4,1,0,0,519. 453745,106,4405,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Acchariyamabbhutaṃ taṃ, nibbānaṃ āsi rājakaññāya; " 453746,106,4406,2,8,1,46,5,"Pubbenivāsacaritaṃ , yathā byākari pacchime kāle. " 453747,106,4407,2,4,1,0,0,520. 453748,106,4408,2,9,1,48,5,"‘ ‘ Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesamhi; " 453749,106,4409,2,8,1,41,5,"Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha. " 453750,106,4410,2,4,1,0,0,521. 453751,106,4411,2,11,1,65,7,"‘ ‘ Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ; " 453752,106,4412,2,9,1,41,6,"Devesu upapajjimha, ko pana vādo manussesu. " 453753,106,4413,2,4,1,0,0,522. 453754,106,4414,2,12,1,49,8,"‘ ‘ Devesu mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko pana vādo; " 453755,106,4415,2,9,1,44,5,"Sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsiṃ. " 453756,106,4416,2,4,1,0,0,523. 453757,106,4417,2,14,1,47,10,"‘ ‘ So hetu so pabhavo, taṃ mūlaṃ sāva sāsane khantī; " 453758,106,4418,2,8,1,47,5,"Taṃ paṭhamasamodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ. " 453759,106,4419,2,4,1,0,0,524. 453760,106,4420,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Evaṃ karonti ye saddahanti, vacanaṃ anomapaññassa; " 453761,106,4421,2,10,1,47,5,"Nibbindanti bhavagate, nibbinditvā virajjantī’’ ti." 453762,106,4421,11,11,1,0,0,– 453763,106,4422,2,5,1,16,3,Imā gāthā abhāsi. 453764,106,4423,2,9,1,57,6,Tattha mantavatiyā {nagare}ti mantavatīti evaṃnāmake nagare. 453765,106,4423,10,21,1,71,10,Rañño {koñcassā}ti koñcassa nāma rañño mahesiyā kucchimhi jātā dhītā āsiṃ. 453766,106,4423,22,26,1,24,3,{Sumedhā}ti nāmena sumedhā. 453767,106,4423,27,38,1,112,9,Pasāditā {sāsanakarehī}ti satthusāsanakarehi ariyehi dhammadesanāya sāsane pasāditā sañjātaratanattayappasādā katā. 453768,106,4424,2,6,1,28,2,{Sīlavatī}ti ācārasīlasampannā. 453769,106,4424,7,10,1,29,2,{Cittakathā}ti cittadhammakathā. 453770,106,4424,11,16,1,57,4,{Bahussutā}ti bhikkhunīnaṃ santike pariyattidhammassutiyutā. 453771,106,4424,17,52,1,192,21,"Buddhasāsane {vinītā}ti evaṃ pavatti, evaṃ nivatti, iti sīlaṃ, iti samādhi, iti paññāti suttānugatena( dī. ni.2.186) yonisomanasikārena tadaṅgato kilesānaṃ vinivattattā buddhānaṃ sāsane vinītā saṃyatakāyavācācittā. " 453772,106,4424,53,66,1,91,11,"Ubhayo {nisāmethā}ti tumhe dvepi mama vacanaṃ nisāmetha, mātāpitaro upagantvā bhaṇatīti yojanā. " 453773,106,4425,2,13,1,108,11,Yadipi dibban ti devalokapariyāpannampi bhavagataṃ nāma sabbampi asassataṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ. 453774,106,4425,14,39,1,181,21,"Kimaṅgaṃ pana tucchā {kāmā}ti kimaṅgaṃ pana mānusakā kāmā, te sabbepi asārakabhāvato tucchā rittā, satthadhārāyaṃ madhubindu viya appassādā, etarahi āyatiñca vipuladukkhatāya bahuvighātā. " 453775,106,4426,2,5,1,16,2,{Kaṭukā}ti aniṭṭhā. 453776,106,4426,6,8,1,30,2,Sappaṭibhayaṭṭhena āsīvisūpamā. 453777,106,4426,9,11,1,11,2,Yesu kāmesu. 453778,106,4426,12,15,1,20,2,{Mucchitā}ti ajjhositā. 453779,106,4426,16,26,1,60,7,"{Samappitā}ti sakammunā sabbaso appitā khittā, upapannāti attho . " 453780,106,4426,27,30,1,21,2,{Haññante}ti bādhīyanti. 453781,106,4427,2,5,1,16,2,{Vinipāte}ti apāye. 453782,106,4428,2,7,1,43,4,{Acetanā}ti attahitacetanāya abhāvena acetanā. 453783,106,4428,8,12,1,52,3,{Dukkhasamudayoruddhā}ti taṇhānimittasaṃsāre avaruddhā. 453784,106,4428,13,17,1,36,3,{Desente}ti catusaccadhamme desiyamāne. 453785,106,4428,18,22,1,26,3,{Ajānantā}ti atthaṃ ajānantā. 453786,106,4428,23,31,1,67,7,Na bujjhare {ariyasaccānī}ti dukkhādīni ariyasaccāni na paṭibujjhanti. 453787,106,4429,2,8,1,37,5,{Ammā}ti mātaraṃ pamukhaṃ katvā ālapati. 453788,106,4429,9,29,1,151,18,"Te bahutarā {ajānantā}ti ye abhinandanti bhavagataṃ pihenti devesu upapattiṃ buddhavaradesitāni saccāni ajānantā, teyeva ca imasmiṃ loke bahutarāti yojanā. " 453789,106,4430,2,25,1,141,20,"Bhavagate {aniccamhī}ti sabbasmiṃ bhave anicce devesu upapatti na sassatā, evaṃ santepi na ca santasanti bālā na uttasanti na saṃvegaṃ āpajjanti. " 453790,106,4430,26,31,1,52,4,Punappunaṃ {jāyitabbassā}ti aparāparaṃ upapajjamānassa. 453791,106,4431,2,13,1,108,10,Cattāro {vinipātā}ti nirayo tiracchānayoni pettivisayo asurayonīti ime cattāro sukhasamussayato vinipātagatiyo. 453792,106,4431,14,25,1,105,10,Manussadevūpapattisaññitā pana dveva gatiyo kathañci kicchena kasirena labbhanti puññakammassa dukkarattā. 453793,106,4431,26,30,1,32,3,{Nirayesū}ti sukharahitesu apāyesu. 453794,106,4432,2,6,1,35,3,{Appossukkā}ti aññakiccesu nirussukkā. 453795,106,4432,7,19,1,102,11,"Ghaṭissan ti vāyamissaṃ bhāvanaṃ anuyuñjissāmi, kāyakalinā asārena bhavagate kiṃ abhinanditenāti yojanā. " 453796,106,4433,2,9,1,67,6,Bhavataṇhāya {nirodhā}ti bhavagatāya taṇhāya nirodhahetu nirodhatthaṃ. 453797,106,4434,2,16,1,106,12,"Buddhānaṃ uppādo laddho, vivajjito nirayūpapattiādiko aṭṭhavidho akkhaṇo, khaṇo navamo khaṇo laddhoti yojanā. " 453798,106,4434,17,20,1,29,2,{Sīlānī}ti catupārisuddhisīlāni. 453799,106,4434,21,25,1,36,3,Brahmacariyan ti sāsanabrahmacariyaṃ. 453800,106,4434,26,31,1,27,5,Na dūseyyan ti na kopeyyāmi. 453801,106,4435,2,34,1,187,25,"Na tāva āhāraṃ āharissaṃ {gahaṭṭhā}ti‘‘ neva tāva ahaṃ gahaṭṭhā hutvā āhāraṃ āharissāmi, sace pabbajjaṃ na labhissāmi, maraṇavasameva gatā bhavissāmī’’ ti evaṃ sumedhā mātāpitaro bhaṇatīti yojanā. " 453802,106,4436,2,5,1,16,2,{Assā}ti sumedhāya. 453803,106,4436,6,12,1,50,5,Sabbaso {samabhihato}ti assūhi sabbaso abhihatamukho. 453804,106,4436,13,27,1,113,14,Ghaṭenti saññāpetun ti pāsādatale chamāpatitaṃ sumedhaṃ mātā ca pitā ca gihibhāvāya saññāpetuṃ ghaṭenti vāyamanti. 453805,106,4436,28,39,1,40,6,"‘‘ Ghaṭenti vāyamantī’’ tipi pāṭho, so evattho. " 453806,106,4437,2,15,1,54,8,Kiṃ {socitenā}ti‘‘ pabbajjaṃ na labhissāmī’’ ti kiṃ socanena. 453807,106,4437,16,22,1,50,5,Dinnāsi {vāraṇavatimhī}ti vāraṇavatīnagare dinnā asi. 453808,106,4437,23,41,1,75,10,‘‘ Dinnāsī’’ ti vatvā punapi‘‘ tvaṃ dinnā’’ ti vacanaṃ daḷhaṃ dinnabhāvadassanatthaṃ. 453809,106,4438,2,10,1,50,7,Rajje {āṇā}ti anikarattassa rajje tava āṇā pavattati. 453810,106,4438,11,30,1,137,17,"Dhanamissariyan ti imasmiṃ kule patikule ca dhanaṃ issariyañca, bhogā sukhā ativiya iṭṭhā bhogāti sabbamidaṃ tuyhaṃ upaṭṭhitaṃ hatthagataṃ. " 453811,106,4438,31,39,1,49,6,"{Daharikāsī}ti taruṇī cāsi, tasmā bhuñjāhi kāmabhoge. " 453812,106,4438,40,47,1,45,7,Tena kāraṇena vāreyyaṃ hotu te puttāti yojanā. 453813,106,4439,2,5,1,15,2,{Ne}ti mātāpitaro. 453814,106,4439,6,14,1,50,7,Mā {edisikānī}ti evarūpāni rajje āṇādīni mā bhavantu. 453815,106,4439,15,24,1,38,5,Kasmāti ce āha‘‘ bhagavatamasāran’’ tiādi. 453816,106,4440,2,7,1,18,3,{Kimivā}ti kimi viya. 453817,106,4440,8,12,1,31,4,Pūtikāyan ti imaṃ pūtikaḷevaraṃ. 453818,106,4440,13,16,1,38,3,Savanagandhan ti vissaṭṭhavissagandhaṃ. 453819,106,4440,17,21,1,37,4,Bhayānakan ti avītarāgānaṃ bhayāvahaṃ. 453820,106,4440,22,48,1,195,20,"Kuṇapaṃ abhisaṃviseyyaṃ bhastan ti kuṇapabharitaṃ cammapasibbakaṃ, asakiṃ paggharitaṃ asucipuṇṇaṃ nānappakārassa asucino puṇṇaṃ hutvā asakiṃ sabbakālaṃ adhipaggharantaṃ‘‘ mama idan’’ ti abhiniveseyyaṃ. " 453821,106,4441,2,20,1,145,17,"Kimiva tahaṃ jānantī, vikūlakan ti ativiya paṭikkūlaṃ asucīhi maṃsapesīhi soṇitehi ca upalittaṃ anekesaṃ kimikulānaṃ ālayaṃ sakuṇānaṃ bhattabhūtaṃ." 453822,106,4441,21,33,1,85,7,"‘‘ Kimikulālasakuṇabhattan’’ tipi pāṭho, kimīnaṃ avasiṭṭhasakuṇānañca bhattabhūtanti attho. " 453823,106,4441,34,39,1,32,5,Taṃ ahaṃ kaḷevaraṃ jānantī ṭhitā. 453824,106,4441,40,50,1,70,10,Taṃ maṃ idāni vāreyyavasena kissa kena nāma kāraṇena diyyatīti dasseti. 453825,106,4441,51,59,1,47,8,Tassa tañca dānaṃ kimiva kiṃ viya hotīti yojanā. 453826,106,4442,2,16,1,109,12,"Nibbuyhati susānaṃ, aciraṃ kāyo {apetaviññāṇo}ti ayaṃ kāyo acireneva apagataviññāṇo susānaṃ nibbuyhati upanīyati. " 453827,106,4442,17,20,1,18,2,{Chuddho}ti chaḍḍito. 453828,106,4442,21,25,1,46,3,Kaḷiṅgaraṃ {viyā}ti niratthakakaṭṭhakhaṇḍasadiso. 453829,106,4442,26,31,1,51,4,Jigucchamānehi {ñātīhī}ti ñātijanehipi jigucchamānehi. 453830,106,4443,2,10,1,53,7,Chuddhūna naṃ {susāne}ti naṃ kaḷevaraṃ susāne chaḍḍetvā. 453831,106,4443,11,16,1,52,5,Parabhattan ti paresaṃ soṇasiṅgālādīnaṃ bhattabhūtaṃ. 453832,106,4443,17,36,1,119,13,"Nhāyanti {jigucchantā}ti‘‘ imassa pacchato āgatā’’ ti ettakenāpi jigucchamānā sasīsaṃ nimujjantā nhāyanti, pageva phuṭṭhavanto. " 453833,106,4443,37,42,1,39,4,Niyakā {mātāpitaro}ti attano mātāpitaropi. 453834,106,4443,43,54,1,75,10,Kiṃ pana sādhāraṇā {janatā}ti itaro pana samūho jigucchatīti kimeva vattabbaṃ. 453835,106,4444,2,6,1,36,3,{Ajjhositā}ti taṇhāvasena abhiniviṭṭhā. 453836,106,4444,7,10,1,29,2,{Asāre}ti niccasārādisārarahite. 453837,106,4445,2,7,1,40,3,{Vinibbhujitvā}ti viññāṇavinibbhogaṃ katvā. 453838,106,4445,8,15,1,51,6,Gandhassa {asahamānā}ti gandhaṃ assa kāyassa asahantī. 453839,106,4445,16,28,1,110,10,Sakāpi {mātā}ti attano mātāpi jiguccheyya koṭṭhāsānaṃ vinibbhujjanena paṭikkūlabhāvāya suṭṭhutaraṃ upaṭṭhahanato. 453840,106,4446,2,39,1,323,32,"Khandhadhātuāyatanan ti rūpakkhandhādayo ime pañcakkhandhā, cakkhudhātuādayo imā aṭṭhārasadhātuyo, cakkhāyatanādīni imāni dvādasāyatanānīti evaṃ khandhā dhātuyo āyatanāni cāti sabbaṃ idaṃ rūpārūpadhammajātaṃ samecca sambhuyya paccayehi katattā saṅkhataṃ, tayidaṃ tasmiṃ bhave pavattamānaṃ dukkhaṃ, jātipaccayattā jātimūlakan ti. " 453841,106,4446,40,53,1,91,11,"Evaṃ yoniso upāyena anuvicinantī cintayantī, vāreyyaṃ vivāhaṃ, kissa kena kāraṇena icchissāmi." 453842,106,4447,2,26,1,118,16,"‘ ‘ Sīlāni brahmacariyaṃ, pabbajjā dukkarā’’ ti yadetaṃ mātāpitūhi vuttaṃ tassa paṭivacanaṃ dātuṃ‘‘ divase divase’’ tiādi vuttaṃ. " 453843,106,4447,27,44,1,148,16,Tattha divase divase tisattisatāni navanavā pateyyuṃ {kāyamhī}ti dine dine tīṇi sattisatāni tāvadeva pītanisitabhāvena abhinavāni kāyasmiṃ sampateyyuṃ. 453844,106,4447,45,56,1,90,10,Vassasatampi ca ghāto {seyyo}ti nirantaraṃ vassasatampi patamāno yathāvutto sattighāto seyyo. 453845,106,4447,57,75,1,154,16,"Dukkhassa cevaṃ {khayo}ti evaṃ ce vaṭṭadukkhassa parikkhayo bhaveyya, evaṃ mahantampi pavattidukkhaṃ adhivāsetvā nibbānādhigamāya ussāho karaṇīyoti adhippāyo. " 453846,106,4448,2,5,1,30,2,{Ajjhupagacche}ti sampaṭiccheyya. 453847,106,4448,6,9,1,19,3,Evan ti vuttanayena. 453848,106,4448,10,34,1,202,22,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yo puggalo anamataggaṃ saṃsāraṃ aparimāṇañca vaṭṭadukkhaṃ dīpentaṃ satthuno vacanaṃ viññāya ṭhito yathāvuttaṃ sattighātadukkhaṃ sampaṭiccheyya, tena ceva vaṭṭadukkhassa parikkhayo siyāti. " 453849,106,4448,35,36,1,6,1,Tenāha– 453850,106,4448,37,53,1,107,10,"‘‘ dīgho tesaṃ saṃsāro, punappunañca haññamānānan’’ ti, aparāparaṃ jātijarābyādhimaraṇādīhi bādhiyamānānanti attho. " 453851,106,4449,2,6,1,40,3,{Asurakāye}ti kālakañcikādi petāsuranikāye. 453852,106,4449,7,12,1,35,4,{Ghātā}ti kāyacittānaṃ upaghātā vadhā. 453853,106,4450,2,8,1,74,5,{Bahū}ti pañcavidhabandhanādikammakāraṇavasena pavattiyamānā bahū anekaghātā. 453854,106,4450,9,14,1,58,4,{Vinipātagatassā}ti sesāpāyasaṅkhātaṃ vinipātaṃ upagatassāpi. 453855,106,4450,15,20,1,67,4,{Pīḷiyamānassā}ti tiracchānādiattabhāve abhighātādīhi ābādhiyamānassa. 453856,106,4450,21,29,1,91,8,Devesupi attāṇan ti devattabhāvesupi tāṇaṃ natthi rāgapariḷāhādinā sadukkhasavighātabhāvato. 453857,106,4450,30,46,1,131,12,Nibbānasukhā paraṃ {natthī}ti nibbānasukhato paraṃ aññaṃ uttamaṃ sukhaṃ nāma natthi lokiyasukhassa vipariṇāmasaṅkhāradukkhasabhāvattā . 453858,106,4450,47,49,1,14,2,Tenāha bhagavā– 453859,106,4450,50,65,1,26,4,‘‘ nibbānaṃ paramaṃ sukhan’’ ti( dha. pa.203-204). 453860,106,4451,2,10,1,47,8,Pattā te nibbānan ti te nibbānaṃ pattāyeva nāma. 453861,106,4451,11,16,1,29,5,Atha vā teyeva nibbānaṃ pattā. 453862,106,4451,17,27,1,73,9,Ye yuttā dasabalassa {pāvacane}ti sammāsambuddhassa sāsane ye yuttā payuttā. 453863,106,4452,2,5,1,18,2,{Nibbinnā}ti virattā. 453864,106,4452,6,9,1,9,2,{Me}ti mayā. 453865,106,4452,10,13,1,31,2,{Vantasamā}ti suvānavamathusadisā. 453866,106,4452,14,19,1,46,4,{Tālavatthukatā}ti tālassa patiṭṭhānasadisā katā. 453867,106,4453,2,14,1,88,10,"{Athā}ti pacchā, mātāpitūnaṃ attano ajjhāsayaṃ pavedetvā anikarattassa ca āgatabhāvaṃ sutvā. " 453868,106,4453,15,25,1,112,7,"{Asitanicitamuduke}ti indanīlabhamarasamānavaṇṇatāya asite, ghanabhāvena nicite, simbalitūlasamasamphassatāya muduke. " 453869,106,4453,26,35,1,63,8,Kese khaggena {chindiyā}ti attano kese sunisitena asinā chinditvā. 453870,106,4453,36,48,1,89,10,"Pāsādaṃ {pidahitvā}ti attano vasanapāsāde sirigabbhaṃ pidhāya, tassa dvāraṃ thaketvāti attho. " 453871,106,4453,49,69,1,187,19,Paṭhamajjhānaṃ {samāpajjī}ti khaggena chinne attano kese purato ṭhapetvā tattha paṭikkūlamanasikāraṃ pavattentī yathāupaṭṭhite nimitte uppannaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ vasībhāvaṃ āpādetvā samāpajji. 453872,106,4454,2,10,1,55,8,Sā ca sumedhā tahiṃ pāsāde samāpannā jhānanti adhippāyo. 453873,106,4454,11,63,1,219,21,"Aniccasaññaṃ {subhāvetī}ti jhānato vuṭṭhahitvā jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā‘‘ yaṃkiñci rūpan’’ tiādinā( a. ni.4.181; ma. ni.1.244; paṭi. ma.1.48) aniccānupassanaṃ suṭṭhu bhāveti, aniccasaññāgahaṇeneva cettha dukkhasaññādīnampi gahaṇaṃ katanti veditabbaṃ. " 453874,106,4455,2,7,1,69,4,{Maṇikanakabhūsitaṅgo}ti maṇivicittehi hemamālālaṅkārehi vibhūsitagatto. 453875,106,4456,2,6,1,35,3,Rajje {āṇā}tiādi yācitākāranidassanaṃ. 453876,106,4456,7,11,1,23,3,Tattha {āṇā}ti ādhipaccaṃ. 453877,106,4456,12,16,1,33,4,Issariyan ti yaso vibhavasampatti. 453878,106,4456,17,23,1,40,5,Bhogā {sukhā}ti iṭṭhā manāpiyā kāmūpabhogā. 453879,106,4456,24,31,1,41,6,{Daharikāsī}ti tvaṃ idāni daharā taruṇī asi. 453880,106,4457,2,29,1,162,22,"Nissaṭṭhaṃ te rajjan ti mayhaṃ sabbampi tiyojanikaṃ rajjaṃ tuyhaṃ pariccattaṃ, taṃ paṭipajjitvā bhoge ca bhuñjassu, ayaṃ maṃ kāmehiyeva nimantetīti mā dummanā ahosi. " 453881,106,4457,30,49,1,162,17,"Dehi {dānānī}ti yathāruciyā mahantāni dānāni samaṇabrāhmaṇesu pavattehi, mātāpitaro te dukkhitā domanassappattā tava pabbajjādhippāyaṃ sutvā tasmā kāme paribhuñjantī. " 453882,106,4457,50,59,1,81,9,Tepi upaṭṭhahantī tesaṃ cittaṃ dukkhā mocehīti evamettha padatthayojanā veditabbā. 453883,106,4458,2,10,1,54,7,Mā kāme {abhinandī}ti vatthukāme kilesakāme mā abhinandi. 453884,106,4458,11,22,1,84,11,Atha kho tesu kāmesu ādīnavaṃ dosaṃ mayhaṃ vacanānusārena passa ñāṇacakkhunā olokehi. 453885,106,4459,2,8,1,54,5,{Cātuddīpo}ti jambudīpādīnaṃ catunnaṃ mahādīpānaṃ issaro. 453886,106,4459,9,18,1,56,7,"{Mandhātā}ti evaṃnāmo rājā, kāmabhogīnaṃ aggo aggabhūto āsi. " 453887,106,4459,19,21,1,14,2,Tenāha bhagavā– 453888,106,4459,22,41,1,46,5,"‘‘ rāhuggaṃ attabhāvīnaṃ, mandhātā kāmabhoginan’’ ti( a. ni.4.15). " 453889,106,4459,42,65,1,288,22,Atitto {kālaṅkato}ti caturāsītivassasahassāni kumārakīḷāvasena caturāsītivassasahassāni oparajjavasena caturāsītivassasahassāni cakkavattī rājā hutvā devabhogasadise bhoge bhuñjitvā chattiṃsāya sakkānaṃ āyuppamāṇakālaṃ tāvatiṃsabhavane saggasampattiṃ anubhavitvāpi kāmehi atittova kālaṅkato. 453890,106,4459,66,78,1,75,12,Na cassa paripūritā icchā assa mandhāturañño kāmesu āsā na ca paripuṇṇā āsi. 453891,106,4460,2,34,1,220,27,"Satta ratanāni {vasseyyā}ti sattapi ratanāni, vuṭṭhimā devo dasadisā byāpetvā, samantena samantato purisassa rucivasena yadipi vasseyya, yathā taṃ mandhātumahārājassa evaṃ santepi na catthi titti kāmānaṃ, atittāva maranti narā. " 453892,106,4460,35,37,1,14,2,Tenāha bhagavā– 453893,106,4460,38,64,1,42,6,"‘‘ na kahāpaṇavassena, titti kāmesu vijjatī’’ ti( dha. pa.186; jā.1.3.23). " 453894,106,4461,2,12,1,104,8,"Asisūnūpamā kāmā adhikuṭṭanaṭṭhena, sappasiropamā sappaṭibhayaṭṭhena, ukkopamā tiṇukkūpamā anudahanaṭṭhena. " 453895,106,4461,13,20,1,20,3,Tenāha‘‘ anudahantī’’ ti. 453896,106,4461,21,23,1,36,2,Aṭṭhikaṅkalasannibhā appassādaṭṭhena. 453897,106,4462,2,5,1,35,2,{Mahāvisā}ti halāhalādimahāvisasadisā. 453898,106,4462,6,12,1,45,5,{Aghamūlā}ti aghassa dukkhassa mūlā kāraṇabhūtā. 453899,106,4462,13,20,1,21,3,Tenāha‘‘ dukhapphalā’’ ti. 453900,106,4463,2,6,1,52,3,Rukkhapphalūpamā aṅgapaccaṅgānaṃ phalibhañjanaṭṭhena. 453901,106,4463,7,9,1,33,2,Maṃsapesūpamā bahusādhāraṇaṭṭhena. 453902,106,4463,10,16,1,58,5,Supinopamā ittarapaccupaṭṭhānaṭṭhena māyā viya palobhanato. 453903,106,4463,17,28,1,35,5,"Tenāha ‘‘ vañcaniyā’’ ti, vañcakāti attho. " 453904,106,4463,29,33,1,52,3,{Yācitakūpamā}ti yācitakabhaṇḍasadisā tāvakālikaṭṭhena. 453905,106,4464,2,4,1,32,2,Sattisūlūpamā vinivijjhanaṭṭhena. 453906,106,4464,5,8,1,37,3,Rujjanaṭṭhena rogo dukkhatāsulabhattā. 453907,106,4464,9,11,1,28,2,Gaṇḍo kilesāsucipaggharaṇato. 453908,106,4464,12,14,1,25,2,Dukkhuppādanaṭṭhena aghaṃ. 453909,106,4464,15,17,1,24,2,Maraṇasampāpanena nighaṃ. 453910,106,4464,18,20,1,36,2,Aṅgārakāsusadisā mahābhitāpanaṭṭhena. 453911,106,4464,21,31,1,71,9,"Bhayahetutāya ceva vadhakapahūtatāya ca bhayaṃ vadho nāma, kāmāti yojanā. " 453912,106,4465,2,17,1,111,10,Akkhātā {antarāyikā}ti‘‘ saggamaggādhigamassa nibbānagāmimaggassa ca antarāyakarā’’ ti cakkhubhūtehi buddhādīhi vuttā. 453913,106,4465,18,23,1,44,4,{Gacchathā}ti anikarattaṃ saparisaṃ vissajjeti. 453914,106,4466,2,20,1,117,17,Kiṃ mama paro {karissatī}ti paro añño mama kiṃ nāma hitaṃ karissati attano sīsamhi uttamaṅge ekādasahi aggīhi ḍayhamāne. 453915,106,4466,21,29,1,30,4,Tenāha‘‘ anubandhe jarāmaraṇe’’ ti. 453916,106,4466,30,39,1,77,7,"Tassa jarāmaraṇassa sīsaḍāhassa, ghātāya samugghātāya, ghaṭitabbaṃ vāyamitabbaṃ. " 453917,106,4467,2,5,1,18,3,Chaman ti chamāyaṃ. 453918,106,4467,6,20,1,86,10,Idamavocan ti idaṃ‘‘ dīgho bālānaṃ saṃsāro’’ tiādikaṃ saṃvegasaṃvattanakaṃ vacanaṃ avocaṃ. 453919,106,4468,2,15,1,178,12,Dīgho bālānaṃ {saṃsāro}ti kilesakammavipākavaṭṭabhūtānaṃ khandhāyatanādīnaṃ paṭipāṭipavattisaṅkhāto saṃsāro apariññātavatthukānaṃ andhabālānaṃ dīgho buddhañāṇenapi aparicchindaniyo. 453920,106,4468,16,30,1,118,13,"Yathā hi anupacchinnattā avijjātaṇhānaṃ aparicchinnatāyeva bhavapabandhassa pubbā koṭi na paññāyati, evaṃ parāpi koṭīti. " 453921,106,4468,31,37,1,56,6,Punappunañca rodatan ti aparāparaṃ sokavasena rudantānaṃ. 453922,106,4468,38,43,1,58,5,Imināpi avijjātaṇhānaṃ anupacchinnataṃyeva tesaṃ vibhāveti. 453923,106,4469,2,21,1,153,18,Assu thaññaṃ rudhiran ti yaṃ ñātibyasanādinā phuṭṭhānaṃ rodantānaṃ assu ca dārakakāle mātuthanato pītaṃ thaññañca yañca paccatthikehi ghātitānaṃ rudhiraṃ. 453924,106,4469,22,59,1,265,29,"Saṃsāraṃ anamataggato saṃsārassa anu amataggattā ñāṇena anugantvāpi amataaggattā aviditaggattā iminā dīghena addhunā sattānaṃ saṃsarataṃ, aparāparaṃ saṃsarantānaṃ saṃsaritaṃ sarāhi, taṃ‘‘ kīva bahukan’’ ti anussarāhi, aṭṭhīnaṃ sannicayaṃ sarāhi anussara, upadhārehīti attho. " 453925,106,4470,2,17,1,76,9,Idāni ādīnavassa bahubhāvañca upamāya dassetuṃ‘‘ sara caturodadhī’’ ti gāthamāha. 453926,106,4470,18,43,1,235,24,Tattha sara caturodadhī upanīte {assuthaññarudhiramhī}ti imesaṃ sattānaṃ anamataggasaṃsāre saṃsarantānaṃ ekekassapi assumhi thaññe rudhiramhi ca pamāṇato upametabbe caturodadhī cattāro mahāsamudde upamāvasena buddhehi upanīte sara sarāhi. 453927,106,4470,44,60,1,131,15,"Ekakappamaṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena saman ti ekassa puggalassa ekasmiṃ kappe aṭṭhīnaṃ sañcayaṃ vepullapabbatena samaṃ upanītaṃ sara. " 453928,106,4470,61,63,1,14,2,Vuttampi cesaṃ– 453929,106,4471,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo; " 453930,106,4472,2,9,1,41,6,"Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā." 453931,106,4473,2,12,1,43,8,"‘ ‘ So kho panāyaṃ akkhāto, vepullo pabbato mahā; " 453932,106,4474,2,20,1,44,5,"Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje’’ ti.( saṃ. ni.2.133); " 453933,106,4475,2,4,1,24,2,Mahiṃ jambudīpamupanītaṃ. 453934,106,4475,5,56,1,364,41,"Kolaṭṭhimattaguḷikā, mātā mātusveva {nappahontī}ti jambudīpotisaṅkhātaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattā badaraṭṭhimattā guḷikā katvā tatthekekā‘‘ ayaṃ me mātu, ayaṃ me mātumātū’’ ti evaṃ vibhājiyamāne tā guḷikā mātā mātūsveva nappahonti, mātā mātūsu akhīṇāsveva pariyantikā tā guḷikā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyyuṃ, na tveva anamatagge saṃsāre saṃsarato sattassa mātumātaroti . " 453935,106,4475,57,65,1,81,8,Evaṃ jambudīpamahiṃ saṃsārassa dīghabhāvena upamābhāvena upanītaṃ manasi karohīti. 453936,106,4476,2,7,1,58,5,Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsan ti tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca. 453937,106,4476,8,12,1,33,4,Upanītan ti upamābhāvena upanītaṃ. 453938,106,4476,13,17,1,43,3,{Anamataggato}ti saṃsārassa anamataggabhāvato. 453939,106,4476,18,23,1,53,4,Caturaṅgulikā {ghaṭikā}ti caturaṅgulappamāṇāni khaṇḍāni. 453940,106,4476,24,32,1,67,7,Pitupitusveva {nappahontī}ti pitupitāmahesu eva tā ghaṭikā nappahonti. 453941,106,4476,33,72,1,260,32,"Idaṃ vuttaṃ hoti– imasmiṃ loke sabbaṃ tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca caturaṅgulikā katvā tatthekekā‘‘ ayaṃ me pitu, ayaṃ me pitāmahassā’’ ti vibhājiyamāne tā ghaṭikāva parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyyuṃ, na tveva anamatagge saṃsāre saṃsarato sattassa pitupitāmahāti. " 453942,106,4476,73,81,1,79,8,Evaṃ tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca saṃsārassa dīghabhāvena upanītaṃ sarāhīti. 453943,106,4476,82,85,1,18,3,Imasmiṃ pana ṭhāne– 453944,106,4477,2,21,1,123,13,"‘ ‘ Anamataggoyaṃ , bhikkhave, saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. " 453945,106,4477,22,65,1,232,28,"Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assupassannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udakan’’ tiādikā( saṃ. ni.2.126)–" 453946,106,4477,66,70,1,25,2,‘ anamataggapāḷi’ āharitabbā. 453947,106,4478,2,8,1,56,6,Sara kāṇakacchapan ti ubhayakkhikāṇaṃ kacchapaṃ anussara. 453948,106,4478,9,22,1,144,13,Pubbasamudde aparato ca yugachiddan ti puratthimasamudde aparato ca pacchimuttaradakkhiṇasamudde vātavegena paribbhamantassa yugassa ekacchiddaṃ. 453949,106,4478,23,41,1,151,18,Siraṃ tassa ca paṭimukkan ti kāṇakacchapassa sīsaṃ tassa ca vassasatassa vassasatassa accayena gīvaṃ ukkhipantassa sīsassa yugacchidde pavesanañca sara. 453950,106,4478,42,61,1,184,17,"Manussalābhamhi opamman ti tayidaṃ sabbampi buddhuppādadhammadesanāsu viya manussattalābhe opammaṃ katvā paññāya sara, tassa atīva dullabhasabhāvattaṃ sārajjabhayassāpi aticcasabhāvattā. " 453951,106,4478,62,63,1,11,1,Vuttañhetaṃ– 453952,106,4478,64,95,1,79,8,"‘‘ seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamudde ekacchiggaḷhaṃ yugaṃ pakkhipeyyā’’ tiādi( ma. ni.3.252; saṃ. ni.5.1117). " 453953,106,4479,2,18,1,192,14,"Sara rūpaṃ {pheṇapiṇḍopamassā}ti vimaddāsahanato pheṇapiṇḍasadisassa anekānatthasannipātato kāyasaṅkhātassa kalino, niccasārādivirahena asārassa rūpaṃ asuciduggandhaṃ jegucchapaṭikkūlabhāvaṃ sara. " 453954,106,4479,19,31,1,99,11,Khandhe passa {anicce}ti pañcapi upādānakkhandhe hutvā abhāvaṭṭhena anicce passa ñāṇacakkhunā olokehi. 453955,106,4479,32,45,1,112,12,Sarāhi niraye {bahuvighāte}ti aṭṭha mahāniraye soḷasaussadaniraye ca bahuvighāte bahudukkhe mahādukkhe ca anussara. 453956,106,4480,2,19,1,137,16,Sara kaṭasiṃ {vaḍḍhente}ti punappunaṃ tāsu tāsu jātīsu aparāparaṃ uppattiyā punappunaṃ kaṭasiṃ susānaṃ āḷahanameva vaḍḍhente satte anussara. 453957,106,4480,20,32,1,44,7,"‘‘ Vaḍḍhanto’’ ti vā pāḷi, tvaṃ vaḍḍhantoti yojanā. " 453958,106,4480,33,38,1,71,4,{Kumbhīlabhayānī}ti udaraposanatthaṃ akiccakāritāvasena odarikattabhayāni. 453959,106,4480,39,61,1,71,7,"Vuttañhi‘‘ kumbhīlabhayanti kho, bhikkhave, odarikattassetaṃ adhivacanan’’ ti( a. ni.4.122). " 453960,106,4480,62,86,1,151,16,Sarāhi cattāri {saccānī}ti‘‘ idaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ… pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminipaṭipadā ariyasaccan’’ ti cattāri ariyasaccāni yāthāvato anussara upadhārehi. 453961,106,4481,2,22,1,149,16,Evaṃ rājaputtī anekākāravokāraṃ anussaraṇavasena kāmesu saṃsāre ca ādīnavaṃ pakāsetvā idāni byatirekenapi taṃ pakāsetuṃ‘‘ amatamhi vijjamāne’’ tiādimāha. 453962,106,4481,23,33,1,93,8,Tattha amatamhi {vijjamāne}ti sammāsambuddhena mahākaruṇāya upanīte saddhammāmate upalabbhamāne. 453963,106,4481,34,55,1,208,20,Kiṃ tava pañcakaṭukena {pītenā}ti pariyesanā pariggaho ārakkhā paribhogo vipāko cāti pañcasupi ṭhānesu tikhiṇataradukkhānubandhatāya savighātattā saupāyāsattā kiṃ tuyhaṃ pañcakaṭukena pañcakāmaguṇarasena pītena? 453964,106,4481,56,61,1,44,5,Idāni vuttamevatthaṃ pākaṭataraṃ karontī āha– 453965,106,4481,62,78,1,74,9,"‘‘ sabbā hi kāmaratiyo, kaṭukatarā pañcakaṭukenā’’ ti , ativiya kaṭukatarāti attho. " 453966,106,4482,2,14,1,96,11,Ye {pariḷāhā}ti ye kāmā sampati kilesapariḷāhena āyatiṃ vipākapariḷāhena ca sapariḷāhā mahāvighātā. 453967,106,4482,15,30,1,120,14,Jalitā kuthitā kampitā {santāpitā}ti ekādasahi aggīhi pajjalitā pakkuthitā ca hutvā taṃsamaṅgīnaṃ kampanakā santāpanakā ca. 453968,106,4483,2,6,1,37,3,{Asapattamhī}ti sapattarahite nekkhamme. 453969,106,4483,7,11,1,24,3,{Samāne}ti sante vijjamāne. 453970,106,4483,12,32,1,72,11,"‘‘ Bahusapattā’’ ti vatvā yehi bahū sapattā, te dassetuṃ‘‘ rājaggī’’ tiādi vuttaṃ. " 453971,106,4483,33,47,1,114,14,Rājūhi ca agginā ca corehi ca udakena ca dāyādādiappiyehi ca rājaggicoraudakappiyehi sādhāraṇato tesvevopamā vuttā. 453972,106,4484,2,13,1,107,10,Yesu {vadhabandho}ti yesu kāmesu kāmanimittaṃ maraṇapothanādiparikkileso andubandhanādibandho ca hotīti attho. 453973,106,4484,14,18,1,43,3,{Kāmesū}tiādi vuttassevatthassa pākaṭakaraṇaṃ. 453974,106,4484,19,24,1,28,4,Tattha {hī}ti hetuatthe nipāto. 453975,106,4484,25,36,1,85,10,"Yasmā kāmesu kāmahetu ime sattā vadhabandhanadukkhāni anubhavanti pāpuṇanti, tasmā āha–" 453976,106,4484,37,50,1,49,8,"‘‘ asakāmā’’ ti, kāmā nāmete asanto hīnā lāmakāti attho." 453977,106,4484,51,62,1,30,6,"‘‘ Ahakāmā’’ ti vā pāṭho, so evattho. " 453978,106,4484,63,74,1,56,7,Ahāti hi lāmakapariyāyo‘‘ ahalokitthiyo nāmā’’ tiādīsu viya. 453979,106,4485,2,6,1,19,2,{Ādīpitā}ti pajjalitā. 453980,106,4485,7,12,1,26,4,{Tiṇukkā}ti tiṇehi katā ukkā. 453981,106,4485,13,34,1,114,17,"Dahanti ye te {muñcantī}ti ye sattā te kāme na muñcanti, aññadatthu gaṇhanti, te dahantiyeva, sampati āyatiñca jhāpenti. " 453982,106,4486,2,19,1,134,16,Mā appakassa {hetū}ti pupphassādasadisassa parittakassa kāmasukhassa hetu vipulaṃ uḷāraṃ paṇītañca lokuttaraṃ sukhaṃ mā jahi mā chaḍḍehi. 453983,106,4486,20,48,1,180,22,Mā puthulomova baḷisaṃ {gilitvā}ti āmisalobhena baḷisaṃ gilitvā byasanaṃ pāpuṇanto‘‘ puthulomo’’ ti laddhanāmo maccho viya kāme apariccajitvā mā pacchā vihaññasi pacchā vighāṭaṃ āpajjasi. 453984,106,4487,2,32,1,224,26,"Sunakhova {saṅkhalābaddho}ti yathā gaddulena baddho sunakho gaddulabandhena thambhe upanibaddho aññato gantuṃ asakkonto tattheva paribbhamati, evaṃ tvaṃ kāmataṇhāya baddho, idāni kāmaṃ yadipi kāmesu tāva damassu indriyāni damehi. " 453985,106,4487,33,45,1,66,9,"Kāhinti khu taṃ kāmā, chātā sunakhaṃva {caṇḍālā}ti {khū}ti nipātamattaṃ. " 453986,106,4487,46,61,1,107,14,"Te pana kāmā taṃ tathā karissanti, yathā chātajjhattā sapākā sunakhaṃ labhitvā anayabyasanaṃ pāpentīti attho. " 453987,106,4488,2,17,1,100,11,Aparimitañca dukkhan ti aparimāṇaṃ‘‘ ettakan’’ ti paricchindituṃ asakkuṇeyyaṃ nirayādīsu kāyikaṃ dukkhaṃ. 453988,106,4488,18,28,1,87,9,Bahūni ca {cittadomanassānī}ti citte labbhamānāni bahūni anekāni domanassāni cetodukkhāni. 453989,106,4488,29,32,1,26,2,{Anubhohisī}ti anubhavissasi. 453990,106,4488,33,40,1,45,5,"{Kāmayutto}ti kāmehi yutto, te appaṭinissajjanto. " 453991,106,4488,41,51,1,76,9,Paṭinissaja addhuve {kāme}ti addhuvehi aniccehi kāmehi vinissaja apehīti attho. 453992,106,4489,2,31,1,233,25,"Jarāmaraṇabyādhigahitā , sabbā sabbattha {jātiyo}ti yasmā hīnādibhedabhinnā sabbattha bhavādīsu jātiyo jarāmaraṇabyādhinā ca gahitā, tehi aparimuttā, tasmā ajaramhi nibbāne vijjamāne jarādīhi aparimuttehi kāmehi kiṃ tava payojananti yojanā. " 453993,106,4490,2,22,1,148,16,Evaṃ nibbānaguṇadassanamukhena kāmesu bhavesu ca ādīnavaṃ pakāsetvā idāni nibbattitaṃ nibbānaguṇameva pakāsentī‘‘ idamajaran’’ tiādinā dve gāthā abhāsi. 453994,106,4490,23,33,1,88,10,Tattha idamajaran ti idamevekaṃ attani jarābhāvato adhigatassa ca jarābhāvahetuto ajaraṃ. 453995,106,4490,34,40,1,32,5,Idamamaran ti etthāpi eseva nayo. 453996,106,4490,41,47,1,63,6,Idamajarāmaran ti tadubhayamekajjhaṃ katvā thomanāvasena vadati. 453997,106,4490,48,55,1,74,7,Padan ti vaṭṭadukkhato muccitukāmehi pabbajitabbato paṭipajjitabbato padaṃ. 453998,106,4490,56,61,1,42,5,Sokahetūnaṃ abhāvato sokābhāvato ca asokaṃ. 453999,106,4490,62,64,1,34,2,Sapattakaradhammābhāvato asapattaṃ. 454000,106,4490,65,67,1,32,2,Kilesasambādhābhāvato asambādhaṃ. 454001,106,4490,68,72,1,50,4,Khalitasaṅkhātānaṃ duccaritānaṃ abhāvena akhalitaṃ. 454002,106,4490,73,80,1,60,6,Attānuvādādibhayānaṃ vaṭṭabhayassa ca sabbaso abhāvā abhayaṃ. 454003,106,4490,81,85,1,48,4,Dukkhūpatāpassa kilesassāpi abhāvena nirupatāpaṃ. 454004,106,4490,86,90,1,47,4,Sabbametaṃ amatamahānibbānameva sandhāya vadati. 454005,106,4490,91,108,1,101,13,Tañhi sā anussavādisiddhena ākārena attano upaṭṭhahantī tesaṃ paccakkhato dassentī viya‘‘ idan’’ ti avoca. 454006,106,4491,2,19,1,134,16,Avigatamidaṃ bahūhi amatan ti idaṃ amataṃ nibbānaṃ bahūhi anantaaparimāṇehi buddhādīhi ariyehi adhigataṃ ñātaṃ attano paccakkhaṃ kataṃ. 454007,106,4491,20,36,1,113,15,"Na kevalaṃ tehi adhigatameva sandhāya vadati, atha kho ajjāpi ca labhanīyaṃ idānipi adhigamanīyaṃ adhigantuṃ sakkā. " 454008,106,4491,37,63,1,152,20,"Kena labhanīyanti āha‘‘ yo yoniso payuñjatī’’ ti, yo puggalo yoniso upāyena satthārā dinnaovāde ṭhatvā yuñjati sammāpayogañca karoti, tena labhanīyanti yojanā. " 454009,106,4491,64,86,1,122,19,"Na ca sakkā {aghaṭamānenā}ti yo pana yoniso na payuñjati, tena aghaṭamānena na ca sakkā, kadācipi laddhuṃ na sakkāyevāti attho. " 454010,106,4492,2,17,1,135,14,Evaṃ bhaṇati {sumedhā}ti evaṃ vuttappakārena sumedhā rājakaññā saṃsāre attano saṃvegadīpaniṃ kāmesu nibbedhabhāginiṃ dhammakathaṃ katheti. 454011,106,4492,18,26,1,78,7,Saṅkhāragate ratiṃ {alabhamānā}ti aṇumattepi saṅkhārapavatte abhiratiṃ avindantī. 454012,106,4492,27,33,1,54,6,Anunentī anikarattan ti anikarattaṃ rājānaṃ saññāpentī. 454013,106,4492,34,47,1,77,12,Kese ca chamaṃ {khipī}ti attano khaggena chinne kese ca bhūmiyaṃ khipi chaḍḍesi. 454014,106,4493,2,13,1,79,10,Yācatassā pitaraṃ {so}ti so anikaratto assā sumedhāya pitaraṃ koñcarājānaṃ yācati. 454015,106,4493,14,40,1,190,19,"Kinti yācatīti āha‘‘ vissajjetha sumedhaṃ, pabbajituṃ vimokkhasaccadassā’’ ti, sumedhaṃ rājaputtiṃ pabbajituṃ vissajjetha, sā ca pabbajitvā vimokkhasaccadassā aviparītanibbānadassāvinī hotūti attho. " 454016,106,4494,2,11,1,92,7,{Sokabhayabhītā}ti ñātiviyogādihetuto sabbasmāpi saṃsārabhayato bhītā ñāṇuttaravasena utrāsitā. 454017,106,4494,12,26,1,101,11,"{Sikkhamānāyā}ti sikkhamānāya samānāya cha abhiññā sacchikatā, tato eva aggaphalaṃ arahattaṃ sacchikataṃ. " 454018,106,4495,2,16,1,119,12,"Acchariyamabbhutaṃ taṃ, nibbānaṃ āsi {rājakaññāyā}ti rājaputtiyā sumedhāya kilesehi parinibbānaṃ acchariyaṃ abbhutañca āsi. " 454019,106,4495,17,39,1,189,18,"Chaḷabhiññāva siddhiyā kathanti ce pubbenivāsacaritaṃ, yathā byākari pacchime {kāle}ti, pacchime khandhaparinibbānakāle attano pubbenivāsapariyāpannacaritaṃ yathā byākāsi, tathā taṃ jānitabbanti. " 454020,106,4496,2,18,1,85,11,"Pubbenivāsaṃ pana tāya yathā byākataṃ, taṃ dassetuṃ‘‘ bhagavati koṇāgamane’’ tiādi vuttaṃ. " 454021,106,4496,19,27,1,68,7,Tattha bhagavati {koṇāgamane}ti koṇāgamane sammāsambuddhe loke uppanne. 454022,106,4496,28,36,1,68,6,Saṅghārāmamhi {navanivesamhī}ti saṅghaṃ uddissa abhinavanivesite ārāme. 454023,106,4496,37,54,1,125,15,"Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ {adāsimhā}ti dhanañjānī khemā ahañcāti mayaṃ tisso sakhiyo ārāmaṃ saṅghassa vihāradānaṃ adamha. " 454024,106,4497,2,43,1,345,37,"Dasakkhattuṃ satakkhattun ti tassa vihāradānassa ānubhāvena dasavāre devesu upapajimha, tato manussesu upapajjitvā puna satakkhattuṃ devesu upapajjimha, tatopi manussesu upapajjitvā puna dasasatakkhattuṃ sahassavāraṃ devesu upapajjimha, tatopi manussesu upapajjitvā puna satāni satakkhattuṃ dasasahassavāre devesu upapajjimha, ko pana vādo manussesu. " 454025,106,4497,44,53,1,81,8,"Evaṃ manussesu uppannavāresu kathāva natthi, anekasahassavāraṃ upapajjimhāti attho. " 454026,106,4498,2,14,1,101,11,Devesu mahiddhikā {ahumhā}ti devesu upapannakāle tasmiṃ tasmiṃ devanikāye mahiddhikā mahānubhāvā ahumha. 454027,106,4498,15,24,1,72,8,Mānusakamhi ko pana {vādo}ti manussattalābhe mahiddhikatāya kathāva natthi. 454028,106,4498,25,43,1,114,13,"Idāni tameva manussattabhāve ukkaṃsataṃ mahiddhikataṃ dassentī‘‘ sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsin’’ ti āha. " 454029,106,4498,44,56,1,96,10,"Tattha cakkaratanādīni satta ratanāni etassa santīti sattaratano, cakkavattī, tassa sattaratanassa. " 454030,106,4498,57,68,1,124,9,Chadosarahitā pañcakalyāṇā atikkantamanussavaṇṇā apattadibbavaṇṇāti evamādiguṇasamannāgamena itthīsu ratanabhūtā ahaṃ ahosiṃ. 454031,106,4499,2,19,1,114,15,"So {hetū}ti yaṃ taṃ koṇāgamanassa bhagavato kāle saṅghassa vihāradānaṃ kataṃ, so yathāvuttāya dibbasampattiyā ca hetu. " 454032,106,4499,20,27,1,47,7,So pabhavo taṃ mūlan ti tasseva pariyāyavacanaṃ. 454033,106,4499,28,38,1,68,9,Sāva sāsane {khantī}ti sā eva idha satthusāsane dhamme nijjhānakkhantī. 454034,106,4499,39,57,1,177,17,"Taṃ paṭhamasamodhānan ti tadeva satthusāsanadhammena paṭhamaṃ samodhānaṃ paṭhamo samāgamo, tadeva satthusāsanadhamme abhiratāya pariyosāne nibbānanti phalūpacārena kāraṇaṃ vadati. " 454035,106,4499,58,69,1,102,11,Imā pana catasso gāthā theriyā apadānassa vibhāvanavasena pavattattā apadānapāḷiyampi saṅgahaṃ āropitā. 454036,106,4500,2,18,1,114,14,"Osānagāthāya evaṃ {karontī}ti yathā mayā purimattabhāve etarahi ca kataṃ paṭipannaṃ, evaṃ aññepi karonti paṭipajjanti. " 454037,106,4500,19,23,1,21,4,Ke evaṃ karontīti āha– 454038,106,4500,24,53,1,180,19,"‘‘ ye saddahanti vacanaṃ anomapaññassā’’ ti, ñeyyapariyantikañāṇatāya paripuṇṇapaññassa sammāsambuddhassa vacanaṃ ye puggalā saddahanti‘‘ evametan’’ ti okappanti, te evaṃ karonti paṭipajjanti. " 454039,106,4500,54,72,1,104,12,"Idāni tāya ukkaṃsagatāya paṭipattiyā taṃ dassetuṃ‘‘ nibbindanti bhavagate, nibbinditvā virajjantī’’ ti vuttaṃ. " 454040,106,4500,73,102,1,245,25,"Tassattho– ye bhagavato vacanaṃ yāthāvato saddahanti, te visuddhipaṭipadaṃ paṭipajjantā sabbasmiṃ bhavagate tebhūmake saṅkhāre vipassanāpaññāya nibbindanti, nibbinditvā ca pana ariyamaggena sabbaso virajjanti, sabbasmāpi bhavagatā vimuccantīti attho. " 454041,106,4500,103,108,1,46,5,Virāge ariyamagge adhigate vimuttāyeva hontīti. 454042,106,4501,2,16,1,103,10,Evametā therikādayo sumedhāpariyosānā gāthāsabhāgena idha ekajjhaṃ saṅgahaṃ ārūḷhā‘‘ tisattatiparimāṇā’’ ti. 454043,106,4501,17,24,1,55,7,Bhāṇavārato pana dvādhikā chasatamattā theriyo gāthā ca. 454044,106,4501,25,73,1,427,35,"Tā sabbāpi yathā sammāsambuddhassa sāvikābhāvena ekavidhā, tathā asekhabhāvena ukkhittapalighatāya saṃkiṇṇaparikkhatāya abbūḷhesikatāya niraggalatāya pannabhāratāya visaññuttatāya dasasu ariyavāsesu vuṭṭhavāsatāya ca, tathā hi tā pañcaṅgavippahīnā chaḷaṅgasamannāgatā ekārakkhā caturāpassenā paṇunnapaccekasaccā samavayasaṭṭhesanā anāvilasaṅkappā passaddhakāyasaṅkhārā suvimuttacittā suvimuttapaññā cāti evamādinā( dī. ni.3.360) nayena ekavidhā. " 454045,106,4502,2,4,1,33,2,Sammukhāparammukhābhedato duvidhā. 454046,106,4502,5,16,1,92,10,"Yā hi satthudharamānakāle ariyāya jātiyā jātā mahāpajāpatigotamiādayo, tā sammukhāsāvikā nāma. " 454047,106,4502,17,32,1,163,14,"Yā pana bhagavato khandhaparinibbānato pacchā adhigatavisesā, tā satipi satthudhammasarīrassa paccakkhabhāve satthusarīrassa apaccakkhabhāvato parammukhāsāvikā nāma. " 454048,106,4502,33,35,1,44,2,Tathā ubhatobhāgavimuttipaññāvimuttitāvasena. 454049,106,4502,36,40,1,43,4,Idha pāḷiyāgatā pana ubhatobhāgavimuttāyeva. 454050,106,4502,41,43,1,29,2,Tathā sāpadānanāpadānabhedato. 454051,106,4502,44,57,1,135,12,"Yāsañhi purimesu sammāsambuddhesu paccekabuddhesu sāvakabuddhesu vā puññakiriyāvasena katādhikāratāsaṅkhātaṃ atthi apadānaṃ, tā sāpadānā. " 454052,106,4502,58,64,1,28,5,"Yāsaṃ taṃ natthi, tā nāpadānā. " 454053,106,4502,65,70,1,62,5,Tathā satthuladdhūpasampadā saṅghato laddhūpasampadāti duvidhā. 454054,106,4502,71,78,1,121,7,Garudhammapaṭiggahaṇamhi laddhūpasampadā mahāpajāpatigotamī satthusantikāva laddhūpasampadattā satthuladdhūpasampadā nāma. 454055,106,4502,79,83,1,37,4,Sesā sabbāpi saṅghato laddhūpasampadā. 454056,106,4502,84,88,1,49,4,Tāpi ekatoupasampannā ubhatoupasampannāti duvidhā. 454057,106,4502,89,105,1,160,15,"Tattha yā tā mahāpajāpatigotamiyā saddhiṃ nikkhantā pañcasatā sākiyāniyo, tā ekatoupasampannā bhikkhusaṅghato eva laddhūpasampadattā mahāpajāpatigotamiṃ ṭhapetvā. " 454058,106,4502,106,110,1,50,4,Itarā ubhatoupasampannā ubhatosaṅghe upasampadattā. 454059,106,4503,2,9,1,53,6,Ehibhikkhuduko viya ehibhikkhuniduko idha na labbhati. 454060,106,4503,10,11,1,5,1,Kasmā? 454061,106,4503,12,16,1,40,4,Bhikkhunīnaṃ tathā upasampadāya abhāvato. 454062,106,4503,17,25,1,62,8,Yadi evaṃ yaṃ taṃ therigāthāya subhaddāya kuṇḍalakesāya vuttaṃ– 454063,106,4504,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Nihacca jāṇuṃ vanditvā, sammukhā añjaliṃ akaṃ; " 454064,106,4505,2,19,1,44,8,"Ehi bhaddeti maṃ avaca, sā me āsūpasampadā’’ ti.( therīgā.109); " 454065,106,4506,2,4,1,15,2,Tathā apadānepi– 454066,106,4507,2,11,1,36,7,"‘ ‘ Āyācito tadā āha, ehi bhaddeti nāyako; " 454067,106,4508,2,21,1,44,5,"Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasan’’ ti.( apa. therī2.3.44); " 454068,106,4509,2,5,1,12,2,Taṃ kathanti? 454069,106,4509,6,12,1,55,5,Nayidaṃ ehibhikkhunibhāvena upasampadaṃ sandhāya vuttaṃ. 454070,106,4509,13,24,1,74,10,"Upasampadāya pana hetubhāvato yā satthu āṇatti, sā me āsūpasampadāti vuttaṃ. " 454071,106,4510,2,21,1,130,15,"Tathā hi vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ‘‘ ehi, bhadde, bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajja upasampajjassūti maṃ avoca āṇāpesi. " 454072,106,4510,22,33,1,63,9,Sā satthu āṇā mayhaṃ upasampadāya kāraṇattā upasampadā ahosī’’ ti. 454073,106,4510,34,39,1,53,5,Eteneva apadānagāthāyapi attho saṃvaṇṇitoti daṭṭhabbo. 454074,106,4511,2,8,1,54,6,Evampi bhikkhunivibhaṅge ehi bhikkhunīti idaṃ kathanti? 454075,106,4511,9,17,1,108,8,Ehibhikkhunibhāvena bhikkhunīnaṃ upasampadāya asabhāvajotanavacanaṃ tathā upasampadāya bhikkhunīnaṃ abhāvato. 454076,106,4511,18,26,1,55,7,"Yadi evaṃ, kathaṃ ehibhikkhunīti vibhaṅge niddeso katoti? " 454077,106,4511,27,28,1,27,1,Desanānayasotapatitabhāvena. 454078,106,4511,29,36,1,63,7,Ayañhi sotapatitatā nāma katthaci labbhamānassāpi anāhaṭaṃ hoti. 454079,106,4512,2,20,1,126,11,Yathā abhidhamme manodhātuniddese( dha. sa.566-567) labbhamānampi jhānaṅgaṃ pañcaviññāṇasotapatitatāya na uddhaṭaṃ katthaci desanāya asambhavato. 454080,106,4512,21,29,1,80,7,"Yathā tattheva vatthuniddese hadayavatthu, katthaci alabbhamānassāpi gahaṇavasena. " 454081,106,4512,30,32,1,23,2,Tathā ṭhitakappiniddese. 454082,106,4512,33,34,1,7,1,Yathāha– 454083,106,4513,2,8,1,28,5,‘ ‘ Katamo ca puggalo ṭhitakappī? 454084,106,4513,9,41,1,167,19,"Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya, yāvāyaṃ puggalo na sotāpattiphalaṃ sacchikarotī’’ ti( pu. pa.17). " 454085,106,4514,2,19,1,170,15,"Evamidhāpi alabbhamānagahaṇavasena veditabbaṃ, parikappavacanañhetaṃ sace bhagavā bhikkhunibhāvayogyaṃ kañci mātugāmaṃ ehi bhikkhunīti vadeyya, evampi bhikkhunibhāvo siyāti. " 454086,106,4514,20,26,1,36,6,Kasmā pana bhagavā evaṃ na kathesīti? 454087,106,4514,27,30,1,29,3,Tathā katādhikārānaṃ abhāvato. 454088,106,4514,31,70,1,190,26,"Ye pana‘‘ anāsannasannihitabhāvato’’ ti kāraṇaṃ vatvā‘‘ bhikkhū eva hi satthu āsannacārī sadā sannihitāva, tasmā te‘ ehibhikkhū’ ti vattabbataṃ arahanti, na bhikkhuniyo’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ. " 454089,106,4514,71,74,1,52,3,Satthu āsannadūrabhāvassa bhabbābhabbabhāvāsiddhattā. 454090,106,4514,75,77,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā– 454091,106,4515,2,43,1,277,33,"‘ ‘ Saṅghāṭikaṇṇe cepi, bhikkhave, bhikkhu gahetvā piṭṭhito piṭṭhito anubandho assa pade padaṃ nikkhipanto, so ca hoti abhijjhālu kāmesu tibbasārāgo byāpannacitto paduṭṭhamanasaṅkappo muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo , atha kho so ārakāva mayhaṃ, ahañca tassa. " 454092,106,4515,44,47,1,14,3,Taṃ kissa hetu? 454093,106,4515,48,62,1,74,11,"Dhammañhi so, bhikkhave, bhikkhu na passati, dhammaṃ apassanto na maṃ passati." 454094,106,4516,2,12,1,46,7,"‘ ‘ Yojanasate cepi so, bhikkhave, bhikkhu vihareyya. " 454095,106,4516,13,36,1,185,21,"So ca hoti anabhijjhālu kāmesu na tibbasārāgo abyāpannacitto appaduṭṭhamanasaṅkappo upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo, atha kho so santikeva mayhaṃ, ahañca tassa. " 454096,106,4516,37,40,1,14,3,Taṃ kissa hetu? 454097,106,4516,41,61,1,70,10,"Dhammañhi so, bhikkhave, bhikkhu passati, dhammaṃ passanto maṃ passatī’’ ti( itivu.92). " 454098,106,4517,2,7,1,44,5,Tasmā akāraṇaṃ desato satthu āsannānāsannatā. 454099,106,4517,8,13,1,50,5,Akatādhikāratāya pana bhikkhunīnaṃ tattha ayogyatā. 454100,106,4517,14,16,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454101,106,4517,17,26,1,36,5,‘‘ ehibhikkhuniduko idha na labbhatī’’ ti. 454102,106,4517,27,29,1,12,2,Evaṃ duvidhā. 454103,106,4518,2,8,1,44,4,"Aggasāvikā , mahāsāvikā, pakatisāvikāti tividhā. " 454104,106,4518,9,18,1,58,8,"Tattha khemā, uppalavaṇṇāti imā dve theriyo aggasāvikā nāma. " 454105,106,4518,19,36,1,202,17,Kāmaṃ sabbāpi khīṇāsavattheriyo sīlasuddhiādike sampādentiyo catūsu satipaṭṭhānesu supaṭṭhitacittā sattabojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvetvā maggapaṭipāṭiyā anavasesato kilese khepetvā aggaphale patiṭṭhahanti. 454106,106,4518,37,58,1,264,19,"Tathāpi yathā saddhāvimuttato diṭṭhippattassa paññāvimuttato ca ubhatobhāgavimuttassa pubbabhāgabhāvanāvisesasiddho icchito viseso, evaṃ abhinīhāramahantatāpubbayogamahantatāhisasantāne sātisayaguṇavisesassa nipphāditattā sīlādīhi guṇehi mahantā sāvikāti mahāsāvikā. " 454107,106,4518,59,86,1,335,26,Tesuyeva pana bodhipakkhiyadhammesu pāmokkhabhāvena dhurabhūtānaṃ sammādiṭṭhisammāsamādhīnaṃ sātisayakiccānubhāvanibbattiyā kāraṇabhūtāya tajjābhinīhāratāya sakkaccaṃ nirantaraṃ cirakālasambhūtāya sammāpaṭipattiyā yathākkamaṃ paññāya samādhimhi ca ukkaṃsapāramippattiyā savisesaṃ sabbaguṇehi aggabhāve ṭhitattā tā dvepi aggasāvikā nāma. 454108,106,4518,87,97,1,135,10,Mahāpajāpatigotamiādayo pana abhinīhāramahantatāya pubbayogamahantatāya ca paṭiladdhaguṇavisesavasena mahatiyo sāvikāti mahāsāvikā nāma. 454109,106,4518,98,108,1,94,10,Itarā therikā tissā vīrā dhīrāti evamādikā abhinīhāramahantatādīnaṃ abhāvena pakatisāvikā nāma. 454110,106,4518,109,124,1,102,14,"Tā pana aggasāvikā viya mahāsāvikā viya ca na parimitā, atha kho anekasatāni anekasahassāni veditabbāni. " 454111,106,4518,125,129,1,32,3,Evaṃ aggasāvikādibhedato tividhā. 454112,106,4518,130,133,1,38,3,Tathā suññatavimokkhādibhedato tividhā. 454113,106,4519,2,4,1,30,2,Paṭipadādivibhāgena catubbidhā. 454114,106,4519,5,7,1,32,2,Indriyādhikavibhāgena pañcavidhā. 454115,106,4519,8,11,1,39,3,Tathā paṭipattiyādivibhāgena pañcavidhā. 454116,106,4519,12,14,1,33,2,Animittavimuttādivasena chabbidhā. 454117,106,4519,15,17,1,27,2,Adhimuttibhedena sattavidhā. 454118,106,4519,18,20,1,35,2,Dhurapaṭipadādivibhāgena aṭṭhavidhā. 454119,106,4519,21,25,1,39,4,Vimuttivibhāgena navavidhā dasavidhā ca. 454120,106,4519,26,38,1,108,11,"Tā panetā yathāvuttena dhurabhedena vibhajjamānā vīsati honti, paṭipadāvibhāgena vibhajjamānā cattālīsa honti. " 454121,106,4519,39,45,1,58,6,Puna paṭipadābhedena dhurabhedena vibhajjamānā asīti honti. 454122,106,4519,46,53,1,79,7,Atha vā suññatāvimuttādivibhāgena vibhajjamānā cattālīsādhikāni dvesatāni honti. 454123,106,4519,54,59,1,68,5,Puna indriyādhikavibhāgena vibhajjamānā dvisatuttarasahassaṃ hontīti. 454124,106,4519,60,66,1,68,6,Evametāsaṃ therīnaṃ attano guṇavaseneva anekabhedabhinnatā veditabbā. 454125,106,4519,67,76,1,89,8,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana heṭṭhā theragāthāsaṃvaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva gahetabboti. " 454126,106,4520,2,4,1,33,2,Sumedhātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 454127,106,4521,2,4,1,26,2,Mahānipātavaṇṇanā niṭṭhitā. 454128,106,4522,2,2,1,13,1,Nigamanagāthā 454129,106,4523,2,6,1,11,2,Ettāvatā ca– 454130,106,4524,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Ye te sampannasaddhammā, dhammarājassa satthuno; " 454131,106,4525,2,8,1,40,5,"Orasā mukhajā puttā, dāyādā dhammanimmitā." 454132,106,4526,2,8,1,36,4,"‘ ‘ Sīlādiguṇasampannā, katakiccā anāsavā; " 454133,106,4527,2,7,1,38,4,"Subhūtiādayo therā, theriyo therikādayo." 454134,106,4528,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tehi yā bhāsitā gāthā, aññabyākaraṇādinā; " 454135,106,4529,2,9,1,42,6,"Tā sabbā ekato katvā, theragāthāti saṅgahaṃ." 454136,106,4530,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Āropesuṃ mahātherā, therīgāthāti tādino; " 454137,106,4531,2,7,1,43,4,"Tāsaṃ atthaṃ pakāsetuṃ, porāṇaṭṭhakathānayaṃ." 454138,106,4532,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Nissāya yā samāraddhā, atthasaṃvaṇṇanā mayā; " 454139,106,4533,2,9,1,48,6,"Sā tattha paramatthānaṃ, tattha tattha yathārahaṃ." 454140,106,4534,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Pakāsanā paramatthadīpanī, nāma nāmato; " 454141,106,4535,2,6,1,40,3,"Sampattā pariniṭṭhānaṃ, anākulavinicchayā; " 454142,106,4536,2,6,1,36,3,"Dvānavutiparimāṇā , pāḷiyā bhāṇavārato." 454143,106,4537,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Iti taṃ saṅkharontena, yaṃ taṃ adhigataṃ mayā; " 454144,106,4538,2,7,1,42,4,"Puññaṃ tassānubhāvena, lokanāthassa sāsanaṃ." 454145,106,4539,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Ogāhetvā visuddhāya, sīlādipaṭipattiyā; " 454146,106,4540,2,7,1,39,4,"Sabbepi dehino hontu, vimuttirasabhāgino." 454147,106,4541,2,10,1,45,5,"‘ ‘ Ciraṃ tiṭṭhatu lokasmiṃ, sammāsambuddhasāsanaṃ; " 454148,106,4542,2,9,1,43,6,"Tasmiṃ sagāravā niccaṃ, hontu sabbepi pāṇino." 454149,106,4543,2,11,1,38,6,"‘ ‘ Sammā vassatu kālena, devopi jagatīpati; " 454150,106,4544,2,10,1,44,5,"Saddhammanirato lokaṃ, dhammeneva pasāsatū’’ ti. " 454151,106,4545,2,3,1,50,2,Badaratitthavihāravāsinā ācariyadhammapālattherena 454152,106,4546,2,2,1,4,1,Katā 454153,106,4547,2,5,1,38,3,Therīgāthānaṃ atthasaṃvaṇṇanā niṭṭhitā. 454154,106,4548,2,4,1,29,2,Therīgāthā-aṭṭhakathā niṭṭhitāniṭṭhitā 454155,107,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa 454156,107,2,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye 454157,107,3,2,2,1,17,1,Apadāna-aṭṭhakathā 454158,107,4,2,5,1,0,1,( Paṭhamo bhāgo) 454159,107,5,2,2,1,17,1,Ganthārambhakathā 454160,107,6,2,10,1,45,4,"Vanditvā sirasā seṭṭhaṃ, buddhamappaṭipuggalaṃ; " 454161,107,7,2,6,1,42,3,"Ñeyyasāgaramuttiṇṇaṃ , tiṇṇaṃ saṃsārasāgaraṃ. " 454162,107,8,2,9,1,46,6,"Tatheva paramaṃ santaṃ, gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ; " 454163,107,9,2,7,1,48,4,"Bhavābhavakaraṃ suddhaṃ, dhammaṃ sambuddhapūjitaṃ. " 454164,107,10,2,8,1,46,5,"Tatheva anaghaṃ saṅghaṃ, asaṅgaṃ saṅghamuttamaṃ; " 454165,107,11,2,6,1,43,3,"Uttamaṃ dakkhiṇeyyānaṃ, santindriyamanāsavaṃ. " 454166,107,12,2,9,1,37,5,"Katena tassa etassa, paṇāmena visesato; " 454167,107,13,2,7,1,39,4,"Ratanattaye visesena, visesassādarena me. " 454168,107,14,2,7,1,40,4,"Therehi dhīradhīrehi, āgamaññūhi viññubhi;" 454169,107,15,2,12,1,43,6,"‘ ‘ Apadānaṭṭhakathā bhante, kātabbā’’ ti visesato. " 454170,107,16,2,6,1,38,3,"Punappunādareneva , yācitohaṃ yasassibhi; " 454171,107,17,2,6,1,37,3,"Tasmāhaṃ sāpadānassa, apadānassasesato. " 454172,107,18,2,6,1,38,3,"Visesanayadīpassa , dīpissaṃ piṭakattaye; " 454173,107,19,2,7,1,42,4,"Yathā pāḷinayeneva, atthasaṃvaṇṇanaṃ subhaṃ. " 454174,107,20,2,10,1,46,6,"Kena kattha kadā cetaṃ, bhāsitaṃ dhammamuttamaṃ; " 454175,107,21,2,9,1,46,6,"Kimatthaṃ bhāsitañcetaṃ, etaṃ vatvā vidhiṃ tato. " 454176,107,22,2,6,1,42,3,"Nidānesu kosallatthaṃ, sukhuggahaṇadhāraṇaṃ; " 454177,107,23,2,9,1,45,6,"Tasmā taṃ taṃ vidhiṃ vatvā, pubbāparavisesitaṃ. " 454178,107,24,2,8,1,39,4,"Purā sīhaḷabhāsāya, porāṇaṭṭhakathāya ca; " 454179,107,25,2,9,1,47,6,"Ṭhapitaṃ taṃ na sādheti, sādhūnaṃ icchiticchitaṃ. " 454180,107,26,2,6,1,40,3,"Tasmā tamupanissāya, porāṇaṭṭhakathānayaṃ; " 454181,107,27,2,7,1,46,4,"Vivajjetvā viruddhatthaṃ, visesatthaṃ pakāsayaṃ; " 454182,107,28,2,6,1,46,3,"Visesavaṇṇanaṃ seṭṭhaṃ, karissāmatthavaṇṇananti. " 454183,107,29,2,2,1,11,1,Nidānakathā 454184,107,30,2,58,1,343,42,"‘ ‘ Kena kattha kadā cetaṃ, bhāsitaṃ dhammamuttaman’’ ti ca,‘‘ karissāmatthavaṇṇanan’’ ti ca paṭiññātattā sā panāyaṃ apadānassatthavaṇṇanā dūrenidānaṃ, avidūrenidānaṃ, santikenidānanti imāni tīṇi nidānāni dassetvā vaṇṇiyamānā ye naṃ suṇanti, tehi samudāgamato paṭṭhāya viññātattā yasmā suṭṭhu viññātā nāma hoti, tasmā naṃ tāni nidānāni dassetvāva vaṇṇayissāma. " 454185,107,31,2,9,1,54,7,Tattha ādito tāva tesaṃ nidānānaṃ paricchedo veditabbo. 454186,107,31,10,24,1,146,13,"Dīpaṅkarapādamūlasmiñhi katābhinīhārassa mahāsattassa yāva vessantarattabhāvā cavitvā tusitapure nibbatti, tāva pavatto kathāmaggo dūrenidānaṃ nāma. " 454187,107,31,25,37,1,105,11,"Tusitabhavanato pana cavitvā yāva bodhimaṇḍe sabbaññutappatti, tāva pavatto kathāmaggo avidūrenidānaṃ nāma. " 454188,107,31,38,48,1,81,10,Santikenidānaṃ pana tesu tesu ṭhānesu viharato tasmiṃ tasmiṃyeva ṭhāne labbhatīti. 454189,107,32,2,4,1,15,2,1 . Dūrenidānakathā 454190,107,33,2,16,1,121,13,Tatridaṃ dūrenidānaṃ nāma– ito kira kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake amaravatī nāma nagaraṃ ahosi. 454191,107,33,17,46,1,217,24,"Tattha sumedho nāma brāhmaṇo paṭivasati, ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā kulaparivaṭṭā, akkhitto anupakuṭṭho jātivādena, abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. " 454192,107,33,47,53,1,48,6,So aññaṃ kammaṃ akatvā brāhmaṇasippameva uggaṇhi. 454193,107,33,54,58,1,43,4,Tassa daharakāleyeva mātāpitaro kālamakaṃsu. 454194,107,33,59,99,1,249,28,"Athassa rāsivaḍḍhako amacco āyapotthakaṃ āharitvā suvaṇṇarajatamaṇimuttādibharite gabbhe vivaritvā‘‘ ettakaṃ te, kumāra, mātu santakaṃ, ettakaṃ pitu santakaṃ, ettakaṃ ayyakapayyakānan’’ ti yāva sattamā kulaparivaṭṭā dhanaṃ ācikkhitvā‘‘ etaṃ paṭipajjāhī’’ ti āha. " 454195,107,33,100,102,1,22,2,Sumedhapaṇḍito cintesi– 454196,107,33,103,139,1,236,29,"‘‘ imaṃ dhanaṃ saṃharitvā mayhaṃ pitupitāmahādayo paralokaṃ gacchantā ekakahāpaṇampi gahetvā na gatā, mayā pana gahetvā gamanakāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti, so rañño ārocetvā nagare bheriṃ carāpetvā mahājanassa dānaṃ datvā tāpasapabbajjaṃ pabbaji. " 454197,107,33,140,148,1,70,7,Imassa panatthassa āvibhāvatthaṃ imasmiṃ ṭhāne sumedhakathā kathetabbā . 454198,107,33,149,170,1,168,19,"Sā panesā kiñcāpi buddhavaṃse nirantaraṃ āgatāyeva, gāthābandhena pana āgatattā na suṭṭhu pākaṭā, tasmā taṃ antarantarā gāthāsambandhadīpakehi vacanehi saddhiṃ kathessāma. " 454199,107,34,2,2,1,12,1,Sumedhakathā 454200,107,35,2,31,1,171,20,"Kappasatasahassādhikānañhi catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake dasahi saddehi avivittaṃ‘‘ amaravatī’’ ti ca‘‘ amaran’’ ti ca laddhanāmaṃ nagaraṃ ahosi, yaṃ sandhāya buddhavaṃse vuttaṃ–" 454201,107,36,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; " 454202,107,37,2,8,1,41,5,"Amaraṃ nāma nagaraṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ; " 454203,107,38,2,20,1,45,5,"Dasahi saddehi avivittaṃ, annapānasamāyutan’’ ti.( bu. vaṃ.2.1-2); " 454204,107,39,2,33,1,248,26,Tattha dasahi saddehi avivittan ti hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena tāḷasaddena‘‘ asnātha pivatha khādathā’’ ti dasamena saddenāti imehi dasahi saddehi avivittaṃ ahosi. 454205,107,39,34,39,1,39,5,Tesaṃ pana saddānaṃ ekadesameva gahetvā– 454206,107,40,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Hatthisaddaṃ assasaddaṃ, bherisaṅkharathāni ca; " 454207,107,41,2,11,1,44,6,"Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositan’’ ti." 454208,107,41,12,12,1,0,0,– 454209,107,42,2,15,1,29,4,Buddhavaṃse ( bu. vaṃ.2.3-5) imaṃ gāthaṃ vatvā– 454210,107,43,2,8,1,45,4,"‘ ‘ Nagaraṃ sabbaṅgasampannaṃ, sabbakammamupāgataṃ; " 454211,107,44,2,5,1,38,2,"Sattaratanasampannaṃ , nānājanasamākulaṃ; " 454212,107,45,2,7,1,44,4,"Samiddhaṃ devanagaraṃva, āvāsaṃ puññakamminaṃ." 454213,107,46,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo; " 454214,107,47,2,5,1,38,2,"Anekakoṭisannicayo , pahūtadhanadhaññavā." 454215,107,48,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū; " 454216,107,49,2,12,1,44,7,"Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato’’ ti." 454217,107,49,13,15,1,6,1,– vuttaṃ; 454218,107,50,2,14,1,107,11,Athekadivasaṃ so sumedhapaṇḍito uparipāsādavaratale rahogato hutvā pallaṅkaṃ ābhujitvā nisinno evaṃ cintesi– 454219,107,50,15,51,1,264,26,"‘‘ punabbhave, paṇḍita, paṭisandhiggahaṇaṃ nāma dukkhaṃ, tathā nibbattanibbattaṭṭhāne sarīrassa bhedanaṃ, ahañca jātidhammo, jarādhammo, byādhidhammo, maraṇadhammo, evaṃbhūtena mayā ajātiṃ ajaraṃ abyādhiṃ amaraṇaṃ adukkhaṃ sukhaṃ sītalaṃ amatamahānibbānaṃ pariyesituṃ vaṭṭati. " 454220,107,50,52,62,1,67,8,Avassaṃ bhavato muccitvā nibbānagāminā ekena maggena bhavitabban’’ ti. 454221,107,50,63,65,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454222,107,51,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; " 454223,107,52,2,9,1,44,6,"Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṃ." 454224,107,53,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṃ tadā; " 454225,107,54,2,8,1,43,5,"Ajaraṃ amaraṃ khemaṃ, pariyesissāmi nibbutiṃ." 454226,107,55,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Yaṃnūnimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ; " 454227,107,56,2,7,1,44,4,"Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko." 454228,107,57,2,14,1,43,10,"‘ ‘ Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye; " 454229,107,58,2,11,1,47,6,"Pariyesissāmi taṃ maggaṃ, bhavato parimuttiyā’’ ti. " 454230,107,59,2,7,1,26,4,Tato uttaripi evaṃ cintesi– 454231,107,59,8,25,1,114,14,"‘‘ yathā hi loke dukkhassa paṭipakkhabhūtaṃ sukhaṃ nāma atthi, evaṃ bhave sati tappaṭipakkhena vibhavenāpi bhavitabbaṃ. " 454232,107,59,26,40,1,109,13,"Yathā ca uṇhe sati tassa vūpasamabhūtaṃ sītalampi atthi, evaṃ rāgaggiādīnaṃ vūpasamena nibbānenāpi bhavitabbaṃ. " 454233,107,59,41,63,1,189,19,"Yathā nāma pāpassa lāmakassa dhammassa paṭipakkhabhūto kalyāṇo anavajjabhūto dhammopi atthiyeva, evameva pāpikāya jātiyā sati sabbajātikhepanato ajātisaṅkhātena nibbānenāpi bhavitabbamevā’’ ti. " 454234,107,59,64,66,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454235,107,60,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṃ nāmapi vijjati; " 454236,107,61,2,7,1,41,4,"Evaṃ bhave vijjamāne, vibhavopicchitabbako." 454237,107,62,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṃ vijjati sītalaṃ; " 454238,107,63,2,7,1,47,4,"Evaṃ tividhaggi vijjante, nibbānampicchitabbakaṃ." 454239,107,64,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati; " 454240,107,65,2,10,1,44,5,"Evameva jāti vijjante, ajātipicchitabbakan’’ ti. " 454241,107,66,2,5,1,16,2,Aparampi cintesi– 454242,107,66,6,30,1,168,20,‘‘ yathā nāma gūtharāsimhi nimuggena purisena dūratova pañcavaṇṇapadumasañchannaṃ mahātaḷākaṃ disvā‘ katarena nu kho maggena ettha gantabban’ ti taṃ taḷākaṃ gavesituṃ yuttaṃ. 454243,107,66,31,42,1,58,9,"Yaṃ tassa agavesanaṃ, na so taḷākassa doso, purisasseva doso. " 454244,107,66,43,58,1,129,13,"Evaṃ kilesamaladhovane amatamahānibbānataḷāke vijjante yaṃ tassa agavesanaṃ, na so amatamahānibbānataḷākassa doso, purisasseva doso. " 454245,107,66,59,77,1,116,16,"Yathā ca corehi samparivārito puriso palāyanamagge vijjamānepi sace na palāyati, na so maggassa doso, purisasseva doso. " 454246,107,66,78,96,1,147,17,"Evameva kilesehi parivāretvā gahitassa purisassa vijjamāneyeva nibbānagāmimhi sive magge maggassa agavesanaṃ nāma na maggassa doso, purisasseva doso. " 454247,107,66,97,119,1,148,20,"Yathā ca byādhipīḷito puriso vijjamāne byādhitikicchake vejje sace taṃ vejjaṃ gavesitvā byādhiṃ na tikicchāpeti, na so vejjassa doso, purisasseva doso. " 454248,107,66,120,139,1,144,15,"Evameva yo kilesabyādhipīḷito kilesavūpasamamaggakovidaṃ vijjamānameva ācariyaṃ na gavesati, tasseva doso, na kilesavināsakassa ācariyassa doso’’ ti. " 454249,107,66,140,142,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454250,107,67,2,12,1,46,7,"‘ ‘ Yathā gūthagato puriso, taḷākaṃ disvāna pūritaṃ; " 454251,107,68,2,11,1,44,8,"Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso taḷākassa so." 454252,107,69,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Evaṃ kilesamaladhove, vijjante amatantaḷe; " 454253,107,70,2,10,1,42,7,"Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso amatantaḷe." 454254,107,71,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe; " 454255,107,72,2,11,1,42,8,"Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so." 454256,107,73,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Evaṃ kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe; " 454257,107,74,2,10,1,42,7,"Na gavesati taṃ maggaṃ, na doso sivamañjase." 454258,107,75,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Yathāpi byādhito puriso, vijjamāne tikicchake; " 454259,107,76,2,11,1,49,8,"Na tikicchāpeti taṃ byādhiṃ, na doso so tikicchake." 454260,107,77,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Evaṃ kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito; " 454261,107,78,2,14,1,47,9,"Na gavesati taṃ ācariyaṃ, na doso so vināyake’’ ti. " 454262,107,79,2,5,1,16,2,Aparampi cintesi– 454263,107,79,6,26,1,155,17,"‘‘ yathā maṇḍanakajātiko puriso kaṇṭhe āsattaṃ kuṇapaṃ chaḍḍetvā sukhaṃ gaccheyya, evaṃ mayāpi imaṃ pūtikāyaṃ chaḍḍetvā anapekkhena nibbānanagaraṃ pavisitabbaṃ. " 454264,107,79,27,60,1,252,29,"Yathā ca naranāriyo ukkārabhūmiyaṃ uccārapassāvaṃ katvā na taṃ ucchaṅgena vā ādāya, dussantena vā veṭhetvā gacchanti, jigucchamānā pana anapekkhāva, chaḍḍetvā gacchanti, evaṃ mayāpi imaṃ pūtikāyaṃ anapekkhena chaḍḍetvā amatanibbānanagaraṃ pavisituṃ vaṭṭati. " 454265,107,79,61,82,1,167,20,"Yathā ca nāvikā nāma jajjaraṃ nāvaṃ anapekkhāva chaḍḍetvā gacchanti, evaṃ ahampi imaṃ navahi vaṇamukhehi paggharantaṃ kāyaṃ chaḍḍetvā anapekkho nibbānapuraṃ pavisissāmi. " 454266,107,79,83,104,1,174,20,"Yathā ca puriso nānāratanāni ādāya corehi saddhiṃ maggaṃ gacchanto attano ratananāsabhayena te chaḍḍetvā khemaṃ maggaṃ gaṇhāti, evaṃ ayampi karajakāyo ratanavilopakacorasadiso. " 454267,107,79,105,126,1,163,17,"Sacāhaṃ ettha taṇhaṃ karissāmi, ariyamaggakusaladhammaratanaṃ me nassissati, tasmā mayā imaṃ corasadisaṃ kāyaṃ chaḍḍetvā amatamahānibbānanagaraṃ pavisituṃ vaṭṭatī’’ ti. " 454268,107,79,127,129,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454269,107,80,2,12,1,48,7,"‘ ‘ Yathāpi kuṇapaṃ puriso, kaṇṭhe baddhaṃ jigucchiya; " 454270,107,81,2,8,1,42,5,"Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṃvasī." 454271,107,82,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Tathevimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapasañcayaṃ; " 454272,107,83,2,7,1,44,4,"Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko." 454273,107,84,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṃ naranāriyo; " 454274,107,85,2,7,1,43,4,"Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā." 454275,107,86,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ; " 454276,107,87,2,9,1,49,6,"Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, vaccaṃ katvā yathā kuṭiṃ." 454277,107,88,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Yathāpi jajjaraṃ nāvaṃ, paluggaṃ udagāhiniṃ; " 454278,107,89,2,8,1,44,5,"Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā." 454279,107,90,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, navacchiddaṃ dhuvassavaṃ; " 454280,107,91,2,7,1,44,4,"Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, jiṇṇanāvaṃva sāmikā." 454281,107,92,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya; " 454282,107,93,2,7,1,47,4,"Bhaṇḍacchedabhayaṃ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati." 454283,107,94,2,10,1,35,6,"‘ ‘ Evameva ayaṃ kāyo, mahācorasamo viya; " 454284,107,95,2,10,1,43,5,"Pahāyimaṃ gamissāmi, kusalacchedanā bhayā’’ ti. " 454285,107,96,2,68,1,607,60,"Evaṃ sumedhapaṇḍito nānāvidhāhi upamāhi imaṃ nekkhammūpasaṃhitaṃ atthaṃ cintetvā sakanivesane aparimitabhogakkhandhaṃ heṭṭhā vuttanayena kapaṇaddhikādīnaṃ vissajjetvā mahādānaṃ datvā vatthukāme ca kilesakāme ca pahāya amaranagarato nikkhamitvā ekakova himavante dhammikaṃ nāma pabbataṃ nissāya assamaṃ katvā tattha paṇṇasālañca caṅkamañca māpetvā pañcahi nīvaraṇadosehi vajjitaṃ‘‘ evaṃ samāhite citte’’ tiādinā nayena vuttehi aṭṭhahi kāraṇaguṇehi samupetaṃ abhiññāsaṅkhātaṃ balaṃ āharituṃ tasmiṃ assamapade navadosasamannāgataṃ sāṭakaṃ pajahitvā, dvādasaguṇasamannāgataṃ vākacīraṃ nivāsetvā, isipabbajjaṃ pabbaji. " 454286,107,96,69,94,1,282,24,Evaṃ pabbajito aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ taṃ paṇṇasālaṃ pahāya dasaguṇasamannāgataṃ rukkhamūlaṃ upagantvā sabbaṃ dhaññavikatiṃ pahāya pavattaphalabhojano hutvā nisajjaṭṭhānacaṅkamanavaseneva padhānaṃ padahanto sattāhabbhantareyeva aṭṭhannaṃ samāpattīnaṃ pañcannañca abhiññānaṃ lābhī ahosi. 454287,107,96,95,100,1,43,5,Evaṃ taṃ yathāpatthitaṃ abhiññābalaṃ pāpuṇi. 454288,107,96,101,103,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454289,107,97,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Evāhaṃ cintayitvāna, nekakoṭisataṃ dhanaṃ; " 454290,107,98,2,6,1,40,3,"Nāthānāthānaṃ datvāna, himavantamupāgamiṃ." 454291,107,99,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato; " 454292,107,100,2,8,1,39,5,"Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā." 454293,107,101,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitaṃ; " 454294,107,102,2,5,1,37,2,"Aṭṭhaguṇasamupetaṃ , abhiññābalamāhariṃ." 454295,107,103,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgataṃ; " 454296,107,104,2,6,1,40,3,"Vākacīraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgataṃ." 454297,107,105,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālakaṃ; " 454298,107,106,2,7,1,39,4,"Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgataṃ." 454299,107,107,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato; " 454300,107,108,2,5,1,38,2,"Anekaguṇasampannaṃ , pavattaphalamādiyiṃ." 454301,107,109,2,8,1,44,4,"‘ ‘ Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame; " 454302,107,110,2,10,1,44,5,"Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇin’’ ti. " 454303,107,111,2,23,1,134,16,"Tattha ‘‘ assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā’’ ti imāya pana pāḷiyā sumedhapaṇḍitena assamapaṇṇasālacaṅkamā sahatthā māpitā viya vuttā. " 454304,107,111,24,43,1,135,14,Ayaṃ panettha attho– mahāsattañhi‘‘ himavantaṃ ajjhogāhetvā ajja dhammikapabbataṃ pavisissatī’’ ti disvā sakko vissakammadevaputtaṃ āmantesi– 454305,107,111,44,62,1,81,10,"‘‘ tāta, ayaṃ sumedhapaṇḍito‘ pabbajissāmī’ ti nikkhanto, etassa vasanaṭṭhānaṃ māpehī’’ ti. " 454306,107,111,63,76,1,97,11,"So tassa vacanaṃ sampaṭicchitvā ramaṇīyaṃ assamaṃ, suguttaṃ paṇṇasālaṃ, manoramaṃ caṅkamañca māpesi. " 454307,107,111,77,92,1,108,12,"Bhagavā pana tadā attano puññānubhāvena nipphannaṃ taṃ assamapadaṃ sandhāya‘‘ sāriputta, tasmiṃ dhammikapabbate–" 454308,107,112,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā; " 454309,107,113,2,11,1,46,5,"Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitan’’’ ti." 454310,107,113,12,12,1,0,0,– 454311,107,114,2,3,1,3,1,Āha . 454312,107,114,4,11,1,40,7,Tattha sukato mayhan ti suṭṭhu kato mayā. 454313,107,114,12,19,1,58,6,Paṇṇasālā {sumāpitā}ti paṇṇacchadanasālāpi me sumāpitā ahosi. 454314,107,115,2,17,1,120,10,"Pañcadosavivajjitan ti pañcime caṅkamadosā nāma thaddhavisamatā, antorukkhatā, gahanacchannatā , atisambādhatā, ativisālatāti. " 454315,107,115,18,34,1,133,13,"Thaddhavisamabhūmibhāgasmiñhi caṅkame caṅkamantassa pādā rujjanti, phoṭā uṭṭhahanti, cittaṃ ekaggataṃ na labhati, kammaṭṭhānaṃ vipajjati. " 454316,107,115,35,41,1,61,6,Mudusamatale pana phāsuvihāraṃ āgamma kammaṭṭhānaṃ sampajjati. 454317,107,115,42,47,1,52,5,Tasmā thaddhavisamabhūmibhāgatā eko dosoti veditabbo. 454318,107,115,48,67,1,138,19,Caṅkamassa anto vā majjhe vā koṭiyaṃ vā rukkhe sati pamādamāgamma caṅkamantassa nalāṭaṃ vā sīsaṃ vā paṭihaññatīti antorukkhatā dutiyo doso. 454319,107,115,68,86,1,156,17,"Tiṇalatādigahanacchanne caṅkame caṅkamanto andhakāravelāyaṃ uragādike pāṇe akkamitvā vā māreti, tehi vā daṭṭho dukkhaṃ āpajjatīti gahanacchannatā tatiyo doso. " 454320,107,115,87,103,1,155,16,Atisambādhe caṅkame vitthārato ratanike vā aḍḍharatanike vā caṅkamantassa paricchede pakkhalitvā nakhāpi aṅguliyopi bhijjantīti atisambādhatā catuttho doso. 454321,107,115,104,117,1,96,11,"Ativisāle caṅkame caṅkamantassa cittaṃ vidhāvati, ekaggataṃ na labhatīti ativisālatā pañcamo doso. " 454322,107,115,118,142,1,223,23,"Puthulato pana diyaḍḍharatanaṃ dvīsu passesu ratanamattaṃ anucaṅkamaṃ dīghato saṭṭhihatthaṃ mudutalaṃ samavippakiṇṇavālukaṃ caṅkamaṃ vaṭṭati cetiyagiri mhi dīpappasādakamahā mahinda ttherassa caṅkamaṃ viya, tādisaṃ taṃ ahosi. " 454323,107,115,143,144,1,6,1,Tenāha– 454324,107,115,145,155,1,46,5,"‘‘ caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitan’’ ti. " 454325,107,116,2,7,1,50,5,Aṭṭhaguṇasamupetan ti aṭṭhahi samaṇasukhehi upetaṃ. 454326,107,116,8,40,1,337,24,"Aṭṭhimāni samaṇasukhāni nāma dhanadhaññapariggahābhāvo, anavajjapiṇḍapātapariyesanabhāvo, nibbutapiṇḍapātabhuñjanabhāvo, raṭṭhaṃ pīḷetvā dhanasāraṃ vā sīsakahāpaṇādīni vā gaṇhantesu rājakulesu raṭṭhapīḷanakilesābhāvo, upakaraṇesu nicchandarāgabhāvo, coravilope nibbhayabhāvo, rājarājamahāmattehi asaṃsaṭṭhabhāvo, catūsu disāsu appaṭihatabhāvoti . " 454327,107,116,41,44,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti– 454328,107,116,45,66,1,117,16,"‘‘ yathā tasmiṃ assame vasantena sakkā honti imāni aṭṭha sukhāni vindituṃ, evaṃ aṭṭhaguṇasamupetaṃ taṃ assamaṃ māpesin’’ ti. " 454329,107,117,2,22,1,196,20,Abhiññābalamāharin ti pacchā tasmiṃ assame vasanto kasiṇaparikammaṃ katvā abhiññānañca samāpattīnañca uppādanatthāya aniccato ca dukkhato ca vipassanaṃ ārabhitvā thāmappattaṃ vipassanābalaṃ āhariṃ. 454330,107,117,23,40,1,130,16,"Yathā tasmiṃ vasanto taṃ balaṃ āharituṃ sakkomi, evaṃ taṃ assamaṃ abhiññatthāya vipassanābalassa anucchavikaṃ katvā māpesinti attho. " 454331,107,118,2,10,1,66,7,"Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgatan ti etthāyaṃ anupubbikathā. " 454332,107,118,11,53,1,538,39,"Tadā kira kuṭileṇacaṅkamādipaṭimaṇḍitaṃ pupphūpagaphalūpagarukkhasañchannaṃ ramaṇīyaṃ madhurasalilāsayaṃ apagatavāḷamigabhiṃsanakasakuṇaṃ pavivekakkhamaṃ assamaṃ māpetvā alaṅkatacaṅkamassa ubhosu antesu ālambanaphalakaṃ saṃvidhāya nisīdanatthāya caṅkamavemajjhe samatalaṃ muggavaṇṇasilaṃ māpetvā anto paṇṇasālāya jaṭāmaṇḍalavākacīratidaṇḍakuṇḍikādike tāpasaparikkhāre maṇḍape pānīyaghaṭapānīyasaṅkhapānīyasarāvāni, aggisālāyaṃ aṅgārakapalladāruādīnīti evaṃ yaṃ yaṃ pabbajitānaṃ upakārāya saṃvattati, taṃ sabbaṃ māpetvā paṇṇasālāya bhittiyaṃ–" 454333,107,118,54,144,1,687,71,"‘‘ ye keci pabbajitukāmā ime parikkhāre gahetvā pabbajantū’’ ti akkharāni chinditvā devalokameva gate vissakammadevaputte sumedhapaṇḍito himavantapāde girikandarānusārena attano nivāsānurūpaṃ phāsukaṭṭhānaṃ olokento nadīnivattane vissakammanimmitaṃ sakkadattiyaṃ ramaṇīyaṃ assamaṃ disvā caṅkamanakoṭiṃ gantvā padavaḷañjaṃ apassanto‘‘ dhuvaṃ pabbajitā dhuragāme bhikkhaṃ pariyesitvā kilantarūpā āgantvā paṇṇasālaṃ pavisitvā nisinnā bhavissantī’’ ti cintetvā thokaṃ āgametvā‘‘ ativiya cirāyanti, jānissāmī’’ ti paṇṇasāladvāraṃ vivaritvā anto pavisitvā ito cito ca olokento mahābhittiyaṃ akkharāni vācetvā‘‘ mayhaṃ kappiyaparikkhārā ete, ime gahetvā pabbajissāmī’’ ti attanā nivatthapārutaṃ sāṭakayugaṃ pajahi. " 454334,107,118,145,154,1,32,5,Tenāha‘‘ sāṭakaṃ pajahiṃ tatthā’’ ti. 454335,107,118,155,165,1,64,8,"Evaṃ paviṭṭho ahaṃ, sāriputta, tassaṃ paṇṇasālāyaṃ sāṭakaṃ pajahiṃ. " 454336,107,119,2,12,1,71,9,Navadosamupāgatan ti sāṭakaṃ pajahanto nava dose disvā pajahinti dīpeti. 454337,107,119,13,19,1,64,6,Tāpasapabbajjaṃ pabbajitānañhi sāṭakasmiṃ nava dosā upaṭṭhahanti. 454338,107,119,20,86,1,484,54,"Mahagghabhāvo eko doso, parapaṭibaddhatāya uppajjanabhāvo eko, paribhogena lahuṃ kilissanabhāvo eko, kiliṭṭho hi dhovitabbo ca rajitabbo ca hoti, paribhogena jīraṇabhāvo eko, jiṇṇassa hi tunnaṃ vā aggaḷadānaṃ vā kātabbaṃ hoti, puna pariyesanāya durabhisambhavabhāvo eko, tāpasapabbajjāya asāruppabhāvo eko, paccatthikānaṃ sādhāraṇabhāvo eko, yathā hi naṃ paccatthikā na gaṇhanti, evaṃ gopetabbo hoti, paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānabhāvo eko, gahetvā vicarantassa khandhabhāramahicchabhāvo ekoti. " 454339,107,120,2,28,1,188,23,"Vākacīraṃ nivāsesin ti tadāhaṃ, sāriputta, ime nava dose disvā sāṭakaṃ pahāya vākacīraṃ nivāsesiṃ, muñjatiṇaṃ hīraṃ hīraṃ katvā ganthetvā kataṃ vākacīraṃ nivāsanapārupanatthāya ādiyinti attho. " 454340,107,121,2,8,1,58,6,Dvādasa guṇamupāgatan ti dvādasahi ānisaṃsehi samannāgataṃ. 454341,107,121,9,77,1,564,54,"Vākacīrasmiñhi dvādasa ānisaṃsā– appagghaṃ sundaraṃ kappiyanti ayaṃ tāva eko ānisaṃso, sahatthā kātuṃ sakkāti ayaṃ dutiyo, paribhogena saṇikaṃ kilissati, dhoviyamānepi papañco natthīti ayaṃ tatiyo, paribhogena jiṇṇepi sibbitabbābhāvo catuttho, puna pariyesantassa sukhena karaṇabhāvo pañcamo, tāpasapabbajjāya sāruppabhāvo chaṭṭho, paccatthikānaṃ nirupabhogabhāvo sattamo, paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānābhāvo aṭṭhamo, dhāraṇe sallahukabhāvo navamo, cīvarapaccaye appicchabhāvo dasamo, vākuppattiyā dhammikaanavajjabhāvo ekādasamo, vākacīre naṭṭhepi anapekkhabhāvo dvādasamoti. " 454342,107,122,2,9,1,58,6,"Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ , pajahiṃ paṇṇasālakan ti kathaṃ pajahiṃ? " 454343,107,122,10,73,1,630,60,"So kira varasāṭakayugaṃ omuñcanto cīvaravaṃse laggitaṃ anojapupphadāmasadisaṃ rattaṃ vākacīraṃ gahetvā nivāsetvā tassūpari aparaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ vākacīraṃ paridahitvā punnāgapupphasantharasadisaṃ sakhuraṃ ajinacammaṃ ekaṃsaṃ katvā jaṭāmaṇḍalaṃ paṭimuñcitvā cūḷāya saddhiṃ niccalabhāvakaraṇatthaṃ sārasūciṃ pavesetvā muttājālasadisāya sikkāya pavāḷavaṇṇaṃ kuṇḍikaṃ odahitvā tīsu ṭhānesu vaṅkaṃ kājaṃ ādāya ekissā kājakoṭiyā kuṇḍikaṃ, ekissā aṅkusapacchitidaṇḍakādīni olaggetvā khārikājaṃ aṃse katvā dakkhiṇena hatthena kattaradaṇḍaṃ gahetvā paṇṇasālato nikkhamitvā saṭṭhihatthe mahācaṅkame aparāparaṃ caṅkamanto attano vesaṃ oloketvā–" 454344,107,122,74,138,1,540,53,"‘‘ mayhaṃ manoratho matthakaṃ patto, sobhati vata me pabbajjā, buddhapaccekabuddhādīhi sabbehi dhīrapurisehi vaṇṇitā thomitā ayaṃ pabbajjā nāma, pahīnaṃ me gihibandhanaṃ, nikkhantosmi nekkhammaṃ, laddhā me uttamapabbajjā, karissāmi samaṇadhammaṃ, labhissāmi maggaphalasukhan’’ ti ussāhajāto khārikājaṃ otāretvā caṅkamavemajjhe muggavaṇṇasilāpaṭṭe suvaṇṇapaṭimā viya nisinno divasabhāgaṃ vītināmetvā sāyanhasamayaṃ paṇṇasālaṃ pavisitvā bidalamañcakapasse kaṭṭhattharikāya nipanno sarīraṃ utuṃ gāhāpetvā balavapaccūse pabujjhitvā attano āgamanaṃ āvajjesi–" 454345,107,122,139,153,1,112,12,‘‘ ahaṃ gharāvāse ādīnavaṃ disvā amitabhogaṃ anantayasaṃ pahāya araññaṃ pavisitvā nekkhammagavesako hutvā pabbajito. 454346,107,122,154,215,1,473,49,"Ito dāni paṭṭhāya pamādacāraṃ carituṃ na vaṭṭati, pavivekañhi pahāya vicarantaṃ micchāvitakkamakkhikā khādanti, idāni mayā vivekamanubrūhetuṃ vaṭṭati, ahañhi gharāvāsaṃ palibodhato disvā nikkhanto, ayañca manāpā paṇṇasālā, beluvapakkavaṇṇā paribhaṇḍakatā bhūmi, rajatavaṇṇā setabhittiyo, kapotapādavaṇṇaṃ paṇṇacchadanaṃ, vicittattharaṇavaṇṇo bidalamañcako, nivāsaphāsukaṃ vasanaṭṭhānaṃ, na etto atirekatarā viya me gehasampadā paññāyatī’’ ti paṇṇasālāya dose vicinanto aṭṭha dose passi. " 454347,107,123,2,70,1,614,53,"Paṇṇasālaparibhogasmiñhi aṭṭha ādīnavā– mahāsamārambhena dabbasambhāre samodhānetvā karaṇapariyesanabhāvo eko ādīnavo, tiṇapaṇṇamattikāsu patitāsu tāsaṃ punappunaṃ ṭhapetabbatāya nibaddhajagganabhāvo dutiyo, senāsanaṃ nāma mahallakassa pāpuṇāti, avelāya vuṭṭhāpiyamānassa cittekaggatā na hotīti uṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo, sītuṇhādipaṭighātena kāyassa sukhumālakaraṇabhāvo catuttho , gehaṃ paviṭṭhena yaṃkiñci pāpaṃ sakkā kātunti garahāpaṭicchādanabhāvo pañcamo,‘‘ mayhan’’ ti pariggahakaraṇabhāvo chaṭṭho, gehassa atthibhāvo nāmesa sadutiyakavāso viyāti sattamo, ūkāmaṅgulagharagoḷikādīnaṃ sādhāraṇatāya bahusādhāraṇabhāvo aṭṭhamo. " 454348,107,123,71,80,1,55,8,Iti ime aṭṭha ādīnave disvā mahāsatto paṇṇasālaṃ pajahi. 454349,107,123,81,82,1,6,1,Tenāha– 454350,107,123,83,92,1,43,4,"‘‘ aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālakan’’ ti. " 454351,107,124,2,16,1,117,13,"Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgatan ti channaṃ paṭikkhipitvā dasahi guṇehi upetaṃ rukkhamūlaṃ upagatosmīti vadati. " 454352,107,124,17,29,1,81,10,"Tatrime dasa guṇā– appasamārambhatā eko guṇo, upagamanamattakameva hi tattha hotīti. " 454353,107,124,30,38,1,82,7,"Appaṭijagganatā dutiyo, tañhi sammaṭṭhampi asammaṭṭhampi paribhogaphāsukaṃ hotiyeva. " 454354,107,124,39,41,1,25,2,Anuṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo. 454355,107,124,42,53,1,94,10,"Garahaṃ nappaṭicchādeti, tattha hi pāpaṃ karonto lajjatīti garahāya appaṭicchannabhāvo catuttho. " 454356,107,124,54,68,1,133,12,"Abbhokāsavāso viya kāyaṃ na santhambhetīti kāyassa asanthambhanabhāvo pañcamo, pariggahakaraṇābhāvo chaṭṭho, gehālayapaṭikkhepo sattamo. " 454357,107,124,69,99,1,238,23,"Bahusādhāraṇe gehe viya‘‘ paṭijaggissāmi naṃ, nikkhamathā’’ ti nīharaṇakābhāvo aṭṭhamo, vasantassa sappītikabhāvo navamo, rukkhamūlasenāsanassa gatagataṭṭhāne sulabhatāya anapekkhabhāvo dasamoti ime dasaguṇe disvā rukkhamūlaṃ upagatosmīti vadati. " 454358,107,125,2,12,1,83,10,Imāni hi ettakāni kāraṇāni sallakkhetvā mahāsatto punadivase bhikkhāya gāmaṃ pāvisi. 454359,107,125,13,20,1,63,7,Athassa sampattagāme manussā mahantena ussāhena bhikkhaṃ adaṃsu. 454360,107,125,21,28,1,60,7,So bhattakiccaṃ niṭṭhāpetvā assamaṃ āgamma nisīditvā cintesi– 454361,107,125,29,59,1,212,21,"‘‘ nāhaṃ‘ āhāraṃ labhāmī’ ti pabbajito, siniddhāhāro nāmesa mānamadapurisamade vaḍḍheti, āhāramūlakassa ca dukkhassa anto natthi, yaṃnūnāhaṃ vāpitaropitadhaññanibbattakaṃ āhāraṃ pajahitvā pavattaphalabhojano bhaveyyan’’ ti. " 454362,107,125,60,74,1,116,14,So tato paṭṭhāya tathā katvā ghaṭento vāyamanto sattāhabbhantareyeva aṭṭha samāpattiyo pañca ca abhiññāyo nibbattesi. 454363,107,125,75,77,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454364,107,126,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato; " 454365,107,127,2,5,1,38,2,"Anekaguṇasampannaṃ , pavattaphalamādiyiṃ." 454366,107,128,2,9,1,44,4,"‘ ‘ Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame; " 454367,107,129,2,10,1,44,5,"Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇin’’ ti. " 454368,107,130,2,3,1,16,2,Dīpaṅkaro buddho 454369,107,131,2,14,1,101,11,Evaṃ abhiññābalaṃ patvā sumedhatāpase samāpattisukhena vītināmente dīpaṅkaro nāma satthā loke udapādi. 454370,107,131,15,31,1,164,13,"Tassa paṭisandhijātibodhi dhammacakkappavattanesu sakalāpi dasasahassilokadhātu saṅkampi sampakampi sampavedhi, mahāviravaṃ ravi, dvattiṃsa pubbanimittāni pāturahesuṃ. " 454371,107,131,32,44,1,92,11,"Sumedhatāpaso samāpattisukhena vītināmento neva taṃ saddamassosi, na ca tāni nimittāni addasa. " 454372,107,131,45,47,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454373,107,132,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Evaṃ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane; " 454374,107,133,2,8,1,38,5,"Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako." 454375,107,134,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane; " 454376,107,135,2,10,1,45,5,"Caturo nimitte nāddasaṃ, jhānaratisamappito’’ ti. " 454377,107,136,2,19,1,155,17,Tasmiṃ kāle dīpaṅkara dasabalo catūhi khīṇāsavasatasahassehi parivuto anupubbena cārikaṃ caramāno rammaṃ nāma nagaraṃ patvā sudassana mahāvihāre paṭivasati. 454378,107,136,20,74,1,479,47,"Rammanagaravāsino‘‘ dīpaṅkaro kira samaṇissaro paramābhisambodhiṃ patvā pavattavaradhammacakko anupubbena cārikaṃ caramāno amhākaṃ rammanagaraṃ patvā sudassanamahāvihāre paṭivasatī’’ ti sutvā sappinavanītādīni ceva bhesajjāni vatthacchādanāni ca gāhāpetvā gandhamālādihatthā yena buddho, yena dhammo, yena saṅgho, tanninnā tappoṇā tappabbhārā hutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā gandhamālādīhi pūjetvā ekamantaṃ nisinnā dhammadesanaṃ sutvā svātanāya nimantetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu. " 454379,107,137,2,37,1,312,32,"Te punadivase mahādānaṃ sajjetvā nagaraṃ alaṅkaritvā dasabalassa āgamanamaggaṃ alaṅkarontā udakabhinnaṭṭhānesu paṃsuṃ pakkhipitvā samaṃ bhūmitalaṃ katvā rajatapaṭṭavaṇṇaṃ vālukaṃ ākiranti, lāje ceva pupphāni ca vikiranti, nānāvirāgehi vatthehi dhajapaṭāke ussāpenti, kadaliyo ceva puṇṇaghaṭapantiyo ca patiṭṭhāpenti. " 454380,107,137,38,71,1,205,27,"Tasmiṃ kāle sumedhatāpaso attano assamapadā ākāsaṃ uggantvā, tesaṃ manussānaṃ uparibhāgena ākāsena gacchanto te haṭṭhatuṭṭhe manusse disvā‘‘ kiṃ nu kho kāraṇan’’ ti ākāsato oruyha ekamantaṃ ṭhito manusse pucchi–" 454381,107,137,72,85,1,52,8,"‘‘ ambho, kassa tumhe idha visamaṃ maggaṃ alaṅkarothā’’ ti? " 454382,107,137,86,88,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454383,107,138,2,9,1,40,4,"‘ ‘ Paccantadesavisaye , nimantetvā tathāgataṃ; " 454384,107,139,2,8,1,43,5,"Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā." 454385,107,140,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Ahaṃ tena samayena, nikkhamitvā sakassamā; " 454386,107,141,2,8,1,40,5,"Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā." 454387,107,142,2,11,1,45,6,"‘ ‘ Vedajātaṃ janaṃ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṃ pamoditaṃ; " 454388,107,143,2,8,1,39,5,"Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade." 454389,107,144,2,10,1,39,5,"‘ ‘‘ Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano; " 454390,107,145,2,12,1,44,6,"Kassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanan’’’ ti. " 454391,107,146,2,4,1,14,2,Manussā āhaṃsu– 454392,107,146,5,27,1,172,18,"‘‘ bhante sumedha, na tvaṃ jānāsi, dīpaṅkaro dasabalo sammāsambuddho sambodhiṃ patvā pavattavaradhammacakko cārikaṃ caramāno amhākaṃ nagaraṃ patvā sudassanamahāvihāre paṭivasati. " 454393,107,146,28,41,1,91,10,"Mayaṃ taṃ bhagavantaṃ nimantayimha, tassetaṃ buddhassa bhagavato āgamanamaggaṃ alaṅkaromā’’ ti. " 454394,107,146,42,45,1,26,3,Atha sumedhatāpaso cintesi– 454395,107,146,46,68,1,135,16,"‘‘ buddhoti kho ghosamattakampi loke dullabhaṃ, pageva buddhuppādo, mayāpi imehi manussehi saddhiṃ dasabalassa maggaṃ alaṅkarituṃ vaṭṭatī’’ ti. " 454396,107,146,69,73,1,17,4,So te manusse āha– 454397,107,146,74,99,1,122,17,"‘‘ sace, bho, tumhe etaṃ maggaṃ buddhassa alaṅkarotha, mayhampi ekaṃ okāsaṃ detha, ahampi tumhehi saddhiṃ maggaṃ alaṅkarissāmī’’ ti. " 454398,107,146,100,118,1,89,10,Te‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā‘‘ sumedhatāpaso iddhimā’’ ti jānantā udakabhinnokāsaṃ sallakkhetvā– 454399,107,146,119,129,1,37,6,‘‘ tvaṃ imaṃ ṭhānaṃ alaṅkarohī’’ ti adaṃsu. 454400,107,146,130,135,1,44,5,Sumedho buddhārammaṇaṃ pītiṃ gahetvā cintesi– 454401,107,146,136,164,1,160,22,"‘‘ ahaṃ imaṃ okāsaṃ iddhiyā alaṅkarituṃ pahomi, evaṃ alaṅkato na maṃ paritosessati, ajja mayā kāyaveyyāvaccaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti paṃsuṃ āharitvā tasmiṃ padese pakkhipi. " 454402,107,147,2,38,1,382,35,Tassa tasmiṃ padese aniṭṭhiteyeva dīpaṅkaradasabalo mahānubhāvānaṃ chaḷabhiññānaṃ khīṇāsavānaṃ catūhi satasahassehi parivuto devatāsu dibbagandhamālādīhi pūjayantāsu dibbaturiyehi vajjantāsu dibbasaṅgītesu pavattentesu manussesu mānusakehi gandhamālādīhi ceva turiyehi ca pūjayantesu anopamāya buddhalīlāya manosilātale vijambhamāno sīho viya taṃ alaṅkatapaṭiyattaṃ maggaṃ paṭipajji. 454403,107,147,39,65,1,345,25,Sumedhatāpaso akkhīni ummīletvā alaṅkatamaggena āgacchantassa dasabalassa dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitaṃ asītiyā anubyañjanehi anurañjitaṃ byāmappabhāya samparivāritaṃ maṇivaṇṇagaganatale nānappakārā vijjulatā viya āveḷāveḷabhūtā ceva yugaḷayugaḷabhūtā ca chabbaṇṇaghanabuddharasmiyo vissajjentaṃ rūpasobhaggappattaṃ attabhāvaṃ oloketvā– 454404,107,147,66,112,1,349,38,"‘‘ ajja mayā dasabalassa jīvitapariccāgaṃ kātuṃ vaṭṭati, mā bhagavā kalalaṃ akkami, maṇiphalakasetuṃ pana akkamanto viya saddhiṃ catūhi khīṇāsavasatasahassehi mama piṭṭhiṃ maddamāno gacchatu, taṃ me bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ ti kese mocetvā ajinacammajaṭāmaṇḍalavākacīrāni kāḷavaṇṇe kalale pattharitvā maṇiphalakasetu viya kalalapiṭṭhe nipajji. " 454405,107,147,113,115,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454406,107,148,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Te me puṭṭhā viyākaṃsu,‘ buddho loke anuttaro; " 454407,107,149,2,8,1,38,5,"Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako; " 454408,107,150,2,9,1,41,5,"Tassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’." 454409,107,151,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Buddhotivacanaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade; " 454410,107,152,2,8,1,47,5,"Buddho buddhoti kathayanto, somanassaṃ pavedayiṃ." 454411,107,153,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Tattha ṭhatvā vicintesiṃ, tuṭṭho saṃviggamānaso;" 454412,107,154,2,12,1,41,8,"‘ Idha bījāni ropissaṃ, khaṇo ve mā upaccagā’." 454413,107,155,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṃ dadātha me; " 454414,107,156,2,7,1,39,4,"Ahampi sodhayissāmi, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ." 454415,107,157,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Adaṃsu te mamokāsaṃ, sodhetuṃ añjasaṃ tadā; " 454416,107,158,2,9,1,47,6,"Buddho buddhoti cintento, maggaṃ sodhemahaṃ tadā." 454417,107,159,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Aniṭṭhite mamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni; " 454418,107,160,2,7,1,41,4,"Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi; " 454419,107,161,2,8,1,43,5,"Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṃ jino." 454420,107,162,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Paccuggamanā vattanti, vajjanti bheriyo bahū; " 454421,107,163,2,7,1,38,4,"Āmoditā naramarū, sādhukāraṃ pavattayuṃ." 454422,107,164,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā; " 454423,107,165,2,8,1,39,5,"Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṃ." 454424,107,166,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca; " 454425,107,167,2,8,1,40,5,"Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṃ." 454426,107,168,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ; " 454427,107,169,2,7,1,38,4,"Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū." 454428,107,170,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Dibbaṃ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṃ; " 454429,107,171,2,7,1,38,4,"Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū." 454430,107,172,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Campakaṃ salalaṃ nīpaṃ, nāgapunnāgaketakaṃ; " 454431,107,173,2,7,1,39,4,"Disodisaṃ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā." 454432,107,174,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Kese muñcitvāhaṃ tattha, vākacīrañca cammakaṃ; " 454433,107,175,2,7,1,40,4,"Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṃ." 454434,107,176,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu; " 454435,107,177,2,13,1,48,8,"Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissatī’’ ti. " 454436,107,178,2,15,1,114,12,So pana kalalapiṭṭhe nipannakova puna akkhīni ummīletvā dīpaṅkaradasabalassa buddhasiriṃ sampassamāno evaṃ cintesi– 454437,107,178,16,57,1,314,33,"‘‘ sace ahaṃ iccheyyaṃ, sabbakilese jhāpetvā saṅghanavako hutvā rammanagaraṃ paviseyyaṃ, aññātakavesena pana me kilese jhāpetvā nibbānappattiyā kiccaṃ natthi, yaṃnūnāhaṃ dīpaṅkaradasabalo viya paramābhisambodhiṃ patvā dhammanāvaṃ āropetvā mahājanaṃ saṃsārasāgarā uttāretvā pacchā parinibbāyeyyaṃ, idaṃ mayhaṃ patirūpan’’ ti. " 454438,107,178,58,66,1,70,8,Tato aṭṭha dhamme samodhānetvā buddhabhāvāya abhinīhāraṃ katvā nipajji. 454439,107,178,67,69,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454440,107,179,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Pathaviyaṃ nipannassa, evaṃ me āsi cetaso;" 454441,107,180,2,10,1,39,7,"‘ Icchamāno ahaṃ ajja, kilese jhāpaye mama." 454442,107,181,2,13,1,43,6,"‘ ‘‘ Kiṃ me aññātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha; " 454443,107,182,2,8,1,44,5,"Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, buddho hessaṃ sadevake." 454444,107,183,2,12,1,42,7,"‘ ‘‘ Kiṃ me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā; " 454445,107,184,2,7,1,43,4,"Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, santāressaṃ sadevakaṃ." 454446,107,185,2,11,1,38,6,"‘ ‘‘ Iminā me adhikārena, katena purisuttame; " 454447,107,186,2,8,1,42,5,"Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, tāremi janataṃ bahuṃ." 454448,107,187,2,11,1,46,6,"‘ ‘‘ Saṃsārasotaṃ chinditvā, viddhaṃsetvā tayo bhave; " 454449,107,188,2,11,1,46,5,"Dhammanāvaṃ samāruyha, santāressaṃ sadevakan’’’ ti. " 454450,107,189,2,6,1,34,4,Yasmā pana buddhattaṃ patthentassa– 454451,107,190,2,9,1,47,5,"‘ ‘ Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ; " 454452,107,191,2,8,1,42,5,"Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā; " 454453,107,192,2,9,1,45,4,"Aṭṭhadhammasamodhānā , abhinīhāro samijjhatī’’ ti. " 454454,107,193,2,21,1,149,18,"Manussattabhāvasmiṃyeva hi ṭhatvā buddhattaṃ patthentassa patthanā samijjhati, nāgassa vā supaṇṇassa vā devatāya vā sakkassa vā patthanā no samijjhati. " 454455,107,193,22,34,1,124,11,"Manussattabhāvepi purisaliṅge ṭhitasseva patthanā samijjhati, itthiyā vā paṇḍakanapuṃsakaubhatobyañjanakānaṃ vā no samijjhati. " 454456,107,193,35,45,1,95,9,"Purisassapi tasmiṃ attabhāve arahattappattiyā hetusampannasseva patthanā samijjhati, no itarassa. " 454457,107,193,46,62,1,156,15,"Hetusampannassāpi jīvamānabuddhasseva santike patthentasseva patthanā samijjhati, parinibbute buddhe cetiyasantike vā bodhimūle vā patthentassa na samijjhati. " 454458,107,193,63,73,1,90,9,"Buddhānaṃ santike patthentassapi pabbajjāliṅge ṭhitasseva samijjhati, no gihiliṅge ṭhitassa. " 454459,107,193,74,83,1,98,7,"Pabbajitassapi pañcābhiññāaṭṭhasamāpattilābhinoyeva samijjhati, na imāya guṇasampattiyā virahitassa. " 454460,107,193,84,100,1,131,14,"Guṇasampannenapi yena attano jīvitaṃ buddhānaṃ pariccattaṃ hoti, tasseva iminā adhikārena adhikārasampannassa samijjhati, na itarassa. " 454461,107,193,101,120,1,140,17,"Adhikārasampannassāpi yassa buddhakārakadhammānaṃ atthāya mahanto chando ca ussāho ca vāyāmo ca pariyeṭṭhi ca, tasseva samijjhati, na itarassa. " 454462,107,194,2,24,1,164,18,"Tatridaṃ chandamahantatāya opammaṃ– sace hi evamassa yo sakalacakkavāḷagabbhaṃ ekodakībhūtaṃ attano bāhubalena uttaritvā pāraṃ gantuṃ samattho, so buddhattaṃ pāpuṇāti. " 454463,107,194,25,41,1,134,15,"Yo vā pana sakalacakkavāḷagabbhaṃ veḷugumbasañchannaṃ viyūhitvā madditvā padasā gacchanto pāraṃ gantuṃ samattho, so buddhattaṃ pāpuṇāti. " 454464,107,194,42,59,1,145,16,"Yo vā pana sakalacakkavāḷagabbhaṃ sattiyo ākoṭetvā nirantaraṃ sattiphalasamākiṇṇaṃ padasā akkamamāno pāraṃ gantuṃ samattho, so buddhattaṃ pāpuṇāti. " 454465,107,194,60,74,1,120,13,"Yo vā pana sakalacakkavāḷagabbhaṃ vītaccitaṅgārabharitaṃ pādehi maddamāno pāraṃ gantuṃ samattho, so buddhattaṃ pāpuṇātīti. " 454466,107,194,75,115,1,219,33,"Yo etesu ekampi attano dukkaraṃ na maññati,‘‘ ahaṃ etampi taritvā vā gantvā vā pāraṃ gamissāmī’’ ti evaṃ mahantena chandena ca ussāhena ca vāyāmena ca pariyeṭṭhiyā ca samannāgato hoti, etasseva patthanā samijjhati, na itarassa. " 454467,107,194,116,126,1,91,10,Tasmā sumedhatāpaso ime aṭṭha dhamme samodhānetvāva buddhabhāvāya abhinīhāraṃ katvā nipajji. 454468,107,195,2,41,1,317,33,"Dīpaṅkaropi bhagavā āgantvā sumedhatāpasassa sīsabhāge ṭhatvā maṇisīhapañjaraṃ ugghāṭento viya pañcavaṇṇapasādasampannāni akkhīni ummīletvā kalalapiṭṭhe nipannaṃ sumedhatāpasaṃ disvā‘‘ ayaṃ tāpaso buddhattāya abhinīhāraṃ katvā nipanno, samijjhissati nu kho etassa patthanā, udāhu no’’ ti anāgataṃsañāṇaṃ pesetvā upadhārento–" 454469,107,195,42,61,1,136,15,‘‘ ito kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni atikkamitvā ayaṃ gotamo nāma buddho bhavissatī’’ ti ñatvā ṭhitakova parisamajjhe byākāsi– 454470,107,195,62,75,1,65,9,‘‘ passatha no tumhe imaṃ uggatapaṃ tāpasaṃ kalalapiṭṭhe nipannan’’ ti? 454471,107,195,76,84,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti. " 454472,107,195,85,94,1,72,8,"Ayaṃ buddhattāya abhinīhāraṃ katvā nipanno, samijjhissati imassa patthanā. " 454473,107,195,95,105,1,99,10,Ayañhi ito kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhayeyyānaṃ matthake gotamo nāma buddho bhavissati. 454474,107,195,106,150,1,272,35,"Tasmiṃ panassa attabhāve kapilavatthu nāma nagaraṃ nivāso bhavissati, māyā nāma devī mātā, suddhodano nāma rājā pitā, aggasāvako upatisso nāma thero, dutiyasāvako kolito nāma, buddhupaṭṭhāko ānando nāma, aggasāvikā khemā nāma therī, dutiyasāvikā uppalavaṇṇā nāma therī bhavissati. " 454475,107,195,151,167,1,196,16,Ayaṃ paripakkañāṇo mahābhinikkhamanaṃ katvā mahāpadhānaṃ padahitvā nigrodharukkhamūle pāyāsaṃ paṭiggahetvā nerañjarāya tīre paribhuñjitvā bodhimaṇḍaṃ āruyha assattharukkhamūle abhisambujjhissatīti. 454476,107,195,168,170,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454477,107,196,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; " 454478,107,197,2,8,1,40,5,"Ussīsake maṃ ṭhatvāna, idaṃ vacanamabravi." 454479,107,198,2,12,1,41,6,"‘ ‘‘ Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ; " 454480,107,199,2,9,1,43,6,"Aparimeyye ito kappe, buddho loke bhavissati." 454481,107,200,2,11,1,43,6,"‘ ‘‘ Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato; " 454482,107,201,2,7,1,41,4,"Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ." 454483,107,202,2,9,1,37,4,"‘ ‘‘ Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato; " 454484,107,203,2,7,1,41,4,"Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti." 454485,107,204,2,12,1,39,7,"‘ ‘‘ Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino; " 454486,107,205,2,5,1,38,2,"Paṭiyattavaramaggena , bodhimūlamupehiti." 454487,107,206,2,11,1,43,6,"‘ ‘‘ Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro; " 454488,107,207,2,6,1,42,3,"Assattharukkhamūlamhi , bujjhissati mahāyaso." 454489,107,208,2,12,1,39,7,"‘ ‘‘ Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; " 454490,107,209,2,9,1,40,6,"Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo." 454491,107,210,2,10,1,36,5,"‘ ‘‘ Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; " 454492,107,211,2,9,1,39,6,"Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; " 454493,107,212,2,8,1,42,5,"Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissati taṃ jinaṃ." 454494,107,213,2,12,1,41,7,"‘ ‘‘ Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; " 454495,107,214,2,7,1,36,4,"Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; " 454496,107,215,2,22,1,45,6,"Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccatī’’’ ti.( bu. vaṃ.2.60-68); " 454497,107,216,2,5,1,23,3,Taṃ sutvā sumedhatāpaso– 454498,107,216,6,17,1,59,7,‘‘ mayhaṃ kira patthanā samijjhissatī’’ ti somanassappatto ahosi. 454499,107,216,18,34,1,108,11,Mahājano dīpaṅkaradasabalassa vacanaṃ sutvā‘‘ sumedhatāpaso kira buddhabījaṃ buddhaṅkuro’’ ti haṭṭhatuṭṭho ahosi. 454500,107,216,35,37,1,15,2,Evañcassa ahosi– 454501,107,216,38,78,1,284,32,"‘‘ yathā nāma manussā nadiṃ tarantā ujukena titthena uttarituṃ asakkontā heṭṭhātitthena uttaranti, evameva mayampi dīpaṅkaradasabalassa sāsane maggaphalaṃ alabhamānā anāgate yadā tvaṃ buddho bhavissasi, tadā tava sammukhā maggaphalaṃ sacchikātuṃ samatthā bhaveyyāmā’’ ti patthanaṃ ṭhapayiṃsu. " 454502,107,216,79,87,1,96,8,Dīpaṅkaradasabalopi bodhisattaṃ pasaṃsitvā aṭṭhapupphamuṭṭhīhi pūjetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. 454503,107,216,88,100,1,107,12,Tepi catusatasahassasaṅkhā khīṇāsavā bodhisattaṃ gandhehi ca mālāhi ca pūjetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu. 454504,107,216,101,107,1,50,6,Devamanussā pana tatheva pūjetvā vanditvā pakkantā. 454505,107,217,2,18,1,120,12,Bodhisatto sabbesaṃ paṭikkantakāle sayanā vuṭṭhāya‘‘ pāramiyo vicinissāmī’’ ti puppharāsimatthake pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi. 454506,107,217,19,54,1,275,28,"Evaṃ nisinne bodhisatte sakaladasasahassacakkavāḷe devatā sādhukāraṃ datvā‘‘ ayya sumedhatāpasa, porāṇakabodhisattānaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā‘ pāramiyo vicinissāmā’ ti nisinnakāle yāni pubbanimittāni nāma paññāyanti, tāni sabbānipi ajja pātubhūtāni, nissaṃsayena tvaṃ buddho bhavissasi. " 454507,107,217,55,81,1,164,20,"Mayametaṃ jānāma‘ yassetāni nimittāni paññāyanti, ekantena so buddho hoti’, tvaṃ attano vīriyaṃ daḷhaṃ katvā paggaṇhā’’ ti bodhisattaṃ nānappakārāhi thutīhi abhitthaviṃsu. " 454508,107,217,82,84,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454509,107,218,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino; " 454510,107,219,2,8,1,38,5,"Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ." 454511,107,220,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca; " 454512,107,221,2,7,1,41,4,"Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā." 454513,107,222,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ; " 454514,107,223,2,8,1,40,5,"Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ." 454515,107,224,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya; " 454516,107,225,2,8,1,43,5,"Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ." 454517,107,226,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ; " 454518,107,227,2,8,1,40,5,"Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ." 454519,107,228,2,11,1,37,5,"‘ ‘ Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; " 454520,107,229,2,8,1,45,5,"Mama kammaṃ pakittetvā, dakkhiṇaṃ pādamuddhari." 454521,107,230,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Ye tatthāsuṃ jinaputtā, sabbe padakkhiṇamakaṃsu maṃ; " 454522,107,231,2,9,1,45,6,"Narā nāgā ca gandhabbā, abhivādetvāna pakkamuṃ." 454523,107,232,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Dassanaṃ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake; " 454524,107,233,2,8,1,43,5,"Haṭṭhatuṭṭhena cittena, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā." 454525,107,234,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito; " 454526,107,235,2,9,1,43,6,"Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā." 454527,107,236,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Pallaṅkena nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;" 454528,107,237,2,9,1,40,6,"‘ Vasībhūto ahaṃ jhāne, abhiññāpāramiṃ gato." 454529,107,238,2,11,1,39,6,"‘ ‘‘ Dasasahassilokamhi, isayo natthi me samā; " 454530,107,239,2,9,1,41,5,"Asamo iddhidhammesu, alabhiṃ īdisaṃ sukhaṃ’." 454531,107,240,2,8,1,43,4,"‘ ‘ Pallaṅkābhujane mayhaṃ, dasasahassādhivāsino; " 454532,107,241,2,8,1,45,5,"Mahānādaṃ pavattesuṃ, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454533,107,242,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Yā pubbe bodhisattānaṃ, pallaṅkavaramābhuje; " 454534,107,243,2,8,1,40,5,"Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare." 454535,107,244,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sītaṃ byāpagataṃ hoti, uṇhañca upasammati; " 454536,107,245,2,9,1,45,6,"Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454537,107,246,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā; " 454538,107,247,2,9,1,45,6,"Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454539,107,248,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Mahāvātā na vāyanti, na sandanti savantiyo; " 454540,107,249,2,9,1,45,6,"Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454541,107,250,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Thalajā dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade; " 454542,107,251,2,9,1,47,6,"Tepajja pupphitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454543,107,252,2,13,1,46,9,"‘ ‘ Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade; " 454544,107,253,2,9,1,46,6,"Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454545,107,254,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade; " 454546,107,255,2,9,1,47,6,"Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454547,107,256,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Mānusakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade; " 454548,107,257,2,8,1,47,5,"Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454549,107,258,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Vicittapupphā gaganā, abhivassanti tāvade; " 454550,107,259,2,9,1,45,6,"Tepi ajja pavassanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454551,107,260,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati; " 454552,107,261,2,8,1,47,5,"Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454553,107,262,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade; " 454554,107,263,2,9,1,45,6,"Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454555,107,264,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā; " 454556,107,265,2,9,1,45,6,"Tepi ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454557,107,266,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Anovaṭṭhena udakaṃ, mahiyā ubbhijji tāvade; " 454558,107,267,2,8,1,49,5,"Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454559,107,268,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Tārāgaṇā virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale; " 454560,107,269,2,9,1,45,5,"Visākhā candimāyuttā, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454561,107,270,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā; " 454562,107,271,2,9,1,46,6,"Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454563,107,272,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Na hoti arati sattānaṃ, santuṭṭhā honti tāvade; " 454564,107,273,2,9,1,48,6,"Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454565,107,274,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati; " 454566,107,275,2,8,1,45,5,"Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454567,107,276,2,12,1,39,8,"‘ ‘ Rāgo tadā tanu hoti, doso moho vinassati; " 454568,107,277,2,9,1,45,6,"Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454569,107,278,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Bhayaṃ tadā na bhavati, ajjapetaṃ padissati; " 454570,107,279,2,9,1,44,6,"Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454571,107,280,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Rajo nuddhaṃsati uddhaṃ, ajjapetaṃ padissati; " 454572,107,281,2,9,1,44,6,"Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454573,107,282,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati; " 454574,107,283,2,9,1,46,6,"Sopajja vāyati gandho, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454575,107,284,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino; " 454576,107,285,2,9,1,47,6,"Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454577,107,286,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade; " 454578,107,287,2,9,1,47,6,"Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454579,107,288,2,13,1,40,8,"‘ ‘ Kuṭṭā kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā; " 454580,107,289,2,8,1,43,5,"Ākāsabhūtā tepajja, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454581,107,290,2,13,1,43,9,"‘ ‘ Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṃ na vijjati; " 454582,107,291,2,8,1,45,5,"Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi." 454583,107,292,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Daḷhaṃ paggaṇha vīriyaṃ, mā nivatta abhikkama; " 454584,107,293,2,21,1,47,6,"Mayampetaṃ vijānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.70-107); " 454585,107,294,2,12,1,123,10,Bodhisatto dīpaṅkaradasabalassa ca dasasahassacakkavāḷadevatānañca vacanaṃ sutvā bhiyyosomattāya sañjātussāho hutvā cintesi– 454586,107,294,13,23,1,61,7,"‘‘ buddhā nāma amoghavacanā, natthi buddhānaṃ kathāya aññathattaṃ. " 454587,107,294,24,61,1,260,29,"Yathā hi ākāse khittaleḍḍussa patanaṃ dhuvaṃ, jātassa maraṇaṃ, rattikkhaye sūriyuggamanaṃ, āsayā nikkhantasīhassa sīhanādanadanaṃ, garugabbhāya itthiyā bhāramoropanaṃ dhuvaṃ avassambhāvī, evameva buddhānaṃ vacanaṃ nāma dhuvaṃ amoghaṃ, addhā ahaṃ buddho bhavissāmī’’ ti. " 454588,107,294,62,64,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454589,107,295,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Buddhassa vacanaṃ sutvā, dasasahassīna cūbhayaṃ; " 454590,107,296,2,8,1,42,5,"Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṃ cintesahaṃ tadā." 454591,107,297,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā; " 454592,107,298,2,9,1,50,6,"Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ." 454593,107,299,2,12,1,48,8,"‘ ‘ Yathā khittaṃ nabhe leḍḍu, dhuvaṃ patati bhūmiyaṃ; " 454594,107,300,2,7,1,45,4,"Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ; " 454595,107,301,2,9,1,50,6,"Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ." 454596,107,302,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Yathāpi sabbasattānaṃ, maraṇaṃ dhuvasassataṃ; " 454597,107,303,2,7,1,45,4,"Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ." 454598,107,304,2,11,1,45,6,"‘ ‘ Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṃ dhuvaṃ; " 454599,107,305,2,7,1,45,4,"Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ." 454600,107,306,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Yathā nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṃ dhuvaṃ; " 454601,107,307,2,7,1,45,4,"Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ." 454602,107,308,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Yathā āpannasattānaṃ, bhāramoropanaṃ dhuvaṃ; " 454603,107,309,2,20,1,48,5,"Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassatan’’ ti.( bu. vaṃ.2.108-114); " 454604,107,310,2,16,1,85,10,So ‘‘ dhuvāhaṃ buddho bhavissāmī’’ ti evaṃ katasanniṭṭhāno buddhakārake dhamme upadhāretuṃ– 454605,107,310,17,47,1,196,23,"‘‘ kahaṃ nu kho buddhakārakā dhammā, kiṃ uddhaṃ, udāhu adho, disāvidisāsū’’ ti anukkamena sakalaṃ dhammadhātuṃ vicinanto porāṇakabodhisattehi āsevitanisevitaṃ paṭhamaṃ dānapāramiṃ disvā evaṃ attānaṃ ovadi–" 454606,107,310,48,58,1,63,7,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya paṭhamaṃ dānapāramiṃ pūreyyāsi. " 454607,107,310,59,99,1,298,36,"Yathā hi nikkujjito udakakumbho nissesaṃ katvā udakaṃ vamatiyeva, na paccāharati, evameva dhanaṃ vā yasaṃ vā puttadāraṃ vā aṅgapaccaṅgaṃ vā anoloketvā sampattayācakānaṃ sabbaṃ icchiticchitaṃ nissesaṃ katvā dadamāno bodhimūle nisīditvā buddho bhavissasī’’ ti paṭhamaṃ dānapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454608,107,310,100,102,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454609,107,311,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito; " 454610,107,312,2,9,1,42,6,"Uddhaṃ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā." 454611,107,313,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramiṃ; " 454612,107,314,2,7,1,39,4,"Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṃ mahāpathaṃ." 454613,107,315,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ paṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454614,107,316,2,8,1,46,5,"Dānapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454615,107,317,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adhokato; " 454616,107,318,2,8,1,45,5,"Vamatevudakaṃ nissesaṃ, na tattha parirakkhati." 454617,107,319,2,11,1,42,5,"‘ ‘ Tatheva yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime; " 454618,107,320,2,22,1,45,7,"Dadāhi dānaṃ nissesaṃ, kumbho viya adhokato’’ ti.( bu. vaṃ.2.115-119); " 454619,107,321,2,19,1,116,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato dutiyaṃ sīlapāramiṃ disvā etadahosi– 454620,107,321,20,29,1,56,6,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya sīlapāramimpi pūreyyāsi. " 454621,107,321,30,59,1,200,26,"Yathā hi camarī migo nāma jīvitaṃ anoloketvā attano vālameva rakkhati, evaṃ tvampi ito paṭṭhāya jīvitampi anoloketvā sīlameva rakkhamāno buddho bhavissasī’’ ti dutiyaṃ sīlapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454622,107,321,60,62,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454623,107,322,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454624,107,323,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454625,107,324,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, dutiyaṃ sīlapāramiṃ; " 454626,107,325,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454627,107,326,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ dutiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454628,107,327,2,8,1,46,5,"Sīlapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454629,107,328,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yathāpi camarī vālaṃ, kismiñci paṭilaggitaṃ; " 454630,107,329,2,9,1,41,6,"Upeti maraṇaṃ tattha, na vikopeti vāladhiṃ." 454631,107,330,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tatheva catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya; " 454632,107,331,2,22,1,45,7,"Parirakkha sadā sīlaṃ, camarī viya vāladhin’’ ti.( bu. vaṃ.2.120-124); " 454633,107,332,2,18,1,121,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ disvā etadahosi– 454634,107,332,19,28,1,61,6,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya nekkhammapāramimpi pūreyyāsi. " 454635,107,332,29,59,1,227,26,"Yathā hi ciraṃ bandhanāgāre vasamāno puriso na tattha sinehaṃ karoti, atha kho ukkaṇṭhatiyeva, avasitukāmo hoti, evameva tvampi sabbabhave bandhanāgārasadise katvā sabbabhavehi ukkaṇṭhito muccitukāmo hutvā nekkhammābhimukhova hohi. " 454636,107,332,60,71,1,74,9,Evaṃ buddho bhavissasī’’ ti tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. 454637,107,332,72,74,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454638,107,333,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454639,107,334,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454640,107,335,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ; " 454641,107,336,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454642,107,337,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ tatiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454643,107,338,2,8,1,51,5,"Nekkhammapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454644,107,339,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito; " 454645,107,340,2,9,1,41,6,"Na tattha rāgaṃ janeti, muttimeva gavesati." 454646,107,341,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Tatheva tvaṃ sabbabhave, passa andugharaṃ viya; " 454647,107,342,2,20,1,45,5,"Nekkhammābhimukho hohi, bhavato parimuttiyā’’ ti.( bu. vaṃ.2.125-129); " 454648,107,343,2,19,1,119,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato catutthaṃ paññāpāramiṃ disvā etadahosi– 454649,107,343,20,29,1,57,6,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya paññāpāramimpi pūreyyāsi. " 454650,107,343,30,38,1,86,8,Hīnamajjhimukkaṭṭhesu kañci avajjetvā sabbepi paṇḍite upasaṅkamitvā pañhaṃ puccheyyāsi. 454651,107,343,39,70,1,240,28,"Yathā hi piṇḍapātiko bhikkhu hīnādibhedesu kulesu kiñci avajjetvā paṭipāṭiyā piṇḍāya caranto khippaṃ yāpanaṃ labhati, evaṃ tvampi sabbapaṇḍite upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchanto buddho bhavissasī’’ ti catutthaṃ paññāpāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454652,107,343,71,73,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454653,107,344,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454654,107,345,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454655,107,346,2,11,1,45,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, catutthaṃ paññāpāramiṃ; " 454656,107,347,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454657,107,348,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ catutthaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454658,107,349,2,8,1,47,5,"Paññāpāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454659,107,350,2,9,1,48,5,"‘ ‘ Yathāpi bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime; " 454660,107,351,2,9,1,41,6,"Kulāni na vivajjento, evaṃ labhati yāpanaṃ." 454661,107,352,2,12,1,48,7,"‘ ‘ Tatheva tvaṃ sabbakālaṃ, paripucchaṃ budhaṃ janaṃ; " 454662,107,353,2,20,1,46,5,"Paññāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.130-134); " 454663,107,354,2,18,1,119,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato pañcamaṃ vīriyapāramiṃ disvā etadahosi– 454664,107,354,19,54,1,258,28,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya vīriyapāramimpi pūreyyāsi, yathā hi sīho migarājā sabbiriyāpathesu daḷhavīriyo hoti, evaṃ tvampi sabbabhavesu sabbiriyāpathesu daḷhavīriyo anolīnavīriyo samāno buddho bhavissasī’’ ti pañcamaṃ vīriyapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454665,107,354,55,57,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454666,107,355,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454667,107,356,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454668,107,357,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, pañcamaṃ vīriyapāramiṃ; " 454669,107,358,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454670,107,359,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ pañcamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454671,107,360,2,8,1,48,5,"Vīriyapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454672,107,361,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame; " 454673,107,362,2,7,1,35,4,"Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā." 454674,107,363,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Tatheva tvaṃ sabbabhave, paggaṇha vīriyaṃ daḷhaṃ; " 454675,107,364,2,20,1,47,5,"Vīriyapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.135-139); " 454676,107,365,2,18,1,119,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato chaṭṭhaṃ khantipāramiṃ disvā etadahosi– 454677,107,365,19,33,1,101,10,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya khantipāramimpi pūreyyāsi, sammānanepi avamānanepi khamova bhaveyyāsi. " 454678,107,365,34,69,1,245,30,"Yathā hi pathaviyaṃ nāma sucimpi nikkhipanti asucimpi, na tena pathavī sinehaṃ paṭighaṃ karoti, khamati sahati adhivāsetiyeva, evameva tvampi sammānanepi avamānanepi khamova samāno buddho bhavissasī’’ ti chaṭṭhaṃ khantipāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454679,107,365,70,72,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454680,107,366,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454681,107,367,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454682,107,368,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, chaṭṭhamaṃ khantipāramiṃ; " 454683,107,369,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454684,107,370,2,12,1,47,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ chaṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454685,107,371,2,7,1,43,4,"Tattha advejjhamānaso, sambodhiṃ pāpuṇissasi." 454686,107,372,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca; " 454687,107,373,2,10,1,47,7,"Sabbaṃ sahati nikkhepaṃ, na karoti paṭighaṃ tayā." 454688,107,374,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Tatheva tvampi sabbesaṃ, sammānāvamānakkhamo; " 454689,107,375,2,20,1,47,5,"Khantipāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.140-144); " 454690,107,376,2,18,1,118,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato sattamaṃ saccapāramiṃ disvā etadahosi– 454691,107,376,19,40,1,158,17,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya saccapāramimpi pūreyyāsi, asaniyā matthake patamānāyapi dhanādīnaṃ atthāya chandādīnaṃ vasena sampajānamusāvādaṃ nāma mā bhāsi. " 454692,107,376,41,76,1,240,30,"Yathā hi osadhī tārakā nāma sabbautūsu attano gamanavīthiṃ jahitvā aññāya vīthiyā na gacchati, sakavīthiyāva gacchati, evameva tvampi saccaṃ pahāya musāvādaṃ nāma avadantoyeva buddho bhavissasī’’ ti sattamaṃ saccapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454693,107,376,77,79,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454694,107,377,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454695,107,378,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454696,107,379,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, sattamaṃ saccapāramiṃ; " 454697,107,380,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454698,107,381,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ sattamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454699,107,382,2,7,1,43,4,"Tattha advejjhavacano, sambodhiṃ pāpuṇissasi." 454700,107,383,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Yathāpi osadhī nāma, tulābhūtā sadevake; " 454701,107,384,2,9,1,39,6,"Samaye utuvasse vā, na vokkamati vīthito." 454702,107,385,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Tatheva tvampi saccesu, mā vokkamasi vīthito; " 454703,107,386,2,20,1,46,5,"Saccapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.145-149); " 454704,107,387,2,19,1,123,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ disvā etadahosi– 454705,107,387,20,37,1,116,12,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya adhiṭṭhānapāramimpi pūreyyāsi, yaṃ adhiṭṭhāsi, tasmiṃ adhiṭṭhāne niccalova bhaveyyāsi. " 454706,107,387,38,71,1,218,29,"Yathā hi pabbato nāma sabbāsu disāsu vātehi pahaṭo na kampati na calati, attano ṭhāneyeva tiṭṭhati, evameva tvampi attano adhiṭṭhāne niccalo hontova buddho bhavissasī’’ ti aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454707,107,387,72,74,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454708,107,388,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454709,107,389,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454710,107,390,2,11,1,49,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ; " 454711,107,391,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454712,107,392,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ aṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454713,107,393,2,9,1,45,6,"Tattha tvaṃ acalo hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi." 454714,107,394,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito; " 454715,107,395,2,8,1,44,5,"Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati." 454716,107,396,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Tatheva tvampi adhiṭṭhāne, sabbadā acalo bhava; " 454717,107,397,2,20,1,51,5,"Adhiṭṭhānapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.150-154); " 454718,107,398,2,18,1,117,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato navamaṃ mettāpāramiṃ disvā etadahosi– 454719,107,398,19,33,1,96,10,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya mettāpāramimpi pūreyyāsi, hitesupi ahitesupi ekacitto bhaveyyāsi. " 454720,107,398,34,63,1,214,25,"Yathā hi udakaṃ nāma pāpajanassapi kalyāṇajanassapi sītabhāvaṃ ekasadisaṃ katvā pharati, evameva tvampi sabbesu sattesu mettacittena ekacittova honto buddho bhavissasī’’ ti navamaṃ mettāpāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454721,107,398,64,66,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454722,107,399,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454723,107,400,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454724,107,401,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, navamaṃ mettāpāramiṃ; " 454725,107,402,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454726,107,403,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ navamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454727,107,404,2,9,1,44,6,"Mettāya asamo hohi, yadi bodhiṃ pattumicchasi." 454728,107,405,2,12,1,39,7,"‘ ‘ Yathāpi udakaṃ nāma, kalyāṇe pāpake jane; " 454729,107,406,2,8,1,39,5,"Samaṃ pharati sītena, pavāheti rajomalaṃ." 454730,107,407,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Tatheva tvampi hitāhite, samaṃ mettāya bhāvaya; " 454731,107,408,2,20,1,46,5,"Mettāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.155-159); " 454732,107,409,2,18,1,119,12,Athassa ‘‘ na ettakeheva buddhakārakadhammehi bhavitabban’’ ti uttarimpi upadhārayato dasamaṃ upekkhāpāramiṃ disvā etadahosi– 454733,107,409,19,33,1,99,10,"‘‘ sumedhapaṇḍita, tvaṃ ito paṭṭhāya upekkhāpāramimpi pūreyyāsi, sukhepi dukkhepi majjhattova bhaveyyāsi. " 454734,107,409,34,59,1,183,22,"Yathā hi pathavī nāma sucimpi asucimpi pakkhipamāne majjhattāva hoti, evameva tvampi sukhadukkhesu majjhattova honto buddho bhavissasī’’ ti dasamaṃ upekkhāpāramiṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāsi. " 454735,107,409,60,62,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454736,107,410,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; " 454737,107,411,2,8,1,40,5,"Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā." 454738,107,412,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Vicinanto tadā dakkhiṃ, dasamaṃ upekkhāpāramiṃ; " 454739,107,413,2,6,1,35,3,"Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ." 454740,107,414,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Imaṃ tvaṃ dasamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; " 454741,107,415,2,8,1,43,5,"Tulābhūto daḷho hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi." 454742,107,416,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Yathāpi pathavī nāma, nikkhittaṃ asuciṃ suciṃ; " 454743,107,417,2,6,1,36,3,"Upekkhati ubhopete, kopānunayavajjitā." 454744,107,418,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Tatheva tvampi sukhadukkhe, tulābhūto sadā bhava; " 454745,107,419,2,20,1,48,5,"Upekkhāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasī’’ ti.( bu. vaṃ.2.160-164); " 454746,107,420,2,5,1,12,2,Tato cintesi– 454747,107,420,6,22,1,116,12,"‘‘ imasmiṃ loke bodhisattehi pūretabbā bodhiparipācanā buddhakārakadhammā ettakāyeva , dasa pāramiyo ṭhapetvā aññe natthi. " 454748,107,420,23,44,1,138,16,"Imāpi dasa pāramiyo uddhaṃ ākāsepi natthi, heṭṭhā pathaviyampi, puratthimādīsu disāsupi natthi, mayhaṃyeva pana hadayabbhantare patiṭṭhitā’’ ti. " 454749,107,420,45,84,1,277,34,"Evaṃ tāsaṃ hadaye patiṭṭhitabhāvaṃ disvā sabbāpi tā daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāya punappunaṃ sammasanto anulomapaṭilomaṃ sammasati, pariyante gahetvā ādiṃ pāpeti, ādimhi gahetvā pariyantaṃ pāpeti, majjhe gahetvā ubhato koṭiṃ pāpetvā osāpeti, ubhato koṭīsu gahetvā majjhaṃ pāpetvā osāpeti. " 454750,107,420,85,115,1,295,28,"Bāhirakabhaṇḍapariccāgo dānapāramī nāma, aṅgapariccāgo dānaupapāramī nāma, jīvitapariccāgo dānaparamatthapāramī nāmāti dasa pāramiyo dasa upapāramiyo dasa paramatthapāramiyoti samattiṃsa pāramiyo telayantaṃ vinivaṭṭento viya mahāmeruṃ matthaṃ katvā cakkavāḷamahāsamuddaṃ āluḷento viya ca sammasati. " 454751,107,420,116,137,1,226,20,"Tassevaṃ dasa pāramiyo sammasantassa dhammatejena catunahutādhikadviyojanasatasahassabahalā ayaṃ mahāpathavī hatthinā akkantanaḷakalāpo viya, pīḷiyamānaṃ ucchuyantaṃ viya ca mahāviravaṃ viravamānā saṅkampi sampakampi sampavedhi. " 454752,107,420,138,144,1,52,6,Kulālacakkaṃ viya telayantacakkaṃ viya ca paribbhami. 454753,107,420,145,147,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454754,107,421,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Ettakāyeva te loke, ye dhammā bodhipācanā; " 454755,107,422,2,9,1,49,6,"Taduddhaṃ natthi aññatra, daḷhaṃ tattha patiṭṭhaha." 454756,107,423,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Ime dhamme sammasato, sabhāvarasalakkhaṇe; " 454757,107,424,2,7,1,43,4,"Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampatha." 454758,107,425,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Calati ravati pathavī, ucchuyantaṃva pīḷitaṃ; " 454759,107,426,2,22,1,45,7,"Telayante yathā cakkaṃ, evaṃ kampati medanī’’ ti.( bu. vaṃ.2.165-167); " 454760,107,427,2,12,1,116,10,Mahāpathaviyā kampamānāya rammanagaravāsino saṇṭhātuṃ asakkontā yugantavātabbhāhatā mahāsālā viya mucchitā papatiṃsu. 454761,107,427,13,20,1,83,7,Ghaṭādīni kulālabhājanāni pavaṭṭantāni aññamaññaṃ paharantāni cuṇṇavicuṇṇāni ahesuṃ. 454762,107,427,21,70,1,274,39,"Mahājano bhītatasito satthāraṃ upasaṅkamitvā‘‘ kiṃ nu kho bhagavā nāgāvaṭṭo ayaṃ, bhūtayakkhadevatāsu aññatarāvaṭṭo vāti na hi mayaṃ etaṃ jānāma, apica kho sabbopi ayaṃ mahājano upadduto, kiṃ nu kho imassa lokassa pāpakaṃ bhavissati, udāhu kalyāṇaṃ, kathetha no etaṃ kāraṇan’’ ti āha. " 454763,107,427,71,90,1,91,14,"Atha satthā tesaṃ kathaṃ sutvā‘‘ tumhe mā bhāyatha, mā cintayittha, natthi vo itonidānaṃ bhayaṃ. " 454764,107,427,91,128,1,229,30,"Yo so mayā ajja‘ sumedhapaṇḍito anāgate gotamo nāma buddho bhavissatī’ ti byākato, so idāni dasa pāramiyo sammasati, tassa sammasantassa viloḷentassa dhammatejena sakaladasasahassī lokadhātu ekappahārena kampati ceva ravati cā’’ ti āha. " 454765,107,427,129,131,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454766,107,428,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Yāvatā parisā āsi, buddhassa parivesane; " 454767,107,429,2,9,1,43,6,"Pavedhamānā sā tattha, mucchitā sesi bhūmiyā." 454768,107,430,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Ghaṭānekasahassāni, kumbhīnañca satā bahū; " 454769,107,431,2,7,1,44,4,"Sañcuṇṇamathitā tattha, aññamaññaṃ paghaṭṭitā." 454770,107,432,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Ubbiggā tasitā bhītā, bhantā byathitamānasā; " 454771,107,433,2,6,1,37,3,"Mahājanā samāgamma, dīpaṅkaramupāgamuṃ." 454772,107,434,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Kiṃ bhavissati lokassa, kalyāṇamatha pāpakaṃ; " 454773,107,435,2,9,1,41,6,"Sabbo upadduto loko, taṃ vinodehi cakkhuma." 454774,107,436,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tesaṃ tadā saññāpesi, dīpaṅkaro mahāmuni; " 454775,107,437,2,9,1,48,6,"Vissatthā hotha mā bhātha, imasmiṃ pathavikampane." 454776,107,438,2,13,1,44,7,"‘ ‘ Yamahaṃ ajja byākāsiṃ,‘ buddho loke bhavissati’; " 454777,107,439,2,8,1,42,5,"Eso sammasati dhammaṃ, pubbakaṃ jinasevitaṃ." 454778,107,440,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Tassa sammasato dhammaṃ, buddhabhūmiṃ asesato; " 454779,107,441,2,21,1,47,6,"Tenāyaṃ kampitā pathavī, dasasahassī sadevake’’ ti.( bu. vaṃ.2.168-174); " 454780,107,442,2,20,1,197,18,Mahājano tathāgatassa vacanaṃ sutvā haṭṭhatuṭṭho mālāgandhavilepanaṃ ādāya rammanagarā nikkhamitvā bodhisattaṃ upasaṅkamitvā mālāgandhādīhi pūjetvā vanditvā padakkhiṇaṃ katvā rammanagarameva pāvisi. 454781,107,442,21,31,1,90,10,Bodhisattopi dasa pāramiyo sammasitvā vīriyaṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāya nisinnāsanā vuṭṭhāsi. 454782,107,442,32,34,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454783,107,443,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Buddhassa vacanaṃ sutvā, mano nibbāyi tāvade; " 454784,107,444,2,8,1,41,5,"Sabbe maṃ upasaṅkamma, punāpi abhivandisuṃ." 454785,107,445,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Samādiyitvā buddhaguṇaṃ, daḷhaṃ katvāna mānasaṃ; " 454786,107,446,2,21,1,45,6,"Dīpaṅkaraṃ namassitvā, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā’’ ti.( bu. vaṃ.2.175-176); " 454787,107,447,2,50,1,362,40,"Atha bodhisattaṃ āsanā vuṭṭhahantaṃ sakaladasasahassacakkavāḷadevatā sannipatitvā dibbehi mālāgandhehi pūjetvā vanditvā‘‘ ayya sumedhatāpasa, tayā ajja dīpaṅkaradasabalassa pādamūle mahatī patthanā patthitā, sā te anantarāyena samijjhatu, mā te bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā ahosi, sarīre appamattakopi rogo mā uppajjatu, khippaṃ pāramiyo pūretvā sammāsambodhiṃ paṭivijjha. " 454788,107,447,51,72,1,178,18,"Yathā pupphūpagaphalūpagarukkhā samaye pupphanti ceva phalanti ca, tatheva tvampi taṃ samayaṃ anatikkamitvā khippaṃ sambodhimuttamaṃ phusassū’’ tiādīni thutimaṅgalāni payirudāhaṃsu. " 454789,107,447,73,79,1,58,6,Evañca payirudāhitvā attano attano devaṭṭhānameva agamaṃsu. 454790,107,447,80,83,1,34,3,Bodhisattopi devatāhi abhitthavito– 454791,107,447,84,107,1,179,19,‘‘ ahaṃ dasa pāramiyo pūretvā kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake buddho bhavissāmī’’ ti vīriyaṃ daḷhaṃ katvā adhiṭṭhāya nabhaṃ abbhuggantvā himavantameva agamāsi. 454792,107,447,108,110,1,11,2,Tena vuttaṃ– 454793,107,448,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Dibbaṃ mānusakaṃ pupphaṃ, devā mānusakā ubho; " 454794,107,449,2,7,1,41,4,"Samokiranti pupphehi, vuṭṭhahantassa āsanā." 454795,107,450,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Vedayanti ca te sotthiṃ, devā mānusakā ubho; " 454796,107,451,2,9,1,51,6,"Mahantaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, taṃ labhassu yathicchitaṃ." 454797,107,452,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sabbītiyo vivajjantu, soko rogo vinassatu; " 454798,107,453,2,9,1,50,6,"Mā te bhavantvantarāyā, phusa khippaṃ bodhimuttamaṃ." 454799,107,454,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Yathāpi samaye patte, pupphanti pupphino dumā; " 454800,107,455,2,8,1,43,5,"Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphasu." 454801,107,456,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Yathā ye keci sambuddhā, pūrayuṃ dasa pāramī; " 454802,107,457,2,9,1,40,6,"Tatheva tvaṃ mahāvīra, pūraya dasa pāramī." 454803,107,458,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Yathā ye keci sambuddhā, bodhimaṇḍamhi bujjhare; " 454804,107,459,2,8,1,44,5,"Tatheva tvaṃ mahāvīra, bujjhassu jinabodhiyaṃ." 454805,107,460,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Yathā ye keci sambuddhā, dhammacakkaṃ pavattayuṃ; " 454806,107,461,2,8,1,44,5,"Tatheva tvaṃ mahāvīra, dhammacakkaṃ pavattaya." 454807,107,462,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Puṇṇamāye yathā cando, parisuddho virocati; " 454808,107,463,2,8,1,44,5,"Tatheva tvaṃ puṇṇamano, viroca dasasahassiyaṃ." 454809,107,464,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Rāhumutto yathā sūriyo, tāpena atirocati; " 454810,107,465,2,9,1,41,6,"Tatheva lokā muccitvā, viroca siriyā tuvaṃ." 454811,107,466,2,12,1,40,7,"‘ ‘ Yathā yā kāci nadiyo, osaranti mahodadhiṃ; " 454812,107,467,2,8,1,37,5,"Evaṃ sadevakā lokā, osarantu tavantike." 454813,107,468,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Tehi thutappasattho so, dasa dhamme samādiya; " 454814,107,469,2,22,1,44,7,"Te dhamme paripūrento, pavanaṃ pāvisī tadā’’ ti.( bu. vaṃ.2.177-187); " 454815,107,470,2,4,1,21,2,Sumedhakathā niṭṭhitā. 454816,107,471,2,10,1,93,8,Rammanagaravāsinopi kho nagaraṃ pavisitvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adaṃsu. 454817,107,471,11,20,1,84,9,Satthā tesaṃ dhammaṃ desetvā mahājanaṃ saraṇādīsu patiṭṭhapetvā rammanagarā nikkhami. 454818,107,471,21,32,1,113,11,Tato uddhampi yāvatāyukaṃ tiṭṭhanto sabbaṃ buddhakiccaṃ katvā anukkamena anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi. 454819,107,471,33,42,1,72,8,"Tattha yaṃ vattabbaṃ, taṃ sabbaṃ buddhavaṃse vuttanayeneva vitthāretabbaṃ. " 454820,107,471,43,45,1,15,2,Vuttañhi tattha– 454821,107,472,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Tadā te bhojayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; " 454822,107,473,2,8,1,46,5,"Upagacchuṃ saraṇaṃ tassa, dīpaṅkarassa satthuno." 454823,107,474,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Saraṇagamane kañci, nivesesi tathāgato; " 454824,107,475,2,9,1,41,6,"Kañci pañcasu sīlesu, sīle dasavidhe paraṃ." 454825,107,476,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Kassaci deti sāmaññaṃ, caturo phalamuttame; " 454826,107,477,2,9,1,41,6,"Kassaci asame dhamme, deti so paṭisambhidā." 454827,107,478,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Kassaci varasamāpattiyo, aṭṭha deti narāsabho; " 454828,107,479,2,8,1,44,5,"Tisso kassaci vijjāyo, chaḷabhiññā pavecchati." 454829,107,480,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Tena yogena janakāyaṃ, ovadati mahāmuni; " 454830,107,481,2,8,1,41,5,"Tena vitthārikaṃ āsi, lokanāthassa sāsanaṃ." 454831,107,482,2,7,1,39,3,"‘ ‘ Mahāhanūsabhakkhandho, dīpaṅkarasanāmako; " 454832,107,483,2,8,1,38,5,"Bahū jane tārayati, parimoceti duggatiṃ." 454833,107,484,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, satasahassepi yojane; " 454834,107,485,2,8,1,40,5,"Khaṇena upagantvāna, bodheti taṃ mahāmuni." 454835,107,486,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Paṭhamābhisamaye buddho, koṭisatamabodhayi; " 454836,107,487,2,6,1,41,3,"Dutiyābhisamaye nātho, navutikoṭimabodhayi." 454837,107,488,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Yadā ca devabhavanamhi, buddho dhammamadesayi; " 454838,107,489,2,6,1,40,3,"Navutikoṭisahassānaṃ , tatiyābhisamayo ahu." 454839,107,490,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Sannipātā tayo āsuṃ, dīpaṅkarassa satthuno; " 454840,107,491,2,7,1,39,4,"Koṭisatasahassānaṃ , paṭhamo āsi samāgamo." 454841,107,492,2,11,1,36,5,"‘ ‘ Puna nāradakūṭamhi, pavivekagate jine; " 454842,107,493,2,7,1,37,4,"Khīṇāsavā vītamalā, samiṃsu satakoṭiyo." 454843,107,494,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Yamhi kāle mahāvīro, sudassanasiluccaye; " 454844,107,495,2,6,1,37,3,"Navutikoṭisahassehi , pavāresi mahāmuni." 454845,107,496,2,10,1,36,6,"‘ ‘ Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano; " 454846,107,497,2,7,1,41,4,"Antalikkhamhi caraṇo, pañcābhiññāsu pāragū." 454847,107,498,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu; " 454848,107,499,2,7,1,40,4,"Ekadvinnaṃ abhisamayā, gaṇanato asaṅkhiyā." 454849,107,500,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ ahū tadā; " 454850,107,501,2,7,1,43,4,"Dīpaṅkarassa bhagavato, sāsaraṃ suvisodhitaṃ." 454851,107,502,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Cattāri satasahassāni, chaḷabhiññā mahiddhikā; " 454852,107,503,2,6,1,40,4,Dīpaṅkaraṃ lokaviduṃ parivārenti sabbadā. 454853,107,504,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Ye keci tena samayena, jahanti mānusaṃ bhavaṃ; " 454854,107,505,2,8,1,40,5,"Appattamānasā sekhā, garahitā bhavanti te." 454855,107,506,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādibhi; " 454856,107,507,2,7,1,39,4,"Khīṇāsavehi vimalehi, upasobhati sabbadā." 454857,107,508,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Nagaraṃ rammavatī nāma, sudevo nāma khattiyo; " 454858,107,509,2,8,1,41,5,"Sumedhā nāma janikā, dīpaṅkarassa satthuno." 454859,107,510,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi; " 454860,107,511,2,9,1,40,6,"Haṃsā koñcā mayūrā ca, tayo pāsādamuttamā." 454861,107,512,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Tīṇi satasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; " 454862,107,513,2,9,1,41,6,"Padumā nāma sā nārī, usabhakkhandho atrajo." 454863,107,514,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami; " 454864,107,515,2,7,1,35,4,"Anūnadasamāsāni , padhāne padahī jino." 454865,107,516,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Padhānacāraṃ caritvāna, abujjhi mānasaṃ muni; " 454866,107,517,2,8,1,40,5,"Brahmunā yācito santo, dīpaṅkaro mahāmuni." 454867,107,518,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Vatti cakkaṃ mahāvīro, nandārāme sirīghare; " 454868,107,519,2,7,1,44,4,"Nisinno sirīsamūlamhi, akāsi titthiyamaddanaṃ." 454869,107,520,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Sumaṅgalo ca tisso ca, ahesuṃ aggasāvakā; " 454870,107,521,2,7,1,41,4,"Sāgato nāmupaṭṭhāko, dīpaṅkarassa satthuno. " 454871,107,522,2,13,1,50,8,"Sunandā ca‘‘ nandā ceva sunandā ca, ahesuṃ aggasāvikā; " 454872,107,523,2,8,1,42,5,"Bodhi tassa bhagavato, pipphalīti pavuccati." 454873,107,524,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tapussabhallikā nāma, ahesuṃ aggupaṭṭhakā; " 454874,107,525,2,8,1,43,5,"Sirimā koṇā upaṭṭhikā, dīpaṅkarassa satthuno." 454875,107,526,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Asītihatthamubbedho, dīpaṅkaro mahāmuni; " 454876,107,527,2,7,1,40,4,"Sobhati dīparukkhova, sālarājāva phullito." 454877,107,528,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Pabhā vidhāvati tassa, samantā dvādasa yojane; " 454878,107,529,2,7,1,37,4,"Satasahassavassāni , āyu tassa mahesino; " 454879,107,530,2,9,1,41,6,"Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ." 454880,107,531,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Jotayitvāna saddhammaṃ, santāretvā mahājanaṃ; " 454881,107,532,2,8,1,41,5,"Jalitvā aggikhandhova, nibbuto so sasāvako." 454882,107,533,2,16,1,51,11,"‘ ‘ Sā ca iddhi so ca yaso, tāni ca pādesu cakkaratanāni; " 454883,107,534,2,8,1,48,5,"Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārāti." 454884,107,535,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Dīpaṅkaro jino satthā, nandārāmamhi nibbuto; " 454885,107,536,2,19,1,46,4,"Tatthetassa jinathūpo, chattiṃsubbedhayojano’’ ti.( bu. vaṃ.3.1-31); " 454886,107,537,2,3,1,15,2,Koṇḍañño buddho 454887,107,538,2,13,1,97,11,Dīpaṅkarassa pana bhagavato aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā koṇḍañño nāma satthā udapādi. 454888,107,538,14,18,1,35,4,Tassāpi tayo sāvakasannipātā ahesuṃ. 454889,107,538,19,28,1,73,6,"Paṭhamasannipāte koṭisatasahassaṃ, dutiye koṭisahassaṃ , tatiye navutikoṭiyo. " 454890,107,538,29,40,1,116,11,Tadā bodhisatto vijitāvī nāma cakkavattī hutvā koṭisatasahassassa buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. 454891,107,538,41,53,1,65,8,Satthā bodhisattaṃ‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākaritvā dhammaṃ desesi. 454892,107,538,54,61,1,54,7,So satthu dhammakathaṃ sutvā rajjaṃ niyyātetvā pabbaji. 454893,107,538,62,76,1,112,14,So tīṇi piṭakāni uggahetvā aṭṭha samāpattiyo ca pañca abhiññāyo ca uppādetvā aparihīnajjhāno brahmaloke nibbatti. 454894,107,538,77,119,1,281,34,"Koṇḍaññabuddhassa pana rammavatī nāma nagaraṃ, sunando nāma khattiyo pitā, sujātā nāma devī mātā, bhaddo ca subhaddo ca dve aggasāvakā, anuruddho nāmupaṭṭhāko, tissā ca upatissā ca dve aggasāvikā, sālakalyāṇirukkho bodhi, aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ sarīraṃ, vassasatasahassaṃ āyuppamāṇaṃ ahosi." 454895,107,539,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako; " 454896,107,540,2,9,1,39,4,"Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado’’. " 454897,107,541,2,21,1,123,14,"Tassa aparabhāge ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā ekasmiṃ kappeyeva cattāro buddhā nibbattiṃsu– maṅgalo, sumano, revato, {sobhito}ti. " 454898,107,541,22,37,1,136,12,"Maṅgalassa bhagavato tīsu sāvakasannipātesu paṭhamasannipāte koṭisatasahassaṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye koṭisatasahassaṃ, tatiye navuṭikoṭiyo. " 454899,107,541,38,49,1,119,11,Vemātikabhātā kirassa ānandakumāro nāma navutikoṭisaṅkhāya parisāya saddhiṃ dhammassavanatthāya satthu santikaṃ agamāsi. 454900,107,541,50,54,1,35,4,Satthā tassa anupubbikathaṃ kathesi. 454901,107,541,55,62,1,56,7,So saddhiṃ parisāya saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 454902,107,541,63,82,1,137,14,Satthā tesaṃ kulaputtānaṃ pubbacaritaṃ olokento iddhimayapattacīvarassa upanissayaṃ disvā dakkhiṇahatthaṃ pasāretvā‘‘ etha bhikkhavo’’ ti āha. 454903,107,541,83,93,1,123,10,Sabbe taṅkhaṇaññeva iddhimayapattacīvaradharā saṭṭhivassikatherā viya ākappasampannā hutvā satthāraṃ vanditvā parivārayiṃsu. 454904,107,541,94,98,1,37,4,Ayamassa tatiyo sāvakasannipāto ahosi. 454905,107,542,2,14,1,92,11,"Yathā pana aññesaṃ buddhānaṃ samantā asītihatthappamāṇāyeva sarīrappabhā ahosi, na evaṃ tassa. " 454906,107,542,15,23,1,83,8,Tassa pana bhagavato sarīrappabhā niccakālaṃ dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi. 454907,107,542,24,31,1,99,7,Rukkhapathavīpabbatasamuddādayo antamaso ukkhaliyādīni upādāya suvaṇṇapaṭṭapariyonaddhā viya ahesuṃ. 454908,107,542,32,36,1,46,4,Āyuppamāṇaṃ panassa navutivassasahassāni ahosi. 454909,107,542,37,48,1,104,10,"Ettakaṃ kālaṃ candimasūriyādayo attano pabhāya virocituṃ nāsakkhiṃsu, rattindivaparicchedo na paññāyittha. " 454910,107,542,49,56,1,60,7,Divā sūriyālokena viya sattā niccaṃ buddhālokeneva vicariṃsu. 454911,107,542,57,66,1,99,9,Sāyaṃ pupphitakusumānaṃ pāto ca ravanakasakuṇādīnañca vasena loko rattindivaparicchedaṃ sallakkhesi. 454912,107,543,2,8,1,48,6,Kiṃ pana aññesaṃ buddhānaṃ ayamānubhāvo natthīti? 454913,107,543,9,11,1,9,2,No natthi. 454914,107,543,12,23,1,76,10,Tepi hi ākaṅkhamānā dasasahassilokadhātuṃ vā tato vā bhiyyo ābhāya phareyyuṃ. 454915,107,543,24,36,1,132,12,Maṅgalassa pana bhagavato pubbapatthanāvasena aññesaṃ byāmappabhā viya sarīrappabhā niccameva dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi. 454916,107,543,37,46,1,110,9,So kira bodhisattacariyacaraṇakāle vessantarasadise attabhāveṭhito saputtadāro vaṅkapabbatasadise pabbate vasi. 454917,107,543,47,60,1,124,13,Atheko kharadāṭhiko nāma yakkho mahāpurisassa dānajjhāsayataṃ sutvā brāhmaṇavaṇṇena upasaṅkamitvā mahāsattaṃ dve dārake yāci. 454918,107,543,61,80,1,114,13,"Mahāsatto‘‘ dadāmi, brāhmaṇa, puttake’’ ti vatvā haṭṭhapahaṭṭho udakapariyantaṃ mahāpathaviṃ kampento dvepi dārake adāsi. " 454919,107,543,81,93,1,114,11,Yakkho caṅkamanakoṭiyaṃ ālambanaphalakaṃ nissāya ṭhatvā passantasseva mahāsattassa mulālakalāpaṃ viya dārake khādi. 454920,107,543,94,110,1,147,16,Mahāpurisassa yakkhaṃ oloketvā mukhe vivaṭamatte aggijālaṃ viya lohitadhāraṃ uggiramānaṃ tassa mukhaṃ disvāpi kesaggamattampi domanassaṃ na uppajji. 454921,107,543,111,126,1,82,11,‘‘ Sudinnaṃ vata me dānan’’ ti cintayato panassa sarīre mahantaṃ pītisomanassaṃ udapādi. 454922,107,543,127,145,1,104,14,So‘‘ imassa me dānassa nissandena anāgate imināva nīhārena sarīrato rasmiyo nikkhamantū’’ ti patthanaṃ akāsi. 454923,107,543,146,157,1,95,11,Tassa taṃ patthanaṃ nissāya buddhabhūtassa sarīrato rasmiyo nikkhamitvā ettakaṃ ṭhānaṃ phariṃsu. 454924,107,544,2,5,1,30,3,Aparampissa pubbacariyaṃ atthi. 454925,107,544,6,45,1,354,34,So kira bodhisattakāle ekassa buddhassa cetiyaṃ disvā‘‘ imassa buddhassa mayā jīvitaṃ pariccajituṃ vaṭṭatī’’ ti daṇḍakadīpikāveṭhananiyāmena sakalasarīraṃ veṭhāpetvā ratanamattamakuḷaṃ satasahassagghanikaṃ suvaṇṇapātiṃ sappissa pūrāpetvā tattha sahassavaṭṭiyo jāletvā taṃ sīsenādāya sakalasarīraṃ jālāpetvā cetiyaṃ padakkhiṇaṃ karonto sakalarattiṃ vītināmeti. 454926,107,544,46,54,1,73,8,Evaṃ yāva aruṇuggamanā vāyamantassāpissa lomakūpamattampi usumaṃ na gaṇhi. 454927,107,544,55,59,1,37,4,Padumagabbhaṃ paviṭṭhakālo viya ahosi. 454928,107,544,60,66,1,44,6,Dhammo hi nāmesa attānaṃ rakkhantaṃ rakkhati. 454929,107,544,67,69,1,14,2,Tenāha bhagavā– 454930,107,545,2,12,1,61,8,"‘ ‘ Dhammo have rakkhati dhammacāriṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; " 454931,107,546,2,27,1,60,8,"Esānisaṃso dhamme suciṇṇe, na duggatiṃ gacchati dhammacārī’’ ti.( theragā.303; jā.1.10.102)– " 454932,107,547,2,12,1,95,9,Imassapi kammassa nissandena tassa bhagavato sarīrobhāso dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi. 454933,107,548,2,31,1,159,20,"Tadā amhākaṃ bodhisatto suruci nāma brāhmaṇo hutvā‘‘ satthāraṃ nimantessāmī’’ ti upasaṅkamitvā madhuradhammakathaṃ sutvā‘‘ sve mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhatha, bhante’’ ti āha." 454934,107,548,32,43,1,40,6,"‘‘ Brāhmaṇa, kittakehi te bhikkhūhi attho’’ ti?" 454935,107,548,44,57,1,45,7,"‘‘ Kittakā pana vo, bhante, parivārabhikkhū’’ ti āha. " 454936,107,548,58,71,1,67,8,"Tadā satthu paṭhamasannipātoyeva hoti, tasmā‘‘ koṭisatasahassan’’ ti āha." 454937,107,548,72,84,1,52,7,"‘‘ Bhante, sabbehipi saddhiṃ mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti. " 454938,107,548,85,87,1,17,2,Satthā adhivāsesi. 454939,107,548,88,94,1,53,6,Brāhmaṇo svātanāya nimantetvā gehaṃ gacchanto cintesi– 454940,107,548,95,112,1,102,11,"‘‘ ahaṃ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ yāgubhattavatthādīni dātuṃ sakkomi, nisīdanaṭṭhānaṃ pana kathaṃ bhavissatī’’ ti? " 454941,107,549,2,11,1,107,9,Tassa sā cintā caturāsītiyojanasahassamatthake ṭhitassa devarañño paṇḍukambalasilāsanassa uṇhabhāvaṃ janesi. 454942,107,549,12,55,1,310,34,"Sakko‘‘ ko nu kho maṃ imamhā ṭhānā cāvetukāmo’’ ti dibbacakkhunā olokento mahāpurisaṃ disvā‘‘ suruci nāma brāhmaṇo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā nisīdanaṭṭhānatthāya cintesi, mayāpi tattha gantvā puññakoṭṭhāsaṃ gahetuṃ vaṭṭatī’’ ti vaḍḍhakivaṇṇaṃ nimminitvā vāsipharasuhattho mahāpurisassa purato pāturahosi." 454943,107,549,56,68,1,50,8,‘‘ Atthi nu kho kassaci bhatiyā kattabbakiccan’’ ti āha. 454944,107,549,69,81,1,48,8,Mahāpuriso taṃ disvā‘‘ kiṃ kammaṃ karissasī’’ ti āha. 454945,107,549,82,104,1,91,16,"‘‘ Mama ajānanasippaṃ nāma natthi, gehaṃ vā maṇḍapaṃ vā yo yaṃ kāreti, tassa taṃ kātuṃ jānāmī’’ ti." 454946,107,549,105,115,1,30,6,‘‘ Tena hi mayhaṃ kammaṃ atthī’’ ti. 454947,107,549,116,124,1,11,3,"‘‘ Kiṃ, ayyā’’ ti?" 454948,107,549,125,131,1,45,4,‘‘ Svātanāya me koṭisatasahassabhikkhū nimantitā. 454949,107,549,132,138,1,35,4,Tesaṃ nisīdanamaṇḍapaṃ karissasī’’ ti? 454950,107,549,139,152,1,55,9,‘‘ Ahaṃ nāma kareyyaṃ sace me bhatiṃ dātuṃ sakkhissathā’’ ti. 454951,107,549,153,161,1,19,3,"‘‘ Sakkhissāmi, tātā’’ ti." 454952,107,549,162,173,1,46,7,‘‘ Sādhu karissāmī’’ ti gantvā ekaṃ padesaṃ olokesi. 454953,107,549,174,181,1,68,6,Dvādasaterasayojanappamāṇo padeso kasiṇamaṇḍalaṃ viya samatalo ahosi. 454954,107,549,182,195,1,69,9,So‘‘ ettake ṭhāne sattaratanamayo maṇḍapo uṭṭhahatū’’ ti cintetvā olokesi. 454955,107,549,196,201,1,43,5,Tāvadeva pathaviṃ bhinditvā maṇḍapo uṭṭhahi. 454956,107,549,202,224,1,193,18,"Tassa sovaṇṇamayesu thambhesu rajatamayā ghaṭakā ahesuṃ, rajatamayesu sovaṇṇamayā, maṇimayesu thambhesu pavāḷamayā, pavāḷamayesu maṇimayā, sattaratanamayesu thambhesu sattaratanamayā ghaṭakā ahesuṃ. " 454957,107,549,225,236,1,62,7,Tato‘‘ maṇḍapassa antarantare kiṅkaṇikajālaṃ olambatū’’ ti olokesi. 454958,107,549,237,242,1,29,4,Saha olokaneneva jālaṃ olambi. 454959,107,549,243,249,1,72,6,Yassa mandavāteritassa pañcaṅgikasseva tūriyassa madhurasaddo niccharati. 454960,107,549,250,253,1,34,3,Dibbasaṅgītivattanakālo viya ahosi. 454961,107,549,254,265,1,78,7,‘‘ Antarantarā gandhadāmamālādāmāni olambantū’’ ti cintentassa mālādāmāni olambiṃsu. 454962,107,549,266,284,1,121,13,"‘‘ Koṭisatasahassasaṅkhānaṃ bhikkhūnaṃ āsanāni ca ādhārakāni ca pathaviṃ bhinditvā uṭṭhahantū’’ ti cintesi, tāvadeva uṭṭhahiṃsu." 454963,107,549,285,299,1,72,9,"‘‘ Koṇe koṇe ekekā udakacāṭiyo uṭṭhahantū’’ ti cintesi, udakacāṭiyo uṭṭhahiṃsu. " 454964,107,550,2,25,1,104,16,"So ettakaṃ māpetvā brāhmaṇassa santikaṃ gantvā‘‘ ehi, ayya, tava maṇḍapaṃ oloketvā mayhaṃ bhatiṃ dehī’’ ti āha. " 454965,107,550,26,30,1,34,4,Mahāpuriso gantvā maṇḍapaṃ olokesi. 454966,107,550,31,39,1,74,8,Olokentasseva ca sakalasarīraṃ pañcavaṇṇāya pītiyā nirantaraṃ phuṭaṃ ahosi. 454967,107,550,40,44,1,35,4,Athassa maṇḍapaṃ oloketvā etadahosi– 454968,107,550,45,62,1,113,14,"‘‘ nāyaṃ maṇḍapo manussabhūtena kato, mayhaṃ pana ajjhāsayaṃ mayhaṃ guṇaṃ āgamma addhā sakkabhavanaṃ uṇhaṃ bhavissati. " 454969,107,550,63,73,1,56,8,Tato sakkena devaraññā ayaṃ maṇḍapo kārito bhavissatī’’ ti. 454970,107,550,74,93,1,92,14,"‘‘ Na kho pana me yuttaṃ evarūpe maṇḍape ekadivasaṃyeva dānaṃ dātuṃ, sattāhaṃ dassāmī’’ ti cintesi. " 454971,107,550,94,118,1,208,23,"Bāhirakadānañhi tattakampi samānaṃ bodhisattānaṃ tuṭṭhiṃ kātuṃ na sakkoti, alaṅkatasīsaṃ pana chinditvā añjitaakkhīni uppāṭetvā hadayamaṃsaṃ vā ubbaṭṭetvā dinnakāle bodhisattānaṃ cāgaṃ nissāya tuṭṭhi nāma hoti. " 454972,107,550,119,137,1,177,18,Amhākampi hi bodhisattassa sivirājajātake devasikaṃ pañcakahāpaṇasatasahassāni vissajjetvā catūsu dvāresu nagaramajjhe ca dānaṃ dentassa taṃ dānaṃ cāgatuṭṭhiṃ uppādetuṃ nāsakkhi. 454973,107,550,138,158,1,153,18,"Yadā panassa brāhmaṇavaṇṇena āgantvā sakko devarājā akkhīni yāci, tadā tāni uppāṭetvā dadamānasseva hāso uppajji, kesaggamattampi cittaṃ aññathattaṃ nāhosi. " 454974,107,550,159,166,1,55,7,Evaṃ dinnadānaṃ nissāya bodhisattānaṃ titti nāma natthi. 454975,107,550,167,190,1,160,19,Tasmā sopi mahāpuriso‘‘ sattāhaṃ mayā koṭisatasahassasaṅkhānaṃ bhikkhūnaṃ dānaṃ dātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā tasmiṃ maṇḍape nisīdāpetvā sattāhaṃ gavapānaṃ nāma adāsi. 454976,107,550,191,208,1,178,17,Gavapānan ti mahante mahante kolambe khīrassa pūretvā uddhanesu āropetvā ghanapākapakke khīre thoke taṇḍule pakkhipitvā pakkamadhusakkaracuṇṇasappīhi abhisaṅkhatabhojanaṃ vuccati. 454977,107,550,209,213,1,40,4,Manussāyeva pana parivisituṃ nāsakkhiṃsu. 454978,107,550,214,218,1,35,4,Devāpi ekantarikā hutvā parivisiṃsu. 454979,107,550,219,233,1,111,11,"Dvādasaterasayojanappamāṇaṃ ṭhānampi bhikkhū gaṇhituṃ nappahosiyeva , te pana bhikkhū attano ānubhāvena nisīdiṃsu. " 454980,107,550,234,250,1,205,15,"Pariyosānadivase pana sabbabhikkhūnaṃ pattāni dhovāpetvā bhesajjatthāya sappinavanītatelamadhuphāṇitānaṃ pūretvā ticīvarehi saddhiṃ adāsi, saṅghanavakabhikkhunā laddhacīvarasāṭakā satasahassagghanikā ahesuṃ. " 454981,107,551,2,5,1,25,3,Satthā anumodanaṃ karonto– 454982,107,551,6,22,1,72,11,"‘‘ ayaṃ puriso evarūpaṃ mahādānaṃ adāsi, ko nu kho bhavissatī’’ ti upadhārento–" 454983,107,551,23,56,1,202,24,‘‘ anāgate kappasatasahassādhikānaṃ dvinnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake gotamo nāma buddho bhavissatī’’ ti disvā mahāpurisaṃ āmantetvā‘‘ tvaṃ ettakaṃ nāma kālaṃ atikkamitvā gotamo nāma buddho bhavissasī’’ ti byākāsi. 454984,107,551,57,95,1,274,32,"Mahāpuriso byākaraṇaṃ sutvā‘‘ ahaṃ kira buddho bhavissāmi, ko me gharāvāsena attho, pabbajissāmī’’ ti cintetvā tathārūpaṃ sampattiṃ kheḷapiṇḍaṃ viya pahāya satthu santike pabbajitvā buddhavacanaṃ uggaṇhitvā abhiññāyo ca samāpattiyo ca nibbattetvā āyupariyosāne brahmaloke nibbatti. " 454985,107,552,2,3,1,14,2,Maṅgalo buddho 454986,107,553,2,43,1,251,34,"Maṅgalassa pana bhagavato nagaraṃ uttaraṃ nāma ahosi, pitāpi uttaro nāma khattiyo, mātāpi uttarā nāma devī, sudevo ca dhammaseno ca dve aggasāvakā, pālito nāmupaṭṭhāko, sīvalī ca asokā ca dve aggasāvikā, nāgarukkho bodhi, aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi. " 454987,107,553,44,55,1,112,11,Navuti vassasahassāni ṭhatvā parinibbute pana tasmiṃ ekappahāreneva dasa cakkavāḷasahassāni ekandhakārāni ahesuṃ. 454988,107,553,56,61,1,61,5,Sabbacakkavāḷesu manussānaṃ mahantaṃ ārodanaparidevanaṃ ahosi. 454989,107,554,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Koṇḍaññassa aparena, maṅgalo nāma nāyako; " 454990,107,555,2,20,1,46,5,"Tamaṃ loke nihantvāna, dhammokkamabhidhārayī’’ ti.( bu. vaṃ.5.1); " 454991,107,556,2,3,1,13,2,Sumano buddho 454992,107,557,2,15,1,117,13,Evaṃ dasasahassilokadhātuṃ andhakāraṃ katvā parinibbutassa tassa bhagavato aparabhāge sumano nāma satthā loke udapādi. 454993,107,557,16,19,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 454994,107,557,20,23,1,46,3,Paṭhamasannipāte koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ. 454995,107,557,24,30,1,70,5,"Dutiye kañcanapabbatamhi navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. " 454996,107,557,31,39,1,63,8,Tadā mahāsatto atulo nāma nāgarājā ahosi mahiddhiko mahānubhāvo. 454997,107,557,40,67,1,218,21,So‘‘ buddho uppanno’’ ti sutvā ñātisaṅghaparivuto nāgabhavanā nikkhamitvā koṭisatasahassabhikkhuparivārassa tassa bhagavato dibbatūriyehi upahāraṃ kāretvā mahādānaṃ pavattetvā paccekaṃ dussayugāni datvā saraṇesu patiṭṭhāsi. 454998,107,557,68,80,1,52,8,Sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 454999,107,557,81,127,1,275,37,"Tassa bhagavato nagaraṃ mekhalaṃ nāma ahosi, sudatto nāma rājā pitā, sirimā nāma mātā devī, saraṇo ca bhāvitatto ca dve aggasāvakā, udeno nāmupaṭṭhāko, soṇā ca upasoṇā ca dve aggasāvikā, nāgarukkho bodhi, navutihatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, navutiyeva vassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi." 455000,107,558,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Maṅgalassa aparena, sumano nāma nāyako; " 455001,107,559,2,19,1,42,4,"Sabbadhammehi asamo, sabbasattānamuttamo’’ ti.( bu. vaṃ.6.1); " 455002,107,560,2,3,1,13,2,Revato buddho 455003,107,561,2,8,1,43,6,Tassa aparabhāge revato nāma satthā udapādi. 455004,107,561,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455005,107,561,13,23,1,80,8,"Paṭhamasannipāte gaṇanā natthi, dutiye koṭisatasahassabhikkhū ahesuṃ, tathā tatiye. " 455006,107,561,24,46,1,182,22,Tadā bodhisatto atidevo nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya sirasi añjaliṃ ṭhapetvā tassa satthuno kilesappahāne vaṇṇaṃ sutvā uttarāsaṅgena pūjaṃ akāsi. 455007,107,561,47,57,1,37,6,Sopi naṃ‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455008,107,561,58,102,1,271,36,"Tassa pana bhagavato nagaraṃ sudhaññavatī nāma ahosi, pitā vipulo nāma khattiyo, mātā vipulā nāma, varuṇo ca brahmadevo ca dve aggasāvakā, sambhavo nāmupaṭṭhāko, bhaddā ca subhaddā ca dve aggasāvikā, nāgarukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, āyu saṭṭhi vassasahassānīti." 455009,107,562,2,10,1,36,6,"‘ ‘ Sumanassa aparena, revato nāma nāyako; " 455010,107,563,2,21,1,36,6,"Anūpamo asadiso, atulo uttamo jino’’ ti.( bu. vaṃ.7.1); " 455011,107,564,2,3,1,14,2,Sobhito buddho 455012,107,565,2,8,1,44,6,Tassa aparabhāge sobhito nāma satthā udapādi. 455013,107,565,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455014,107,565,13,23,1,80,8,"Paṭhamasannipāte koṭisataṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455015,107,565,24,40,1,139,15,Tadā bodhisatto ajito nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. 455016,107,565,41,51,1,37,6,Sopi naṃ‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455017,107,565,52,98,1,281,37,"Tassa pana bhagavato nagaraṃ sudhammaṃ nāma ahosi, pitā sudhammo nāma rājā, mātāpi sudhammā nāma devī, asamo ca sunetto ca dve aggasāvakā, anomo nāmupaṭṭhāko, nakulā ca sujātā ca dve aggasāvikā, nāgarukkho bodhi , aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyuppamāṇanti." 455018,107,566,2,11,1,37,6,"‘ ‘ Revatassa aparena, sobhito nāma nāyako; " 455019,107,567,2,20,1,42,5,"Samāhito santacitto, asamo appaṭipuggalo’’ ti.( bu. vaṃ.8.1); " 455020,107,568,2,3,1,17,2,Anomadassī buddho 455021,107,569,2,18,1,112,13,"Tassa aparabhāge ekaṃ asaṅkhayeyyaṃ atikkamitvā ekasmiṃ kappe tayo buddhā nibbattiṃsu anomadassī, padumo, {nārado}ti. " 455022,107,569,19,23,1,44,4,Anomadassissa bhagavato tayo sāvakasannipātā. 455023,107,569,24,34,1,65,8,"Paṭhame aṭṭha bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye satta, tatiye cha. " 455024,107,569,35,46,1,106,10,"Tadā bodhisatto eko yakkhasenāpati ahosi mahiddhiko mahānubhāvo, anekakoṭisatasahassānaṃ yakkhānaṃ adhipati. " 455025,107,569,47,61,1,85,10,So‘‘ buddho uppanno’’ ti sutvā āgantvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. 455026,107,569,62,74,1,52,8,Sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455027,107,569,75,119,1,286,36,"Anomadassissa pana bhagavato candavatī nāma nagaraṃ ahosi, yasavā nāma rājā pitā, yasodharā nāma mātā devī, nisabho ca anomo ca dve aggasāvakā, varuṇo nāmupaṭṭhāko, sundarī ca sumanā ca dve aggasāvikā, ajjunarukkho bodhi, aṭṭhapaññāsahatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyuppamāṇanti." 455028,107,570,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sobhitassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455029,107,571,2,20,1,43,5,"Anomadassī amitayaso, tejassī duratikkamo’’ ti.( bu. vaṃ.9.1); " 455030,107,572,2,3,1,13,2,Padumo buddho 455031,107,573,2,8,1,43,6,Tassa aparabhāge padumo nāma satthā udapādi. 455032,107,573,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455033,107,573,13,30,1,146,14,"Paṭhamasannipāte koṭisatasahassaṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye tīṇi satasahassāni, tatiye agāmake araññe mahāvanasaṇḍavāsīnaṃ bhikkhūnaṃ dve satasahassāni. " 455034,107,573,31,59,1,292,28,Tadā bodhisatto sīho hutvā satthāraṃ nirodhasamāpattiṃ samāpannaṃ disvā pasannacitto vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pītisomanassajāto tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā sattāhaṃ buddhārammaṇaṃ pītiṃ avijahitvā pītisukheneva gocarāya apakkamitvā jīvitapariccāgaṃ katvā bhagavantaṃ payirupāsamāno aṭṭhāsi. 455035,107,573,60,85,1,143,16,Satthā sattāhaccayena nirodhā vuṭṭhito sīhaṃ oloketvā‘‘ bhikkhusaṅghepi cittaṃ pasādetvā saṅghaṃ vandissatī’’ ti‘‘ bhikkhusaṅgho āgacchatū’’ ti cintesi. 455036,107,573,86,89,1,25,3,Bhikkhū tāvadeva āgamiṃsu. 455037,107,573,90,94,1,36,4,Sīhopi bhikkhusaṅghe cittaṃ pasādeti. 455038,107,573,95,108,1,64,9,Satthā tassa manaṃ oloketvā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455039,107,573,109,155,1,267,37,"Padumassa pana bhagavato campakaṃ nāma nagaraṃ ahosi, asamo nāma rājā pitā, mātā asamā nāma devī, sālo ca upasālo ca dve aggasāvakā, varuṇo nāmupaṭṭhāko, rāmā ca surāmā ca dve aggasāvikā, soṇarukkho nāma bodhi, aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ sarīraṃ ahosi, āyu vassasatasahassanti." 455040,107,574,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Anomadassissa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455041,107,575,2,21,1,41,6,"Padumo nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo’’ ti.( bu. va.10.1); " 455042,107,576,2,3,1,13,2,Nārado buddho 455043,107,577,2,8,1,43,6,Tassa aparabhāge nārado nāma satthā udapādi. 455044,107,577,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455045,107,577,13,23,1,101,8,"Paṭhamasannipāte koṭisatasahassaṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. " 455046,107,577,24,42,1,175,18,Tadā bodhisatto isipabbajjaṃ pabbajitvā pañcasu abhiññāsu aṭṭhasu ca samāpattīsu ciṇṇavasī hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā lohitacandanena pūjaṃ akāsi. 455047,107,577,43,55,1,52,8,Sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455048,107,577,56,102,1,289,38,"Tassa pana bhagavato dhaññavatī nāma nagaraṃ ahosi, sudevo nāma khattiyo pitā, anomā nāma mātā devī, bhaddasālo ca jitamitto ca dve aggasāvakā, vāseṭṭho nāmupaṭṭhāko, uttarā ca phaggunī ca dve aggasāvikā, mahāsoṇarukkho nāma bodhi, sarīraṃ aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyūti." 455049,107,578,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Padumassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455050,107,579,2,21,1,41,6,"Nārado nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo’’ ti.( bu. vaṃ.11.1); " 455051,107,580,2,3,1,18,2,Padumuttaro buddho 455052,107,581,2,15,1,112,12,Nāradabuddhassa pana aparabhāge ito satasahassakappamatthake ekasmiṃ kappe ekova padumuttaro nāma buddho udapādi. 455053,107,581,16,19,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455054,107,581,20,33,1,117,10,"Paṭhame sannipāte koṭisatasahassaṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye vebhārapabbate navutikoṭisahassāni, tatiye asītikoṭisahassāni. " 455055,107,581,34,45,1,102,11,Tadā bodhisatto jaṭilo nāma mahāraṭṭhiyo hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghasa sacīvaraṃ dānaṃ adāsi. 455056,107,581,46,58,1,52,8,Sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455057,107,581,59,66,1,56,7,Padumuttarassa pana bhagavato kāle titthiyā nāma nāhesuṃ. 455058,107,581,67,72,1,44,4,Sabbadevamanussā buddhameva saraṇaṃ agamaṃsu. 455059,107,581,73,120,1,296,38,"Tassa nagaraṃ haṃsavatī nāma ahosi, pitā ānando nāma khattiyo, mātā sujātā nāma devī, devalo ca sujāto ca dve aggasāvakā, sumano nāmupaṭṭhāko, amitā ca asamā ca dve aggasāvikā, sālarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā samantato dvādasayojanāni gaṇhi, vassasatasahassaṃ āyūti." 455060,107,582,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Nāradassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455061,107,583,2,21,1,44,6,"Padumuttaro nāma jino, akkhobho sāgarūpamo’’ ti.( bu. vaṃ.12.1); " 455062,107,584,2,3,1,14,2,Sumedho buddho 455063,107,585,2,16,1,109,14,Tassa aparabhāge tiṃsa kappasahassāni atikkamitvā sumedho ca sujāto cāti ekasmiṃ kappe dve buddhā nibbattiṃsu. 455064,107,585,17,21,1,34,4,Sumedhassā pi tayo sāvakasannipātā. 455065,107,585,22,33,1,98,9,"Paṭhamasannipāte sudassananagare koṭisataṃ khīṇāsavā ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455066,107,585,34,54,1,196,20,Tadā bodhisatto uttaro nāma māṇavo hutvā nidahitvā ṭhapitaṃyeva asītikoṭidhanaṃ vissajjetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā dhammaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya nikkhamitvā pabbaji. 455067,107,585,55,66,1,45,7,Sopi naṃ‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455068,107,585,67,111,1,274,36,"Sumedhassa bhagavato sudassanaṃ nāma nagaraṃ ahosi, sudatto nāma rājā pitā, mātāpi sudattā nāma devī, saraṇo ca sabbakāmo ca dve aggasāvakā, sāgaro nāmupaṭṭhāko, rāmā ca surāmā ca dve aggasāvikā, mahānīparukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhāsītihatthubbedhaṃ ahosi, āyu navuti vassasahassanti." 455069,107,586,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Padumuttarassa aparena, sumedho nāma nāyako; " 455070,107,587,2,20,1,40,5,"Durāsado uggatejo, sabbalokuttamo munī’’ ti.( bu. vaṃ.13.1); " 455071,107,588,2,3,1,13,2,Sujāto buddho 455072,107,589,2,9,1,43,6,Tassa aparabhāge sujāto nāma satthā udapādi. 455073,107,589,10,13,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455074,107,589,14,24,1,85,8,"Paṭhamasannipāte saṭṭhi bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye paññāsaṃ, tatiye cattālīsaṃ. " 455075,107,589,25,50,1,196,21,Tadā bodhisatto cakkavattirājā hutvā‘‘ buddho uppanno’’ ti sutvā upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa saddhiṃ sattahi ratanehi catumahādīparajjaṃ datvā satthu santike pabbaji. 455076,107,589,51,62,1,121,10,Sakalaraṭṭhavāsino raṭṭhuppādaṃ gahetvā ārāmikakiccaṃ sādhentā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niccaṃ mahādānaṃ adaṃsu. 455077,107,589,63,75,1,52,8,Sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455078,107,589,76,111,1,203,29,"Tassa bhagavato nagaraṃ sumaṅgalaṃ nāma ahosi, uggato nāma rājā pitā, pabhāvatī nāma mātā, sudassano ca sudevo ca dve aggasāvakā, nārado nāmupaṭṭhāko, nāgā ca nāgasamālā ca dve aggasāvikā, mahāveḷurukkho bodhi. " 455079,107,589,112,122,1,95,10,So kira mandacchiddo ghanakkhandho upari niggatāhi mahāsākhāhi morapiñchakalāpo viya virocittha. 455080,107,589,123,132,1,77,8,"Tassa bhagavato sarīraṃ paṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, āyu navuti vassasahassanti." 455081,107,590,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tattheva maṇḍakappamhi, sujāto nāma nāyako; " 455082,107,591,2,19,1,43,4,"Sīhahanūsabhakkhandho , appameyyo durāsado’’ ti.( bu. vaṃ.14.1); " 455083,107,592,2,3,1,16,2,Piyadassī buddho 455084,107,593,2,17,1,120,12,"Tassa aparabhāge ito aṭṭhārasakappasatamatthake ekasmiṃ kappe piyadassī, atthadassī, {dhammadassī}ti tayo buddhā nibbattiṃsu. " 455085,107,593,18,23,1,46,5,Piyadassissa pi bhagavato tayo sāvakasannipātā. 455086,107,593,24,34,1,78,8,"Paṭhame koṭisatasahassaṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455087,107,593,35,55,1,178,20,Tadā bodhisatto kassapo nāma māṇavo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāraṅgato hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā koṭisatasahassadhanapariccāgena saṅghārāmaṃ kāretvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāsi. 455088,107,593,56,68,1,70,8,Atha naṃ satthā‘‘ aṭṭhārasakappasataccayena buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455089,107,593,69,113,1,260,35,"Tassa bhagavato anomaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā sudinno nāma rājā, mātā candā nāma, pālito ca sabbadassī ca dve aggasāvakā, sobhito nāmupaṭṭhāko, sujātā ca dhammadinnā ca dve aggasāvikā, kakudharukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, navuti vassasahassaṃ āyūti." 455090,107,594,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Sujātassa aparena, sayambhū lokanāyako; " 455091,107,595,2,20,1,40,5,"Durāsado asamasamo, piyadassī mahāyaso’’ ti.( bu. vaṃ.15.1); " 455092,107,596,2,3,1,17,2,Atthadassī buddho 455093,107,597,2,8,1,48,6,Tassa aparabhāge atthadassī nāma bhagavā udapādi. 455094,107,597,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455095,107,597,13,23,1,90,8,"Paṭhame aṭṭhanavuti bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye aṭṭhāsītisatasahassāni, tathā tatiye. " 455096,107,597,24,49,1,158,19,"Tadā bodhisatto susīmo nāma mahiddhiko tāpaso hutvā devalokato mandāravapupphacchattaṃ āharitvā satthāraṃ pūjesi, sopi naṃ‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. " 455097,107,597,50,99,1,319,40,"Tassa bhagavato sobhanaṃ nāma nagaraṃ ahosi, sāgaro nāma rājā pitā, sudassanā nāma mātā, santo ca upasanto ca dve aggasāvakā, abhayo nāmupaṭṭhāko, dhammā ca sudhammā ca dve aggasāvikā, campakarukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā samantato sabbakālaṃ yojanamattaṃ pharitvā aṭṭhāsi, āyu vassasatasahassanti." 455098,107,598,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Tattheva maṇḍakappamhi, atthadassī narāsabho; " 455099,107,599,2,20,1,46,5,"Mahātamaṃ nihantvāna, patto sambodhimuttaman’’ ti.( bu. vaṃ.16.1); " 455100,107,600,2,3,1,18,2,Dhammadassī buddho 455101,107,601,2,8,1,48,6,Tassa aparabhāge dhammadassī nāma satthā udapādi. 455102,107,601,9,12,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455103,107,601,13,23,1,71,8,"Paṭhame koṭisataṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455104,107,601,24,48,1,141,19,"Tadā bodhisatto sakko devarājā hutvā dibbagandhapupphehi ca dibbatūriyehi ca pūjaṃ akāsi, sopi naṃ satthā‘‘ anāgate buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. " 455105,107,601,49,102,1,295,39,"Tassa bhagavato saraṇaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā saraṇo nāma rājā, mātā sunandā nāma devī, padumo ca phussadevo ca dve aggasāvakā, sunetto nāmupaṭṭhāko, khemā ca sabbanāmā ca dve aggasāvikā, rattaṅkurarukkho bodhi,‘‘ bimbijālo’’ tipi vuccati, sarīraṃ panassa asītihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti." 455106,107,602,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Tattheva maṇḍakappamhi, dhammadassī mahāyaso; " 455107,107,603,2,20,1,46,5,"Tamandhakāraṃ vidhamitvā, atirocati sadevake’’ ti.( bu. vaṃ.17.1); " 455108,107,604,2,3,1,17,2,Siddhattho buddho 455109,107,605,2,14,1,103,11,Tassa aparabhāge ito catunavutikappamatthake ekasmiṃ kappe ekova siddhattho nāma sammāsambuddho udapādi. 455110,107,605,15,18,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455111,107,605,19,29,1,80,8,"Paṭhamasannipāte koṭisataṃ bhikkhū ahesuṃ, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455112,107,605,30,42,1,114,12,Tadā bodhisatto uggatejo abhiññābalasampanno maṅgalo nāma tāpaso hutvā mahājambuphalaṃ āharitvā tathāgatassa adāsi. 455113,107,605,43,56,1,84,9,Satthā taṃ phalaṃ paribhuñjitvā‘‘ catunavutikappamatthake buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455114,107,605,57,101,1,262,35,"Tassa bhagavato nagaraṃ vebhāraṃ nāma ahosi, pitā jayaseno nāma rājā, mātā suphassā nāma devī, sambalo ca sumitto ca dve aggasāvakā, revato nāmupaṭṭhāko, sīvalā ca surāmā ca dve aggasāvikā , kaṇikārarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti." 455115,107,606,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Dhammadassissa aparena, siddhattho lokanāyako; " 455116,107,607,2,22,1,49,7,"Nihanitvā tamaṃ sabbaṃ, sūriyo abbhuggato yathā’’ ti.( bu. vaṃ.18.1); " 455117,107,608,2,3,1,12,2,Tisso buddho 455118,107,609,2,14,1,95,11,Tassa aparabhāge ito dvānavutikappamatthake tisso {phusso}ti ekasmiṃ kappe dve buddhā nibbattiṃsu. 455119,107,609,15,19,1,39,4,Tissassa bhagavato tayo sāvakasannipātā. 455120,107,609,20,30,1,82,8,"Paṭhamasannipāte bhikkhūnaṃ koṭisataṃ ahosi, dutiye navutikoṭiyo, tatiye asītikoṭiyo. " 455121,107,609,31,62,1,252,25,"Tadā bodhisatto mahābhogo mahāyaso sujāto nāma khattiyo hutvā isipabbajjaṃ pabbajitvā mahiddhikabhāvaṃ patvā‘‘ buddho uppanno’’ ti sutvā dibbamandāravapadumapāricchattakapupphāni ādāya catuparisamajjhe gacchantaṃ tathāgataṃ pūjesi, ākāse pupphavitānaṃ akāsi. " 455122,107,609,63,76,1,71,9,Sopi naṃ satthā‘‘ ito dvenavutikappamatthake buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455123,107,609,77,120,1,263,35,"Tassa bhagavato khemaṃ nāma nagaraṃ ahosi, pitā janasandho nāma khattiyo, mātā padumā nāma devī, brahmadevo ca udayo ca dve aggasāvakā, sumano nāmupaṭṭhāko, phussā ca sudattā ca dve aggasāvikā, asanarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, vassasatasahassaṃ āyūti." 455124,107,610,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Siddhatthassa aparena, asamo appaṭipuggalo; " 455125,107,611,2,20,1,43,5,"Anantatejo amitayaso, tisso lokagganāyako’’ ti.( bu. vaṃ.19.1); " 455126,107,612,2,3,1,13,2,Phusso buddho 455127,107,613,2,9,1,43,6,Tassa aparabhāge phusso nāma satthā udapādi. 455128,107,613,10,13,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455129,107,613,14,24,1,83,8,"Paṭhamasannipāte saṭṭhi bhikkhusatasahassāni ahesuṃ, dutiye paṇṇāsa, tatiye dvattiṃsa. " 455130,107,613,25,45,1,166,19,"Tadā bodhisatto vijitāvī nāma khattiyo hutvā mahārajjaṃ pahāya satthu santike pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā mahājanassa dhammakathaṃ kathesi, sīlapāramiñca pūresi. " 455131,107,613,46,56,1,37,6,Sopi naṃ‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455132,107,613,57,100,1,266,35,"Tassa bhagavato kāsi nāma nagaraṃ ahosi, jayaseno nāma rājā pitā, sirimā nāma mātā, surakkhito ca dhammaseno ca dve aggasāvakā, sabhiyo nāmupaṭṭhāko, cālā ca upacālā ca dve aggasāvikā, āmalakarukkho bodhi, sarīraṃ aṭṭhapaṇṇāsahatthubbedhaṃ ahosi, navuti vassasahassāni āyūti." 455133,107,614,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Tattheva maṇḍakappamhi, ahu satthā anuttaro; " 455134,107,615,2,20,1,41,5,"Anūpamo asamasamo, phusso lokagganāyako’’ ti.( bu. vaṃ.20.1); " 455135,107,616,2,3,1,14,2,Vipassī buddho 455136,107,617,2,10,1,64,8,Tassa aparabhāge ito ekanavutikappe vipassī nāma bhagavā udapādi. 455137,107,617,11,14,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455138,107,617,15,25,1,99,8,"Paṭhamasannipāte aṭṭhasaṭṭhi bhikkhusatasahassaṃ ahosi, dutiye ekasatasahassaṃ, tatiye asītisahassāni. " 455139,107,617,26,40,1,124,13,Tadā bodhisatto mahiddhiko mahānubhāvo atulo nāma nāgarājā hutvā sattaratanakhacitaṃ sovaṇṇamayaṃ mahāpīṭhaṃ bhagavato adāsi. 455140,107,617,41,53,1,56,8,Sopi naṃ‘‘ ito ekanavutikappe buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455141,107,617,54,104,1,310,41,"Tassa bhagavato bandhumatī nāma nagaraṃ ahosi, bandhumā nāma rājā pitā, bandhumatī nāma mātā, khaṇḍo ca tisso ca dve aggasāvakā, asoko nāmupaṭṭhāko, candā ca candamittā ca dve aggasāvikā, pāṭalirukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā sadā satta yojanāni pharitvā aṭṭhāsi, asīti vassasahassāni āyūti." 455142,107,618,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Phussassa ca aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455143,107,619,2,22,1,44,7,"Vipassī nāma nāmena, loke uppajji cakkhumā’’ ti.( bu. vaṃ.21.1); " 455144,107,620,2,3,1,12,2,Sikhī buddho 455145,107,621,2,14,1,76,11,Tassa aparabhāge ito ekattiṃsakappe sikhī ca vessabhū cāti dve buddhā ahesuṃ. 455146,107,621,15,20,1,42,5,Sikhissā pi bhagavato tayo sāvakasannipātā. 455147,107,621,21,30,1,88,7,"Paṭhamasannipāte bhikkhusatasahassaṃ ahosi, dutiye asītisahassāni, tatiye sattatisahassāni. " 455148,107,621,31,49,1,192,18,Tadā bodhisatto arindamo nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sacīvaraṃ mahādānaṃ pavattetvā sattaratanapaṭimaṇḍitaṃ hatthiratanaṃ datvā hatthippamāṇaṃ katvā kappiyabhaṇḍaṃ adāsi. 455149,107,621,50,63,1,63,9,Sopi naṃ satthā‘‘ ito ekattiṃsakappe buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455150,107,621,64,113,1,321,40,"Tassa pana bhagavato aruṇavatī nāma nagaraṃ ahosi, aruṇo nāma khattiyo pitā, pabhāvatī nāma mātā, abhibhū ca sambhavo ca dve aggasāvakā, khemaṅkaro nāmupaṭṭhāko, sakhilā ca padumā ca dve aggasāvikā, puṇḍarīkarukkho bodhi, sarīraṃ sattatihatthubbedhaṃ ahosi, sarīrappabhā yojanattayaṃ pharitvā aṭṭhāsi, sattati vassasahassāni āyūti." 455151,107,622,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Vipassissa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455152,107,623,2,21,1,42,6,"Sikhivhayo āsi jino, asamo appaṭipuggalo’’ ti.( bu. vaṃ.22.1); " 455153,107,624,2,3,1,15,2,Vessabhū buddho 455154,107,625,2,9,1,45,6,Tassa aparabhāge vessabhū nāma satthā udapādi. 455155,107,625,10,13,1,28,3,Tassāpi tayo sāvakasannipātā. 455156,107,625,14,24,1,75,8,"Paṭhamasannipāte asīti bhikkhusahassāni ahesuṃ, dutiye sattati, tatiye saṭṭhi. " 455157,107,625,25,43,1,184,18,Tadā bodhisatto sudassano nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sacīvaraṃ mahādānaṃ datvā tassa santike pabbajitvā ācāraguṇasampanno buddharatane cittīkārapītibahulo ahosi. 455158,107,625,44,57,1,64,9,Sopi naṃ bhagavā‘‘ ito ekattiṃsakappe buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455159,107,625,58,102,1,257,36,"Tassa pana bhagavato anomaṃ nāma nagaraṃ ahosi, suppatīto nāma rājā pitā, yasavatī nāma mātā, soṇo ca uttaro ca dve aggasāvakā, upasanto nāmupaṭṭhāyo, rāmā ca surāmā ca dve aggasāvikā, sālarukkho bodhi, sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi, saṭṭhi vassasahassāni āyūti." 455160,107,626,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Tattheva maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo; " 455161,107,627,2,23,1,44,8,"Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji so jino’’ ti.( bu. vaṃ.23.1); " 455162,107,628,2,3,1,17,2,Kakusandho buddho 455163,107,629,2,19,1,102,12,"Tassa aparabhāge imasmiṃ kappe cattāro buddhā nibbattā kakusandho, koṇāgamano, kassapo, amhākaṃ {bhagavā}ti. " 455164,107,629,20,29,1,86,8,"Kakusandhassa bhagavato ekova sāvakasannipāto, tattha cattālīsa bhikkhusahassāni ahesuṃ. " 455165,107,629,30,47,1,164,17,Tadā bodhisatto khemo nāma rājā hutvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sapattacīvaraṃ mahādānañceva añjanādibhesajjāni ca datvā satthu dhammadesanaṃ sutvā pabbaji. 455166,107,629,48,59,1,44,7,Sopi naṃ satthā‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455167,107,629,60,105,1,292,37,"Kakusandhassa pana bhagavato khemaṃ nāma nagaraṃ ahosi, aggidatto nāma brāhmaṇo pitā, visākhā nāma brāhmaṇī mātā, vidhuro ca sañjīvo ca dve aggasāvakā, buddhijo nāmupaṭṭhāko, sāmā ca campā ca dve aggasāvikā, mahāsirīsarukkho bodhi, sarīraṃ cattālīsahatthubbedhaṃ ahosi, cattālīsa vassasahassāni āyūti." 455168,107,630,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Vessabhussa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455169,107,631,2,21,1,44,6,"Kakusandho nāma nāmena, appameyyo durāsado’’ ti.( bu. vaṃ.24.1); " 455170,107,632,2,3,1,17,2,Koṇāgamano buddho 455171,107,633,2,10,1,47,6,Tassa aparabhāge koṇāgamano nāma satthā udapādi. 455172,107,633,11,19,1,66,7,"Tassāpi ekova sāvakasannipāto, tattha tiṃsa bhikkhusahassāni ahesuṃ. " 455173,107,633,20,44,1,254,24,Tadā bodhisatto pabbato nāma rājā hutvā amaccagaṇaparivuto satthu santikaṃ gantvā dhammadesanaṃ sutvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā mahādānaṃ pavattetvā pattuṇṇacīnapaṭakoseyyakambaladukūlāni ceva suvaṇṇapaṭikañca datvā satthu santike pabbaji. 455174,107,633,45,56,1,44,7,Sopi naṃ satthā‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455175,107,633,57,101,1,276,36,"Tassa bhagavato sobhavatī nāma nagaraṃ ahosi, yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā, uttarā nāma brāhmaṇī mātā, bhiyyaso ca uttaro ca dve aggasāvakā, sotthijo nāmupaṭṭhāko, samuddā ca uttarā ca dve aggasāvikā, udumbararukkho bodhi, sarīraṃ tiṃsahatthubbedhaṃ ahosi, tiṃsa vassasahassāni āyūti." 455176,107,634,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Kakusandhassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455177,107,635,2,21,1,44,6,"Koṇāgamano nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho’’ ti.( bu. vaṃ.25.1); " 455178,107,636,2,3,1,14,2,Kassapo buddho 455179,107,637,2,9,1,44,6,Tassa aparabhāge kassapo nāma satthā udapādi. 455180,107,637,10,18,1,67,7,"Tassāpi ekova sāvakasannipāto, tattha vīsati bhikkhusahassāni ahesuṃ. " 455181,107,637,19,36,1,137,17,Tadā bodhisatto jotipālo nāma māṇavo hutvā tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū bhūmiyañceva antalikkhe ca pākaṭo ghaṭikārassa kumbhakārassa mitto ahosi. 455182,107,637,37,52,1,150,15,So tena saddhiṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammakathaṃ sutvā pabbajitvā āraddhavīriyo tīṇi piṭakāni uggahetvā vattāvattasampattiyā buddhasāsanaṃ sobhesi. 455183,107,637,53,64,1,44,7,Sopi naṃ satthā‘‘ buddho bhavissatī’’ ti byākāsi. 455184,107,637,65,109,1,287,36,"Tassa bhagavato jātanagaraṃ bārāṇasī nāma ahosi, brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā, dhanavatī nāma brāhmaṇī mātā, tisso ca bhāradvājo ca dve aggasāvakā, sabbamitto nāmupaṭṭhāko, anuḷā ca uruveḷā ca dve aggasāvikā, nigrodharukkho bodhi, sarīraṃ vīsatihatthubbedhaṃ ahosi, vīsati vassasahassāni āyūti." 455185,107,638,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Koṇāgamanassa aparena, sambuddho dvipaduttamo; " 455186,107,639,2,21,1,45,6,"Kassapo nāma gottena, dhammarājā pabhaṅkaro’’ ti.( bu. vaṃ.26.1); " 455187,107,640,2,15,1,76,10,"Yasmiṃ pana kappe dīpaṅkaradasabalo udapādi, tasmiṃ aññepi tayo buddhā ahesuṃ. " 455188,107,640,16,27,1,70,10,"Tesaṃ santike bodhisattassa byākaraṇaṃ natthi, tasmā te idha na dassitā. " 455189,107,640,28,37,1,76,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana taṇhaṅkarato paṭṭhāya sabbepi buddhe dassetuṃ idaṃ vuttaṃ– 455190,107,641,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Taṇhaṅkaro medhaṅkaro, athopi saraṇaṅkaro; " 455191,107,642,2,8,1,44,5,"Dīpaṅkaro ca sambuddho, koṇḍañño dvipaduttamo." 455192,107,643,2,12,1,40,8,"‘ ‘ Maṅgalo ca sumano ca, revato sobhito muni; " 455193,107,644,2,7,1,36,4,"Anomadassī padumo, nārado padumuttaro." 455194,107,645,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Sumedho ca sujāto ca, piyadassī mahāyaso; " 455195,107,646,2,7,1,44,4,"Atthadassī dhammadassī, siddhattho lokanāyako." 455196,107,647,2,12,1,48,8,"‘ ‘ Tisso phusso ca sambuddho, vipassī sikhī vessabhū; " 455197,107,648,2,8,1,41,5,"Kakusandho koṇāgamano, kassapo cāpi nāyako." 455198,107,649,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Ete ahesuṃ sambuddhā, vītarāgā samāhitā; " 455199,107,650,2,6,1,36,3,"Sataraṃsīva uppannā, mahātamavinodanā; " 455200,107,651,2,11,1,44,6,"Jalitvā aggikhandhāva, nibbutā te sasāvakā’’ ti. " 455201,107,652,2,3,1,13,2,Gotamo buddho 455202,107,653,2,16,1,141,13,Tattha amhākaṃ bodhisatto dīpaṅkarādīnaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santike adhikāraṃ karonto kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni āgato. 455203,107,653,17,28,1,88,11,Kassapassa pana bhagavato orabhāge ṭhapetvā imaṃ sammāsambuddhaṃ añño buddho nāma natthi. 455204,107,653,29,38,1,88,9,Iti dīpaṅkarādīnaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santike laddhabyākaraṇo pana bodhisatto yenena– 455205,107,654,2,10,1,47,5,"‘ ‘ Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ; " 455206,107,655,2,8,1,42,5,"Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā; " 455207,107,656,2,19,1,45,4,"Aṭṭhadhammasamodhānā , abhinīhāro samijjhatī’’ ti.( bu. vaṃ.2.59)– " 455208,107,657,2,42,1,254,28,"Ime aṭṭha dhamme samodhānetvā dīpaṅkarapādamūle katābhinīhārena‘‘ handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito’’ ti ussāhaṃ katvā‘‘ vicinanto tadā dakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramin’’ ti dānapāramitādayo buddhakārakadhammā diṭṭhā, pūrentoyeva yāva vessantarattabhāvo āgami. " 455209,107,657,43,51,1,70,8,Āgacchanto ca ye te katābhinīhārānaṃ bodhisattānaṃ ānisaṃsā saṃvaṇṇitā– 455210,107,658,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Evaṃ sabbaṅgasampannā, bodhiyā niyatā narā; " 455211,107,659,2,6,1,41,3,"Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, kappakoṭisatehipi." 455212,107,660,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Avīcimhi nuppajjanti, tathā lokantaresu ca; " 455213,107,661,2,8,1,45,5,"Nijjhāmataṇhā khuppipāsā, na honti kālakañjikā." 455214,107,662,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Na honti khuddakā pāṇā, uppajjantāpi duggatiṃ; " 455215,107,663,2,9,1,43,6,"Jāyamānā manussesu, jaccandhā na bhavanti te." 455216,107,664,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Sotavekallatā natthi, na bhavanti mūgapakkhikā; " 455217,107,665,2,7,1,46,4,"Itthibhāvaṃ na gacchanti, ubhatobyañjanapaṇḍakā." 455218,107,666,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Na bhavanti pariyāpannā, bodhiyā niyatā narā; " 455219,107,667,2,7,1,41,4,"Muttā ānantarikehi, sabbattha suddhagocarā." 455220,107,668,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Micchādiṭṭhiṃ na sevanti, kammakiriyadassanā; " 455221,107,669,2,7,1,38,4,"Vasamānāpi saggesu, asaññaṃ nupapajjare." 455222,107,670,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Suddhāvāsesu devesu, hetu nāma na vijjati; " 455223,107,671,2,7,1,46,4,"Nekkhammaninnā sappurisā, visaṃyuttā bhavābhave; " 455224,107,672,2,10,1,47,5,"Caranti lokatthacariyāyo, pūrenti sabbapāramī’’ ti. " 455225,107,673,2,8,1,30,4,Te ānisaṃse adhigantvāva āgato. 455226,107,673,9,36,1,260,18,"Pāramiyo pūrentassa cassa akittibrāhmaṇakāle, saṅkhabrāhmaṇakāle, dhanañcayarājakāle, mahāsudassanarājakāle, mahāgovindakāle, nimimahārājakāle, candakumārakāle, visayhaseṭṭhikāle, sivirājakāle, vessantararājakāleti dānapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. " 455227,107,673,37,40,1,34,3,Ekantena panassa sasapaṇḍitajātake– 455228,107,674,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Bhikkhāya upagataṃ disvā, sakattānaṃ pariccajiṃ; " 455229,107,675,2,21,1,42,8,"Dānena me samo natthi, esā me dānapāramī’’ ti.( cariyā.1. tassuddāna)– " 455230,107,676,2,9,1,70,7,Evaṃ attapariccāgaṃ karontassa dānapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455231,107,676,10,28,1,191,12,"Tathā sīlavanāgarājakāle, campeyyanāgarājakāle, bhūridattanāgarājakāle, chaddantanāgarājakāle, jayaddisarājaputtakāle, alīnasattukumārakāleti sīlapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. " 455232,107,676,29,32,1,33,3,Ekantena panassa saṅkhapālajātake– 455233,107,677,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sūlehi vijjhayantopi, koṭṭiyantopi sattibhi; " 455234,107,678,2,20,1,42,7,"Bhojaputte na kuppāmi, esā me sīlapāramī’’ ti.( cariyā.2.91)– " 455235,107,679,2,9,1,70,7,Evaṃ attapariccāgaṃ karontassa sīlapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455236,107,679,10,23,1,146,11,"Tathā somanassakumārakāle, hatthipālakumārakāle, ayogharapaṇḍitakāleti mahārajjaṃ pahāya nekkhammapāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. " 455237,107,679,24,27,1,35,3,Ekantena panassa cūḷasutasomajātake– 455238,107,680,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Mahārajjaṃ hatthagataṃ, kheḷapiṇḍaṃva chaḍḍayiṃ; " 455239,107,681,2,13,1,49,8,"Cajato na hoti lagganaṃ, esā me nekkhammapāramī’’ ti." 455240,107,681,14,14,1,0,0,– 455241,107,682,2,11,1,94,9,Evaṃ nissaṅgatāya rajjaṃ chaḍḍetvā nikkhamantassa nekkhammapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455242,107,682,12,29,1,183,12,"Tathā vidhurapaṇḍitakāle, mahāgovindapaṇḍitakāle, kuddālapaṇḍitakāle, arakapaṇḍitakāle, bodhiparibbājakakāle, mahosadhapaṇḍitakāleti paññāpāramitāya pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. " 455243,107,682,30,34,1,52,4,Ekantena panassa sattubhastajātake senakapaṇḍitakāle– 455244,107,683,2,12,1,44,6,"‘ ‘ Paññāya vicinantohaṃ, brāhmaṇaṃ mocayiṃ dukhā; " 455245,107,684,2,13,1,44,8,"Paññāya me samo natthi, esā me paññāpāramī’’ ti." 455246,107,684,14,14,1,0,0,– 455247,107,685,2,9,1,75,7,Antobhastagataṃ sappaṃ dassentassa paññāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455248,107,685,10,16,1,67,6,Tathā vīriyapāramitādīnampi pūritattabhāvānaṃ parimāṇaṃ nāma natthi. 455249,107,685,17,20,1,33,3,Ekantena panassa mahājanakajātake– 455250,107,686,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Atīradassī jalamajjhe, hatā sabbeva mānusā; " 455251,107,687,2,12,1,46,7,"Cittassa aññathā natthi, esā me vīriyapāramī’’ ti." 455252,107,687,13,13,1,0,0,– 455253,107,688,2,9,1,70,7,Evaṃ mahāsamuddaṃ tarantassa vīriyapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455254,107,688,10,11,1,16,1,Khantivādijātake– 455255,107,689,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Acetanaṃva koṭṭente, tiṇhena pharasunā mamaṃ; " 455256,107,690,2,12,1,42,7,"Kāsirāje na kuppāmi, esā me khantipāramī’’ ti." 455257,107,690,13,13,1,0,0,– 455258,107,691,2,12,1,93,9,Evaṃ acetanabhāvena viya mahādukkhaṃ adhivāsentassa khantipāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455259,107,691,13,14,1,18,1,Mahāsutasomajātake– 455260,107,692,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Saccavācaṃ anurakkhanto, cajitvā mama jīvitaṃ; " 455261,107,693,2,12,1,47,7,"Mocesiṃ ekasataṃ khattiye, esā me saccapāramī’’ ti." 455262,107,693,13,13,1,0,0,– 455263,107,694,2,10,1,83,8,Evaṃ jīvitaṃ cajitvā saccamanurakkhantassa saccapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455264,107,694,11,12,1,16,1,Mūgapakkhajātake– 455265,107,695,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Mātāpitā na me dessā, napi dessaṃ mahāyasaṃ; " 455266,107,696,2,19,1,50,6,"Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā vatamadhiṭṭhahin’’ ti.( cariyā.3.65)– " 455267,107,697,2,11,1,91,9,Evaṃ jīvitampi cajitvā vataṃ adhiṭṭhahantassa adhiṭṭhānapāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455268,107,697,12,13,1,17,1,Suvaṇṇasāmajātake– 455269,107,698,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Na maṃ koci uttasati, napihaṃ bhāyāmi kassaci; " 455270,107,699,2,18,1,43,5,"Mettābalenupatthaddho , ramāmi pavane tadā’’ ti.( cariyā.3.113)– " 455271,107,700,2,10,1,80,8,Evaṃ jīvitampi anoloketvā mettāyantassa mettāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455272,107,700,11,12,1,15,1,Lomahaṃsajātake– 455273,107,701,2,11,1,48,6,"‘ ‘ Susāne seyyaṃ kappemi, chavaṭṭhikaṃ upanidhāyahaṃ; " 455274,107,702,2,18,1,45,5,"Gāmaṇḍalā upāgantvā, rūpaṃ dassentinappakan’’ ti.( cariyā.3.119)– " 455275,107,703,2,16,1,158,14,Evaṃ gāmadārakesu niṭṭhubhanādīhi ceva mālāgandhūpahārādīhi ca sukhadukkhaṃ uppādentesupi upekkhaṃ anativattentassa upekkhāpāramitā paramatthapāramī nāma jātā. 455276,107,703,17,19,1,18,2,Ayamettha saṅkhepo. 455277,107,703,20,25,1,50,5,Vitthārato panesa attho cariyāpiṭakato gahetabboti. 455278,107,703,26,31,1,46,5,Evaṃ pāramiyo pūretvā vessantarattabhāve ṭhito– 455279,107,704,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Acetanāyaṃ pathavī, aviññāya sukhaṃ dukhaṃ; " 455280,107,705,2,19,1,48,6,"Sāpi dānabalā mayhaṃ, sattakkhattuṃ pakampathā’’ ti.( cariyā.1.124)– " 455281,107,706,2,12,1,94,9,Evaṃ mahāpathavikampanādīni mahāpuññāni karitvā āyupariyosāne tato cuto tusitabhavane nibbatti. 455282,107,706,13,26,1,107,12,"Iti dīpaṅkarapādamūlato paṭṭhāya yāva ayaṃ tusitapure nibbatti, ettakaṃ ṭhānaṃ dūrenidānaṃ nāmāti veditabbaṃ. " 455283,107,707,2,4,1,24,2,Dūrenidānakathā niṭṭhitā. 455284,107,708,2,4,1,18,2,2 . Avidūrenidānakathā 455285,107,709,2,10,1,67,7,Tusitapure vasanteyeva pana bodhisatte buddhakolāhalaṃ nāma udapādi. 455286,107,709,11,21,1,100,8,"Lokasmiñhi tīṇi kolāhalāni mahantāni uppajjanti kappakolāhalaṃ, buddhakolāhalaṃ, cakkavattikolāhalanti. " 455287,107,709,22,48,1,235,22,Tattha‘‘ vassasatasahassaccayena kappuṭṭhānaṃ bhavissatī’’ ti lokabyūhā nāma kāmāvacaradevā muttasirā vikiṇṇakesā rudamukhā assūni hatthehi puñchamānā rattavatthanivatthā ativiya virūpavesadhārino hutvā manussapathe vicarantā evaṃ ārocenti– 455288,107,709,49,105,1,348,37,"‘‘ mārisā, ito vassasatasahassaccayena kappuṭṭhānaṃ bhavissati, ayaṃ loko vinassissati, mahāsamuddopi sussissati, ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā uḍḍayhissanti vinassissanti, yāva brahmalokā lokavināso bhavissati, mettaṃ mārisā, bhāvetha, karuṇaṃ, muditaṃ, upekkhaṃ mārisā, bhāvetha, mātaraṃ upaṭṭhahatha, pitaraṃ upaṭṭhahatha, kule jeṭṭhāpacāyino hothā’’ ti. " 455289,107,709,106,109,1,24,3,Idaṃ kappakolāhalaṃ nāma. 455290,107,709,110,136,1,165,16,"‘‘ Vassasahassaccayena pana sabbuññubuddho loke uppajjissatī’’ ti lokapāladevatā‘‘ ito, mārisā, vassasahassaccayena sabbaññubuddho loke uppajjissatī’’ ti ugghosentiyo āhiṇḍanti. " 455291,107,709,137,140,1,25,3,Idaṃ buddhakolāhalaṃ nāma. 455292,107,709,141,163,1,146,14,‘‘ Vassasatassaccayena cakkavattirājā uppajjissatī’’ ti devatāyo‘‘ ito mārisā vassasataccayena cakkavattirājā loke uppajjissatī’’ ti ugghosentiyo āhiṇḍanti. 455293,107,709,164,167,1,29,3,Idaṃ cakkavattikolāhalaṃ nāma. 455294,107,709,168,173,1,37,5,Imāni tīṇi kolāhalāni mahantāni honti. 455295,107,710,2,22,1,154,16,Tesu buddhakolāhalasaddaṃ sutvā sakaladasasahassacakkavāḷadevatā ekato sannipatitvā‘‘ asuko nāma satto buddho bhavissatī’’ ti ñatvā taṃ upasaṅkamitvā āyācanti. 455296,107,710,23,28,1,46,5,Āyācamānā ca pubbanimittesu uppannesu āyācanti. 455297,107,710,29,83,1,414,40,"Tadā pana sabbāpi tā ekekacakkavāḷe cātumahārājasakkasuyāmasantusitasunimmitavasavattimahābrahmehi saddhiṃ ekacakkavāḷe sannipatitvā tusitabhavane bodhisattassa santikaṃ gantvā‘‘ mārisa, tumhehi dasa pāramiyo pūrentehi na sakkasampattiṃ, na mārabrahmacakkavattisampattiṃ patthentehi pūritā, lokanittharaṇatthāya pana sabbaññutaṃ patthentehi pūritā, so vo dāni kālo, mārisa, buddhattāya, samayo, mārisa, buddhattāyā’’ ti yāciṃsu. " 455298,107,711,2,11,1,118,9,Atha mahāsatto devatānaṃ paṭiññaṃ adatvāva kāladīpadesakulajanettiāyuparicchedavasena pañcamahāvilokanaṃ nāma vilokesi. 455299,107,711,12,28,1,58,11,"Tattha‘‘ kālo nu kho, akālo nu kho’’ ti paṭhamaṃ kālaṃ vilokesi. " 455300,107,711,29,37,1,66,8,Tattha vassasatasahassato uddhaṃ vaḍḍhitaāyukālo kālo nāma na hoti. 455301,107,711,38,39,1,5,1,Kasmā? 455302,107,711,40,47,1,47,6,Tadā hi sattānaṃ jātijarāmaraṇāni na paññāyanti. 455303,107,711,48,53,1,52,5,Buddhānañca dhammadesanā tilakkhaṇamuttā nāma natthi. 455304,107,711,54,88,1,168,24,"Tesaṃ‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti kathentānaṃ‘‘ kiṃ nāmetaṃ kathentī’’ ti neva sotabbaṃ na saddhātabbaṃ maññanti, tato abhisamayo na hoti, tasmiṃ asati aniyyānikaṃ sāsanaṃ hoti. " 455305,107,711,89,92,1,14,3,Tasmā so akālo. 455306,107,711,93,99,1,42,6,Vassasatato ūnaāyukālopi kālo nāma na hoti. 455307,107,711,100,101,1,5,1,Kasmā? 455308,107,711,102,121,1,128,16,"Tadā hi sattā ussannakilesā honti, ussannakilesānañca dinno ovādo ovādaṭṭhāne na tiṭṭhati, udake daṇḍarāji viya khippaṃ vigacchati. " 455309,107,711,122,125,1,16,3,Tasmā sopi akālo. 455310,107,711,126,137,1,85,10,"Vassasatasahassato pana paṭṭhāya heṭṭhā, vassasatato paṭṭhāya uddhaṃ āyukālo kālo nāma. " 455311,107,711,138,152,1,71,9,"Tadā ca vassasatāyukālo, atha mahāsatto‘‘ nibbattitabbakālo’’ ti kālaṃ passi. " 455312,107,712,2,24,1,128,17,"Tato dīpaṃ vilokento saparivāre cattāro dīpe oloketvā‘‘ tīsu dīpesu buddhā na nibbattanti, jambudīpeyeva nibbattantī’’ ti dīpaṃ passi. " 455313,107,713,2,24,1,134,16,"Tato ‘‘ jambudīpo nāma mahā, dasayojanasahassaparimāṇo, katarasmiṃ nu kho padese buddhā nibbattantī’’ ti okāsaṃ vilokento majjhimadesaṃ passi. " 455314,107,713,25,46,1,125,16,"Majjhimadeso nāma‘‘ puratthimāya disāya gajaṅgalaṃ nāma nigamo, tassa parena mahāsālā, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe. " 455315,107,713,47,60,1,90,11,"Puratthimadakkhiṇāya disāya sallavatī nāma nadī, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe. " 455316,107,713,61,74,1,85,11,"Dakkhiṇāya disāya setakaṇṇikaṃ nāma nigamo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe. " 455317,107,713,75,88,1,85,11,"Pacchimāya disāya thūṇaṃ nāma brāhmaṇagāmo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe. " 455318,107,713,89,115,1,111,16,"Uttarāya disāya usīraddhajo nāma pabbato, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe’’ ti evaṃ vinaye( mahāva.259) vutto padeso . " 455319,107,713,116,145,1,229,22,"So āyāmato tīṇi yojanasatāni, vitthārato aḍḍhateyyāni, parikkhepato nava yojanasatānīti etasmiṃ padese buddhā, paccekabuddhā, aggasāvakā, asīti mahāsāvakā, cakkavattirājāno, aññe ca mahesakkhā khattiyabrāhmaṇagahapatimahāsālā uppajjanti. " 455320,107,713,146,156,1,81,9,"Idañcettha kapilavatthu nāma nagaraṃ, tattha mayā nibbattitabbanti niṭṭhaṃ agamāsi. " 455321,107,714,2,15,1,73,11,Tato kulaṃ vilokento‘‘ buddhā nāma vessakule vā suddakule vā na nibbattanti. 455322,107,714,16,25,1,79,9,Lokasammate pana khattiyakule vā brāhmaṇakule vāti dvīsuyeva kulesu nibbattanti. 455323,107,714,26,33,1,56,6,"Idāni ca khattiyakulaṃ lokasammataṃ, tattha nibbattissāmi. " 455324,107,714,34,45,1,54,9,Suddhodano nāma rājā me pitā bhavissatī’’ ti kulaṃ passi. 455325,107,715,2,23,1,140,16,"Tato mātaraṃ vilokento‘‘ buddhamātā nāma lolā surādhuttā na hoti, kappasatasahassaṃ pana pūritapāramī jātito paṭṭhāya akhaṇḍapañcasīlāyeva hoti. " 455326,107,715,24,34,1,55,9,"Ayañca mahāmāyā nāma devī edisī, ayaṃ me mātā bhavissati. " 455327,107,715,35,47,1,69,10,Kittakaṃ panassā āyūti dasannaṃ māsānaṃ upari satta divasānī’’ ti passi. 455328,107,716,2,38,1,205,25,"Iti imaṃ pañcamahāvilokanaṃ viloketvā‘‘ kālo me, mārisā, buddhabhāvāyā’’ ti devatānaṃ saṅgahaṃ karonto paṭiññaṃ datvā‘‘ gacchatha, tumhe’’ ti tā devatā uyyojetvā tusitadevatāhi parivuto tusitapure nandanavanaṃ pāvisi. " 455329,107,716,39,43,1,41,4,Sabbadevalokesu hi nandanavanaṃ atthiyeva. 455330,107,716,44,65,1,116,16,"Tattha naṃ devatā‘‘ ito cuto sugatiṃ gaccha, ito cuto sugatiṃ gacchā’’ ti pubbe katakusalakammokāsaṃ sārayamānā vicaranti. " 455331,107,716,66,80,1,122,14,So evaṃ devatāhi kusalaṃ sārayamānāhi parivuto tattha vicarantoyeva cavitvā mahāmāyāya deviyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. 455332,107,717,2,17,1,129,13,"Tassa āvibhāvatthaṃ ayaṃ anupubbikathā– tadā kira kapilavatthunagare āsāḷhinakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ ahosi, mahājano nakkhattaṃ kīḷati. " 455333,107,717,18,73,1,569,53,Mahāmāyāpi devī pure puṇṇamāya sattamadivasato paṭṭhāya vigatasurāpānaṃ mālāgandhavibhūtisampannaṃ nakkhattakīḷaṃ anubhavamānā sattame divase pātova uṭṭhāya gandhodakena nhāyitvā cattāri satasahassāni vissajjetvā mahādānaṃ datvā sabbālaṅkāravibhūsitā varabhojanaṃ bhuñjitvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya alaṅkatapaṭiyattaṃ sirigabbhaṃ pavisitvā sirisayane nipannā niddaṃ okkamamānā imaṃ supinaṃ addasa– cattāro kira naṃ mahārājāno sayaneneva saddhiṃ ukkhipitvā himavantaṃ netvā saṭṭhiyojanike manosilātale sattayojanikassa mahāsālarukkhassa heṭṭhā ṭhapetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. 455334,107,717,74,105,1,284,29,"Atha nesaṃ deviyo āgantvā deviṃ anotattadahaṃ netvā manussamalaharaṇatthaṃ nhāpetvā dibbavatthaṃ nivāsāpetvā gandhehi vilimpāpetvā dibbapupphāni piḷandhāpetvā tato avidūre eko rajatapabbato atthi, tassa anto kanakavimānaṃ atthi, tattha pācīnasīsakaṃ dibbasayanaṃ paññāpetvā nipajjāpesuṃ. " 455335,107,717,106,142,1,335,34,"Atha bodhisatto setavaravāraṇo hutvā tato avidūre eko suvaṇṇapabbato atthi, tattha vicaritvā tato oruyha rajatapabbataṃ abhiruhitvā uttaradisato āgamma rajatadāmavaṇṇāya soṇḍāya setapadumaṃ gahetvā koñcanādaṃ naditvā kanakavimānaṃ pavisitvā mātusayanaṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā dakkhiṇapassaṃ phāletvā kucchiṃ paviṭṭhasadiso ahosīti. " 455336,107,717,143,147,1,45,4,Evaṃ uttarāsāḷhanakkhattena paṭisandhiṃ gaṇhi. 455337,107,718,2,9,1,50,7,Punadivase pabuddhā devī taṃ supinaṃ rañño ārocesi. 455338,107,718,10,38,1,342,26,"Rājā catusaṭṭhimatte brāhmaṇapāmokkhe pakkosāpetvā gomayaharitūpalittāya lājādīhi katamaṅgalasakkārāya bhūmiyā mahārahāni āsanāni paññāpetvā tattha nisinnānaṃ brāhmaṇānaṃ sappimadhusakkharābhisaṅkhatassa varapāyāsassa suvaṇṇarajatapātiyo pūretvā suvaṇṇarajatapātīhiyeva paṭikujjitvā adāsi, aññehi ca ahatavatthakapilagāvidānādīhi te santappesi. " 455339,107,718,39,54,1,92,11,Atha nesaṃ sabbakāmehi santappitānaṃ brāhmaṇānaṃ supinaṃ ārocāpetvā‘‘ kiṃ bhavissatī’’ ti pucchi. 455340,107,718,55,57,1,15,2,Brāhmaṇā āhaṃsu– 455341,107,718,58,91,1,172,24,"‘‘ mā cintayi, mahārāja, deviyā te kucchimhi gabbho patiṭṭhito, so ca kho purisagabbho, na itthigabbho, putto te bhavissati, so sace agāraṃ ajjhāvasissati, rājā bhavissati cakkavattī. " 455342,107,718,92,104,1,72,9,"Sace agārā nikkhamma pabbajissati, buddho bhavissati loke vivaṭacchado’’ ti. " 455343,107,719,2,12,1,134,10,Bodhisattassa pana mātukucchimhi paṭisandhiggahaṇakkhaṇeyeva ekappahāreneva sakaladasasahassī lokadhātu saṅkampi sampakampi sampavedhi. 455344,107,719,13,22,1,84,8,Dvattiṃsa pubbanimittāni pāturahesuṃ– dasasu cakkavāḷasahassesu appamāṇo obhāso phari. 455345,107,719,23,164,1,1082,110,"Tassa taṃ siriṃ daṭṭhukāmā viya andhā cakkhūni paṭilabhiṃsu, badhirā saddaṃ suṇiṃsu, mūgā samālapiṃsu, khujjā ujugattā ahesuṃ, paṅgulā padasā gamanaṃ paṭilabhiṃsu, bandhanagatā sabbasattā andubandhanādīhi mucciṃsu, sabbanirayesu aggī nibbāyiṃsu, pettivisayesu khuppipāsā vūpasamiṃsu, tiracchānānaṃ bhayaṃ nāhosi, sabbasattānaṃ rogo vūpasami, sabbasattā piyaṃvadā ahesuṃ, madhurenākārena assā hasiṃsu, vāraṇā gajjiṃsu, sabbatūriyāni sakaṃ sakaṃ ninnādaṃ muñciṃsu, aghaṭṭitāniyeva manussānaṃ hatthūpagādīni ābharaṇāni viraviṃsu, sabbā disā vippasannā ahesuṃ, sattānaṃ sukhaṃ uppādayamāno mudusītalo vāto vāyi, akālamegho vassi, pathavitopi udakaṃ ubbhijjitvā vissandi, pakkhino ākāsagamanaṃ vijahiṃsu, nadiyo asandamānā aṭṭhaṃsu, mahāsamuddo madhurodako ahosi, sabbatthakameva pañcavaṇṇehi padumehi sañchannatalo ahosi, thalajajalajādīni sabbapupphāni pupphiṃsu, rukkhānaṃ khandhesu khandhapadumāni, sākhāsu sākhāpadumāni, latāsu latāpadumāni pupphiṃsu, ghanasilātalāni bhinditvā uparūpari satapattāni hutvā daṇḍapadumāni nāma nikkhamiṃsu, ākāse olambakapadumāni nāma nibbattiṃsu, samantato pupphavassāni vassiṃsu. " 455346,107,719,165,187,1,246,19,"Ākāse dibbatūriyāni vajjiṃsu, sakaladasasahassī lokadhātu vaṭṭetvā vissaṭṭhamālāguḷo viya, uppīḷetvā baddhamālākalāpo viya, alaṅkatapaṭiyattamālāsanaṃ viya ca ekamālāmālinī vipphurantavāḷabījanī pupphadhūpagandhaparivāsitā paramasobhaggappattā ahosi. " 455347,107,720,2,18,1,183,15,Evaṃ gahitapaṭisandhikassa bodhisattassa paṭisandhiggahaṇakālato paṭṭhāya bodhisattassa ceva bodhisattamātuyā ca upaddavanivāraṇatthaṃ khaggahatthā cattāro devaputtā ārakkhaṃ gaṇhiṃsu. 455348,107,720,19,30,1,101,10,"Bodhisattassa mātuyā purisesu rāgacittaṃ nuppajji, lābhaggayasaggappattā ca ahosi sukhinī akilantakāyā. " 455349,107,720,31,38,1,81,7,Bodhisattañca antokucchigataṃ vippasanne maṇiratane āvutapaṇḍusuttaṃ viya passati. 455350,107,720,39,64,1,192,23,"Yasmā ca bodhisattena vasitakucchi nāma cetiyagabbhasadisā hoti, na sakkā aññena sattena āvasituṃ vā paribhuñjituṃ vā, tasmā bodhisattamātā sattāhajāte bodhisatte kālaṃ katvā tusitapure nibbatti. " 455351,107,720,65,79,1,107,13,"Yathā ca aññā itthiyo dasamāse appatvāpi atikkamitvāpi nisinnāpi nipannāpi vijāyanti, na evaṃ bodhisattamātā. " 455352,107,720,80,88,1,66,8,Sā pana bodhisattaṃ dasamāse kucchinā pariharitvā ṭhitāva vijāyati. 455353,107,720,89,91,1,27,2,Ayaṃ bodhisattamātudhammatā. 455354,107,721,2,16,1,143,14,Mahāmāyāpi devī pattena telaṃ viya dasamāse kucchinā bodhisattaṃ pariharitvā paripuṇṇagabbhā ñātigharaṃ gantukāmā suddhodanamahārājassa ārocesi– 455355,107,721,17,29,1,54,6,"‘‘ icchāmahaṃ, deva, kulasantakaṃ devadahanagaraṃ gantun’’ ti. " 455356,107,721,30,56,1,232,21,Rājā‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā kapilavatthuto yāva devadahanagarā maggaṃ samaṃ kāretvā kadalipuṇṇaghaṭadhajapaṭākādīhi alaṅkārehi alaṅkārāpetvā deviṃ sovaṇṇasivikāya nisīdāpetvā amaccasahassena ukkhipāpetvā mahantena parivārena pesesi. 455357,107,721,57,66,1,92,9,Dvinnaṃ pana nagarānaṃ antare ubhayanagaravāsīnampi lumbinīvanaṃ nāma maṅgalasālavanaṃ atthi. 455358,107,721,67,90,1,193,21,"Tasmiṃ samaye mūlato paṭṭhāya yāva aggasākhā sabbaṃ ekapāliphullaṃ ahosi, sākhantarehi ceva pupphantarehi ca pañcavaṇṇā bhamaragaṇā nānappakārā ca sakuṇasaṅghā madhurassarena vikūjantā vicaranti. " 455359,107,721,91,100,1,96,8,"Sakalaṃ lumbinīvanaṃ cittalatāvanasadisaṃ, mahānubhāvassa rañño susajjitaāpānamaṇḍalaṃ viya ahosi. " 455360,107,721,101,107,1,46,6,Deviyā taṃ disvā sālavane kīḷitukāmatā udapādi. 455361,107,721,108,113,1,40,5,Amaccā deviṃ gahetvā sālavanaṃ pavisiṃsu. 455362,107,721,114,128,1,131,13,"Sā maṅgalasālamūlaṃ upagantvā sālasākhaṃ gaṇhitukāmā ahosi, sālasākhā suseditavettaggaṃ viya oṇamitvā deviyā hatthasamīpaṃ upagañchi. " 455363,107,721,129,134,1,36,5,Sā hatthaṃ pasāretvā sākhaṃ aggahesi. 455364,107,721,135,154,1,151,17,"Tāvadeva ca deviyā kammajavātā caliṃsu, athassā sāṇiṃ parikkhipāpetvā mahājano paṭikkami, sālasākhaṃ gahetvā tiṭṭhamānāya eva cassā gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi. " 455365,107,721,155,162,1,76,7,Taṅkhaṇaññeva cattāro visuddhacittā mahābrahmāno suvaṇṇajālaṃ ādāya sampattā. 455366,107,721,163,187,1,124,17,"Te tena suvaṇṇajālena bodhisattaṃ sampaṭicchitvā mātu purato ṭhatvā‘‘ attamanā, devi, hohi, mahesakkho te putto uppanno’’ ti āhaṃsu. " 455367,107,722,2,16,1,105,13,"Yathā pana aññe sattā mātukucchito nikkhamantā paṭikūlena asucinā makkhitā nikkhamanti, na evaṃ bodhisatto. " 455368,107,722,17,49,1,254,30,"So pana dhammāsanato otaranto dhammakathiko viya, nisseṇito otaranto puriso viya ca dve hatthe dve ca pāde pasāretvā ṭhitakova mātukucchisambhavena kenaci asucinā amakkhito suddho visado kāsikavatthe nikkhittamaṇiratanaṃ viya jotento mātukucchito nikkhami. " 455369,107,722,50,68,1,156,18,Evaṃ santepi bodhisattassa ca bodhisattamātuyā ca sakkāratthaṃ ākāsato dve udakadhārā nikkhamitvā bodhisattassa ca bodhisattamātuyā ca sarīre utuṃ gāhāpesuṃ. 455370,107,723,2,34,1,310,29,"Atha naṃ suvaṇṇajālena paṭiggahetvā ṭhitānaṃ brahmānaṃ hatthato cattāro mahārājāno maṅgalasammatāya sukhasamphassāya ajinappaveṇiyā gaṇhiṃsu, tesaṃ hatthato manussā dukūlacumbaṭakena gaṇhiṃsu, manussānaṃ hatthato muccitvā pathaviyaṃ patiṭṭhāya puratthimadisaṃ olokesi, anekāni cakkavāḷasahassāni ekaṅgaṇāni ahesuṃ. " 455371,107,723,35,56,1,117,14,"Tattha devamanussā gandhamālādīhi pūjayamānā‘‘ mahāpurisa, idha tumhehi sadiso añño natthi, kutettha uttaritaro’’ ti āhaṃsu. " 455372,107,723,57,96,1,274,30,"Evaṃ catasso disā , catasso anudisā ca heṭṭhā, uparīti dasapi disā anuviloketvā attanā sadisaṃ kañci adisvā‘‘ ayaṃ uttarādisā’’ ti sattapadavītihārena agamāsi mahābrahmunā setacchattaṃ dhārayamānena, suyāmena vāḷabījaniṃ, aññāhi ca devatāhi sesarājakakudhabhaṇḍahatthāhi anugammamāno. " 455373,107,723,97,112,1,93,11,Tato sattamapade ṭhito‘‘ aggohamasmi lokassā’’ tiādikaṃ āsabhiṃ vācaṃ nicchārento sīhanādaṃ nadi. 455374,107,724,2,17,1,137,13,"Bodhisatto hi tīsu attabhāvesu mātukucchito nikkhantamattova vācaṃ nicchāresi mahosadhattabhāve, vessantarattabhāve, imasmiṃ attabhāve cāti. " 455375,107,724,18,29,1,112,11,Mahosadhattabhāve kirassa mātukucchito nikkhamantasseva sakko devarājā āgantvā candanasāraṃ hatthe ṭhapetvā gato. 455376,107,724,30,35,1,34,5,So taṃ muṭṭhiyaṃ katvāva nikkhanto. 455377,107,724,36,50,1,48,9,"Atha naṃ mātā‘‘ tāta, kiṃ gahetvā āgatosī’’ ti pucchi." 455378,107,724,51,59,1,15,3,"‘‘ Osadhaṃ, ammā’’ ti. " 455379,107,724,60,72,1,63,8,Iti osadhaṃ gahetvā āgatattā‘‘ osadhadārako’’ tvevassa nāmaṃ akaṃsu. 455380,107,724,73,85,1,113,11,"Taṃ osadhaṃ gahetvā cāṭiyaṃ pakkhipiṃsu, āgatāgatānaṃ andhabadhirādīnaṃ tadeva sabbarogavūpasamāya bhesajjaṃ ahosi. " 455381,107,724,86,109,1,105,14,"Tato‘‘ mahantaṃ idaṃ osadhaṃ, mahantaṃ idaṃ osadhan’’ ti uppannavacanaṃ upādāya‘‘ mahosadho’’ tvevassa nāmaṃ jātaṃ. " 455382,107,724,110,134,1,143,17,"Vessantarattabhāve pana mātukucchito nikkhamanto dakkhiṇahatthaṃ pasāretvāva‘‘ atthi nu kho, amma, kiñci gehasmiṃ, dānaṃ dassāmī’’ ti vadanto nikkhami. " 455383,107,724,135,154,1,112,14,"Athassa mātā‘‘ sadhane kule nibbattosi, tātā’’ ti puttassa hatthaṃ attano hatthatale katvā sahassatthavikaṃ ṭhapāpesi. " 455384,107,724,155,169,1,124,14,Imasmiṃ pana attabhāve imaṃ sīhanādaṃ nadīti evaṃ bodhisatto tīsu attabhāvesu mātukucchito nikkhantamattova vācaṃ nicchāresi. 455385,107,724,170,178,1,91,8,Yathā ca paṭisandhiggahaṇakkhaṇe tathā jātikkhaṇepissa dvattiṃsa pubbanimittāni pāturahesuṃ. 455386,107,724,179,210,1,194,23,"Yasmiṃ pana samaye amhākaṃ bodhisatto lumbinīvane jāto, tasmiṃyeva samaye rāhulamātā devī, ānandatthero , channo amacco, kāḷudāyī amacco, kaṇḍako assarājā, mahābodhirukkho, catasso nidhikumbhiyo ca jātā. " 455387,107,724,211,224,1,97,10,"Tattha ekā nidhikumbhī gāvutappamāṇā, ekā aḍḍhayojanappamāṇā, ekā tigāvutappamāṇā, ekā yojanappamāṇā. " 455388,107,724,225,229,1,39,4,Gambhīrato pathavīpariyantā eva ahosīti. 455389,107,724,230,234,1,23,4,Ime satta sahajātā nāma. 455390,107,725,2,8,1,70,5,Ubhayanagaravāsino bodhisattaṃ gahetvā kapilavatthunagarameva agamaṃsu. 455391,107,725,9,35,1,198,20,"Taṃ divasaṃyeva ca‘‘ kapilavatthunagare suddhodanamahārājassa putto jāto, ayaṃ kumāro bodhimūle nisīditvā buddho bhavissatī’’ ti tāvatiṃsabhavane haṭṭhatuṭṭhā devasaṅghā celukkhepādīni pavattentā kīḷiṃsu. " 455392,107,725,36,73,1,288,32,"Tasmiṃ samaye suddhodanamahārājassa kulūpako aṭṭhasamāpattilābhī kāladevalo nāma tāpaso bhattakiccaṃ katvā divāvihāratthāya tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā tattha divāvihāraṃ nisinno tā devatā tathā kīḷamānā disvā‘‘ kiṃ kāraṇā tumhe evaṃ tuṭṭhamānasā kīḷatha, mayhampetaṃ kāraṇaṃ kathethā’’ ti pucchi. " 455393,107,725,74,76,1,13,2,Devatā āhaṃsu– 455394,107,725,77,110,1,192,23,"‘‘ mārisa, suddhodanamahārājassa putto jāto, so bodhimaṇḍe nisīditvā buddho hutvā dhammacakkaṃ pavattessati,‘ tassa anantaṃ buddhalīḷaṃ daṭṭhuṃ, dhammañca sotuṃ lacchāmā’ ti iminā kāraṇena tuṭṭhāmhā’’ ti. " 455395,107,725,111,138,1,147,20,"Tāpaso tāsaṃ vacanaṃ sutvā khippaṃ devalokato oruyha rājanivesanaṃ pavisitvā paññattāsane nisinno‘‘ putto kira te, mahārāja, jāto, passissāmi nan’’ ti āha. " 455396,107,725,139,146,1,70,7,Rājā alaṅkatapaṭiyattaṃ kumāraṃ āharāpetvā tāpasaṃ vandāpetuṃ abhihari. 455397,107,725,147,153,1,62,6,Bodhisattassa pādā parivattitvā tāpasassa jaṭāsu patiṭṭhahiṃsu. 455398,107,725,154,161,1,66,7,Bodhisattassa hi tenattabhāvena vanditabbayuttako nāma añño natthi. 455399,107,725,162,175,1,96,12,"Sace hi ajānantā bodhisattassa sīsaṃ tāpasassa pādamūle ṭhapeyyuṃ, sattadhā tassa muddhā phaleyya. " 455400,107,725,176,191,1,82,11,Tāpaso‘‘ na me attānaṃ nāsetuṃ yuttan’’ ti uṭṭhāyāsanā bodhisattassa añjaliṃ paggahesi. 455401,107,725,192,199,1,45,7,Rājā taṃ acchariyaṃ disvā attano puttaṃ vandi. 455402,107,726,2,12,1,71,9,"Tāpaso atīte cattālīsa kappe, anāgate cattālīsāti asīti kappe anussarati. " 455403,107,726,13,48,1,172,22,"Bodhisattassa lakkhaṇasampattiṃ disvā‘‘ bhavissati nu kho buddho, udāhu no’’ ti āvajjetvā upadhārento‘‘ nissaṃsayena buddho bhavissatī’’ ti ñatvā‘‘ acchariyapuriso ayan’’ ti sitaṃ akāsi. " 455404,107,726,49,104,1,327,40,"Tato‘‘ ahaṃ imaṃ acchariyapurisaṃ buddhabhūtaṃ daṭṭhuṃ labhissāmi nu kho, no’’ ti upadhārento‘‘ na labhissāmi, antarāyeva kālaṃ katvā buddhasatenapi buddhasahassenapi gantvā bodhetuṃ asakkuṇeyye arūpabhave nibbattissāmī’’ ti disvā‘‘ evarūpaṃ nāma acchariyapurisaṃ buddhabhūtaṃ daṭṭhuṃ na labhissāmi, mahatī vata me jāni bhavissatī’’ ti parodi. " 455405,107,727,2,32,1,149,21,"Manussā disvā‘‘ amhākaṃ ayyo idāneva hasitvā puna paroditvā patiṭṭhito, kiṃ nu kho, bhante, amhākaṃ ayyaputtassa koci antarāyo bhavissatī’’ ti taṃ pucchiṃsu." 455406,107,727,33,44,1,54,6,"‘‘ Natthetassa antarāyo, nissaṃsayena buddho bhavissatī’’ ti." 455407,107,727,45,56,1,31,5,"‘‘ Atha kasmā, bhante, paroditthā’’ ti?" 455408,107,727,57,81,1,118,17,"‘‘ Evarūpaṃ purisaṃ buddhabhūtaṃ daṭṭhuṃ na labhissāmi,‘ mahatī vata me jāni bhavissatī’ ti attānaṃ anusocanto rodāmī’’ ti āha. " 455409,107,727,82,105,1,127,18,Tato so‘‘ kiṃ nu kho me ñātakesu koci ekaṃ buddhabhūtaṃ daṭṭhuṃ labhissatī’’ ti upadhārento attano bhāgineyyaṃ nālakadārakaṃ addasa. 455410,107,727,106,119,1,50,9,So bhaginiyā gehaṃ gantvā‘‘ kahaṃ te putto nālako’’ ti? 455411,107,727,120,129,1,18,4,"‘‘ Atthi gehe, ayyā’’ ti." 455412,107,727,130,143,1,64,9,‘‘ Pakkosāhi nan’’ ti pakkosāpetvā attano santikaṃ āgataṃ kumāraṃ āha– 455413,107,727,144,172,1,156,19,"‘‘ tāta, suddhodanamahārājassa kule putto jāto, buddhaṅkuro eso, pañcatiṃsa vassāni atikkamitvā buddho bhavissati, tvaṃ etaṃ daṭṭhuṃ labhissasi, ajjeva pabbajāhī’’ ti. " 455414,107,727,173,225,1,404,43,"Sattāsītikoṭidhane kule nibbattadārakopi‘‘ na maṃ mātulo anatthe niyojessatī’’ ti cintetvā tāvadeva antarāpaṇato kāsāyāni ceva mattikāpattañca āharāpetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā‘‘ yo loke uttamapuggalo, taṃ uddissa mayhaṃ pabbajjā’’ ti bodhisattābhimukhaṃ añjaliṃ paggayha pañcapatiṭṭhitena vanditvā pattaṃ thavikāya pakkhipitvā aṃsakūṭe olaggetvā himavantaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ akāsi. " 455415,107,727,226,250,1,255,24,So paramābhisambodhippattaṃ tathāgataṃ upasaṅkamitvā nālakapaṭipadaṃ kathāpetvā puna himavantaṃ pavisitvā arahattaṃ patvā ukkaṭṭhapaṭipadaṃ paṭipanno satteva māse āyuṃ pāletvā ekaṃ suvaṇṇapabbataṃ nissāya ṭhitakova anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi. 455416,107,728,2,45,1,353,35,Bodhisattampi kho pañcamadivase sīsaṃ nhāpetvā‘‘ nāmaggahaṇaṃ gaṇhissāmā’’ ti rājabhavanaṃ catujjātiyagandhehi vilimpetvā lājapañcamakāni pupphāni vikiritvā asambhinnapāyāsaṃ sampādetvā tiṇṇaṃ vedānaṃ pāraṅgate aṭṭhasataṃ brāhmaṇe nimantetvā rājabhavane nisīdāpetvā subhojanaṃ bhojāpetvā mahāsakkāraṃ katvā‘‘ kiṃ nu kho bhavissatī’’ ti lakkhaṇāni pariggahāpesuṃ. 455417,107,728,46,47,1,4,1,Tesu– 455418,107,729,2,15,1,59,10,"‘ ‘ Rāmo dhajo lakkhaṇo cāpi mantī, yañño subhojo suyāmo sudatto; " 455419,107,730,2,26,1,63,9,"Ete tadā aṭṭha ahesuṃ brāhmaṇā, chaḷaṅgavā mantaṃ viyākariṃsū’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.284)– " 455420,107,731,2,7,1,47,5,Ime aṭṭheva brāhmaṇā lakkhaṇapariggāhakā ahesuṃ. 455421,107,731,8,13,1,52,4,Paṭisandhiggahaṇadivase supinopi eteheva pariggahito . 455422,107,731,14,23,1,61,9,Tesu satta janā dve aṅguliyo ukkhipitvā dvidhā naṃ byākariṃsu– 455423,107,731,24,49,1,168,18,"‘‘ imehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṃ ajjhāvasissati, rājā bhavissati cakkavattī, sace pabbajissati, buddho bhavissatī’’ ti sabbaṃ cakkavattirañño sirivibhavaṃ ācikkhiṃsu. " 455424,107,731,50,80,1,232,24,"Tesaṃ pana sabbadaharo gottato koṇḍañño nāma māṇavo bodhisattassa varalakkhaṇasampattiṃ oloketvā‘‘ imassa agāramajjhe ṭhānakāraṇaṃ natthi, ekantenesa vivaṭacchado buddho bhavissatī’’ ti ekameva aṅguliṃ ukkhipitvā ekaṃsabyākaraṇaṃ byākāsi. " 455425,107,731,81,104,1,214,22,"Ayañhi katādhikāro pacchimabhavikasatto paññāya itare satta jane abhibhavitvā imehi lakkhaṇehi samannāgatassa bodhisattassa ekantabuddhabhāvasaṅkhātaṃ ekameva gahiṃ addasa, tasmā ekaṃ aṅguliṃ ukkhipitvā evaṃ byākāsi. " 455426,107,731,105,118,1,81,9,Athassa nāmaṃ gaṇhantā sabbalokassa atthasiddhikarattā‘‘ siddhattho’’ ti nāmaṃ akaṃsu. 455427,107,732,2,12,1,67,10,Atha kho te brāhmaṇā attano attano gharāni gantvā putte āmantayiṃsu– 455428,107,732,13,41,1,164,21,"‘‘ tātā, amhe mahallakā, suddhodanamahārājassa puttaṃ sabbaññutaṃ pattaṃ mayaṃ sambhāveyyāma vā no vā, tumhe tasmiṃ kumāre sabbaññutaṃ patte tassa sāsane pabbajeyyāthā’’ ti. " 455429,107,732,42,54,1,87,11,"Te sattapi janā yāvatāyukaṃ ṭhatvā yathākammaṃ gatā, koṇḍaññamāṇavoyeva pana arogo ahosi. " 455430,107,732,55,97,1,295,33,"So mahāsatte vuddhimanvāya mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā pabbajitvā anakkamena uruvelaṃ gantvā‘‘ ramaṇīyo vata ayaṃ bhūmibhāgo, alaṃ vatidaṃ padhānatthikassa kulaputtassa padhānāyā’’ ti cittaṃ uppādetvā tattha vāsaṃ upagate‘‘ mahāpuriso pabbajito’’ ti sutvā tesaṃ brāhmaṇānaṃ putte upasaṅkamitvā evamāha–" 455431,107,732,98,109,1,65,7,"‘‘ siddhatthakumāro kira pabbajito, so nissaṃsayena buddho bhavissati. " 455432,107,732,110,119,1,60,8,"Sace tumhākaṃ pitaro arogā assu, ajja nikkhamitvā pabbajeyyuṃ. " 455433,107,732,120,133,1,70,9,"Sace tumhepi iccheyyātha, etha, mayaṃ taṃ mahāpurisaṃ anupabbajissāmā’’ ti. " 455434,107,732,134,152,1,128,16,"Te sabbe ekacchandā bhavituṃ nāsakkhiṃsu, tesu tayo janā na pabbajiṃsu, koṇḍaññabrāhmaṇaṃ jeṭṭhakaṃ katvā itare cattāro pabbajiṃsu. " 455435,107,732,153,160,1,45,7,Te pañcapi janā pañcavaggiya ttherā nāma jātā. 455436,107,733,2,5,1,24,3,Tadā pana suddhodanarājā– 455437,107,733,6,17,1,45,7,‘‘ kiṃ disvā mayhaṃ putto pabbajissatī’’ ti pucchi. 455438,107,733,18,25,1,25,3,‘‘ Cattāri pubbanimittānī’’ ti. 455439,107,733,26,33,1,22,3,‘‘ Katarañca katarañcā’’ ti? 455440,107,733,34,46,1,40,5,"‘‘ Jarājiṇṇaṃ, byādhitaṃ, mataṃ, pabbajitan’’ ti. " 455441,107,733,47,86,1,314,31,"Rājā‘‘ ito paṭṭhāya evarūpānaṃ mama puttassa santikaṃ upasaṅkamituṃ mā adattha, mayhaṃ puttassa buddhabhāvena kammaṃ natthi, ahaṃ mama puttaṃ dvisahassadīpaparivārānaṃ, catunnaṃ mahādīpānaṃ, issariyādhipaccaṃ cakkavattirajjaṃ karontaṃ chattiṃsayojanaparimaṇḍalāya parisāya parivutaṃ gaganatale vicaramānaṃ passitukāmo’’ ti. " 455442,107,733,87,104,1,138,15,Evañca pana vatvā imesaṃ catuppakārānaṃ nimittānaṃ kumārassa cakkhupathe āgamananivāraṇatthaṃ catūsu disāsu gāvute gāvute ārakkhaṃ ṭhapesi. 455443,107,733,105,115,1,100,10,Taṃ divasañca maṅgalaṭṭhāne sannipatitesu asītiyā ñātikulasahassesu ekameko ekamekaṃ puttaṃ paṭijāni– 455444,107,733,116,129,1,57,10,"‘‘ ayaṃ buddho vā hotu rājā vā, mayaṃ ekametaṃ puttaṃ dassāma. " 455445,107,733,130,137,1,70,6,"Sacepi buddho bhavissati, khattiyasamaṇagaṇeheva parivārito vicarissati. " 455446,107,733,138,148,1,77,7,"Sacepi rājā bhavissati, khattiyakumāreheva purakkhataparivārito vicarissatī’’ ti. " 455447,107,733,149,155,1,79,6,Rājāpi bodhisattassa uttamarūpasampannā vigatasabbadosā dhātiyo paccupaṭṭhāpesi. 455448,107,733,156,162,1,65,6,Bodhisatto mahantena parivārena mahantena sirisobhaggena vaḍḍhati. 455449,107,734,2,7,1,44,5,Athekadivasaṃ rañño vappamaṅgalaṃ nāma ahosi. 455450,107,734,8,35,1,285,24,"Taṃ divasaṃ sakalanagaraṃ devanagaraṃ viya alaṅkaronti, sabbe dāsakammakarādayo ahatavatthanivatthā gandhamālādipaṭimaṇḍitā rājakule sannipatanti, rañño kammante naṅgalasahassaṃ yojayanti, tasmiṃ pana divase ekenūnaaṭṭhasatanaṅgalāni saddhiṃ balibaddarasmiyottehi rajataparikkhatāni honti. " 455451,107,734,36,41,1,56,5,Rañño ālambananaṅgalaṃ pana rattasuvaṇṇaparikkhataṃ hoti. 455452,107,734,42,46,1,57,4,Balibaddānaṃ siṅgarasmipatodāpi suvaṇṇaparikkhatāva honti. 455453,107,734,47,54,1,56,6,Rājā mahāparivārena nikkhamanto puttaṃ gahetvāva agamāsi. 455454,107,734,55,61,1,61,6,Kammantaṭṭhāne eko jamburukkho bahalapalāso sandacchāyo ahosi. 455455,107,734,62,80,1,213,18,Tassa heṭṭhā kumārassa sayanaṃ paññāpetvā upari suvaṇṇatārakakhacitavitānaṃ bandhāpetvā sāṇipākārena parikkhipāpetvā ārakkhaṃ ṭhapetvā rājā sabbālaṅkāraṃ alaṅkaritvā amaccagaṇaparivuto naṅgalakaraṇaṭṭhānaṃ agamāsi. 455456,107,734,81,91,1,96,8,"Tattha rājā suvaṇṇanaṅgalaṃ gaṇhāti, amaccā ekenūnaaṭṭhasatarajatanaṅgalāni, kassakā sesanaṅgalāni. " 455457,107,734,92,99,1,35,7,Te tāni gahetvā ito cito ca kasanti. 455458,107,734,100,111,1,58,10,"Rājā pana orato vā pāraṃ gacchati, pārato vā oraṃ āgacchati. " 455459,107,735,2,6,1,32,4,Etasmiṃ ṭhāne mahāsampatti ahosi. 455460,107,735,7,22,1,92,11,Bodhisattaṃ parivāretvā nisinnā dhātiyo‘‘ rañño sampattiṃ passāmā’’ ti antosāṇito bahi nikkhantā. 455461,107,735,23,38,1,128,15,Bodhisatto ito cito ca olokento kañci adisvāva vegena uṭṭhāya pallaṅkaṃ ābhujitvā ānāpāne pariggahetvā paṭhamajjhānaṃ nibbattesi. 455462,107,735,39,44,1,53,5,Dhātiyo khajjabhojjantare vicaramānā thokaṃ cirāyiṃsu. 455463,107,735,45,56,1,87,10,"Sesarukkhānaṃ chāyā vītivattā, tassa pana jamburukkhassa chāyā parimaṇḍalā hutvā aṭṭhāsi. " 455464,107,735,57,81,1,151,19,Dhātiyo‘‘ ayyaputto ekako’’ ti vegena sāṇiṃ ukkhipitvā anto pavisamānā bodhisattaṃ sayane pallaṅkena nisinnaṃ tañca pāṭihāriyaṃ disvā gantvā rañño ārocesuṃ– 455465,107,735,82,103,1,105,14,"‘‘ deva, kumāro evaṃ nisinno, aññesaṃ rukkhānaṃ chāyā vītivattā, jamburukkhassa pana chāyā parimaṇḍalā ṭhitā’’ ti. " 455466,107,735,104,121,1,78,11,"Rājā vegenāgantvā pāṭihāriyaṃ disvā‘‘ ayaṃ te, tāta, dutiyavandanā’’ ti puttaṃ vandi. " 455467,107,736,2,8,1,50,5,Atha anukkamena bodhisatto soḷasavassuddesiko jāto. 455468,107,736,9,31,1,164,18,"Rājā bodhisattassa tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavike tayo pāsāde kāresi– ekaṃ navabhūmikaṃ, ekaṃ sattabhūmikaṃ, ekaṃ pañcabhūmikaṃ, cattālīsasahassā ca nāṭakitthiyo upaṭṭhāpesi. " 455469,107,736,32,47,1,165,15,Bodhisatto devo viya accharāsaṅghaparivuto alaṅkatanāṭakitthīhi parivuto nippurisehi tūriyehi paricāriyamāno mahāsampattiṃ anubhavanto utuvārena tīsu pāsādesu vihāsi. 455470,107,736,48,53,1,40,5,Rāhulamātā panassa devī aggamahesī ahosi. 455471,107,737,2,11,1,92,9,Tassevaṃ mahāsampattiṃ anubhavantassa ekadivasaṃ ñātisaṅghassa abbhantare ayaṃ kathā udapādi– 455472,107,737,12,30,1,96,12,"‘‘ siddhattho kīḷāpasutova vicarati, na kiñci sippaṃ sikkhati, saṅgāme paccupaṭṭhite kiṃ karissatī’’ ti? " 455473,107,737,31,60,1,151,20,"Rājā bodhisattaṃ pakkosāpetvā ‘‘ tāta, tava ñātakā‘ siddhattho kiñci sippaṃ asikkhitvā kīḷāpasutova vicaratī’ ti vadanti, ettha kiṃ sattu pattakāle maññasī’’ ti?" 455474,107,737,61,86,1,135,17,"‘‘ Deva, mama sippaṃ sikkhanakiccaṃ natthi, nagare mama sippadassanatthaṃ bheriṃ carāpetha‘ ito sattame divase ñātakānaṃ sippaṃ dassessāmī’’’ ti. " 455475,107,737,87,90,1,16,3,Rājā tathā akāsi. 455476,107,737,91,103,1,147,12,Bodhisatto akkhaṇavedhivālavedhidhanuggahe sannipātāpetvā mahājanassa majjhe aññehi dhanuggahehi asādhāraṇaṃ ñātakānaṃ dvādasavidhaṃ sippaṃ dassesi. 455477,107,737,104,108,1,45,4,Taṃ sarabhaṅgajātake āgatanayeneva veditabbaṃ. 455478,107,737,109,114,1,37,5,Tadā tassa ñātisaṅgho nikkaṅkho ahosi. 455479,107,738,2,16,1,87,10,Athekadivasaṃ bodhisatto uyyānabhūmiṃ gantukāmo sārathiṃ āmantetvā‘‘ rathaṃ yojehī’’ ti āha. 455480,107,738,17,35,1,148,14,So‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā mahārahaṃ uttamarathaṃ sabbālaṅkārena alaṅkaritvā kumudapattavaṇṇe cattāro maṅgalasindhave yojetvā bodhisattassa paṭivedesi. 455481,107,738,36,42,1,70,6,Bodhisatto devavimānasadisaṃ rathaṃ abhiruhitvā uyyānābhimukho agamāsi. 455482,107,738,43,66,1,196,18,"Devatā‘‘ siddhatthakumārassa abhisambujjhanakālo āsanno, pubbanimittaṃ dassessāmā’’ ti ekaṃ devaputtaṃ jarājiṇṇaṃ khaṇḍadantaṃ palitakesaṃ vaṅkaṃ obhaggasarīraṃ daṇḍahatthaṃ pavedhamānaṃ katvā dassesuṃ. " 455483,107,738,67,73,1,39,6,Taṃ bodhisatto ceva sārathi ca passanti. 455484,107,738,74,132,1,254,34,"Tato bodhisatto,‘‘ samma, ko nāmesa puriso, kesāpissa na yathā aññesan’’ ti mahāpadāne( dī. ni.2.45) āgatanayena sārathiṃ pucchitvā tassa vacanaṃ sutvā‘‘ dhiratthu vata, bho, jāti , yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissatī’’ ti saṃviggahadayo tatova paṭinivattitvā pāsādameva abhiruhi. " 455485,107,738,133,146,1,56,9,Rājā‘‘ kiṃ kāraṇā mama putto khippaṃ paṭinivattī’’ ti pucchi. 455486,107,738,147,156,1,26,4,"‘‘ Jiṇṇapurisaṃ disvā, devā’’ ti." 455487,107,738,157,191,1,221,26,"‘‘ Jiṇṇakaṃ disvā pabbajissatīti āhaṃsu, kasmā maṃ nāsetha, sīghaṃ puttassa nāṭakāni sajjetha, sampattiṃ anubhavanto pabbajjāya satiṃ na karissatī’’ ti vatvā ārakkhaṃ vaḍḍhetvā sabbadisāsu addhayojane addhayojane ārakkhaṃ ṭhapesi. " 455488,107,739,2,18,1,160,15,Punekadivasaṃ bodhisatto tatheva uyyānaṃ gacchanto devatābhinimmitaṃ byādhitaṃ purisaṃ disvā purimanayeneva pucchitvā saṃviggahadayo nivattitvā pāsādaṃ abhiruhi. 455489,107,739,19,31,1,113,12,Rājāpi pucchitvā heṭṭhā vuttanayeneva saṃvidahitvā puna vaḍḍhetvā samantā tigāvutappamāṇe padese ārakkhaṃ ṭhapesi. 455490,107,739,32,48,1,164,16,Aparampi ekadivasaṃ bodhisatto tatheva uyyānaṃ gacchanto devatābhinimmitaṃ kālaṅkataṃ disvā purimanayeneva pucchitvā saṃviggahadayo puna nivattitvā pāsādaṃ abhiruhi. 455491,107,739,49,61,1,113,12,Rājāpi pucchitvā heṭṭhā vuttanayeneva saṃvidahitvā puna vaḍḍhetvā samantato yojanappamāṇe padese ārakkhaṃ ṭhapesi. 455492,107,739,62,82,1,138,16,Aparaṃ panekadivasaṃ uyyānaṃ gacchanto tatheva devatābhinimmitaṃ sunivatthaṃ supārutaṃ pabbajitaṃ disvā‘‘ ko nāmeso sammā’’ hi sārathiṃ pucchi. 455493,107,739,83,109,1,155,20,"Sārathi kiñcāpi buddhuppādassa abhāvā pabbajitaṃ vā pabbajitaguṇe vā na jānāti, devatānubhāvena pana‘‘ pabbajito nāmāyaṃ, devā’’ ti vatvā pabbajjāya guṇe vaṇṇesi. " 455494,107,739,110,118,1,65,8,Bodhisatto pabbajjāya ruciṃ uppādetvā taṃ divasaṃ uyyānaṃ agamāsi. 455495,107,739,119,121,1,19,2,Dīghabhāṇakā panāhu– 455496,107,739,122,132,1,50,6,‘‘ cattāripi nimittāni ekadivaseneva disvā agamāsī’’ ti. 455497,107,740,2,27,1,260,24,"So tattha divasabhāgaṃ kīḷitvā maṅgalapokkharaṇiyaṃ nhāyitvā atthaṅgate sūriye maṅgalasilāpaṭṭe nisīdi attānaṃ alaṅkārāpetukāmo, athassa paricārakapurisā nānāvaṇṇāni dussāni nānappakārā ābharaṇavikatiyo mālāgandhavilepanāni ca ādāya samantā parivāretvā aṭṭhaṃsu. " 455498,107,740,28,34,1,46,6,Tasmiṃ khaṇe sakkassa nisinnāsanaṃ uṇhaṃ ahosi. 455499,107,740,35,54,1,116,15,So‘‘ ko nu kho maṃ imamhā ṭhānā cāvetukāmosī’’ ti upadhārento bodhisattassa alaṅkāretukāmataṃ ñatvā vissakammaṃ āmantesi– 455500,107,740,55,79,1,176,17,"‘‘ samma vissakamma, siddhatthakumāro ajja aḍḍharattasamaye mahābhinikkhamanaṃ nikkhamissati, ayamassa pacchimo alaṅkāro, tvaṃ uyyānaṃ gantvā mahāpurisaṃ dibbālaṅkārehi alaṅkarohī’’ ti. " 455501,107,740,80,100,1,147,15,So‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā devānubhāvena taṅkhaṇaññeva bodhisattaṃ upasaṅkamitvā tasseva kappakasadiso hutvā dibbadussena bodhisattassa sīsaṃ veṭhesi. 455502,107,740,101,114,1,69,8,"Bodhisatto hatthasamphasseneva‘‘ nāmaṃ manusso, devaputto ayan’’ ti aññāsi. " 455503,107,740,115,131,1,173,15,"Veṭhanena veṭhitamatte sīse moḷiyaṃ maṇiratanākārena dussasahassaṃ abbhuggañchi, puna veṭhentassa dussasahassanti dasakkhattuṃ veṭhentassa dasa dussasahassāni abbhuggacchiṃsu." 455504,107,740,132,148,1,68,9,"‘‘ Sīsaṃ khuddakaṃ, dussāni bahūni , kathaṃ abbhuggatānī’’ ti na cintetabbaṃ. " 455505,107,740,149,158,1,85,7,"Tesu hi sabbamahantaṃ āmalakapupphappamāṇaṃ, avasesāni kadambakapupphappamāṇāni ahesuṃ. " 455506,107,740,159,165,1,66,6,Bodhisattassa sīsaṃ kiñjakkhagavacchitaṃ viya kuyyakapupphaṃ ahosi. 455507,107,741,2,27,1,252,19,"Athassa sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitassa sabbatālāvacaresu sakāni sakāni paṭibhānāni dassayantesu, brāhmaṇesu‘‘ jayanandā’’ tiādivacanehi, sutamaṅgalikādīsu ca nānappakārehi maṅgalavacanatthutighosehi sambhāventesu sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitaṃ taṃ rathavaraṃ abhiruhi. " 455508,107,741,28,51,1,114,15,Tasmiṃ samaye‘‘ rāhulamātā puttaṃ vijātā’’ ti sutvā suddhodanamahārājā‘‘ puttassa me tuṭṭhiṃ nivedethā’’ ti sāsanaṃ pahiṇi. 455509,107,741,52,66,1,53,9,"Bodhisatto taṃ sutvā‘‘ rāhu jāto, bandhanaṃ jātan’’ ti āha. " 455510,107,741,67,97,1,112,20,Rājā‘‘ kiṃ me putto avacā’’ ti pucchitvā taṃ vacanaṃ sutvā‘‘ ito paṭṭhāya me nattā‘ rāhulakumāro’ tveva nāma hotū’’ ti āha. 455511,107,742,2,12,1,98,10,Bodhisattopi kho rathavaraṃ āruyha atimahantena yasena atimanoramena sirisobhaggena nagaraṃ pāvisi. 455512,107,742,13,29,1,167,16,Tasmiṃ samaye kisāgotamī nāma khattiyakaññā uparipāsādavaratalagatā nagaraṃ padakkhiṇaṃ kurumānassa bodhisattassa rūpasiriṃ disvā pītisomanassajātā imaṃ udānaṃ udānesi– 455513,107,743,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Nibbutā nūna sā mātā, nibbuto nūna so pitā; " 455514,107,744,2,23,1,43,8,"Nibbutā nūna sā nārī, yassāyaṃ īdiso patī’’ ti.( dha. sa. aṭṭha. nidānakathā);" 455515,107,744,24,24,1,0,0,– 455516,107,745,2,6,1,28,4,Bodhisatto taṃ sutvā cintesi– 455517,107,745,7,11,1,12,2,‘‘ ayaṃ evamāha– 455518,107,745,12,29,1,108,13,"‘ evarūpaṃ attabhāvaṃ passantiyā mātu hadayaṃ nibbāyati, pitu hadayaṃ nibbāyati, pajāpatiyā hadayaṃ nibbāyatī’ ti. " 455519,107,745,30,41,1,51,9,Kismiṃ nu kho nibbute hadayaṃ nibbutaṃ nāma hotī’’ ti. 455520,107,745,42,47,1,41,4,Athassa kilesesu virattamanassa etadahosi – 455521,107,745,48,77,1,182,22,"‘‘ rāgaggimhi nibbute nibbutaṃ nāma hoti, dosaggimhi nibbute nibbutaṃ nāma hoti, mohaggimhi nibbute nibbutaṃ nāma hoti, mānadiṭṭhiādīsu sabbakilesadarathesu nibbutesu nibbutaṃ nāma hotī’’ ti." 455522,107,745,78,114,1,245,28,"‘‘ Ayaṃ me sussavanaṃ sāveti, ahañhi nibbānaṃ gavesanto vicarāmi, ajjeva mayā gharāvāsaṃ chaḍḍetvā nikkhamma pabbajitvā nibbānaṃ gavesituṃ vaṭṭati, ayaṃ imissā ācariyabhāgo hotū’’ ti kaṇṭhato omuñcitvā kisāgotamiyā satasahassagghanakaṃ muttāhāraṃ pesesi. " 455523,107,745,115,129,1,87,10,Sā‘‘ siddhatthakumāro mayi paṭibaddhacitto hutvā paṇṇākāraṃ pesetī’’ ti somanassajātā ahosi. 455524,107,746,2,11,1,83,8,Bodhisattopi mahantena sirisobhaggena attano pāsādaṃ abhiruhitvā sirisayane nipajji. 455525,107,746,12,28,1,193,16,Tāvadeva ca naṃ sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā naccagītādīsu susikkhitā devakaññā viya rūpasobhaggappattā nāṭakitthiyo nānātūriyāni gahetvā samparivāretvā abhiramāpentiyo naccagītavāditāni payojayiṃsu. 455526,107,746,29,37,1,80,8,Bodhisatto kilesesu virattacittatāya naccādīsu anabhirato muhuttaṃ niddaṃ okkami. 455527,107,746,38,64,1,175,19,"Tāpi itthiyo‘‘ yassatthāya mayaṃ naccādīni payojema, so niddaṃ upagato, idāni kimatthaṃ kilamissāmā’’ ti gahitagahitāni tūriyāni ajjhottharitvā nipajjiṃsu, gandhatelappadīpā jhāyanti. " 455528,107,746,65,98,1,286,26,"Bodhisatto pabujjhitvā sayanapiṭṭhe pallaṅkena nisinno addasa tā itthiyo tūriyabhaṇḍāni avattharitvā niddāyantiyo– ekaccā paggharitakheḷā, kilinnagattā, ekaccā dante khādantiyo, ekaccā kākacchantiyo, ekaccā vippalapantiyo, ekaccā vivaṭamukhī, ekaccā apagatavatthā pākaṭabībhacchasambādhaṭṭhānā. " 455529,107,746,99,108,1,71,9,So tāsaṃ taṃ vippakāraṃ disvā bhiyyosomattāya kāmesu virattacitto ahosi. 455530,107,746,109,123,1,151,13,"Tassa alaṅkatapaṭiyattaṃ sakkabhavanasadisampi taṃ mahātalaṃ vividhanānākuṇapabharitaṃ āmakasusānaṃ viya upaṭṭhāsi, tayo bhavā ādittagehasadisā khādiṃsu–" 455531,107,746,124,145,1,93,13,"‘‘ upaddutaṃ vata, bho, upassaṭṭhaṃ vata, bho’’ ti udānaṃ pavattesi, ativiyassa pabbajjāya cittaṃ nami. " 455532,107,747,2,25,1,108,15,So ‘‘ ajjeva mayā mahābhinikkhamanaṃ nikkhamituṃ vaṭṭatī’’ ti sayanā vuṭṭhāya dvārasamīpaṃ gantvā‘‘ ko etthā’’ ti āha. 455533,107,747,26,31,1,33,5,Ummāre sīsaṃ katvā nipanno channo– 455534,107,747,32,43,1,28,5,"‘‘ ahaṃ, ayyaputta, channo’’ ti āha." 455535,107,747,44,58,1,70,9,"‘‘ Ajjāhaṃ mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitukāmo, ekaṃ me assaṃ kappehī’’ ti āha. " 455536,107,747,59,94,1,222,26,"So‘‘ sādhu, devā’’ ti assabhaṇḍakaṃ gahetvā assasālaṃ gantvā gandhatelappadīpesu jalantesu sumanapaṭṭavitānassa heṭṭhā ramaṇīye bhūmibhāge ṭhitaṃ kaṇḍakaṃ assarājānaṃ disvā‘‘ ajja mayā imameva kappetuṃ vaṭṭatī’’ ti kaṇḍakaṃ kappesi. " 455537,107,747,95,124,1,180,21,"So kappiyamānova aññāsi‘‘ ayaṃ kappanā ativiya gāḷhā, aññesu divasesu uyyānakīḷādigamanakāle kappanā viya na hoti , mayhaṃ ayyaputto ajja mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitukāmo bhavissatī’’ ti. " 455538,107,747,125,135,1,79,9,"Tato tuṭṭhamānaso mahāhasitaṃ hasi, so saddo sakalanagaraṃ pattharitvā gaccheyya. " 455539,107,747,136,144,1,54,8,Devatā pana naṃ sannirumbhitvā na kassaci sotuṃ adaṃsu. 455540,107,748,2,22,1,149,16,Bodhisattopi kho channaṃ pesetvāva‘‘ puttaṃ tāva passissāmī’’ ti cintetvā nisinnapallaṅkato uṭṭhāya rāhulamātuyā vasanaṭṭhānaṃ gantvā gabbhadvāraṃ vivari. 455541,107,748,23,40,1,168,16,"Tasmiṃ khaṇe antogabbhe gandhatelappadīpo jhāyati, rāhulamātā sumanamallikādīnaṃ pupphānaṃ ambaṇamattena abhippakiṇṇe sayane puttassa matthake hatthaṃ ṭhapetvā niddāyati. " 455542,107,748,41,76,1,221,27,"Bodhisatto ummāre pādaṃ ṭhapetvā ṭhitakova oloketvā‘‘ sacāhaṃ deviyā hatthaṃ apanetvā mama puttaṃ gaṇhissāmi, devī pabujjhissati, evaṃ me gamanantarāyo bhavissati, buddho hutvāva āgantvā puttaṃ passissāmī’’ ti pāsādatalato otari. " 455543,107,748,77,98,1,124,15,"Yaṃ pana jātakaṭṭhakathāyaṃ‘‘ tadā sattāhajāto rāhulakumāro hotī’’ ti vuttaṃ, taṃ sesaṭṭhakathāsu natthi, tasmā idameva gahetabbaṃ. " 455544,107,749,2,9,1,62,7,Evaṃ bodhisatto pāsādatalā otaritvā assasamīpaṃ gantvā evamāha– 455545,107,749,10,32,1,104,16,"‘‘ tāta kaṇḍaka, tvaṃ ajja ekarattiṃ maṃ tāraya, ahaṃ taṃ nissāya buddho hutvā sadevakaṃ lokaṃ tārayissāmī’’ ti. " 455546,107,749,33,38,1,44,5,Tato ullaṅghitvā kaṇḍakassa piṭṭhiṃ abhiruhi. 455547,107,749,39,52,1,137,12,"Kaṇḍako gīvato paṭṭhāya āyāmena aṭṭhārasahattho hoti, tadanucchavikena ubbedhena samannāgato thāmajavasampanno sabbaseto dhotasaṅkhasadiso. " 455548,107,749,53,81,1,213,25,"So sace haseyya vā padasaddaṃ vā kareyya, saddo sakalanagaraṃ avatthareyya, tasmā devatā attano ānubhāvena tassa yathā na koci suṇāti, evaṃ hasitasaddaṃ sannirumbhitvā akkamanaakkamanapadavāre hatthatalāni upanāmesuṃ. " 455549,107,749,82,92,1,116,10,Bodhisatto assavarassa piṭṭhivemajjhagato channaṃ assassa vāladhiṃ gāhāpetvā aḍḍharattasamaye mahādvārasamīpaṃ patto. 455550,107,749,93,118,1,165,21,Tadā pana rājā‘‘ evaṃ mama putto yāya kāyaci velāya nagaradvāraṃ vivaritvā nikkhamituṃ na sakkhissatī’’ ti dvīsu dvārakavāṭesu ekekaṃ purisasahassena vivaritabbaṃ kāresi. 455551,107,749,119,132,1,137,11,"Bodhisatto pana thāmabalasampanno hatthigaṇanāya koṭisahassahatthīnaṃ balaṃ dhāresi, purisagaṇanāya dasakoṭisahassapurisānaṃ balaṃ dhāresi. " 455552,107,749,133,135,1,10,2,So cintesi– 455553,107,749,136,163,1,189,21,"‘‘ sace dvāraṃ na vivariyyati, ajja kaṇḍakassa piṭṭhe nisinnova vāladhiṃ gahetvā ṭhitena channena saddhiṃyeva kaṇḍakaṃ ūruhi nippīḷetvā aṭṭhārasahatthubbedhaṃ pākāraṃ uppatitvā atikkamissāmī’’ ti. " 455554,107,749,164,166,1,16,2,Channopi cintesi– 455555,107,749,167,193,1,186,21,"‘‘ sace dvāraṃ na vivariyyati, ahaṃ attano sāmikaṃ ayyaputtaṃ khandhe nisīdāpetvā kaṇḍakaṃ dakkhiṇena hatthena kucchiyaṃ parikkhipanto upakacchantare katvā pākāraṃ uppatitvā atikkamissāmī’’ ti. " 455556,107,749,194,196,1,17,2,Kaṇḍakopi cintesi– 455557,107,749,197,221,1,162,19,"‘‘ sace dvāraṃ na vivariyyati, ahaṃ attano sāmikaṃ piṭṭhe yathānisinnameva channena vāladhiṃ gahetvā ṭhitena saddhiṃyeva ukkhipitvā pākāraṃ uppatitvā atikkamissāmī’’ ti. " 455558,107,749,222,233,1,78,10,"Sace dvāraṃ na vivareyya, yathācintitameva tesu tīsu janesu aññataro sampādeyya. " 455559,107,749,234,240,1,42,6,Dvāre pana adhivatthā devatā dvāraṃ vivari. 455560,107,750,2,17,1,80,11,Tasmiṃyeva khaṇe māro pāpimā‘‘ bodhisattaṃ nivattessāmī’’ ti āgantvā ākāse ṭhito āha– 455561,107,750,18,44,1,157,17,"‘‘ mārisa, mā nikkhami, ito te sattame divase cakkaratanaṃ pātubhavissati, dvisahassaparittadīpaparivārānaṃ catunnaṃ mahādīpānaṃ rajjaṃ kāressasi, nivatta, mārisā’’ ti." 455562,107,750,45,52,1,12,3,‘‘ Kosi tvan’’ ti? 455563,107,750,53,60,1,17,3,‘‘ Ahaṃ vasavattī’’ ti. 455564,107,750,61,82,1,125,13,"‘‘ Māra, jānāmahaṃ mayhaṃ cakkaratanassa pātubhāvaṃ, anatthikohaṃ rajjena, dasasahassilokadhātuṃ unnādetvā buddho bhavissāmī’’ ti āha. " 455565,107,750,83,106,1,150,19,Māro‘‘ ito dāni te paṭṭhāya kāmavitakkaṃ vā byāpādavitakkaṃ vā vihiṃsāvitakkaṃ vā cintitakāle jānissāmī’’ ti otārāpekkho chāyā viya anugacchanto anubandhi. 455566,107,751,2,13,1,114,11,Bodhisattopi hatthagataṃ cakkavattirajjaṃ kheḷapiṇḍaṃ viya anapekkho chaḍḍetvā mahantena sakkārena nagarā nikkhami. 455567,107,751,14,24,1,93,9,"Āsāḷhipuṇṇamāya uttarāsāḷhanakkhatte vattamāne, nikkhamitvā ca puna nagaraṃ apaloketukāmo jāto. " 455568,107,751,25,29,1,37,4,Evañca panassa citte uppannamatteyeva– 455569,107,751,30,49,1,116,14,"‘‘ mahāpurisa, na tayā nivattetvā olokanakammaṃ katan’’ ti vadamānā viya mahāpathavī kulālacakkaṃ viya chijjitvā parivatti. " 455570,107,751,50,67,1,198,17,Bodhisatto nagarābhimukho ṭhatvā nagaraṃ oloketvā tasmiṃ pathavippadese kaṇḍakanivattanacetiyaṭṭhānaṃ dassetvā gantabbamaggābhimukhaṃ kaṇḍakaṃ katvā pāyāsi mahantena sakkārena uḷārena sirisobhaggena. 455571,107,751,68,85,1,118,13,"Tadā kirassa devatā purato saṭṭhi ukkāsahassāni dhārayiṃsu, pacchato saṭṭhi , dakkhiṇapassato saṭṭhi, vāmapassato saṭṭhīti. " 455572,107,751,86,92,1,61,6,Aparā devatā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ aparimāṇā ukkā dhārayiṃsu. 455573,107,751,93,131,1,318,33,"Aparā devatā ca nāgasupaṇṇādayo ca dibbehi gandhehi mālāhi cuṇṇehi dhūpehi pūjayamānā gacchanti, pāricchattakapupphehi ceva mandāravapupphehi ca ghanameghavuṭṭhikāle dhārāhi viya nabhaṃ nirantaraṃ ahosi, dibbāni saṃgītāni pavattiṃsu , samantato aṭṭha tūriyāni, saṭṭhi tūriyānīti aṭṭhasaṭṭhi tūriyasatasahassāni pavattayiṃsu. " 455574,107,751,132,143,1,105,10,"Tesaṃ saddo samuddakucchiyaṃ meghadhanitakālo viya, yugandharakucchiyaṃ sāgaranigghosakālo viya ca vattati. " 455575,107,752,2,13,1,119,11,Iminā sirisobhaggena gacchanto bodhisatto ekaratteneva tīṇi rajjāni atikkamma tiṃsayojanamatthake anomānadītīraṃ pāpuṇi. 455576,107,752,14,22,1,44,8,Kiṃ pana asso tato paraṃ gantuṃ na sakkotīti? 455577,107,752,23,26,1,13,3,No na sakkoti. 455578,107,752,27,45,1,162,18,So hi ekaṃ cakkavāḷagabbhaṃ nābhiyā ṭhitacakkassa nemivaṭṭiṃ maddanto viya antantena caritvā purepātarāsameva āgantvā attano sampāditaṃ bhattaṃ bhuñjituṃ samattho. 455579,107,752,46,65,1,193,18,"Tadā pana devanāgasupaṇṇādīhi ākāse ṭhatvā ossaṭṭhehi gandhamālādīhi yāva ūruppadesā sañchannasarīraṃ ākaḍḍhitvā gandhamālājaṭaṃ chindantassa atipapañco ahosi, tasmā tiṃsayojanamattameva agamāsi. " 455580,107,752,66,72,1,46,6,Atha bodhisatto nadītīre ṭhatvā channaṃ pucchi– 455581,107,752,73,82,1,20,5,‘‘ kā nāma ayaṃ nadī’’ ti? 455582,107,752,83,92,1,18,4,"‘‘ Anomā nāma, devā’’ ti." 455583,107,752,93,107,1,77,10,‘‘ Amhākampi pabbajjā anomā bhavissatī’’ ti paṇhiyā ghaṭṭento assassa saññaṃ adāsi. 455584,107,752,108,115,1,64,7,Asso ca uppatitvā aṭṭhusabhavitthārāya nadiyā pārimatīre aṭṭhāsi. 455585,107,753,2,11,1,85,8,Bodhisatto assapiṭṭhito oruyha rajatapaṭṭasadise vāḷukāpuline ṭhatvā channaṃ āmantesi– 455586,107,753,12,30,1,85,12,"‘‘ samma channa, tvaṃ mayhaṃ ābharaṇāni ceva kaṇḍakañca ādāya gaccha, ahaṃ pabbajissāmī’’ ti." 455587,107,753,31,41,1,27,4,"‘‘ Ahampi, deva, pabbajissāmī’’ ti. " 455588,107,753,42,62,1,125,15,"Bodhisatto‘‘ na labbhā tayā pabbajituṃ, gaccheva tvan’’ ti tikkhattuṃ paṭibāhitvā ābharaṇāni ceva kaṇḍakañca paṭicchāpetvā cintesi–" 455589,107,753,63,81,1,92,13,"‘‘ ime mayhaṃ kesā samaṇasāruppā na honti, añño bodhisattassa kese chindituṃ yuttarūpo natthī’’ ti. " 455590,107,753,82,101,1,119,15,Tato‘‘ sayameva khaggena chindissāmī’’ ti dakkhiṇena hatthena asiṃ gahetvā vāmahatthena moḷiyā saddhiṃ cūḷaṃ gahetvā chindi. 455591,107,753,102,110,1,62,7,Kesā dvaṅgulamattā hutvā dakkhiṇato āvaṭṭamānā sīsaṃ allīyiṃsu. 455592,107,753,111,125,1,97,12,"Tesaṃ yāvajīvaṃ tadeva pamāṇaṃ ahosi, massu ca tadanurūpaṃ, puna kesamassuohāraṇakiccaṃ nāma nāhosi. " 455593,107,753,126,139,1,80,10,"Bodhisatto saha moḷiyā cūḷaṃ gahetvā‘‘ sacāhaṃ sambuddho bhavissāmi, ākāse tiṭṭhatu. " 455594,107,753,140,150,1,41,7,"No ce, bhūmiyaṃ patatū’’ ti antalikkhe khipi. " 455595,107,753,151,158,1,56,7,Sā cūḷā yojanappamāṇaṃ ṭhānaṃ abbhuggantvā ākāse aṭṭhāsi. 455596,107,753,159,169,1,129,10,Sakko devarājā dibbacakkhunā oloketvā yojaniyaratanacaṅkoṭakena sampaṭicchitvā tāvatiṃsabhavane cūḷāmaṇicetiyaṃ nāma patiṭṭhāpesi. 455597,107,754,2,12,1,63,7,"‘ ‘ Chetvāna moḷiṃ varagandhavāsitaṃ, vehāyasaṃ ukkhipi sakyapuṅgavo; " 455598,107,755,2,23,1,59,6,"Sahassanetto sirasā paṭiggahi, ratanacaṅkoṭavarena vāsavo’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.222); " 455599,107,756,2,5,1,23,3,Puna bodhisatto cintesi– 455600,107,756,6,16,1,49,6,‘‘ imāni kāsikavatthāni mayhaṃ na samaṇasāruppānī’’ ti. 455601,107,756,17,27,1,115,10,Athassa kassapabuddhakāle purāṇasahāyako ghaṭikāramahābrahmā ekaṃ buddhantaraṃ jaraṃ appattena mittabhāvena cintesi– 455602,107,756,28,42,1,90,9,"‘‘ ajja me sahāyako mahābhinikkhamanaṃ nikkhanto, samaṇaparikkhāramassa gahetvā gacchissāmī’’ ti." 455603,107,757,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Ticīvarañca patto ca, vāsī sūci ca bandhanaṃ; " 455604,107,758,2,10,1,47,5,"Parissāvanena aṭṭhete, yuttayogassa bhikkhūno’’ ti." 455605,107,758,11,11,1,0,0,– 455606,107,759,2,7,1,35,5,Ime aṭṭha parikkhāre āharitvā adāsi. 455607,107,759,8,28,1,133,15,"Bodhisato arahaddhajaṃ nivāsetvā uttamapabbajitavesaṃ gaṇhitvā‘‘ channa, tvaṃ mama vacanena mātāpitūnaṃ ārogyaṃ vadehī’’ ti vatvā uyyojesi. " 455608,107,759,29,35,1,53,6,Channo bodhisattaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. 455609,107,759,36,72,1,265,31,Kaṇḍako pana channena saddhiṃ mantayamānassa bodhisattassa vacanaṃ suṇantova‘‘ natthi dāni mayhaṃ puna sāmino dassanan’’ ti cintetvā cakkhupathaṃ vijahanto sokaṃ adhivāsetuṃ asakkonto hadayena phalitena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane kaṇḍako nāma devaputto hutvā nibbatti. 455610,107,759,73,89,1,123,15,"Channassa paṭhamaṃ ekova soko ahosi, kaṇḍakassa pana kālakiriyāya dutiyena sokena pīḷito rodanto paridevanto nagaraṃ agamāsi. " 455611,107,760,2,22,1,176,18,"Bodhisatto pabbajitvā tasmiṃyeva padese anupiyaṃ nāma ambavanaṃ atthi, tattha sattāhaṃ pabbajjāsukhena vītināmetvā ekadivaseneva tiṃsayojanamaggaṃ padasā gantvā rājagahaṃ pāvisi. " 455612,107,760,23,28,1,35,5,Pavisitvā ca sapadānaṃ piṇḍāya cari. 455613,107,760,29,45,1,139,15,"Sakalanagaraṃ bodhisattassa rūpadassaneneva dhanapālake paviṭṭhe rājagahaṃ viya ca, asurinde paviṭṭhe devanagaraṃ viya ca saṅkhobhaṃ agamāsi. " 455614,107,760,46,79,1,141,25,"Rājapurisā gantvā‘‘ deva, evarūpo nāma satto nagare piṇḍāya carati,‘ devo vā manusso vā nāgo vā supaṇṇo vā asuko nāma eso’ ti na jānāmā’’ ti ārocesuṃ. " 455615,107,760,80,88,1,76,8,Rājā pāsādatale ṭhatvā mahāpurisaṃ disvā acchariyabbhutacitto purise āṇāpesi– 455616,107,760,89,131,1,248,27,"‘‘ gacchatha, bhaṇe , vīmaṃsatha, sace amanusso bhavissati, nagarā nikkhamitvā antaradhāyissati, sace devatā bhavissati, ākāsena gacchissati, sace nāgo bhavissati, pathaviyaṃ nimujjitvā gamissati, sace manusso bhavissati, yathāladdhaṃ bhikkhaṃ paribhuñjissatī’’ ti. " 455617,107,761,2,26,1,196,20,Mahāpurisopi kho missakabhattaṃ saṃharitvā‘‘ alaṃ me ettakaṃ yāpanāyā’’ ti ñatvā paviṭṭhadvāreneva nagarā nikkhamitvā paṇḍava pabbatacchāyāyaṃ puratthimābhimukho nisīditvā āhāraṃ paribhuñjituṃ āraddho. 455618,107,761,27,33,1,65,6,Athassa antāni parivattitvā mukhena nikkhamanākārappattāni ahesuṃ. 455619,107,761,34,50,1,135,16,Tato so tena attabhāvena evarūpassa āhārassa cakkhunāpi adiṭṭhapubbatāya tena paṭikūlāhārena aṭṭīyamānopi evaṃ attanā eva attānaṃ ovadi– 455620,107,761,51,100,1,326,40,"‘‘ siddhattha, tvaṃ sulabhaannapāne kule tivassikagandhasālibhojanaṃ nānaggarasehi bhuñjanaṭṭhāne nibbattitvāpi ekaṃ paṃsukūlikaṃ disvā‘ kadā nu kho ahampi evarūpo hutvā piṇḍāya caritvā bhuñjissāmi, bhavissati nu kho me so kālo’ ti cintetvā nikkhanto, idāni kinnāmetaṃ karosī’’ ti evaṃ attānaṃ ovaditvā nibbikāro hutvā āhāraṃ paribhuñji. " 455621,107,762,2,9,1,51,7,Rājapurisā taṃ pavattiṃ disvā gantvā rañño ārocesuṃ. 455622,107,762,10,25,1,148,15,Rājā dūtavacanaṃ sutvā vegena nagarā nikkhamitvā bodhisattassa santikaṃ gantvā iriyāpathasmiṃyeva pasīditvā bodhisattassa sabbaṃ issariyaṃ niyyātesi. 455623,107,762,26,48,1,124,15,"Bodhisatto‘‘ mayhaṃ, mahārāja, vatthukāmehi vā kilesakāmehi vā attho natthi, ahaṃ paramābhisambodhiṃ patthayanto nikkhanto’’ ti āha. " 455624,107,762,49,76,1,155,20,"Rājā anekappakāraṃ yācantopi tassa cittaṃ alabhitvā‘‘ addhā tvaṃ buddho bhavissasi , buddhabhūtena pana tayā paṭhamaṃ mama vijitaṃ āgantabban’’ ti paṭiññaṃ gaṇhi. " 455625,107,762,77,106,1,141,16,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana‘‘ pabbajjaṃ kittayissāmi, yathā pabbaji cakkhumā’’ ti imaṃ pabbajjāsuttaṃ( su. ni.407) saddhiṃ aṭṭhakathāya oloketvā veditabbo. " 455626,107,763,2,50,1,373,39,Bodhisattopi kho rañño paṭiññaṃ datvā anupubbena cārikaṃ caramāno āḷārañca kālāmaṃ udakañca rāmaputtaṃ upasaṅkamitvā samāpattiyo nibbattetvā‘‘ nāyaṃ maggo bodhāyā’’ ti tampi samāpattibhāvanaṃ analaṅkaritvā sadevakassa lokassa attano thāmavīriyasandassanatthaṃ mahāpadhānaṃ padahitukāmo uruvelaṃ gantvā‘‘ ramaṇīyo vatāyaṃ bhūmibhāgo’’ ti tattheva vāsaṃ upagantvā mahāpadhānaṃ padahi. 455627,107,763,51,61,1,110,10,Tepi kho koṇḍaññappamukhā pañcavaggiyā gāmanigamarājadhānīsu bhikkhāya carantā tattha bodhisattaṃ sampāpuṇiṃsu. 455628,107,763,62,84,1,172,17,"Atha naṃ chabbassāni mahāpadhānaṃ padahantaṃ‘‘ idāni buddho bhavissati, idāni buddho bhavissatī’’ ti pariveṇasammajjanādikāya vattapaṭipattiyā upaṭṭhahamānā santikāvacarā ahesuṃ. " 455629,107,763,85,101,1,121,11,"Bodhisattopi kho‘‘ koṭippattaṃ dukkarakārikaṃ karissāmī’’ ti ekatilataṇḍulādīhipi vītināmesi, sabbasopi āhārupacchedanaṃ akāsi. " 455630,107,763,102,107,1,51,5,Devatāpi lomakūpehi ojaṃ upasaṃharamānā pakkhipiṃsu. 455631,107,764,2,14,1,135,11,"Athassa tāya nirāhāratāya paramakasirappattatāya suvaṇṇavaṇṇopi kāyo kāḷavaṇṇo ahosi, dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni paṭicchannāni ahesuṃ. " 455632,107,764,15,22,1,90,7,Appekadā ānāpānakajjhānaṃ jhāyanto mahāvedanābhitunno visaññībhūto caṅkamanakoṭiyaṃ patati. 455633,107,764,23,36,1,57,9,Atha naṃ ekaccā devatā‘‘ kālaṅkato samaṇo gotamo’’ ti vadanti. 455634,107,764,37,47,1,42,6,Ekaccā‘‘ vihārotveveso arahatan’’ ti ca āhaṃsu. 455635,107,764,48,63,1,78,10,"Tattha yāsaṃ‘‘ kālaṅkato’’ ti saññā ahosi, tā gantvā suddhodanamahārājassa ārocesuṃ–" 455636,107,764,64,72,1,27,4,‘‘ tumhākaṃ putto kālaṅkato’’ ti. 455637,107,764,73,85,1,43,7,"‘‘ Mama putto buddho hutvā kālaṅkato, ahutvā’’ ti?" 455638,107,764,86,98,1,65,7,"‘‘ Buddho bhavituṃ nāsakkhi, padhānabhūmiyaṃyeva patitvā kālaṅkato’’ ti. " 455639,107,764,99,102,1,15,3,Idaṃ sutvā rājā– 455640,107,764,103,120,1,81,11,"‘‘ nāhaṃ saddahāmi, mama puttassa bodhiṃ appatvā kālakiriyā nāma natthī’’ ti paṭikkhipi." 455641,107,764,121,131,1,31,6,‘‘ Kasmā pana rājā na saddahatī’’ ti? 455642,107,764,132,137,1,74,5,Kāladevalatāpasavandāpanadivase jamburukkhamūle ca pāṭihāriyānaṃ diṭṭhattā. 455643,107,765,2,22,1,96,14,"Puna bodhisatte saññaṃ paṭilabhitvā uṭṭhite tā devatā gantvā‘‘ arogo te, mahārāja, putto’’ ti ārocesuṃ. " 455644,107,765,23,34,1,52,7,Rājā‘‘ jānāmahaṃ mama puttassa amaraṇabhāvan’’ ti vadati. 455645,107,765,35,43,1,86,8,Mahāsattassa chabbassāni dukkarakārikaṃ karontasseva ākāse gaṇṭhikaraṇakālo viya ahosi. 455646,107,765,44,66,1,118,17,So‘‘ ayaṃ dukkarakārikā nāma bodhāya maggo na hotī’’ ti oḷārikaṃ āhāraṃ āhāretuṃ gāmanigamesu piṇḍāya caritvā āhāraṃ āhari. 455647,107,765,67,75,1,81,7,"Athassa dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni pākatikāni ahesuṃ, kāyopi suvaṇṇavaṇṇo ahosi. " 455648,107,765,76,128,1,410,43,"Pañcavaggiyā bhikkhū‘‘ ayaṃ chabbassāni dukkarakārikaṃ karontopi sabbaññutaṃ paṭivijjhituṃ nāsakkhi, idāni gāmanigamādīsu piṇḍāya caritvā oḷārikaṃ āhāraṃ āharamāno kiṃ sakkhissati, bāhuliko esa padhānavibbhanto, sīsaṃ nhāyitukāmassa ussāvabindutakkanaṃ viya amhākaṃ etassa santikā visesatakkanaṃ, kiṃ no iminā’’ ti mahāpurisaṃ pahāya attano attano pattacīvaraṃ gahetvā aṭṭhārasayojanamaggaṃ gantvā isipatanaṃ pavisiṃsu. " 455649,107,766,2,19,1,146,17,Tena kho pana samayena uruvelāyaṃ senānigame senānikuṭumbikassa gehe nibbattā sujātā nāma dārikā vayappattā ekasmiṃ nigrodharukkhe patthanaṃ akāsi– 455650,107,766,20,38,1,135,13,"‘‘ sacāhaṃ samajātikaṃ kulagharaṃ gantvā paṭhamagabbhe puttaṃ labhissāmi, anusaṃvaccharaṃ te satasahassapariccāgena balikammaṃ karissāmī’’ ti. " 455651,107,766,39,43,1,26,4,Tassā sā patthanā samijjhi. 455652,107,766,44,89,1,395,42,"Sā mahāsattassa dukkarakārikaṃ karontassa chaṭṭhe vasse paripuṇṇe visākhāpuṇṇamāyaṃ balikammaṃ kātukāmā hutvā puretaraṃyeva dhenusahassaṃ laṭṭhimadhukavane carāpetvā, tāsaṃ khīraṃ pañca dhenusatāni pāyetvā, tāsaṃ khīraṃ aḍḍhatiyāni ca satānīti evaṃ yāva soḷasannaṃ dhenūnaṃ khīraṃ aṭṭha dhenuyo pivanti, tāva khīrassa bahalatañca madhuratañca ojavantatañca patthayamānā khīraparivattanaṃ nāma akāsi. " 455653,107,766,90,107,1,115,13,Sā visākhāpuṇṇamadivase‘‘ pātova balikammaṃ karissāmī’’ ti rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya tā aṭṭha dhenuyo duhāpesi. 455654,107,766,108,123,1,125,13,"Vacchakā dhenūnaṃ thanamūlaṃ na āgamaṃsu, thanamūle pana navabhājanesu upanītamattesu attano dhammatāya khīradhārā pagghariṃsu. " 455655,107,766,124,138,1,119,14,Taṃ acchariyaṃ disvā sujātā sahattheneva khīraṃ gahetvā navabhājane pakkhipitvā sahattheneva aggiṃ katvā pacituṃ ārabhi. 455656,107,767,2,12,1,89,10,Tasmiṃ pāyāse paccamāne mahantā mahantā pubbuḷā uṭṭhahitvā dakkhiṇāvaṭṭā hutvā sañcaranti. 455657,107,767,13,23,1,73,9,"Ekaphusitampi bahi na uppatati, uddhanato appamattakopi dhūmo na uṭṭhahati. " 455658,107,767,24,42,1,128,16,"Tasmiṃ samaye cattāro lokapālā āgantvā uddhane ārakkhaṃ gaṇhiṃsu, mahābrahmā chattaṃ dhāresi, sakko alātāni samānento aggiṃ jālesi. " 455659,107,767,43,61,1,188,17,Devatā dvisahassadīpaparivāresu catūsu mahādīpesu devamanussānaṃ upakappanaojaṃ attano devānubhāvena daṇḍakabaddhaṃ madhupaṭalaṃ pīḷetvā madhuṃ gaṇhamānā viya saṃharitvā tattha pakkhipiṃsu . 455660,107,767,62,78,1,126,14,"Aññesu hi kālesu devatā kabaḷe kabaḷe ojaṃ pakkhipiṃsu, sambodhippattadivase ca parinibbānadivase ca ukkhaliyaṃyeva pakkhipiṃsu . " 455661,107,767,79,91,1,96,12,Sujātā ekadivaseyeva tattha attano pākaṭāni anekāni acchariyāni disvā puṇṇaṃ nāma dāsiṃ āmantesi– 455662,107,767,92,120,1,148,21,"‘‘ amma puṇṇe, ajja amhākaṃ devatā ativiya pasannā, mayā hi ettake kāle evarūpaṃ acchariyaṃ nāma na diṭṭhapubbaṃ, vegena gantvā devaṭṭhānaṃ paṭijaggāhī’’ ti. " 455663,107,767,121,136,1,78,10,"Sā‘‘ sādhu, ayye’’ ti tassā vacanaṃ sampaṭicchitvā turitaturitā rukkhamūlaṃ agamāsi. " 455664,107,768,2,46,1,290,30,"Bodhisattopi kho tasmiṃ rattibhāge pañca mahāsupine( a. ni.5.196) disvā pariggaṇhanto‘‘ nissaṃsayaṃ ajjāhaṃ buddho bhavissāmī’’ ti katasanniṭṭhāno tassā rattiyā accayena katasarīrapaṭijaggano bhikkhācārakālaṃ āgamayamāno pātova āgantvā tasmiṃ rukkhamūle nisīdi, attano pabhāya sakalaṃ rukkhamūlaṃ obhāsayamāno. " 455665,107,768,47,65,1,157,17,"Atha kho sā puṇṇā āgantvā addasa bodhisattaṃ rukkhamūle pācīnalokadhātuṃ olokayamānaṃ nisinnaṃ, sarīrato cassa nikkhantāhi pabhāhi sakalarukkhaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ. " 455666,107,768,66,68,1,20,2,Disvānassā etadahosi– 455667,107,768,69,91,1,153,18,‘‘ ajja amhākaṃ devatā rukkhato oruyha sahattheneva balikammaṃ sampaṭicchituṃ nisinnā maññe’’ ti ubbegappattā hutvā vegena āgantvā sujātāya etamatthaṃ ārocesi. 455668,107,769,2,24,1,138,17,Sujātā tassā vacanaṃ sutvā tuṭṭhamānasā hutvā‘‘ ajja dāni paṭṭhāya mama jeṭṭhadhītuṭṭhāne tiṭṭhāhī’’ ti dhītu anucchavikaṃ sabbālaṅkāraṃ adāsi. 455669,107,769,25,55,1,255,25,"Yasmā pana buddhabhāvaṃ pāpuṇanadivase satasahassagghanikā ekā suvaṇṇapāti laddhuṃ vaṭṭati, tasmā sā‘‘ suvaṇṇapātiyaṃ pāyāsaṃ pakkhipissāmī’’ ti cittaṃ uppādetvā satasahassagghanikaṃ suvaṇṇapātiṃ nīharāpetvā tattha pāyāsaṃ pakkhipitukāmā pakkabhājanaṃ āvajjesi. " 455670,107,769,56,67,1,91,10,"Sabbo pāyāso padumapattato udakaṃ viya vattitvā pātiyaṃ patiṭṭhāsi, ekapātipūramattova ahosi. " 455671,107,769,68,114,1,403,42,Sā taṃ pātiṃ aññāya pātiyā paṭikujjitvā odātavatthena veṭhetvā sayaṃ sabbālaṅkārehi attabhāvaṃ alaṅkaritvā taṃ pātiṃ attano sīse ṭhapetvā mahantena ānubhāvena nigrodharukkhamūlaṃ gantvā bodhisattaṃ disvā balavasomanassajātā‘‘ rukkhadevatā’’ ti saññāya diṭṭhaṭṭhānato paṭṭhāya onatonatā gantvā sīsato pātiṃ otāretvā vivaritvā suvaṇṇabhiṅgārena gandhapupphavāsitaṃ udakaṃ gahetvā bodhisattaṃ upagantvā aṭṭhāsi. 455672,107,769,115,135,1,178,18,"Ghaṭikāramahābrahmunā dinno mattikāpatto ettakaṃ kālaṃ bodhisattaṃ avijahitvā tasmiṃ khaṇe adassanaṃ gato, bodhisatto pattaṃ apassanto dakkhiṇahatthaṃ pasāretvā udakaṃ sampaṭicchi . " 455673,107,769,136,147,1,84,10,"Sujātā saheva pātiyā pāyāsaṃ mahāpurisassa hatthe ṭhapesi, mahāpuriso sujātaṃ olokesi. " 455674,107,769,148,189,1,254,29,"Sā ākāraṃ sallakkhetvā‘‘ ayya, mayā tumhākaṃ pariccattā, taṃ gaṇhitvā yathāruci karothā’’ ti vanditvā‘‘ yathā mayhaṃ manoratho nipphanno, evaṃ tumhākampi nipphajjatū’’ ti vatvā satasahassagghanikampi suvaṇṇapātiṃ purāṇakapaṇṇaṃ viya pariccajitvā anapekkhāva pakkāmi. " 455675,107,770,2,42,1,439,39,"Bodhisattopi kho nisinnaṭṭhānā vuṭṭhāya rukkhaṃ padakkhiṇaṃ katvā pātiṃ ādāya nerañjarāya tīraṃ gantvā anekesaṃ bodhisattasatasahassānaṃ abhisambujjhanadivase otaritvā nhānaṭṭhānaṃ supatiṭṭhitaṃ nāma atthi, tassā tīre pātiṃ ṭhapetvā supatiṭṭhitatitthe otaritvā nhatvā anekabuddhasatasahassānaṃ nivāsanaṃ arahaddhajaṃ nivāsetvā puratthābhimukho nisīditvā ekaṭṭhitālapakkappamāṇe ekūnapaṇṇāsapiṇḍe katvā sabbaṃ appodakamadhupāyāsaṃ paribhuñji. " 455676,107,770,43,52,1,92,8,Soyevassa buddhabhūtasa sattasattāhaṃ bodhimaṇḍe vasantassa ekūnapaṇṇāsadivasāni āhāro ahosi. 455677,107,770,53,72,1,124,15,"Ettakaṃ kālaṃ añño āhāro natthi, na nhānaṃ, na mukhadhovanaṃ, na sarīravaḷañjo, jhānasukhena phalasamāpattisukhena ca vītināmesi. " 455678,107,770,73,103,1,169,23,"Taṃ pana pāyāsaṃ bhuñjitvā suvaṇṇapātiṃ gahetvā‘‘ sacāhaṃ ajja buddho bhavissāmi, ayaṃ pāti paṭisotaṃ gacchatu, no ce bhavissāmi, anusotaṃ gacchatū’’ ti vatvā nadīsote pakkhipi. " 455679,107,770,104,139,1,281,31,Sā sotaṃ chindamānā nadīmajjhaṃ gantvā majjhaṭṭhāneneva javasampanno asso viya asītihatthamattaṭṭhānaṃ paṭisotaṃ gantvā ekasmiṃ āvaṭṭe nimujjitvā kāḷanāgarāja bhavanaṃ gantvā tiṇṇaṃ buddhānaṃ paribhogapātiyo‘‘ kili kilī’’ ti ravaṃ kārayamānā paharitvā tāsaṃ sabbaheṭṭhimā hutvā aṭṭhāsi. 455680,107,770,140,165,1,131,20,"Kāḷo nāgarājā ta saddaṃ sutvā‘‘ hiyyo eko buddho nibbatti, puna ajja eko nibbatto’’ ti vatvā anekehi padasatehi thutiyo vadamāno uṭṭhāsi. " 455681,107,770,166,179,1,107,13,Tassa kira mahāpathaviyā ekayojanatigāvutappamāṇaṃ nabhaṃ pūretvā ārohanakālo ajja vā hiyyo vā sadiso ahosi. 455682,107,771,2,20,1,205,18,Bodhisattopi nadītīramhi supupphitasālavane divāvihāraṃ katvā sāyanhasamayaṃ pupphānaṃ vaṇṭato muccanakāle devatāhi alaṅkatena aṭṭhūsabhavitthārena maggena sīho viya vijambhamāno bodhirukkhābhimukho pāyāsi. 455683,107,771,21,35,1,145,12,"Nāgayakkhasupaṇṇādayo dibbehi gandhapupphādīhi pūjayiṃsu, dibbasaṃgītādīni pavattayiṃsu, dasasahassī lokadhātu ekagandhā ekamālā ekasādhukārā ahosi. " 455684,107,771,36,52,1,123,15,Tasmiṃ samaye sotthiyo nāma tiṇahārako tiṇaṃ ādāya paṭipathe āgacchanto mahāpurisassa ākāraṃ ñatvā aṭṭha tiṇamuṭṭhiyo adāsi. 455685,107,771,53,61,1,84,8,Bodhisatto tiṇaṃ gahetvā bodhimaṇḍaṃ āruyha dakkhiṇadisābhāge uttarābhimukho aṭṭhāsi. 455686,107,771,62,70,1,73,8,Tasmiṃ khaṇe dakkhiṇacakkavāḷaṃ osīditvā heṭṭhā avīcisampattaṃ viya ahosi. 455687,107,771,71,77,1,61,6,Uttaracakkavāḷaṃ ullaṅghitvā upari bhavaggappattaṃ viya ahosi. 455688,107,771,78,111,1,267,26,"Bodhisatto‘‘ idaṃ sambodhipāpuṇanaṭṭhānaṃ na bhavissati maññe’’ ti padakkhiṇaṃ karonto pacchimadisābhāgaṃ gantvā puratthimābhimukho aṭṭhāsi, tato pacchimacakkavāḷaṃ osīditvā heṭṭhā avīcisampattaṃ viya ahosi, puratthimacakkavāḷaṃ ullaṅghitvā upari bhavaggappattaṃ viya ahosi. " 455689,107,771,112,123,1,122,10,Ṭhitaṭṭhitaṭṭhāne kirassa nemivaṭṭipariyante akkantaṃ nābhiyā patiṭṭhitamahāsakaṭacakkaṃ viya mahāpathavī onatunnatā ahosi. 455690,107,771,124,141,1,133,13,Bodhisatto‘‘ idampi sambodhipāpuṇanaṭṭhānaṃ na bhavissati maññe’’ ti padakkhiṇaṃ karonto uttaradisābhāgaṃ gantvā dakkhiṇābhimukho aṭṭhāsi. 455691,107,771,142,156,1,127,13,"Tato uttaracakkavāḷaṃ osīditvā heṭṭhā avīcisampattaṃ viya ahosi, dakkhiṇacakkavāḷaṃ ullaṅghitvā upari bhavaggappattaṃ viya ahosi. " 455692,107,771,157,174,1,137,13,Bodhisatto‘‘ idampi sambodhipāpuṇanaṭṭhānaṃ na bhavissati maññe’’ ti padakkhiṇaṃ karonto puratthimadisābhāgaṃ gantvā pacchimābhimukho aṭṭhāsi. 455693,107,771,175,187,1,91,10,"Puratthimadisābhāge pana sabbabuddhānaṃ pallaṅkaṭṭhānaṃ ahosi, taṃ neva chambhati, na kampati. " 455694,107,771,188,210,1,165,17,"Bodhisatto‘‘ idaṃ sabbabuddhānaṃ avijahitaṃ acalaṭṭhānaṃ kilesapañjaraviddhaṃsanaṭṭhānan’’ ti ñatvā tāni tiṇāni agge gahetvā cālesi, tāvadeva cuddasahattho pallaṅko ahosi. " 455695,107,771,211,227,1,127,15,"Tānipi kho tiṇāni tathārūpena saṇṭhānena saṇṭhahiṃsu, yathārūpaṃ sukusalo cittakāro vā potthakāro vā ālikhitumpi samattho natthi. " 455696,107,771,228,235,1,75,7,Bodhisatto bodhikkhandhaṃ piṭṭhito katvā puratthābhimukho daḷhamānaso hutvā– 455697,107,772,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Kāmaṃ taco ca nhāru ca, aṭṭhi ca avasissatu; " 455698,107,773,2,25,1,39,4,"Upasussatu nissesaṃ, sarīre maṃsalohitaṃ.( a. ni.2.5; ma. ni.2.184)–" 455699,107,774,2,19,1,136,14,‘ Na tvevāhaṃ sammāsambodhiṃ appatvā imaṃ pallaṅkaṃ bhindissāmī’’’ ti asanisatasannipātenapi abhejjarūpaṃ aparājitapallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi. 455700,107,775,2,6,1,25,4,Tasmiṃ samaye māro pāpimā– 455701,107,775,7,32,1,180,20,"‘‘ siddhatthakumāro mayhaṃ vasaṃ atikkamitukāmo, na dānissa atikkamituṃ dassāmī’’ ti mārabalassa santikaṃ gantvā etamatthaṃ ārocetvā māraghosanaṃ nāma ghosāpetvā mārabalaṃ ādāya nikkhami. " 455702,107,775,33,63,1,241,25,"Sā mārasenā mārassa purato dvādasayojanā hoti, dakkhiṇato ca vāmato ca dvādasayojanā, pacchato cakkavāḷapariyantaṃ katvā ṭhitā, uddhaṃ navayojanubbedhā hoti, yassā unnadantiyā unnādasaddo yojanasahassato paṭṭhāya pathaviundriyanasaddoviya sūyati. " 455703,107,775,64,76,1,121,12,Atha māro devaputto diyaḍḍhayojanasatikaṃ girimekhalaṃ nāma hatthiṃ abhiruhitvā bāhusahassaṃ māpetvā nānāvudhāni aggahesi. 455704,107,775,77,87,1,79,9,Avasesāyapi māraparisāya dve janā ekasadisā ekasadisaṃ āvudhaṃ gaṇhantā nāhesuṃ. 455705,107,775,88,96,1,90,8,Nānāvaṇṇā nānappakāramukhā hutvā nānāvudhāni gaṇhantā bodhisattaṃ ajjhottharamānā āgamaṃsu. 455706,107,776,2,9,1,70,6,Dasasahassacakkavāḷadevatā pana mahāsattassa thutiyo vadamānā aṭṭhaṃsu. 455707,107,776,10,15,1,51,5,Sakko devarājā vijayuttarasaṅkhaṃ dhamamāno aṭṭhāsi. 455708,107,776,16,32,1,112,15,"So kira saṅkho vīsahatthasatiko hoti, sakiṃ vātaṃ gāhāpetvā dhamiyamāno cattāro māse saddaṃ karitvā nissaddo hoti. " 455709,107,776,33,43,1,104,9,"Mahākāḷanāgarājā atirekapadasatena vaṇṇaṃ vaṇṇentova aṭṭhāsi, mahābrahmā setacchattaṃ dhārayamāno aṭṭhāsi. " 455710,107,776,44,55,1,104,10,"Mārabale pana bodhimaṇḍaṃ upasaṅkamante tesaṃ ekopi ṭhātuṃ nāsakkhi, sammukhasammukhaṭṭhāneneva palāyiṃsu. " 455711,107,776,56,69,1,131,13,Kāḷo nāma nāgarājāpi pathaviyaṃ nimujjitvā pañcayojanasatikaṃ mañjerikanāgabhavanaṃ gantvā ubhohi hatthehi mukhaṃ pidahitvā nipanno. 455712,107,776,70,84,1,145,13,"Sakko devarājāpi vijayuttarasaṅkhaṃ piṭṭhiyaṃ katvā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ aṭṭhāsi, mahābrahmā setacchattaṃ koṭiyaṃ gahetvā brahmalokameva agamāsi. " 455713,107,776,85,90,1,39,5,Ekadevatāpi ṭhātuṃ samatthā nāma nāhosi. 455714,107,776,91,95,1,30,4,Mahāpuriso pana ekakova nisīdi. 455715,107,777,2,6,1,25,4,Māropi attano parisaṃ āha– 455716,107,777,7,31,1,135,17,"‘‘ tātā, suddhodanaputtena siddhatthena sadiso añño puriso nāma natthi, mayaṃ sammukhā yuddhaṃ dātuṃ na sakkhissāma, pacchābhāgena dassāmā’’ ti. " 455717,107,777,32,40,1,74,8,Mahāpurisopi tīṇi passāni oloketvā sabbadevatānaṃ palātattā suññāni addasa. 455718,107,777,41,80,1,250,35,"Puna uttarapassena mārabalaṃ ajjhottharamānaṃ disvā‘‘ ayaṃ ettako jano maṃ ekakaṃ sandhāya mahantaṃ vāyāmaṃ karoti, imasmiṃ ṭhāne mayhaṃ mātā vā pitā vā bhātā vā añño vā koci ñātako natthi, imā pana dasa pāramiyova mayhaṃ dīgharattaṃ puṭṭhaparijanasadisā. " 455719,107,777,81,99,1,134,16,Tasmā mayā pāramiyova balaggaṃ katvā pāramisattheneva paharitvā imaṃ balakāyaṃ viddhaṃsetuṃ vaṭṭatī’’ ti dasa pāramiyo āvajjamāno nisīdi. 455720,107,778,2,6,1,23,4,Atha kho māro devaputto– 455721,107,778,7,17,1,61,6,‘‘ vāteneva siddhatthaṃ palāpessāmī’’ ti vātamaṇḍalaṃ samuṭṭhāpesi. 455722,107,778,18,42,1,318,23,Taṅkhaṇaññeva puratthimādibhedāvātā samuṭṭhahitvā addhayojanayojanadviyojanatiyojanappamāṇāni pabbatakūṭāni padāletvā vanagaccharukkhādīni uddhaṃmūlāni katvā samantā gāmanigame cuṇṇavicuṇṇe kātuṃ samatthāpi mahāpurisassa puññatejena vihatānubhāvā bodhisattaṃ patvā bodhisattassa cīvarakaṇṇamattampi cāletuṃ nāsakkhiṃsu. 455723,107,778,43,44,1,4,1,Tato– 455724,107,778,45,57,1,63,7,‘‘ udakena naṃ ajjhottharitvā māressāmī’’ ti mahāvassaṃ samuṭṭhāpesi. 455725,107,778,58,64,1,84,6,Tassānubhāvena uparūpari satapaṭalasahassapaṭalādibhedā valāhakā uṭṭhahitvā vassiṃsu. 455726,107,778,65,70,1,46,4,Vuṭṭhidhārāvegena pathavī chiddāvachiddā ahosi . 455727,107,778,71,80,1,109,9,Vanarukkhādīnaṃ uparibhāgena mahāmegho āgantvā mahāsattassa cīvare ussāvabindugahaṇamattampi temetuṃ nāsakkhi. 455728,107,778,81,84,1,30,3,Tato pāsāṇavassaṃ samuṭṭhāpesi. 455729,107,778,85,95,1,121,10,Mahantāni mahantāni pabbatakūṭāni dhūmāyantāni pajjalantāni ākāsenāgantvā bodhisattaṃ patvā dibbamālāguḷabhāvaṃ āpajjiṃsu. 455730,107,778,96,99,1,32,3,Tato paharaṇavassaṃ samuṭṭhāpesi. 455731,107,778,100,110,1,118,10,Ekatodhārā ubhatodhārā asisattikhurappādayo dhūmāyantā pajjalantā ākāsenāgantvā bodhisattaṃ patvā dibbapupphāni ahesuṃ. 455732,107,778,111,114,1,30,3,Tato aṅgāravassaṃ samuṭṭhāpesi. 455733,107,778,115,123,1,86,8,Kiṃsukavaṇṇā aṅgārā ākāsenāgantvā bodhisattassa pādamūle dibbapupphāni hutvā vikiriṃsu. 455734,107,778,124,127,1,31,3,Tato kukkuḷavassaṃ samuṭṭhāpesi. 455735,107,778,128,137,1,91,9,Accuṇho aggivaṇṇo kukkuḷo ākāsenāgantvā bodhisattassa pādamūle candanacuṇṇaṃ hutvā nipatati. 455736,107,778,138,141,1,30,3,Tato vālukāvassaṃ samuṭṭhāpesi. 455737,107,778,142,152,1,105,10,Atisukhumā vālukā dhūmāyantā pajjalantā ākāsenāgantvā mahāsattassa pādamūle dibbapupphāni hutvā nipatiṃsu. 455738,107,778,153,167,1,133,13,"Tato kalalavassaṃ samuṭṭhāpesi, taṃ kalalaṃ dhūmāyantaṃ pajjalantaṃ ākāsenāgantvā bodhisattassa pādamūle dibbavilepanaṃ hutvā nipatati. " 455739,107,778,168,180,1,71,8,Tato‘‘ iminā bhiṃsetvā siddhatthaṃ palāpessāmī’’ ti andhakāraṃ samuṭṭhāpesi. 455740,107,778,181,193,1,123,12,Taṃ caturaṅgasamannāgataṃ andhakāraṃ viya mahātamaṃ hutvā bodhisattaṃ patvā sūriyappabhāvihataṃ viya andhakāraṃ antaradhāyi. 455741,107,779,2,11,1,122,9,Evaṃ so māro imāhi navahi vātavassapāsāṇapaharaṇaaṅgārakukkuḷavālukākalalandhakāravuṭṭhīhi bodhisattaṃ palāpetuṃ asakkonto– 455742,107,779,12,59,1,272,33,"‘‘ kiṃ, bhaṇe, tiṭṭhatha, imaṃ siddhatthakumāraṃ gaṇhatha hanatha palāpethā’’ ti attano parisaṃ āṇāpetvā sayampi girimekhalassa hatthino khandhe nisinno cakkāvudhaṃ ādāya bodhisattaṃ upasaṅkamitvā‘‘ siddhattha, uṭṭhehi etasmā pallaṅkā, nāyaṃ tuyhaṃ pāpuṇāti, mayhaṃ esa pāpuṇātī’’ ti āha. " 455743,107,779,60,65,1,35,5,Mahāsatto tassa vacanaṃ sutvā avoca– 455744,107,779,66,114,1,255,33,"‘‘ māra, neva tayā dasa pāramiyo pūritā, na upapāramiyo, na paramatthapāramiyo, nāpi pañca mahāpariccāgā pariccattā, na ñātatthacariyā, na lokatthacariyā, na buddhatthacariyā pūritā, sabbā tā mayāyeva pūritā, tasmā nāyaṃ pallaṅko tuyhaṃ pāpuṇāti, mayheveso pāpuṇātī’’ ti. " 455745,107,780,2,10,1,68,7,Māro kuddho kodhavegaṃ asahanto mahāpurisassa cakkāvudhaṃ vissajjesi. 455746,107,780,11,20,1,75,9,Taṃ tassa dasa pāramiyo āvajjentasseva uparibhāge mālāvitānaṃ hutvā aṭṭhāsi. 455747,107,780,21,33,1,120,12,Taṃ kira khuradhāraṃ cakkāvudhaṃ aññadā kuddhena vissaṭṭhaṃ ekagghanapāsāṇatthambhe vaṃsakaḷīre viya chindantaṃ gacchati. 455748,107,780,34,65,1,242,26,"Idāni pana tasmiṃ mālāvitānaṃ hutvā ṭhite avasesā māraparisā‘‘ idāni siddhattho pallaṅkato vuṭṭhāya palāyissatī’’ ti mahantamahantāni selakūṭāni vissajjesuṃ, tānipi mahāpurisassa dasa pāramiyo āvajjentassa mālāguḷabhāvaṃ āpajjitvā bhūmiyaṃ patiṃsu. " 455749,107,780,66,94,1,164,20,"Devatā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitā gīvaṃ pasāretvā sīsaṃ ukkhipitvā‘‘ naṭṭho vata, bho, siddhatthakumārassa rūpaggappatto attabhāvo, kiṃ nu kho so karissatī’’ ti olokenti. " 455750,107,781,2,19,1,119,13,Tato bodhisatto‘‘ pūritapāramīnaṃ bodhisattānaṃ sambujjhanadivase pattapallaṅko mayhaṃ pāpuṇātī’’ ti vatvā ṭhitaṃ māraṃ āha– 455751,107,781,20,32,1,43,7,"‘‘ māra, tuyhaṃ dānassa dinnabhāve ko sakkhī’’ ti. " 455752,107,781,33,46,1,69,9,Māro‘‘ ime ettakāva janā sakkhino’’ ti mārabalābhimukhaṃ hatthaṃ pasāresi. 455753,107,781,47,63,1,99,11,"Tasmiṃ khaṇe māraparisāya‘‘ ahaṃ sakkhi, ahaṃ sakkhī’’ ti pavattasaddo pathaviundriyanasaddasadiso ahosi. " 455754,107,781,64,68,1,25,4,Atha māro mahāpurisaṃ āha– 455755,107,781,69,81,1,49,7,"‘‘ siddhattha, tuyhaṃ dānassa dinnabhāve ko sakkhī’’ ti. " 455756,107,781,82,143,1,466,49,"Mahāpuriso‘‘ tuyhaṃ tāva dānassa dinnabhāve sacetanā sakkhino, mayhaṃ pana imasmiṃ ṭhāne sacetano koci sakkhi nāma natthi, tiṭṭhatu tāva me avasesaattabhāvesu dinnadānaṃ, vessantarattabhāve pana ṭhatvā mayhaṃ sattasatakamahādānassa tāva dinnabhāve acetanāpi ayaṃ ghanamahāpathavī sakkhī’’ ti cīvaragabbhantarato dakkhiṇahatthaṃ abhinīharitvā‘‘ vessantarattabhāve ṭhatvā mayhaṃ sattasatakamahādānassa dinnabhāve tvaṃ sakkhi, na sakkhī’’ ti mahāpathaviyābhimukhaṃ hatthaṃ pasāresi. " 455757,107,781,144,161,1,119,13,Mahāpathavī‘‘ ahaṃ te tadā sakkhī’’ ti viravasatena viravasahassena viravasatasahassena mārabalaṃ avattharamānā viya unnadi. 455758,107,782,2,42,1,309,30,"Tato mahāpurise‘‘ dinnaṃ te, siddhattha, mahādānaṃ uttamadānan’’ ti vessantaradānaṃ sammasante diyaḍḍhayojanasatiko girimekhalahatthī jaṇṇukehi pathaviyaṃ patiṭṭhāsi, māraparisā disāvidisā palāyiṃsu, dve ekamaggena gatā nāma natthi, sīsābharaṇāni ceva nivatthavasanāni ca chaḍḍetvā sammukhasammukhadisāhiyeva palāyiṃsu. " 455759,107,782,43,81,1,261,28,"Tato devasaṅghā palāyamānaṃ mārabalaṃ disvā‘‘ mārassa parājayo jāto, siddhatthakumārassa jayo jāto, jayapūjaṃ karissāmā’’ ti devatā devatānaṃ, nāgā nāgānaṃ, supaṇṇā supaṇṇānaṃ, brahmāno brahmānaṃ ghosetvā gandhamālādihatthā mahāpurisassa santikaṃ bodhipallaṅkaṃ āgamaṃsu. " 455760,107,783,2,6,1,21,4,Evaṃ gatesu pana tesu– 455761,107,784,2,14,1,60,10,"‘ ‘ Jayo hi buddhassa sirīmato ayaṃ, mārassa ca pāpimato parājayo; " 455762,107,785,2,10,1,59,7,"Ugghosayuṃ bodhimaṇḍe pamoditā, jayaṃ tadā devagaṇā mahesino." 455763,107,786,2,15,1,60,10,"‘ ‘ Jayo hi buddhassa sirīmato ayaṃ, mārassa ca pāpimato parājayo; " 455764,107,787,2,10,1,59,7,"Ugghosayuṃ bodhimaṇḍe pamoditā, jayaṃ tadā nāgagaṇā mahesino." 455765,107,788,2,14,1,60,10,"‘ ‘ Jayo hi buddhassa sirīmato ayaṃ, mārassa ca pāpimato parājayo; " 455766,107,789,2,10,1,66,7,"Ugghosayuṃ bodhimaṇḍe pamoditā, jayaṃ tadā supaṇṇasaṅghāpi mahesino." 455767,107,790,2,14,1,60,10,"‘ ‘ Jayo hi buddhassa sirīmato ayaṃ, mārassa ca pāpimato parājayo; " 455768,107,791,2,13,1,64,8,"Ugghosayuṃ bodhimaṇḍe pamoditā, jayaṃ tadā brahmagaṇā mahesino’’ ti." 455769,107,791,14,14,1,0,0,– 455770,107,792,2,13,1,113,11,Avasesā dasasu cakkavāḷasahassesu devatā mālāgandhavilepanehi pūjayamānā nānappakārā ca thutiyo vadamānā aṭṭhaṃsu. 455771,107,792,14,36,1,250,22,Evaṃ dharamāneyeva sūriye mahāpuriso mārabalaṃ vidhamitvā cīvarūpari patamānehi bodhirukkhaṅkurehi rattapavāḷadalehi viya pūjiyamāno paṭhamayāme pubbenivāsaṃ anussaritvā majjhimayāme dibbacakkhuṃ visodhetvā pacchimayāme paṭiccasamuppāde ñāṇaṃ otāresi. 455772,107,792,37,49,1,155,12,Athassa dvādasapadikaṃ paccayākāraṃ vaṭṭavivaṭṭavasena anulomapaṭilomato sammasantassa dasasahassī lokadhātu udakapariyantaṃ katvā dvādasakkhattuṃ saṅkampi. 455773,107,793,2,16,1,150,12,Mahāpurise pana dasasahassilokadhātuṃ unnādetvā aruṇuggamanavelāya sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhante sakalā dasasahassī lokadhātu alaṅkatapaṭiyattā ahosi. 455774,107,793,17,72,1,627,48,"Pācīnacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ussāpitānaṃ dhajānaṃ paṭākā pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ paharanti, tathā pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ussāpitānaṃ dhajānaṃ paṭākā pācīnacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ paharanti, dakkhiṇacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ussāpitānaṃ dhajānaṃ paṭākā uttaracakkavāḷamukhavaṭṭiṃ paharanti, uttaracakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ussāpitānaṃ dhajānaṃ paṭākā dakkhiṇacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ paharanti, pathavitale ussāpitānaṃ dhajānaṃ paṭākā brahmalokaṃ āhacca aṭṭhaṃsu, brahmaloke baddhānaṃ dhajānaṃ paṭākā pathavitale patiṭṭhahiṃsu, dasasahassesu cakkavāḷesu pupphūpagā rukkhā pupphaṃ gaṇhiṃsu, phalūpagā rukkhā phalapiṇḍibhārasahitā ahesuṃ. " 455775,107,793,73,93,1,181,16,"Khandhesu khandhapadumāni pupphiṃsu, sākhāsu sākhāpadumāni, latāsu latāpadumāni, ākāse olambakapadumāni, ghanasilātalāni bhinditvā uparūpari satapattāni hutvā daṇḍakapadumāni uṭṭhahiṃsu. " 455776,107,793,94,104,1,107,10,Dasasahassī lokadhātu vaṭṭetvā vissaṭṭhamālāguḷā viya susanthatapupphasanthāro viya ca pupphābhikiṇṇā ahosi. 455777,107,793,105,112,1,111,7,Cakkavāḷantaresu aṭṭhayojanasahassā lokantarikanirayā sattasūriyappabhāhipianobhāsitapubbā tadā ekobhāsā ahesuṃ. 455778,107,793,113,138,1,204,19,"Caturāsītiyojanasahassagambhīro mahāsamuddo madhurodako ahosi, nadiyo na pavattiṃsu, jaccandhā rūpāni passiṃsu, jātibadhirā saddaṃ suṇiṃsu, jātipīṭhasappino padasā gacchiṃsu, andubandhanādīni chijjitvā patiṃsu. " 455779,107,794,2,16,1,163,14,Evaṃ aparimāṇena sirivibhavena pūjiyamāno mahāpuriso anekappakāresu acchariyadhammesu pātubhūtesu sabbaññutaṃ paṭivijjhitvā sabbabuddhehi avijahitaṃ udānaṃ udānesi– 455780,107,795,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvissaṃ anibbisaṃ; " 455781,107,796,2,8,1,42,5,"Gahakāraṃ gavesanto, dukkhā jāti punappunaṃ." 455782,107,797,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Gahakāraka diṭṭhosi, puna gehaṃ na kāhasi; " 455783,107,798,2,9,1,45,6,"Sabbā te phāsukā bhaggā, gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ; " 455784,107,799,2,18,1,48,5,"Visaṅkhāragataṃ cittaṃ, taṇhānaṃ khayamajjhagā’’ ti.( dha. pa.153-154); " 455785,107,800,2,16,1,114,12,"Iti tusitabhavanato paṭṭhāya yāva ayaṃ bodhimaṇḍe sabbaññutappatti, ettakaṃ ṭhānaṃ avidūrenidānaṃ nāmāti veditabbaṃ. " 455786,107,801,2,4,1,27,2,Avidūrenidānakathā niṭṭhitā. 455787,107,802,2,4,1,18,2,3 . Santikenidānakathā 455788,107,803,2,18,1,93,11,‘ ‘ Santikenidānaṃ pana‘ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’. 455789,107,803,19,36,1,97,13,‘ Vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyan’ ti ca evaṃ tasmiṃ tasmiṃ ṭhāneyeva labbhatī’’ ti vuttaṃ. 455790,107,803,37,56,1,132,17,"Kiñcāpi evaṃ vuttaṃ, atha kho pana tampi ādito paṭṭhāya evaṃ veditabbaṃ– udānañhi udānetvā jayapallaṅke nisinnassa bhagavato etadahosi–" 455791,107,803,57,97,1,326,33,"‘‘ ahaṃ kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni imassa pallaṅkassa kāraṇā sandhāviṃ, ettakaṃ me kālaṃ imasseva pallaṅkassa kāraṇā alaṅkatasīsaṃ gīvāya chinditvā dinnaṃ, suañjitāni akkhīni hadayamaṃsañca uppāṭevā dinnaṃ, jālīkumārasadisā puttā, kaṇhājinakumārisadisā dhītaro, maddīdevisadisā bhariyāyo ca paresaṃ dāsatthāya dinnā. " 455792,107,803,98,122,1,181,20,"Ayaṃ me pallaṅko jayapallaṅko thirapallaṅko, ettha me nisinnassa saṅkappā paripuṇṇā, na tāva ito vuṭṭhahissāmī’’ ti anekakoṭisatasahassasamāpattiyo samāpajjanto sattāhaṃ tattheva nisīdi. " 455793,107,803,123,126,1,19,3,Yaṃ sandhāya vuttaṃ– 455794,107,803,127,148,1,73,8,‘‘ atha kho bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisīdi vimuttisukhapaṭisaṃvedī’’ ti( mahāva.1; udā.1). 455795,107,804,2,22,1,128,15,"Atha ekaccānaṃ devatānaṃ‘‘ ajjāpi nūna siddhatthassa kattabbakiccaṃ atthi, pallaṅkasmiñhi ālayaṃ na vijahatī’’ ti parivitakko udapādi. " 455796,107,804,23,33,1,109,10,Satthā devatānaṃ parivitakkaṃ ñatvā tāsaṃ vitakkavūpasamatthaṃ vehāsaṃ abbhuggantvā yamakapāṭihāriyaṃ dassesi. 455797,107,804,34,45,1,165,11,Mahābodhimaṇḍe hi katapāṭihāriyañca ñātisamāgame katapāṭihāriyañca pāthikaputtasamāgame katapāṭihāriyañca sabbaṃ kaṇḍambarukkhamūle katayamakapāṭihāriyasadisaṃ ahosi. 455798,107,805,2,45,1,361,37,"Evaṃ satthā iminā pāṭihāriyena devatānaṃ vitakkaṃ vūpasametvā pallaṅkato īsakaṃ pācīnanissite uttaradisābhāge ṭhatvā‘‘ imasmiṃ vata me pallaṅke sabbaññutaṃ paṭividdhan’’ ti cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca pūritānaṃ pāramīnaṃ balādhigamaṭṭhānaṃ pallaṅkaṃ bodhirukkhañca animisehi akkhīhi olokayamāno sattāhaṃ vītināmesi, taṃ ṭhānaṃ animisacetiyaṃ nāma jātaṃ. " 455799,107,805,46,61,1,140,15,Atha satthā pallaṅkassa ca ṭhitaṭṭhānassa ca antarā caṅkamaṃ māpetvā puratthimapacchimato āyate ratanacaṅkame caṅkamanto sattāhaṃ vītināmesi. 455800,107,805,62,67,1,42,5,Taṃ ṭhānaṃ ratanacaṅkamacetiyaṃ nāma jātaṃ. 455801,107,806,2,10,1,82,8,Catutthe pana sattāhe bodhito pacchimuttaradisābhāge devatā ratanagharaṃ māpayiṃsu. 455802,107,806,11,24,1,126,11,Tattha bhagavā pallaṅkena nisīditvā abhidhammapiṭakaṃ visesato cettha anantanayasamantapaṭṭhānaṃ vicinanto sattāhaṃ vītināmesi. 455803,107,806,25,27,1,19,2,Ābhidhammikā panāhu– 455804,107,806,28,48,1,114,13,"‘‘ ratanagharaṃ nāma na sattaratanamayaṃ gehaṃ, sattannaṃ pana pakaraṇānaṃ sammasitaṭṭhānaṃ‘ ratanagharan’ ti vuccatī’’ ti. " 455805,107,806,49,58,1,76,8,"Yasmā panettha ubhopete pariyāyena yujjanti, tasmā ubhayampetaṃ gahetabbameva. " 455806,107,806,59,67,1,59,8,Tato paṭṭhāya pana taṃ ṭhānaṃ ratanagharacetiyaṃ nāma jātaṃ. 455807,107,806,68,80,1,124,12,Evaṃ satthā bodhisamīpeyeva cattāri sattāhāni vītināmetvā pañcame sattāhe bodhirukkhamūlā yena ajapālanigrodho tenupasaṅkami. 455808,107,806,81,87,1,63,6,Tatrāpi dhammaṃ vicinanto vimuttisukhañca paṭisaṃvedento nisīdi. 455809,107,807,2,35,1,222,28,"Tasmiṃ samaye māro pāpimā‘‘ ettakaṃ kālaṃ anubandhanto otārāpekkhopi imassa na kiñci khalitaṃ addasaṃ, atikkantodāni esa mama vasan’’ ti domanassappatto mahāmagge nisīditvā soḷasa kāraṇāni cintento bhūmiyaṃ soḷasa lekhā ākaḍḍhi–" 455810,107,807,36,56,1,88,15,"‘‘ ahaṃ eso viya dānapāramiṃ na pūresiṃ, tenamhi iminā sadiso na jāto’’ ti ekaṃ lekhaṃ ākaḍḍhi. " 455811,107,807,57,96,1,217,25,"Tathā‘‘ ahaṃ eso viya sīlapāramiṃ… pe… nekkhammapāramiṃ, paññāpāramiṃ, vīriyapāramiṃ, khantipāramiṃ, saccapāramiṃ, adhiṭṭhānapāramiṃ, mettāpāramiṃ, upekkhāpāramiṃ na pūresiṃ, tenamhi iminā sadiso na jāto’’ ti dasamaṃ lekhaṃ ākaḍḍhi. " 455812,107,807,97,123,1,172,21,"Tathā‘‘ ahaṃ eso viya asādhāraṇassa indriyaparopariyattañāṇassa paṭivedhāya upanissayabhūtā dasa pāramiyo na pūresiṃ, tenamhi iminā sadiso na jāto’’ ti ekādasamaṃ lekhaṃ ākaḍḍhi. " 455813,107,807,124,161,1,252,26,"Tathā‘‘ ahaṃ eso viya asādhāraṇassa āsayānusayañāṇassa… pe… mahākaruṇāsamāpattiñāṇassa, yamakapāṭihāriyañāṇassa, anāvaraṇañāṇassa, sabbaññutaññāṇassa paṭivedhāya upanissayabhūtā dasa pāramiyo na pūresiṃ, tenamhi iminā sadiso na jāto’’ ti soḷasamaṃ lekhaṃ ākaḍḍhi. " 455814,107,807,162,171,1,65,9,Evaṃ māro imehi kāraṇehi mahāmagge soḷasa lekhā ākaḍḍhitvā nisīdi. 455815,107,808,2,58,1,231,34,"Tasmiñca samaye taṇhā, arati, ragā cāti tisso māradhītaro( saṃ. ni.1.161)‘‘ pitā no na paññāyati, kahaṃ nu kho etarahī’’ ti olokayamānā taṃ domanassappattaṃ bhūmiṃ lekhamānaṃ nisinnaṃ disvā pitu santikaṃ gantvā‘‘ kasmā, tāta, tvaṃ dukkhī dummano’’ ti pucchiṃsu." 455816,107,808,59,82,1,121,16,"‘‘ Ammā, ayaṃ mahāsamaṇo mayhaṃ vasaṃ atikkanto, ettakaṃ kālaṃ olokento otāramassa daṭṭhuṃ nāsakkhiṃ, tenamhi dukkhī dummano’’ ti." 455817,107,808,83,100,1,79,12,"‘‘ Yadi evaṃ mā cintayittha, mayametaṃ attano vase katvā ādāya āgamissāmā’’ ti āhaṃsu." 455818,107,808,101,121,1,77,13,"‘‘ Na sakkā, ammā, esa kenaci vase kātuṃ, acalāya saddhāya patiṭṭhito esa puriso’’ ti." 455819,107,808,122,159,1,159,22,"‘‘ Tāta, mayaṃ itthiyo nāma, idāneva naṃ rāgapāsādīhi bandhitvā ānessāma, tumhe mā cintayitthā’’ ti vatvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā‘‘ pāde te, samaṇa , paricāremā’’ ti āhaṃsu. " 455820,107,808,160,178,1,138,16,"Bhagavā neva tāsaṃ vacanaṃ manasi akāsi, na akkhīni ummīletvā olokesi, anuttare upadhisaṅkhaye vimuttiyā vivekasukhaññeva anubhavanto nisīdi. " 455821,107,809,2,71,1,440,49,"Puna māradhītaro‘‘ uccāvacā kho purisānaṃ adhippāyā, kesañci kumārikāsu pemaṃ hoti, kesañci paṭhamavaye ṭhitāsu, kesañci majjhimavaye ṭhitāsu, kesañci pacchimavaye ṭhitāsu, yaṃnūna mayaṃ nānappakārehi rūpehi palobhetvā gaṇheyyāmā’’ ti ekamekā kumārikavaṇṇādivasena sakaṃ sakaṃ attabhāvaṃ abhinimminitvā kumārikā, avijātā, sakiṃvijātā, duvijātā, majjhimitthiyo, mahitthiyo ca hutvā chakkhattuṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā‘‘ pāde te, samaṇa, paricāremā’’ ti āhaṃsu. " 455822,107,809,72,82,1,69,9,"Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto. " 455823,107,809,83,86,1,23,3,Keci panācariyā vadanti– 455824,107,809,87,94,1,40,5,‘‘ tā mahitthibhāvena upagatā disvā bhagavā– 455825,107,809,95,106,1,49,7,‘ etā khaṇḍadantā palitakesā hontū’ ti adhiṭṭhāsī’’ ti. 455826,107,809,107,110,1,17,3,Taṃ na gahetabbaṃ. 455827,107,809,111,117,1,40,6,Na hi bhagavā evarūpaṃ adhiṭṭhānaṃ akāsi. 455828,107,809,118,136,1,100,14,"Bhagavā pana‘‘ apetha tumhe, kiṃ disvā evaṃ vāyamatha, evarūpaṃ nāma avītarāgādīnaṃ purato kātuṃ vaṭṭati. " 455829,107,809,137,153,1,86,12,"Tathāgatassa pana rāgo pahīno, doso pahīno, moho pahīno’’ ti attano kilesappahānaṃ ārabbha–" 455830,107,810,2,13,1,49,8,"‘ ‘ Yassa jitaṃ nāvajīyati, jitamassa noyāti koci loke; " 455831,107,811,2,9,1,52,6,"Taṃ buddhamanantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessatha." 455832,107,812,2,12,1,50,8,"‘ ‘ Yassa jālinī visattikā, taṇhā natthi kuhiñci netave; " 455833,107,813,2,20,1,55,7,"Taṃ buddhamanantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessathā’’ ti.( dha. pa.179-180)– " 455834,107,814,2,10,1,59,8,Imā dhammapade buddhavagge dve gāthā vadanto dhammaṃ desesi. 455835,107,814,11,45,1,104,17,"Tā‘‘ saccaṃ kira no pitā avoca,‘ arahaṃ sugato loke, na rāgena suvānayo’’’ tiādīni( saṃ. ni.1.161) vatvā pitu santikaṃ āgamiṃsu. " 455836,107,815,2,9,1,67,7,Bhagavāpi tattheva sattāhaṃ vītināmetvā tato mucalindamūlaṃ agamāsi. 455837,107,815,10,36,1,304,25,Tattha sattāhavaddalikāya uppannāya sītādipaṭibāhanatthaṃ mucalindena nāma nāgarājena sattakkhattuṃ bhogehi parikkhitto asambādhāya gandhakuṭiyaṃ viharanto viya vimuttisukhaṃ paṭisaṃvediyamāno sattāhaṃ vītināmetvā rājāyatanaṃ upasaṅkamitvā tatthapi vimuttisukhaṃ paṭisaṃvediyamānoyeva sattāhaṃ vītināmesi. 455838,107,815,37,41,1,36,4,Ettāvatā satta sattāhāni paripuṇṇāni. 455839,107,815,42,57,1,111,11,"Etthantare neva mukhadhovanaṃ, na sarīrapaṭijagganaṃ , na āhārakiccaṃ ahosi, jhānasukhaphalasukheneva ca vītināmesi. " 455840,107,816,2,18,1,113,12,Athassa tasmiṃ sattasattāhamatthake ekūnapaññāsatime divase tattha nisinnassa‘‘ mukhaṃ dhovissāmī’’ ti cittaṃ udapādi. 455841,107,816,19,32,1,97,11,"Sakko devānamindo agadaharītakaṃ āharitvā adāsi, satthā taṃ paribhuñji, tenassa sarīravaḷañjo ahosi. " 455842,107,816,33,38,1,68,5,Athassa sakkoyeva nāgalatādantakaṭṭhañceva mukhadhovanodakañca adāsi. 455843,107,816,39,49,1,100,10,Satthā taṃ dantakaṭṭhaṃ khāditvāva anotattadahodakena mukhaṃ dhovitvā tattheva rājāyatanamūle nisīdi. 455844,107,817,2,28,1,231,25,Tasmiṃ samaye tapussa bhallikā nāma dve vāṇijā pañcahi sakaṭasatehi ukkalā janapadā majjhimadesaṃ gacchantā pubbe attano ñātisālohitāya devatāya sakaṭāni sannirumbhitvā satthu āhārasampādane ussāhitā manthañca madhupiṇḍikañca ādāya– 455845,107,817,29,47,1,93,12,"‘‘ paṭiggaṇhātu no, bhante, bhagavā imaṃ āhāraṃ anukampaṃ upādāyā’’ ti satthāraṃ upanāmetvā aṭṭhaṃsu. " 455846,107,817,48,69,1,142,16,"Bhagavā pāyāsapaṭiggahaṇadivaseyeva pattassa antarahitattā‘‘ na kho tathāgatā hatthesu paṭiggaṇhanti, kimhi nu kho ahaṃ paṭiggaṇheyyan’’ ti cintesi. " 455847,107,817,70,84,1,109,13,"Athassa cittaṃ ñatvā catūhi disāhi cattāro mahārājāno indanīlamaṇimaye patte upanāmesuṃ, bhagavā te paṭikkhipi. " 455848,107,817,85,90,1,48,5,Puna muggavaṇṇaselamaye cattāro patte upanāmesuṃ. 455849,107,817,91,108,1,124,13,Bhagavā catunnampi mahārājānaṃ saddhānurakkhaṇatthāya cattāropi patte paṭiggahetvā uparūpari ṭhapetvā‘‘ eko hotū’’ ti adhiṭṭhāsi. 455850,107,817,109,116,1,83,7,Cattāropi mukhavaṭṭiyaṃ paññāyamānalekhā hutvā majjhimappamāṇena ekattaṃ upagamiṃsu. 455851,107,817,117,127,1,90,10,Bhagavā tasmiṃ paccagghe selamaye patte āhāraṃ paṭiggahetvā paribhuñjitvā anumodanaṃ akāsi. 455852,107,817,128,139,1,81,11,Te dve bhātaro vāṇijā buddhañca dhammañca saraṇaṃ gantvā dvevācikā upāsakā ahesuṃ. 455853,107,817,140,161,1,126,15,"Atha nesaṃ‘‘ ekaṃ no, bhante, paricaritabbaṭṭhānaṃ dethā’’ ti vadantānaṃ dakkhiṇahatthena attano sīsaṃ parāmasitvā kesadhātuyo adāsi. " 455854,107,817,162,172,1,84,10,Te attano nagare tā dhātuyo suvaṇṇasamuggassa anto pakkhipitvā cetiyaṃ patiṭṭhāpesuṃ. 455855,107,818,2,11,1,85,9,Sammāsambuddho pana tato vuṭṭhāya puna ajapālanigrodhameva gantvā nigrodhamūle nisīdi. 455856,107,818,12,21,1,109,9,Athassa tattha nisinnamattasseva attanā adhigatadhammassa gambhīrataṃ paccavekkhantassa sabbabuddhānaṃ āciṇṇo– 455857,107,818,22,36,1,86,10,‘‘ kicchena adhigato kho myāyaṃ dhammo’’ ti paresaṃ adesetukāmatākārappatto vitakko udapādi. 455858,107,818,37,78,1,249,28,"Atha kho brahmā sahampati‘‘ nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko’’ ti dasahi cakkavāḷasahassehi sakkasuyāmasantusitanimmānarativasavattimahābrahmāno ādāya satthu santikaṃ āgantvā‘‘ desetu, bhante, bhagavā dhamman’’ tiādinā nayena dhammadesanaṃ āyāci. " 455859,107,819,2,41,1,217,30,"Satthā tassa paṭiññaṃ datvā‘‘ kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyan’’ ti cintento‘‘ āḷāro paṇḍito, so imaṃ dhammaṃ khippaṃ ājānissatī’’ ti cittaṃ uppādetvā puna olokento tassa sattāhakālaṅkatabhāvaṃ ñatvā udakaṃ āvajjesi. " 455860,107,819,42,120,1,574,61,Tassāpi abhidosakālaṅkatabhāvaṃ ñatvā‘‘ bahūpakārā kho me pañcavaggiyā bhikkhū’’ ti pañcavaggiye ārabbha manasi katvā‘‘ kahaṃ nu kho te etarahi viharantī’’ ti āvajjento‘‘ bārāṇasiyaṃ isipatane migadāye’’ ti ñatvā katipāhaṃ bodhimaṇḍasāmantāyeva piṇḍāya caranto viharitvā‘‘ āsāḷhipuṇṇamāyaṃ bārāṇasiṃ gantvā dhammacakkaṃ pavattessāmī’’ ti pakkhassa cātuddasiyaṃ paccūsasamaye paccuṭṭhāya pabhātāya rattiyā kālasseva pattacīvaramādāya aṭṭhārasayojanamaggaṃ paṭipanno antarāmagge upakaṃ nāma ājīvakaṃ disvā tassa attano buddhabhāvaṃ ācikkhitvā taṃ divasameva sāyanhasamaye isipatanaṃ sampāpuṇi. 455861,107,820,2,21,1,156,16,"Pañcavaggiyā tathāgataṃ dūratova āgacchantaṃ disvā‘‘ ayaṃ āvuso, samaṇo gotamo paccayabāhullāya āvattitvā paripuṇṇakāyo pīṇindriyo suvaṇṇavaṇṇo hutvā āgacchati. " 455862,107,820,22,41,1,131,15,"Imassa vandanādīni na karissāma, mahākulappasuto kho panesa āsanābhihāraṃ arahati, tenassa āsanamattaṃ paññāpessāmā’’ ti katikaṃ akaṃsu. " 455863,107,820,42,60,1,113,14,Bhagavā sadevakassa lokassa cittācārajānanasamatthena ñāṇena‘‘ kiṃ nu kho ime cintayiṃsū’’ ti āvajjetvā cittaṃ aññāsi. 455864,107,820,61,71,1,120,10,Atha tesu sabbadevamanussesu anodissakavasena pharaṇasamatthaṃ mettacittaṃ saṅkhipitvā odissakavasena mettacittena phari. 455865,107,820,72,86,1,144,14,Te bhagavatā mettacittena saṃphuṭṭhā tathāgate upasaṅkamante sakāya katikāya saṇṭhātuṃ asakkontā paccuggantvā abhivādanādīni sabbakiccāni akaṃsu. 455866,107,820,87,96,1,84,9,Sammāsambuddhabhāvaṃ panassa ajānantā kevalaṃ nāmena ca āvusovādena ca samudācariṃsu. 455867,107,821,2,5,1,15,3,Atha ne bhagavā– 455868,107,821,6,18,1,62,8,"‘‘ mā, bhikkhave, tathāgataṃ nāmena ca āvusovādena ca samudācaratha. " 455869,107,821,19,61,1,294,23,"Arahaṃ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho’’ ti attano buddhabhāvaṃ ñāpetvā paññattavarabuddhāsane nisinno uttarāsāḷhanakkhattayoge vattamāne aṭṭhārasahi brahmakoṭīhi parivuto pañcavaggiyatthere āmantetvā tiparivaṭṭaṃ dvādasākāraṃ chañāṇavijambhanaṃ anuttaraṃ dhammacakkappavattanasuttantaṃ( mahāva.13 ādayo; saṃ. ni.5.1081) desesi. " 455870,107,821,62,73,1,123,11,Tesu koṇḍaññatthero desanānusārena ñāṇaṃ pesento suttapariyosāne aṭṭhārasahi brahmakoṭīhi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāsi. 455871,107,821,74,89,1,114,13,"Satthā tattheva vassaṃ upagantvā punadivase vappattheraṃ ovadanto vihāreyeva nisīdi, sesā cattāropi piṇḍāya cariṃsu. " 455872,107,821,90,95,1,47,4,Vappatthero pubbaṇheyeva sotāpattiphalaṃ pāpuṇi . 455873,107,821,96,129,1,208,17,"Etenevupāyena punadivase bhaddiyattheraṃ, punadivase mahānāmattheraṃ, punadivase assajittheranti sabbe sotāpattiphale patiṭṭhāpetvā pañcamiyaṃ pakkhassa pañcapi there sannipātetvā anattalakkhaṇasuttantaṃ( mahāva.20 ādayo; saṃ. ni.3.59) desesi. " 455874,107,821,130,135,1,53,5,Desanāpariyosāne pañcapi therā arahatte patiṭṭhahiṃsu. 455875,107,821,136,172,1,283,30,"Atha satthā yasassa kulaputtassa upanissayaṃ disvā taṃ rattibhāge nibbijjitvā gehaṃ pahāya nikkhantaṃ‘‘ ehi yasā’’ ti pakkositvā tasmiṃyeva rattibhāge sotāpattiphale, punadivase arahatte patiṭṭhāpetvā, aparepi tassa sahāyake catupaññāsajane ehibhikkhupabbajjāya pabbājetvā arahattaṃ pāpesi. " 455876,107,822,2,29,1,215,23,Evaṃ loke ekasaṭṭhiyā arahantesu jātesu satthā vuṭṭhavasso pavāretvā‘‘ caratha bhikkhave cārikan’’ ti saṭṭhibhikkhū disāsu pesetvā sayaṃ uruvelaṃ gacchanto antarāmagge kappāsikavanasaṇḍe tiṃsa bhaddavaggiyakumāre vinesi. 455877,107,822,30,37,1,55,6,"Tesu sabbapacchimako sotāpanno, sabbuttamo anāgāmī ahosi. " 455878,107,822,38,78,1,391,31,Tepi sabbe ehibhikkhubhāveneva pabbājetvā disāsu pesetvā uruvelaṃ gantvā aḍḍhuḍḍhapāṭihāriyasahassāni dassetvā uruvelakassapādayo sahassajaṭilaparivāre tebhātikajaṭile vinetvā ehibhikkhubhāvena pabbājetvā gayāsīse nisīdāpetvā ādittapariyāyadesanāya( mahāva.54) arahatte patiṭṭhāpetvā tena arahantasahassena parivuto‘‘ bimbisārarañño dinnapaṭiññaṃ mocessāmī’’ ti rājagahanagarūpacāre laṭṭhivanuyyānaṃ agamāsi. 455879,107,822,79,108,1,262,25,Rājā uyyānapālassa santikā‘‘ satthā āgato’’ ti sutvā dvādasanahutehi brāhmaṇagahapatikehi parivuto satthāraṃ upasaṅkamitvā cakkavicittatalesu suvaṇṇapaṭṭavitānaṃ viya pabhāsamudayaṃ vissajjentesu tathāgatassa pādesu sirasā nipatitvā ekamantaṃ nisīdi saddhiṃ parisāya. 455880,107,823,2,7,1,46,5,Atha kho tesaṃ brāhmaṇagahapatikānaṃ etadahosi– 455881,107,823,8,24,1,92,11,"‘‘ kiṃ nu kho mahāsamaṇo uruvelakassape brahmacariyaṃ carati, udāhu uruvelakassapo mahāsamaṇe’’ ti. " 455882,107,823,25,32,1,79,7,Bhagavā tesaṃ cetassā cetoparivitakkamaññāya uruvelakassapaṃ gāthāya ajjhabhāsi– 455883,107,824,2,13,1,50,7,"‘ ‘ Kimeva disvā uruvelavāsi, pahāsi aggiṃ kisakovadāno; " 455884,107,825,2,14,1,65,9,"Pucchāmi taṃ kassapa etamatthaṃ, kathaṃ pahīnaṃ tava aggihuttan’’ ti." 455885,107,825,15,15,1,0,0,– 455886,107,826,2,6,1,36,4,Theropi bhagavato adhippāyaṃ viditvā– 455887,107,827,2,16,1,59,11,"‘ ‘ Rūpe ca sadde ca atho rase ca, kāmitthiyo cābhivadanti yaññā; " 455888,107,828,2,22,1,62,11,"Etaṃ malantī upadhīsu ñatvā, tasmā na yiṭṭhe na hute arañjin’’ ti.( mahāva.55)– " 455889,107,829,2,37,1,267,29,"Imaṃ gāthaṃ vatvā attano sāvakabhāvappakāsanatthaṃ tathāgatassa pādapiṭṭhe sīsaṃ ṭhapetvā‘‘ satthā me, bhante bhagavā, sāvakohamasmī’’ ti vatvā ekatālaṃ dvitālaṃ titālanti yāva sattatālappamāṇaṃ sattakkhattuṃ vehāsaṃ abbhuggantvā oruyha tathāgataṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. " 455890,107,829,38,67,1,193,22,"Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā mahājano‘‘ aho mahānubhāvā buddhā, evañhi thāmagatadiṭṭhiko nāma‘ arahā’ ti maññamāno uruvelakassapopi diṭṭhijālaṃ bhinditvā tathāgatena damito’’ ti satthu guṇakathaṃyeva kathesi. " 455891,107,829,68,101,1,159,18,"Bhagavā‘‘ nāhaṃ idāniyeva uruvelakassapaṃ damemi, atītepi esa mayā damito’’ ti vatvā imissā aṭṭhuppattiyā mahānāradakassapajātakaṃ( jā.2.22.1153 ādayo) kathetvā cattāri saccāni pakāsesi. " 455892,107,829,102,112,1,91,9,"Rājā ekādasahi nahutehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāsi, ekanahutaṃ upāsakattaṃ paṭivedesi. " 455893,107,829,113,129,1,142,16,Rājā satthu santike nisinnoyeva pañca assāsake pavedetvā saraṇaṃ gantvā svātanāya nimantetvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ padakkhiṇaṃ katvā pakkami. 455894,107,830,2,24,1,175,20,"Punadivase yehi ca bhagavā hiyyo diṭṭho, yehi ca adiṭṭho, te sabbepi rājagahavāsino aṭṭhārasakoṭisaṅkhā manussā tathāgataṃ daṭṭhukāmā pātova rājagahato laṭṭhivanuyyānaṃ agamaṃsu. " 455895,107,830,25,33,1,71,7,"Tigāvuto maggo nappahosi, sakalalaṭṭhivanuyyānaṃ nirantaraṃ phuṭaṃ ahosi. " 455896,107,830,34,42,1,84,8,Mahājano dasabalassa rūpasobhaggappattaṃ attabhāvaṃ passantopi tittiṃ kātuṃ nāsakkhi. 455897,107,830,43,45,1,17,2,Vaṇṇabhūmi nāmesā. 455898,107,830,46,55,1,91,8,Evarūpesu hi ṭhānesu bhagavato lakkhaṇānubyañjanādippabhedā sabbāpi rūpakāyasirī vaṇṇetabbā. 455899,107,830,56,71,1,147,15,Evaṃ rūpasobhaggappattaṃ dasabalassa sarīraṃ passamānena mahājanena nirantaraṃ phuṭe uyyāne ca gamanamagge ca ekabhikkhussapi nikkhamanokāso nāhosi. 455900,107,830,72,94,1,113,16,"Taṃ divasaṃ kira bhagavato bhattaṃ chinnaṃ bhaveyya, tasmā‘‘ taṃ mā ahosī’’ ti sakkassa nisinnāsanaṃ uṇhākāraṃ dassesi. " 455901,107,830,95,111,1,164,16,So āvajjamāno taṃ kāraṇaṃ ñatvā māṇavakavaṇṇaṃ abhinimminitvā buddhadhammasaṅghapaṭisaṃyuttā thutiyo vadamāno dasabalassa purato otaritvā devānubhāvena okāsaṃ katvā– 455902,107,831,2,11,1,57,7,"‘ ‘ Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi; " 455903,107,832,2,7,1,43,4,"Siṅgīnikkhasavaṇṇo , rājagahaṃ pāvisi bhagavā." 455904,107,833,2,10,1,16,4,‘ ‘ Mutto muttehi… pe…. 455905,107,834,2,9,1,16,4,‘ ‘ Tiṇṇo tiṇṇehi… pe…. 455906,107,835,2,12,1,41,7,‘ ‘ Santo santehi… pe… rājagahaṃ pāvisi bhagavā. 455907,107,836,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Dasavāso dasabalo, dasadhammavidū dasabhi cupeto; " 455908,107,837,2,17,1,47,6,"So dasasataparivāro, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’’ ti.( mahāva.58)– " 455909,107,838,2,9,1,50,7,Imāhi gāthāhi satthu vaṇṇaṃ vadamāno purato pāyāsi. 455910,107,838,10,44,1,158,24,"Tadā mahājano māṇavakassa rūpasiriṃ disvā‘‘ ativiya abhirūpo vatāyaṃ māṇavako, na kho pana amhehi diṭṭhapubbo’’ ti cintetvā‘‘ kuto ayaṃ māṇavako, kassa vā ayan’’ ti āha. " 455911,107,838,45,48,1,16,3,Taṃ sutvā māṇavo– 455912,107,839,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Yo dhīro sabbadhi danto, suddho appaṭipuggalo; " 455913,107,840,2,11,1,41,6,"Arahaṃ sugato loke, tassāhaṃ paricārako’’ ti." 455914,107,840,12,14,1,9,1,– gāthamāha; 455915,107,841,2,11,1,84,8,Satthā sakkena katokāsaṃ maggaṃ paṭipajjitvā bhikkhusahassaparivuto rājagahaṃ pāvisi. 455916,107,841,12,51,1,284,32,"Rājā buddhappamukhassa saṅghassa mahādānaṃ datvā‘‘ ahaṃ, bhante, tīṇi ratanāni vinā vasituṃ na sakkhissāmi, velāya vā avelāya vā bhagavato santikaṃ āgamissāmi, laṭṭhivanuyyānañca nāma atidūre, idaṃ pana amhākaṃ veḷuvanuyyānaṃ nātidūraṃ naccāsannaṃ gamanāgamanasampannaṃ buddhārahaṃ senāsanaṃ. " 455917,107,841,52,72,1,160,16,"Idaṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātū’’ ti suvaṇṇabhiṅgārena pupphagandhavāsitaṃ maṇivaṇṇaṃ udakamādāya veḷuvanuyyānaṃ pariccajanto dasabalassa hatthe udakaṃ pātesi. " 455918,107,841,73,86,1,81,9,Tasmiṃ ārāme paṭiggahiteyeva‘‘ buddhasāsanassa mūlāni otiṇṇānī’’ ti mahāpathavī kampi. 455919,107,841,87,96,1,94,9,Jambudīpatalasmiñhi ṭhapetvā veḷuvanaṃ aññaṃ mahāpathaviṃ kampetvā gahitasenāsanaṃ nāma natthi. 455920,107,841,97,106,1,89,9,Tambapaṇṇidīpepi ṭhapetvā mahāvihāraṃ aññaṃ pathaviṃ kampetvā gahitasenāsanaṃ nāma natthi. 455921,107,841,107,118,1,108,10,Satthā veḷuvanārāmaṃ paṭiggahetvā rañño anumodanaṃ katvā uṭṭhāyāsanā bhikkhusaṅghaparivuto veḷuvanaṃ agamāsi . 455922,107,842,2,17,1,118,15,Tasmiṃ kho pana samaye sāriputto ca moggallāno cāti dve paribbājakā rājagahaṃ upanissāya viharanti amataṃ pariyesamānā. 455923,107,842,18,58,1,203,21,Tesu sāriputto assajittheraṃ piṇḍāya paviṭṭhaṃ disvā pasannacitto payirupāsitvā‘‘ ye dhammā hetuppabhavā’’ tiādigāthaṃ( mahāva.60; apa. thera1.1.286) sutvā sotāpattiphale patiṭṭhāya attano sahāyakassa moggallānassapi tameva gāthaṃ abhāsi. 455924,107,842,59,62,1,30,3,Sopi sotāpattiphale patiṭṭhahi. 455925,107,842,63,73,1,80,10,Te ubhopi sañcayaṃ oloketvā attano parisāya saddhiṃ bhagavato santike pabbajiṃsu. 455926,107,842,74,82,1,64,7,"Tesu moggallāno sattāhena arahattaṃ pāpuṇi, sāriputto aḍḍhamāsena. " 455927,107,842,83,88,1,41,5,Ubhopi te satthā aggasāvakaṭṭhāne ṭhapesi. 455928,107,842,89,95,1,63,6,Sāriputtattherena ca arahattaṃ pattadivaseyeva sannipātaṃ akāsi. 455929,107,843,2,30,1,240,24,Tathāgate pana tasmiññeva veḷuvanuyyāne viharante suddhodanamahārājā‘‘ putto kira me chabbassāni dukkarakārikaṃ caritvā paramābhisambodhiṃ patvā pavattavaradhammacakko rājagahaṃ upanissāya veḷuvane viharatī’’ ti sutvā aññataraṃ amaccaṃ āmantesi– 455930,107,843,31,58,1,146,20,"‘‘ ehi bhaṇe, tvaṃ purisasahassaparivāro rājagahaṃ gantvā mama vacanena‘ pitā te suddhodanamahārājā daṭṭhukāmo’ ti vatvā mama puttaṃ gaṇhitvā ehī’’ ti āha. " 455931,107,843,59,83,1,184,18,"So ‘‘ evaṃ, devā’’ ti rañño vacanaṃ sirasā sampaṭicchitvā purisasahassaparivāro khippameva saṭṭhiyojanamaggaṃ gantvā dasabalassa catuparisamajjhe nisīditvā dhammadesanāvelāyaṃ vihāraṃ pāvisi. " 455932,107,843,84,106,1,156,18,So‘‘ tiṭṭhatu tāva raññā pahitasāsanan’’ ti parisapariyante ṭhito satthu dhammadesanaṃ sutvā yathāṭhitova saddhiṃ purisasahassena arahattaṃ patvā pabbajjaṃ yāci. 455933,107,843,107,117,1,42,6,Bhagavā‘‘ etha bhikkhavo’’ ti hatthaṃ pasāresi. 455934,107,843,118,124,1,77,6,Sabbe taṅkhaṇaññeva iddhimayapattacīvaradharā saṭṭhivassikattherā viya ahesuṃ. 455935,107,843,125,140,1,112,14,"Arahattaṃ pattakālato paṭṭhāya pana ariyā nāma majjhattāva hontīti, so raññā pahitasāsanaṃ dasabalassa na kathesi. " 455936,107,843,141,142,1,4,1,Rājā– 455937,107,843,143,170,1,104,17,"‘‘ neva gato āgacchati, na sāsanaṃ suyyatī’’ ti‘‘ ehi bhaṇe, tvaṃ gacchā’’ ti eteneva niyāmena aññaṃ amaccaṃ pesesi. " 455938,107,843,171,180,1,71,9,Sopi gantvā purimanayeneva saddhiṃ parisāya arahattaṃ patvā tuṇhī ahosi. 455939,107,843,181,202,1,91,15,"Puna rājā‘‘ ehi bhaṇe, tvaṃ gaccha, tvaṃ gacchā’’ ti eteneva niyāmena aparepi satta amacce pesesi. " 455940,107,843,203,215,1,103,12,Te sabbe nava purisasahassaparivārā nava amaccā attano kiccaṃ niṭṭhāpetvā tuṇhībhūtā tattheva vihariṃsu. 455941,107,844,2,8,1,58,6,Rājā sāsanamattampi āharitvā ācikkhantaṃ alabhitvā cintesi– 455942,107,844,9,34,1,140,19,"‘‘ ettakāpi janā mayi sinehābhāvena sāsanamattampi na paccāhariṃsu, ko nu kho me sāsanaṃ karissatī’’ ti sabbaṃ rājabalaṃ olokento kāḷudāyiṃ addasa. " 455943,107,844,35,49,1,127,14,So kira rañño sabbatthasādhako abbhantariko ativiya vissāsiko amacco bodhisattena saddhiṃ ekadivase jāto sahapaṃsukīḷako sahāyo. 455944,107,844,50,54,1,22,4,Atha naṃ rājā āmantesi– 455945,107,844,55,77,1,142,17,"‘‘ tāta kāḷudāyi, ahaṃ mama puttaṃ daṭṭhukāmo navapurisasahassaparivārena nava amacce pesesiṃ, tesu ekopi āgantvā sāsanamattaṃ ārocento nāma natthi. " 455946,107,844,78,87,1,67,8,"Dujjāno kho pana me jīvitantarāyo, jīvamānoyevāhaṃ puttaṃ daṭṭhukāmo. " 455947,107,844,88,97,1,40,7,Sakkhissasi nu kho me puttaṃ dassetun’’ ti? 455948,107,844,98,110,1,46,6,"‘‘ Sakkhissāmi, deva, sace pabbajituṃ labhissāmī’’ ti." 455949,107,844,111,126,1,61,10,"‘‘ Tāta, tvaṃ pabbajito vā apabbajito vā mayhaṃ puttaṃ dassehī’’ ti. " 455950,107,844,127,153,1,178,21,"So‘‘ sādhu, devā’’ ti rañño sāsanaṃ ādāya rājagahaṃ gantvā satthu dhammadesanāvelāya parisapariyante ṭhito dhammaṃ sutvā saparivāro arahattaṃ patvā ehibhikkhubhāvena pabbajitvā vihāsi. " 455951,107,845,2,27,1,219,24,Satthā buddho hutvā paṭhamaṃ antovassaṃ isipatane vasitvā vuṭṭhavasso pavāretvā uruvelaṃ gantvā tattha tayo māse vasanto tebhātikajaṭile vinetvā bhikkhusahassaparivāro phussamāsapuṇṇamāyaṃ rājagahaṃ gantvā dve māse vasi. 455952,107,845,28,38,1,73,9,"Ettāvatā bārāṇasito nikkhantassa pañca māsā jātā, sakalo hemanto atikkanto. " 455953,107,845,39,43,1,57,4,Kāḷudāyittherassa āgatadivasato sattaṭṭhadivasā vītivattā. 455954,107,845,44,47,1,36,3,Thero phagguṇamāsapuṇṇamāyaṃ cintesi– 455955,107,845,48,80,1,226,22,"‘‘ atikkanto dāni hemanto, vasantasamayo anuppatto, manussehi sassādīni uddharitvā sammukhasammukhaṭṭhānehi maggā dinnā, haritatiṇasañchannā pathavī, supupphitā vanasaṇḍā, paṭipajjanakkhamā maggā, kālo dasabalassa ñātisaṅgahaṃ kātun’’ ti. " 455956,107,845,81,84,1,30,3,Atha bhagavantaṃ upasaṅkamitvā– 455957,107,846,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Aṅgārino dāni dumā bhadante, phalesino chadanaṃ vippahāya; " 455958,107,847,2,19,1,60,8,"Te accimantova pabhāsayanti, samayo mahāvīra bhāgī rasānaṃ… pe….( theragā.527);" 455959,107,848,2,8,1,42,4,"‘ ‘ Nātisītaṃ nātiuṇhaṃ, nātidubbhikkhachātakaṃ; " 455960,107,849,2,12,1,41,7,"Saddalā haritā bhūmi, esa kālo mahāmunī’’ ti." 455961,107,849,13,13,1,0,0,– 455962,107,850,2,7,1,64,5,Saṭṭhimattāhi gāthāhi dasabalassa kulanagaragamanavaṇṇaṃ vaṇṇesi. 455963,107,850,8,11,1,15,3,Atha naṃ satthā– 455964,107,850,12,27,1,59,9,"‘‘ kiṃ nu kho, udāyi, madhurassarena gamanavaṇṇaṃ vaṇṇesī’’ ti āha." 455965,107,850,28,45,1,87,10,"‘‘ Tumhākaṃ, bhante, pitā suddhodanamahārājā tumhe passitukāmo, karotha ñātakānaṃ saṅgahan’’ ti." 455966,107,850,46,65,1,96,10,"‘‘ Sādhu, udāyi, karissāmi ñātakānaṃ saṅgahaṃ, bhikkhusaṅghassa ārocehi, gamiyavattaṃ paripūressantī’’ ti." 455967,107,850,66,77,1,35,6,"‘‘ Sādhu, bhante’’ ti thero tesaṃ ārocesi. " 455968,107,851,2,22,1,201,18,"Bhagavā aṅgamagadhavāsīnaṃ kulaputtānaṃ dasahi sahassehi, kapilavatthuvāsīnaṃ dasahi sahassehīti sabbeheva vīsatisahassehi khīṇāsavabhikkhūhi parivuto rājagahā nikkhamitvā divase divase yojanaṃ gacchati." 455969,107,851,23,36,1,89,9,‘‘ Rājagahato saṭṭhiyojanaṃ kapilavatthuṃ dvīhi māsehi pāpuṇissāmī’’ ti aturitacārikaṃ pakkāmi. 455970,107,851,37,52,1,100,11,Theropi‘‘ bhagavato nikkhantabhāvaṃ rañño ārocessāmī’’ ti vehāsaṃ abbhuggantvā rañño nivesane pāturahosi. 455971,107,851,53,67,1,123,13,Rājā theraṃ disvā tuṭṭhacitto mahārahe pallaṅke nisīdāpetvā attano paṭiyāditassa nānaggarasabhojanassa pattaṃ pūretvā adāsi. 455972,107,851,68,72,1,33,4,Thero uṭṭhāya gamanākāraṃ dassesi. 455973,107,851,73,82,1,24,4,"‘‘ Nisīditvā bhuñja, tātā’’ ti." 455974,107,851,83,94,1,46,6,"‘‘ Satthu santikaṃ gantvā bhuñjissāmi, mahārājā’’ ti." 455975,107,851,95,106,1,25,5,"‘‘ Kahaṃ pana, tāta, satthā’’ ti?" 455976,107,851,107,119,1,81,7,"‘‘ Vīsatisahassabhikkhuparivāro tumhākaṃ dassanatthāya cārikaṃ nikkhanto, mahārājā’’ ti. " 455977,107,851,120,123,1,21,3,Rājā tuṭṭhamānaso āha– 455978,107,851,124,143,1,102,14,"‘‘ tumhe imaṃ paribhuñjitvā yāva mama putto imaṃ nagaraṃ pāpuṇāti, tāvassa itova piṇḍapātaṃ pariharathā’’ ti. " 455979,107,851,144,146,1,16,2,Thero adhivāsesi. 455980,107,851,147,166,1,135,15,Rājā theraṃ parivisitvā pattaṃ gandhacuṇṇena ubbaṭṭetvā uttamassa bhojanassa pūretvā‘‘ tathāgatassa dethā’’ ti therassa hatthe patiṭṭhāpesi. 455981,107,851,167,181,1,123,14,Thero sabbesaṃ passantānaṃyeva pattaṃ ākāse khipitvā sayampi vehāsaṃ abbhuggantvā piṇḍapātaṃ āharitvā satthu hatthe ṭhapesi. 455982,107,851,182,185,1,21,3,Satthā taṃ paribhuñji. 455983,107,851,186,193,1,52,7,Eteneva upāyena thero divase divase piṇḍapātaṃ āhari. 455984,107,851,194,199,1,52,5,Satthāpi antarāmagge raññoyeva piṇḍapātaṃ paribhuñji. 455985,107,851,200,226,1,191,21,"Theropi bhattakiccāvasāne divase divase‘‘ ajja bhagavā ettakaṃ āgato, ajja ettakan’’ ti buddhaguṇapaṭisaṃyuttāya ca kathāya sakalaṃ rājakulaṃ satthudassanaṃ vināyeva satthari sañjātappasādaṃ akāsi. " 455986,107,851,227,258,1,118,14,"Teneva naṃ bhagavā‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ kulappasādakānaṃ yadidaṃ kāḷudāyī’’ ti( a. ni.1.219,225) etadagge ṭhapesi. " 455987,107,852,2,58,1,466,46,"Sākiyāpi kho anuppatte bhagavati‘‘ amhākaṃ ñātiseṭṭhaṃ passissāmā’’ ti sannipatitvā bhagavato vasanaṭṭhānaṃ vīmaṃsamānā‘‘ nigrodhasakkassa ārāmo ramaṇīyo’’ ti sallakkhetvā tattha sabbaṃ paṭijagganavidhiṃ kāretvā gandhapupphahatthā paccuggamanaṃ karontā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍite daharadahare nāgaradārake ca nāgaradārikāyo ca paṭhamaṃ pahiṇiṃsu, tato rājakumāre ca rājakumārikāyo ca, tesaṃ anantarā sāmaṃ gandhapupphādīhi pūjayamānā bhagavantaṃ gahetvā nigrodhārāmameva agamaṃsu. " 455988,107,852,59,65,1,75,5,Tattha bhagavā vīsatisahassakhīṇāsavaparivuto paññattavarabuddhāsane nisīdi . 455989,107,852,66,93,1,156,18,"Sākiyā nāma mānajātikā mānatthaddhā, te‘‘ siddhatthakumāro amhehi daharataro, amhākaṃ kaniṭṭho, bhāgineyyo, putto, nattā’’ ti cintetvā daharadahare rājakumāre āhaṃsu–" 455990,107,852,94,106,1,53,7,"‘‘ tumhe vandatha, mayaṃ tumhākaṃ piṭṭhito nisīdissāmā’’ ti. " 455991,107,853,2,43,1,293,34,"Tesu evaṃ avanditvā nisinnesu bhagavā tesaṃ ajjhāsayaṃ oloketvā‘‘ na maṃ ñātayo vandanti, handa dāni te vandāpessāmī’’ ti abhiññāpādakaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhāya ākāsaṃ abbhuggantvā tesaṃ sīse pādapaṃsuṃ okiramāno viya kaṇḍambarukkhamūle yamakapāṭihāriyasadisaṃ pāṭihāriyaṃ akāsi. " 455992,107,853,44,49,1,29,5,Rājā taṃ acchariyaṃ disvā āha– 455993,107,853,50,73,1,173,19,"‘‘ bhante, tumhākaṃ jātadivase kāladevalassa vandanatthaṃ upanītānaṃ vopāde parivattetvā brāhmaṇassa matthake patiṭṭhite disvāpi ahaṃ tumhākaṃ pāde vandiṃ, ayaṃ me paṭhamavandanā. " 455994,107,853,74,88,1,129,13,"Vappamaṅgaladivase ca jambucchāyāya sirisayane nipannānaṃ vojambucchāyāya aparivattanaṃ disvāpi pāde vandiṃ, ayaṃ me dutiyavandanā. " 455995,107,853,89,106,1,101,14,"Idāni pana imaṃ adiṭṭhapubbaṃ pāṭihāriyaṃ disvāpi ahaṃ tumhākaṃ pāde vandāmi, ayaṃ me tatiyavandanā’’ ti. " 455996,107,853,107,120,1,99,12,"Raññā pana vandite bhagavantaṃ avanditvā ṭhātuṃ samattho nāma ekasākiyopi nāhosi, sabbe vandiṃsuyeva. " 455997,107,854,2,10,1,66,8,Iti bhagavā ñātayo vandāpetvā ākāsato otaritvā paññattāsane nisīdi. 455998,107,854,11,21,1,81,9,"Nisinne bhagavati sikhāpatto ñātisamāgamo ahosi, sabbe ekaggacittā hutvā nisīdiṃsu. " 455999,107,854,22,26,1,35,4,Tato mahāmegho pokkharavassaṃ vassi. 456000,107,854,27,41,1,114,12,"Tambavaṇṇaṃ udakaṃ heṭṭhā viravantaṃ gacchati, temitukāmova temeti, atemitukāmassa sarīre ekabindumattampi na patati. " 456001,107,854,42,59,1,93,12,"Taṃ disvā sabbe acchariyabbhutacittā jātā‘‘ aho acchariyaṃ, aho abbhutan’’ ti kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ. " 456002,107,854,60,89,1,124,14,"Satthā‘‘ na idāneva mayhaṃ ñātisamāgame pokkharavassaṃ vassati, atītepi vassī’’ ti imissā aṭṭhuppattiyā vessantarajātakaṃ( jā.2.22.1655 ādayo) kathesi. " 456003,107,854,90,96,1,52,6,Dhammakathaṃ sutvā sabbe uṭṭhāya vanditvā pakkamiṃsu. 456004,107,854,97,115,1,86,14,Ekopi rājā vā rājamahāmatto vā‘‘ sve amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti vatvā gato nāma natthi. 456005,107,855,2,8,1,75,6,Satthā punadivase vīsatibhikkhusahassaparivuto kapilavatthuṃ piṇḍāya pāvisi. 456006,107,855,9,19,1,50,9,"Taṃ na koci gantvā nimantesi, na pattaṃ vā aggahesi. " 456007,107,855,20,24,1,34,4,Bhagavā indakhīle ṭhitova āvajjesi– 456008,107,855,25,47,1,133,16,"‘‘ kathaṃ nu kho pubbabuddhā kulanagare piṇḍāya cariṃsu, kiṃ uppaṭipāṭiyā issarajanānaṃ gharāni agamaṃsu, udāhu sapadānacārikaṃ cariṃsū’’ ti? " 456009,107,855,48,80,1,227,25,"Tato ekabuddhassapi uppaṭipāṭiyā gamanaṃ adisvā‘‘ mayāpi dāni ayameva tesaṃ vaṃso paggahetabbo, āyatiñca mama sāvakā mamaññeva anusikkhantā piṇḍacārikavattaṃ paripūressantī’’ ti koṭiyaṃ niviṭṭhagehato paṭṭhāya sapadānaṃ piṇḍāya cari." 456010,107,855,81,98,1,130,13,‘‘ Ayyo kira siddhatthakumāro piṇḍāya caratī’’ ti dvibhūmikatibhūmikādīsu pāsādesu sīhapañjaraṃ vivaritvā mahājano dassanabyāvaṭo ahosi. 456011,107,856,2,4,1,17,2,Rāhulamātāpi devī– 456012,107,856,5,49,1,464,38,"‘‘ ayyaputto kira imasmiṃyeva nagare mahantena rājānubhāvena suvaṇṇasivikādīhi vicaritvā idāni kesamassuṃ ohāretvā kāsāyavatthanivāsano kapālahattho piṇḍāya carati, sobhati nu kho’’ ti sīhapañjaraṃ vivaritvā olokayamānā bhagavantaṃ nānāvirāgasamujjalāya sarīrappabhāya nagaravīthiyo obhāsetvā byāmappabhāparikkhepasamupabyūḷhāya asītānubyañjanappabhāsitāya dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitāya anopamāya buddhasiriyā virocamānaṃ disvā uṇhīsato paṭṭhāya yāva pādatalā–" 456013,107,857,2,7,1,54,3,"‘ ‘ Siniddhanīlamudukuñcitakeso, sūriyanimmalatalābhinalāṭo; " 456014,107,858,2,9,1,54,4,"Yuttatuṅgamudukāyatanāso , raṃsijālavikasito narasīho’’ ti." 456015,107,858,10,10,1,0,0,– 456016,107,859,2,17,1,95,11,Evamādikāhi dasahi narasīhagāthāhi abhitthavitvā‘‘ tumhākaṃ putto piṇḍāya caratī’’ ti rañño ārocesi. 456017,107,859,18,31,1,114,13,Rājā saṃviggahadayo hatthena sāṭakaṃ saṇḍapento turitaturito nikkhamitvā vegena gantvā bhagavato purato ṭhatvā āha– 456018,107,859,32,61,1,130,19,"‘‘ kinnu kho, bhante, amhe lajjāpetha, kimatthaṃ piṇḍāya caratha, kiṃ‘ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ na sakkā bhattaṃ laddhun’ ti saññaṃ karitthā’’ ti?" 456019,107,859,62,72,1,37,4,"‘‘ Vaṃsacārittametaṃ, mahārāja, amhākan’’ ti." 456020,107,859,73,93,1,107,13,"‘‘ Nanu, bhante, amhākaṃ vaṃso nāma mahāsammatakhattiyavaṃso, ettha ca ekakhattiyopi bhikkhācarako nāma natthī’’ ti." 456021,107,859,94,104,1,43,6,"‘‘ Ayaṃ, mahārāja, khattiyavaṃso nāma tava vaṃso. " 456022,107,859,105,119,1,67,10,Amhākaṃ pana‘ dīpaṅkaro koṇḍañño… pe… kassapo’ ti ayaṃ buddhavaṃso nāma. 456023,107,859,120,134,1,99,12,Ete ca aññe ca anekasahassasaṅkhā buddhā bhikkhācāreneva jīvikaṃ kappesun’’ ti antaravīthiyaṃ ṭhitova– 456024,107,860,2,11,1,45,6,"‘ ‘ Uttiṭṭhe nappamajjeyya, dhammaṃ sucaritaṃ care; " 456025,107,861,2,21,1,47,8,"Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi cā’’ ti.( dha. pa.168)– " 456026,107,862,2,5,1,14,2,Imaṃ gāthamāha. 456027,107,862,6,10,1,46,4,Gāthāpariyosāne rājā sotāpattiphale patiṭṭhāsi. 456028,107,863,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Dhammañcare sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; " 456029,107,864,2,21,1,47,8,"Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi cā’’ ti.( dha. pa.169)– " 456030,107,865,2,30,1,171,16,"Imaṃ gāthaṃ sutvā sakadāgāmiphale patiṭṭhāsi, mahādhammapālajātakaṃ( jā.1.10.92 ādayo) sutvā anāgāmiphale patiṭṭhāsi, maraṇasamaye setacchattassa heṭṭhā sirisayane nipannoyeva arahattaṃ pāpuṇi. " 456031,107,865,31,35,1,45,4,Araññavāsena padhānānuyogakiccaṃ rañño nāhosi. 456032,107,865,36,51,1,149,15,So sotāpattiphalaṃ sacchikatvāyeva pana bhagavato pattaṃ gahetvā saparisaṃ bhagavantaṃ mahāpāsādaṃ āropetvā paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisi. 456033,107,865,52,61,1,88,8,Bhattakiccapariyosāne sabbaṃ itthāgāraṃ āgantvā bhagavantaṃ vandi ṭhapetvā rāhulamātaraṃ. 456034,107,865,62,97,1,171,24,"Sā pana‘‘ gaccha, ayyaputtaṃ vandāhī’’ ti parijanena vuccamānāpi‘‘ sace mayhaṃ guṇo atthi, sayameva mama santikaṃ ayyaputto āgamissati, āgatameva naṃ vandissāmī’’ ti vatvā na agamāsi. " 456035,107,866,2,26,1,167,20,Bhagavā rājānaṃ pattaṃ gāhāpetvā dvīhi aggasāvakehi saddhiṃ rājadhītāya sirigabbhaṃ gantvā‘‘ rājadhītā yathāruci vandamānā na kiñci vattabbā’’ ti vatvā paññattāsane nisīdi. 456036,107,866,27,36,1,88,9,Sā vegenāgantvā gopphakesu gahetvā pādapiṭṭhiyaṃ sīsaṃ parivattetvā yathājjhāsayaṃ vandi. 456037,107,866,37,42,1,64,5,Rājā rājadhītāya bhagavati sinehabahumānādiguṇasampattiṃ kathesi– 456038,107,866,43,106,1,414,47,"‘‘ bhante, mama dhītā‘ tumhehi kāsāyāni vatthāni nivāsitānī’ ti sutvā tato paṭṭhāya kāsāyavatthanivatthā jātā, tumhākaṃ ekabhattikabhāvaṃ sutvā ekabhattikāva jātā, tumhehi mahāsayanassa chaḍḍitabhāvaṃ sutvā paṭṭikāmañcakeyeva nipannā, tumhākaṃ mālāgandhādīhi viratabhāvaṃ ñatvā viratamālāgandhāva jātā, attano ñātakehi‘ mayaṃ paṭijaggissāmā’ ti sāsane pesitepi tesu ekañātakampi na olokesi, evaṃ guṇasampannā me, bhante, dhītā’’ ti." 456039,107,866,107,150,1,227,26,"‘‘ Anacchariyaṃ, mahārāja, ayaṃ idāni tayā rakkhiyamānā rājadhītā paripakke ñāṇe attānaṃ rakkheyya, esā pubbe anārakkhā pabbatapāde vicaramānā aparipakkepi ñāṇe attānaṃ rakkhī’’ ti vatvā candakinnarījātakaṃ( jā.1.14.18 ādayo) kathetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. " 456040,107,867,2,20,1,180,17,Punadivase pana nandassa rājakumārassa abhisekagehappavesanavivāhamaṅgalesu vattamānesu tassa gehaṃ gantvā kumāraṃ pattaṃ gāhāpetvā pabbājetukāmo maṅgalaṃ vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. 456041,107,867,21,40,1,108,13,"Janapadakalyāṇī kumāraṃ gacchantaṃ disvā‘‘ tuvaṭaṃ kho, ayyaputta, āgaccheyyāsī’’ ti vatvā gīvaṃ pasāretvā olokesi. " 456042,107,867,41,55,1,72,9,So bhagavantaṃ‘‘ pattaṃ gaṇhathā’’ ti vattuṃ avisahamāno vihāraṃyeva agamāsi. 456043,107,867,56,60,1,38,4,Taṃ anicchamānaṃyeva bhagavā pabbājesi. 456044,107,867,61,68,1,62,7,Iti bhagavā kapilavatthuṃ gantvā tatiyadivase nandaṃ pabbājesi. 456045,107,868,2,10,1,73,8,Sattame divase rāhulamātāpi kumāraṃ alaṅkaritvā bhagavato santikaṃ pesesi– 456046,107,868,11,42,1,197,23,"‘‘ passa, tāta, etaṃ vīsatisahassasamaṇaparivutaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ brahmarūpavaṇṇaṃ samaṇaṃ, ayaṃ te pitā, etassa mahantā nidhayo ahesuṃ tyassa nikkhamanakālato paṭṭhāya na passāma, gaccha, naṃ dāyajjaṃ yācāhi–" 456047,107,868,43,61,1,86,13,"‘ ahaṃ, tāta, kumāro abhisekaṃ patvā cakkavattī bhavissāmi, dhanena me attho, dhanaṃ me dehi. " 456048,107,868,62,70,1,33,5,Sāmiko hi putto pitusantakassā’’’ ti. 456049,107,868,71,98,1,147,20,"Kumāro ca bhagavato santikaṃ gantvāva pitusinehaṃ labhitvā haṭṭhacitto‘‘ sukhā te, samaṇa, chāyā’’ ti vatvā aññañca bahuṃ attano anurūpaṃ vadanto aṭṭhāsi. " 456050,107,868,99,105,1,60,6,Bhagavā katabhattakicco anumodanaṃ vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. 456051,107,868,106,127,1,81,12,"Kumāropi‘‘ dāyajjaṃ me, samaṇa, dehi, dāyajjaṃ me, samaṇa, dehī’’ ti bhagavantaṃ anubandhi. " 456052,107,868,128,139,1,90,10,"Na bhagavā kumāraṃ nivattāpesi, parijanopi bhagavatā saddhiṃ gacchantaṃ nivattetuṃ nāsakkhi. " 456053,107,868,140,146,1,42,6,Iti so bhagavatā saddhiṃ ārāmameva agamāsi. 456054,107,869,2,5,1,20,3,Tato bhagavā cintesi– 456055,107,869,6,36,1,201,23,"‘‘ yaṃ ayaṃ pitusantakaṃ dhanaṃ icchati, taṃ vaṭṭānugataṃ savighātaṃ, handassa me bodhimaṇḍe paṭiladdhaṃ sattavidhaṃ ariyadhanaṃ demi, lokuttaradāyajjassa naṃ sāmikaṃ karomī’’ ti āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi–" 456056,107,869,37,49,1,38,6,"‘‘ tena hi, sāriputta, rāhulaṃ pabbājehī’’ ti. " 456057,107,869,50,53,1,19,3,Thero taṃ pabbājesi. 456058,107,869,54,85,1,186,24,"Pabbajite ca pana kumāre rañño adhimattaṃ dukkhaṃ uppajji, taṃ adhivāsetuṃ asakkonto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā‘‘ sādhu, bhante, ayyā mātāpitūhi ananuññātaṃ puttaṃ na pabbājeyyun’’ ti varaṃ yāci. " 456059,107,869,86,163,1,444,59,"Bhagavā ca tassa varaṃ datvā punekadivase rājanivesane katabhattakicco ekamantaṃ nisinnena raññā‘‘ bhante, tumhākaṃ dukkarakārikakāle ekā devatā maṃ upasaṅkamitvā‘ putto te kālaṅkato’ ti āha, tassā vacanaṃ asaddahanto‘ na mayhaṃ putto sambodhiṃ appatvā kālaṃ karotī’ ti taṃ paṭikkhipin’’ ti vutte‘‘ tumhe idāni kiṃ saddahissatha, ye tumhe pubbepi aṭṭhikāni dassetvā‘ putto te mato’ ti vutte na saddahitthā’’ ti imissā aṭṭhuppattiyā mahādhammapālajātakaṃ kathesi. " 456060,107,869,164,168,1,44,4,Kathāpariyosāne rājā anāgāmiphale patiṭṭhahi. 456061,107,870,2,14,1,110,12,Iti bhagavā pitaraṃ tīsu phalesu patiṭṭhāpetvā bhikkhusaṅghaparivuto punadeva rājagahaṃ gantvā sītavane vihāsi. 456062,107,870,15,73,1,570,56,"Tasmiṃ samaye anāthapiṇḍiko gahapati pañcahi sakaṭasatehi bhaṇḍaṃ ādāya rājagahaṃ gantvā attano piyasahāyakassa seṭṭhino gehaṃ gantvā tattha buddhassa bhagavato uppannabhāvaṃ sutvā balavapaccūse devatānubhāvena vivaṭena dvārena satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā sotāpattiphale patiṭṭhāya, dutiye divase buddhappamukhassa saṅghassa mahādānaṃ datvā sāvatthiṃ āgamanatthāya satthu paṭiññaṃ gahetvā antarāmagge pañcacattālīsayojanaṭṭhāne satasahassaṃ datvā yojanike yojanike vihāraṃ kāretvā jetavanaṃ koṭisanthārena aṭṭhārasahi hiraññakoṭīhi kiṇitvā navakammaṃ paṭṭhapesi. " 456063,107,870,74,101,1,342,26,"So majjhe dasabalassa gandhakuṭiṃ kāresi, taṃ parivāretvā asītiyā mahātherānaṃ pāṭiyekkaṃ ekasannivesane āvāse ekakuṭikadvikuṭikahaṃsavaṭṭakadīgharassasālāmaṇḍapādivasena sesasenāsanāni pokkharaṇicaṅkamanarattiṭṭhānadivāṭṭhānāni cāti aṭṭhārasakoṭipariccāgena ramaṇīye bhūmibhāge manoramaṃ vihāraṃ kāretvā dasabalassa āgamanatthāya dūtaṃ pāhesi. " 456064,107,870,102,112,1,107,10,Satthā tassa vacanaṃ sutvā mahābhikkhusaṅghaparivāro rājagahā nikkhamitvā anupubbena sāvatthinagaraṃ pāpuṇi. 456065,107,871,2,18,1,171,15,Mahāseṭṭhipi kho vihāramahaṃ sajjetvā tathāgatassa jetavanaṃ pavisanadivase puttaṃ sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitaṃ katvā alaṅkatapaṭiyatteheva pañcahi kumārasatehi saddhiṃ pesesi. 456066,107,871,19,64,1,455,41,"So saparivāro pañcavaṇṇavatthasamujjalāni pañca dhajasatāni gahetvā dasabalassa purato ahosi, tesaṃ pacchato mahāsubhaddā cūḷasubhaddāti dve seṭṭhidhītaro pañcahi kumārikāsatehi saddhiṃ puṇṇaghaṭe gahetvā nikkhamiṃsu, tāsaṃ pacchato seṭṭhibhariyā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā pañcahi mātugāmasatehi saddhiṃ puṇṇapātiyo gahetvā nikkhami, sabbesaṃ pacchato mahāseṭṭhi ahatavatthanivattho ahatavatthanivattheheva pañcahi seṭṭhisatehi saddhiṃ bhagavantaṃ abbhuggañchi. " 456067,107,871,65,83,1,209,18,Bhagavā imaṃ upāsakaparisaṃ purato katvā mahābhikkhusaṅghaparivuto attano sarīrappabhāya suvaṇṇarasasekasiñcanāni viya vanantarāni kurumāno anantāya buddhalīlāya aparimāṇāya buddhasiriyā jetavanavihāraṃ pāvisi. 456068,107,872,2,6,1,30,4,Atha naṃ anāthapiṇḍiko āpucchi– 456069,107,872,7,19,1,45,6,"‘‘ kathāhaṃ, bhante, imasmiṃ vihāre paṭipajjāmī’’ ti?" 456070,107,872,20,36,1,90,10,"‘‘ Tena hi, gahapati, imaṃ vihāraṃ āgatānāgatassa cātuddisassa bhikkhusaṅghassa patiṭṭhāpehī’’ ti." 456071,107,872,37,66,1,182,19,"‘‘ Sādhu, bhante’’ ti mahāseṭṭhi suvaṇṇabhiṅgāraṃ ādāya dasabalassa hatthe udakaṃ pātetvā‘‘ imaṃ jetavanavihāraṃ āgatānāgatassa cātuddisassa buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammī’’ ti adāsi. " 456072,107,872,67,72,1,46,5,Satthā vihāraṃ paṭiggahetvā anumodanaṃ karonto– 456073,107,873,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Sītaṃ uṇhaṃ paṭihanti, tato vāḷamigāni ca; " 456074,107,874,2,9,1,39,6,"Sarīsape ca makase, sisire cāpi vuṭṭhiyo." 456075,107,875,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Tato vātātapo ghoro, sañjāto paṭihaññati; " 456076,107,876,2,7,1,46,4,"Leṇatthañca sukhatthañca, jhāyituñca vipassituṃ." 456077,107,877,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Vihāradānaṃ saṅghassa, aggaṃ buddhena vaṇṇitaṃ; " 456078,107,878,2,9,1,44,6,"Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano." 456079,107,879,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute; " 456080,107,880,2,8,1,41,5,"Tesaṃ annañca pānañca, vatthasenāsanāni ca." 456081,107,881,2,10,1,38,5,"‘ ‘ Dadeyya ujubhūtesu, vippasannena cetasā; " 456082,107,882,2,8,1,45,5,"Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ; " 456083,107,883,2,18,1,47,7,"Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ ti.( cūḷava.295)– " 456084,107,884,2,4,1,22,2,Vihārānisaṃsaṃ kathesi. 456085,107,884,5,10,1,56,5,Anāthapiṇḍiko dutiyadivasato paṭṭhāya vihāramahaṃ ārabhi. 456086,107,884,11,24,1,99,11,"Visākhāya vihāramaho catūhi māsehi niṭṭhito, anāthapiṇḍikassa pana vihāramaho navahi māsehi niṭṭhāsi. " 456087,107,884,25,30,1,51,5,Vihāramahepi aṭṭhāraseva koṭiyo pariccāgaṃ agamaṃsu. 456088,107,884,31,37,1,62,6,Iti ekasmiṃyeva vihāre catupaṇṇāsakoṭisaṅkhaṃ dhanaṃ pariccaji. 456089,107,885,2,17,1,146,15,Atīte pana vipassissa bhagavato kāle punabbasumitto nāma seṭṭhi suvaṇṇiṭṭhakāsanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne yojanappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456090,107,885,18,32,1,135,14,Sikhissa pana bhagavato kāle sirivaḍḍho nāma seṭṭhi suvaṇṇaphālasanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne tigāvutappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456091,107,885,33,46,1,139,13,Vessabhussa bhagavato kāle sotthiyo nāma seṭṭhi suvaṇṇahatthipadasanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne aḍḍhayojanappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456092,107,885,47,60,1,130,13,Kakusandhassa bhagavato kāle accuto nāma seṭṭhi suvaṇṇiṭṭhakāsanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne gāvutappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456093,107,885,61,74,1,135,13,Koṇāgamanassa bhagavato kāle uggo nāma seṭṭhi suvaṇṇakacchapasanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne aḍḍhagāvutappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456094,107,885,75,89,1,136,13,Kassapassa bhagavato kāle sumaṅgalo nāma seṭṭhi suvaṇṇayaṭṭhisanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne soḷasakarīsappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456095,107,885,90,104,1,140,14,Amhākaṃ pana bhagavato kāle anāthapiṇḍiko nāma seṭṭhi kahāpaṇakoṭisanthārena kiṇitvā tasmiṃyeva ṭhāne aṭṭhakarīsappamāṇaṃ saṅghārāmaṃ kāresi. 456096,107,885,105,110,1,51,5,Idaṃ kira ṭhānaṃ sabbabuddhānaṃ avijahitaṭṭhānameva. 456097,107,886,2,17,1,136,14,"Iti mahābodhimaṇḍe sabbaññutappattito yāva mahāparinibbānamañcā yasmiṃ yasmiṃ ṭhāne bhagavā vihāsi, idaṃ santikenidānaṃ nāmāti veditabbaṃ. " 456098,107,887,2,4,1,27,2,Santikenidānakathā niṭṭhitā. 456099,107,888,2,4,1,20,2,Nidānakathā niṭṭhitā. 456100,107,889,2,2,1,12,1,Therāpadānaṃ 456101,107,890,2,4,1,11,2,1 . Buddhavaggo 456102,107,891,2,2,1,23,1,Abbhantaranidānavaṇṇanā 456103,107,892,2,4,1,0,0,5. 456104,107,893,2,11,1,40,5,"‘ ‘ Atha buddhāpadānāni, suṇātha suddhamānasā; " 456105,107,894,2,9,1,43,4,"Tiṃsapāramisampuṇṇā , dhammarājā asaṅkhiyā’’ ti." 456106,107,894,10,10,1,0,0,– 456107,107,895,2,10,1,108,6,"Ettha {athā}ti adhikārantarūpadassanatthe nipātapadaṃ, vibhattiyuttāyuttanipātadvayesu vibhattiyuttanipātapadaṃ. " 456108,107,895,11,13,1,7,2,Atha vā– 456109,107,896,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Adhikāre maṅgale ceva, nipphannatthevadhāraṇe; " 456110,107,897,2,8,1,36,3,"Anantarepagamane , atha-saddo pavattati’’. " 456111,107,898,2,4,1,8,2,Tathā hi– 456112,107,899,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Adhikiccaṃ adhiṭṭhānaṃ, adhiatthaṃ vibhāsati; " 456113,107,900,2,9,1,43,4,"Seṭṭhajeṭṭhakabhāvena , adhikāro vidhīyate’’ ti." 456114,107,900,10,10,1,0,0,– 456115,107,901,2,11,1,116,8,"Vuttattā buddhānaṃ samattiṃsapāramidhammānaṃ adhikiccato, seṭṭhajeṭṭhato adhikāraṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti. " 456116,107,901,12,45,1,139,12,"Tividhabodhisattānaṃ pūjāmaṅgalasabhāvato‘‘ pūjā ca pūjaneyyānaṃ, etaṃ maṅgalamuttaman’’ ti vacanato( khu. pā.5.3; su. ni.262) maṅgalaṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti . " 456117,107,901,46,55,1,116,8,Buddhādīnaṃ bhagavantānaṃ sampattikiccassa arahattamaggena nipphannato nipphannaṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti . 456118,107,901,56,64,1,120,8,Buddhādīnaṃ arahattamaggādikusalato aññakusalānaṃ abhāvato avadhāraṇaṭṭhena nivāraṇaṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti. 456119,107,901,65,70,1,86,5,Khuddakapāṭhasaṅgahānantaraṃ saṅgahitanti anantaraṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti. 456120,107,901,71,77,1,76,6,Ito khuddakapāṭhato paṭṭhāyāti apagamanaṭṭhena atha-saddena yuttamapadānānīti. 456121,107,902,2,59,1,440,41,"{Buddho}ti ettha bujjhitā saccānīti buddho, bodhetā pajāyāti buddho, sabbaññutāya buddho, sabbadassāvitāya buddho, anaññaneyyatāya buddho, visavitāya buddho, khīṇāsavasaṅkhātena buddho, nirupakkilesasaṅkhātena buddho, pabbajjāsaṅkhātena buddho, adutiyaṭṭhena buddho, taṇhāpahānaṭṭhena buddho, ekāyanamaggaṃ gatoti buddho, eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti buddho, abuddhivihatattā buddhipaṭilābhā buddho, buddhi buddhaṃ bodhoti anatthantarametaṃ. " 456122,107,902,60,78,1,89,12,"Yathā nīlādivaṇṇayogato paṭo‘‘ nīlo paṭo, ratto paṭo’’ ti vuccati, evaṃ buddhaguṇayogato buddho. " 456123,107,902,79,104,1,139,16,"Atha vā‘‘ bodhi’’ vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ, tena ñāṇena sakaladiyaḍḍhasahassakilesārigaṇe khepetvā nibbānādhigamanato ñāṇaṃ‘‘ bodhī’’ ti vuccati. " 456124,107,902,105,109,1,37,4,Tena sampayutto samaṅgīpuggalo buddho. 456125,107,902,110,116,1,71,6,Teneva ñāṇena paccekabuddhopi sabbakilese khepetvā nibbānamadhigacchati. 456126,107,902,117,147,1,419,30,Buddhānaṃ pana catūsu asaṅkhyeyyesu kappasatasahassesu ca pāramiyo pūretvā bodhiñāṇassādhigatattā ca indriyaparopariyattañāṇamahākaruṇāsamāpattiñāṇayamakapāṭihīrañāṇasabbaññutaññāṇa- anāvaraṇaāsayānusayādiasādhāraṇañāṇānaṃ samadhigatattā ca ekāyapi dhammadesanāya asaṅkhyeyyāsattanikāye dhammāmataṃ pāyetvā nibbānassa pāpanato ca tadeva ñāṇaṃ buddhānamevādhikabhāvato tesameva sambuddhānaṃ apadānaṃ kāraṇaṃ buddhāpadānaṃ. 456127,107,902,148,151,1,33,3,Tañhi duvidhaṃ kusalākusalavasena. 456128,107,902,152,162,1,84,9,"Paccekabuddhā pana na tathā kātuṃ samatthā, annādipaccayadāyakānaṃ saṅgahaṃ karontāpi–" 456129,107,903,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Icchitaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, khippameva samijjhatu; " 456130,107,904,2,8,1,43,5,"Pūrentu cittasaṅkappā, cando pannaraso yathā." 456131,107,905,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Icchitaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, khippameva samijjhatu; " 456132,107,906,2,46,1,44,6,"Pūrentu cittasaṅkappā, maṇi jotiraso yathā’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.2.95 pubbūpanissayasampattikathā; a. ni. aṭṭha.1.1.192; dha. pa. aṭṭha.1. sāmāvatīvatthu)– " 456133,107,907,2,8,1,39,5,Imāhi dvīhiyeva gāthāhi dhammaṃ desenti. 456134,107,907,9,23,1,130,13,"Desentāpi asaṅkhyeyyasattanikāye bodhetuṃ na sakkuṇanti, tasmā na sabbaññubuddhasadisā hutvā pāṭiekkaṃ visuṃ buddhāti paccekabuddhā. " 456135,107,907,24,28,1,43,4,Tesaṃ apadānaṃ kāraṇaṃ paccekabuddhāpadānaṃ. 456136,107,908,2,7,1,19,3,Ciraṃ ṭhitāti therā. 456137,107,908,8,13,1,54,5,Atha vā thiratarasīlācāramaddavādiguṇehi yuttāti therā. 456138,107,908,14,19,1,78,5,Atha vā thiravarasīlasamādhipaññāvimuttivimuttiñāṇadassanaguṇehi yuttāti therā. 456139,107,908,20,28,1,100,7,"Atha vā thiratarasaṅkhātapaṇītānuttarasantinibbānamadhigatāti therā, therānaṃ apadānāni therāpadānāni. " 456140,107,908,29,37,1,63,7,"Tathā tādiguṇehi yuttāti therī, therīnaṃ apadānāni therīpadānāni. " 456141,107,908,38,45,1,52,6,"Tesu buddhāpadāne pañceva apadānāni, pañceva suttantā. " 456142,107,908,46,48,1,13,2,Tenāhu porāṇā– 456143,107,909,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Pañceva apadānāni, pañca suttāni yassa ca; " 456144,107,910,2,10,1,42,5,"Idaṃ buddhāpadānanti, paṭhamaṃ anulomato’’ ti. " 456145,107,911,2,8,1,56,5,"Paccekabuddhāpadānepi pañceva apadānāni, pañceva suttantā. " 456146,107,911,9,11,1,13,2,Tenāhu porāṇā– 456147,107,912,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Pañceva apadānāni, pañca suttāni yassa ca; " 456148,107,913,2,10,1,48,5,"Idaṃ paccekabuddhāpadānanti, dutiyaṃ anulomato’’ ti. " 456149,107,914,2,8,1,65,5,"Therāpadānesu dasādhikapañcasatāpadānāni, vaggato ekapaññāsa vaggā. " 456150,107,914,9,11,1,13,2,Tenāhu porāṇā– 456151,107,915,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Pañcasatadasapadānāni, ekapaññāsa vaggato; " 456152,107,916,2,10,1,40,5,"Idaṃ therāpadānanti, tatiyaṃ anulomato’’ ti. " 456153,107,917,2,9,1,56,6,"Therīapadānesu cattālīsaṃ apadānāni, vaggato caturo vaggā. " 456154,107,917,10,12,1,13,2,Tenāhu porāṇā– 456155,107,918,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Cattālīsaṃpadānāni, catuvaggāni yassa ca; " 456156,107,919,2,10,1,42,5,"Idaṃ therīpadānanti, catutthaṃ anulomato’’ ti. " 456157,107,920,2,8,1,80,6,Apadānan ti ettha apadāna-saddo kāraṇagahaṇaapagamanapaṭipāṭiakkosanādīsu dissati. 456158,107,920,9,31,1,126,15,"Tathā hi esa‘‘ khattiyānaṃ apadānaṃ, brāhmaṇānaṃ apadānan’’ tiādīsu kāraṇe dissati, khattiyānaṃ kāraṇaṃ brāhmaṇānaṃ kāraṇanti attho." 456159,107,920,32,45,1,69,8,"‘‘ Upāsakānaṃ apadānan’’ tiādīsu gahaṇe dissati, saṃsuṭṭhu gahaṇanti attho." 456160,107,920,46,64,1,98,12,"‘‘ Vāṇijānaṃ apadānaṃ, suddānaṃ apadānan’’ tiādīsu apagamane dissati, tato tato tesaṃ apagamananti attho." 456161,107,920,65,82,1,112,11,"‘‘ Piṇḍapātiko bhikkhu sapadānacāravasena piṇḍāya caratī’’ tiādīsu paṭipāṭiyā dissati, gharapaṭipāṭiyā caratīti attho." 456162,107,920,83,103,1,108,13,"‘‘ Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññāti apadānetī’’ tiādīsu akkosane dissati, akkosati paribhāsatīti attho. " 456163,107,920,104,108,1,24,4,Idha pana kāraṇe dissati. 456164,107,920,109,116,1,61,6,"Tasmā buddhānaṃ apadānāni buddhāpadāni, buddhakāraṇānīti attho. " 456165,107,920,117,123,1,91,6,Gaṅgāvālukūpamānaṃ anekesaṃ buddhānaṃ dānapāramitādisamattiṃsapāramitā kāraṇanti daṭṭhabbaṃ. 456166,107,920,124,130,1,65,6,Atha adhikārādīsu yuttaapadānāni suddhamānasā suṇāthāti sambandho. 456167,107,921,2,23,1,218,19,"Tattha {suddhamānasā}ti arahattamaggañāṇena diyaḍḍhakilesasahassaṃ khepetvā ṭhitattā suddhamānasā parisuddhacittā suddhahadayā pañcasatā khīṇāsavā imasmiṃ dhammasabhāye sannisinnā suṇātha, ohitasotā manasi karothāti attho. " 456168,107,922,2,55,1,417,36,"Ettha pana‘‘ apadānānī’’ ti avatvā paccekabuddhāpadānatherāpadānatherīapadānesu vijjamānesupi‘‘ atha buddhāpadānānī’’ ti vacanaṃ khandhayamakaāyatanadhātusaccasaṅkhāraanusayayamakesu vijjamānesupi padhānavasena ādivasena ca‘‘ mūlayamakan’’ ti vacanaṃ viya, terasasaṅghādisesadveaniyatatiṃsanissaggiyesu vijjamānesupi padhānavasena ādivasena ca‘‘ pārājikakaṇḍo’’ ti vacanaṃ viya ca idhāpi padhānavasena ādivasena ca vuttanti daṭṭhabbaṃ." 456169,107,923,2,52,1,329,32,"‘ ‘ Sammāsambuddhāpadānānī’’ ti vattabbe‘‘ vaṇṇāgamo… pe… pañcavidhaṃ niruttan’’ ti niruttinayena vā‘‘ tesu vuddhilopāgamavikāraviparītādesā cā’’ ti suttena vā tatiyatthavācakassa sammā tinipātapadassa, sayaṃsaddatthavācakassa san tiupasaggapadassa ca lopaṃ katvā kitantavācībuddhasaddameva gahetvā gāthābandhasukhatthaṃ‘‘ buddhāpadānānī’’ ti vuttaṃ. " 456170,107,923,53,56,1,36,3,Tasmā sammāsambuddhāpadānānīti attho. 456171,107,924,2,4,1,46,3,Iti visuddhajanavilāsiniyā apadāna-aṭṭhakathāya 456172,107,925,2,4,1,32,2,Abbhantaranidānavaṇṇanā niṭṭhitā. 456173,107,926,2,4,1,20,2,1 . Buddhaapadānavaṇṇanā 456174,107,927,2,8,1,60,4,Idāni abbhantaranidānānantaraṃ apadānaṭṭhakathaṃ kathetukāmo– 456175,107,928,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Sapadānaṃ apadānaṃ, vicitranayadesanaṃ; " 456176,107,929,2,7,1,42,4,"Yaṃ khuddakanikāyasmiṃ, saṅgāyiṃsu mahesayo; " 456177,107,930,2,10,1,44,5,"Tassa dāni anuppatto, atthasaṃvaṇṇanākkamo’’ ti. " 456178,107,931,2,55,1,518,43,"Tattha yaṃ apadānaṃ tāva‘‘ sakalaṃ buddhavacanaṃ ekavimuttirasan’’ ti vuttattā ekarase saṅgahaṃ gacchati, dhammavinayavasena dvidhāsaṅgahe dhamme saṅgahaṃ gacchati, paṭhamamajjhimapacchimabuddhavacanesu majjhimabuddhavacane saṅgahaṃ gacchati, vinayābhidhammasuttantapiṭakesu suttantapiṭake saṅgahaṃ gacchati, dīghanikāyamajjhimasaṃyuttaaṅguttarakhuddakanikāyesu pañcasu khuddakanikāye saṅgahaṃ gacchati, suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallanti navasu sāsanaṅgesu gāthāya saṅgahitaṃ." 456179,107,932,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dvesahassāni bhikkhuto; " 456180,107,933,2,10,1,44,5,"Caturāsītisahassāni , yeme dhammā pavattino’’ ti." 456181,107,933,11,11,1,0,0,– 456182,107,934,2,6,1,83,4,Evaṃ vuttacaturāsītisahassadhammakkhandhesu katipayadhammakkhandhasaṅgahitaṃ hotīti. 456183,107,935,2,16,1,75,9,"Idāni taṃ apadānaṃ dassento‘‘ tiṃsapāramisampuṇṇā, dhammarājā asaṅkhiyā’’ ti āha. " 456184,107,935,17,23,1,122,6,Tattha dasapāramitāva pacchimamajjhimukkaṭṭhavasena dasapāramīdasaupapāramīdasaparamatthapāramīnaṃ vasena samattiṃsapāramī. 456185,107,935,24,33,1,96,9,Tāhi saṃsuṭṭhu puṇṇā sampuṇṇā samannāgatā samaṅgībhūtā ajjhāpannā saṃyuttāti tiṃsapāramisampuṇṇā. 456186,107,935,34,56,1,235,20,"Sakalalokattayavāsine sattanikāye mettākaruṇāmuditāupekkhāsaṅkhātāhi catūhi brahmavihārasamāpattīhi vā phalasamāpattivihārena vā ekacittabhāvena attano ca kāye rañjenti allīyāpentīti rājāno, dhammena rājāno dhammarājā, itthambhūtā buddhā. " 456187,107,935,57,93,1,338,35,Dasasataṃ sahassaṃ dasasahassaṃ satasahassaṃ dasasatasahassaṃ koṭi pakoṭi koṭippakoṭi nahutaṃ ninnahutaṃ akkhobhiṇi bindu abbudaṃ nirabbudaṃ ahahaṃ ababaṃ aṭaṭaṃ sogandhikaṃ uppalaṃ kumudaṃ puṇḍarikaṃ padumaṃ kathānaṃ mahākathānaṃ asaṅkhyeyyānaṃ vasena asaṅkhiyā saṅkhārahitā dhammarājāno atītā vigatā niruddhā abbhatthaṃ gatāti adhippāyo. 456188,107,936,2,24,1,163,14,6. Tesu atītabuddhesu katādhikārañca attanā bodhisattabhūtena cakkavattiraññā hutvā katasambhārañca ānandattherena puṭṭho bhagavā‘‘ sambodhiṃ buddhaseṭṭhānan’’ tiādimāha. 456189,107,936,25,32,1,43,6,"Bho ānanda, mama apadānaṃ suṇohīti adhippāyo. " 456190,107,936,33,52,1,197,17,"Ānanda, ahaṃ pubbe bodhisambhārapūraṇakāle cakkavattirājā hutvā seṭṭhānaṃ pasaṭṭhānaṃ paṭividdhacatusaccānaṃ buddhānaṃ sambodhiṃ catusaccamaggañāṇaṃ sabbaññutaññāṇaṃ vā sirasā abhivādayeti sambandho . " 456191,107,936,53,73,1,183,20,Sasaṅghe sāvakasaṅghasahite lokanāyake lokajeṭṭhe buddhe dasahi aṅgulīhi ubhohi hatthapuṭehi namassitvā vanditvā sirasā sīsena abhivādaye ādarena thomanaṃ katvā paṇāmaṃ karomīti attho. 456192,107,937,2,27,1,178,16,"7. Yāvatā {buddhakhettesū}ti dasasahassacakkavāḷesu buddhakhettesu, ākāsaṭṭhā ākāsagatā, bhūmaṭṭhā bhūmitalagatā, veḷuriyādayo satta ratanā asaṅkhiyā saṅkhārahitā, yāvatā yattakā, vijjanti. " 456193,107,937,28,47,1,132,17,"Tāni sabbāni manasā cittena samāhare, saṃ suṭṭhu cittena adhiṭṭhahitvā āharissāmīti attho, mama pāsādassa sāmantā rāsiṃ karomīti attho. " 456194,107,938,2,16,1,100,11,8. Tattha rūpiyabhūmiyan ti tasmiṃ anekabhūmimhi pāsāde rūpiyamayaṃ rajatamayaṃ bhūmiṃ nimmitanti attho. 456195,107,938,17,32,1,133,15,Ahaṃ ratanamayaṃ sattahi ratanehi nimmitaṃ anekasatabhūmikaṃ pāsādaṃ ubbiddhaṃ uggataṃ nabhamuggataṃ ākāse jotamānaṃ māpayin ti attho. 456196,107,939,2,14,1,50,5,9. Tameva pāsādaṃ vaṇṇento‘‘ vicittathambhan’’ tyādimāha. 456197,107,939,15,29,1,177,14,Vicittehi anekehi masāragallādivaṇṇehi thambhehi ussāpitaṃ sukataṃ suṭṭhu kataṃ lakkhaṇayuttaṃ ārohapariṇāhavasena suṭṭhu vibhattaṃ anekakoṭisatagghanatoraṇanimmitattā mahārahaṃ. 456198,107,939,30,33,1,20,3,Punapi kiṃ visiṭṭhaṃ? 456199,107,939,34,48,1,137,13,"Kanakamayasaṅghāṭaṃ suvaṇṇehi katatulāsaṅghāṭavalayehi yuttaṃ, tattha ussāpitakontehi ca chattehi ca maṇḍitaṃ sobhitaṃ pāsādanti sambandho. " 456200,107,940,2,17,1,67,8,10. Punapi pāsādasseva sobhaṃ vaṇṇento‘‘ paṭhamā veḷuriyā bhūmī’’ tyādimāha. 456201,107,940,18,35,1,155,16,Tassa anekasatabhūmipāsādassa subhā iṭṭhā kantā manāpā abbhasamā valāhakapaṭalasadisā vimalā nimmalā veḷuriyamaṇimayā nīlavaṇṇā paṭhamā bhūmi ahosīti attho. 456202,107,940,36,45,1,104,9,Jalajanaḷinapadumehi ākiṇṇā samaṅgībhūtā varāya uttamāya kañcanabhūmiyā suvaṇṇabhūmiyāva sobhatīti attho. 456203,107,941,2,34,1,201,24,"11. Tasseva pāsādassa kāci bhūmi pavāḷaṃsā pavāḷakoṭṭhāsā pavāḷavaṇṇā, kāci bhūmi lohitakā lohitavaṇṇā, kāci bhūmi subhā manoharā indagopakavaṇṇābhā rasmiyo niccharamānā, kāci bhūmi dasa disā {obhāsatī}ti attho. " 456204,107,942,2,21,1,127,15,12. Tasmiṃyeva pāsāde niyyūhā niggatapamukhasālā ca suvibhattā suṭṭhu vibhattā koṭṭhāsato visuṃ visuṃ katā sīhapañjarā sīhadvārā ca. 456205,107,942,22,36,1,120,13,Caturo {vedikā}ti catūhi vedikāvalayehi jālakavāṭehi ca manoramā manaallīyanakā gandhāveḷā gandhadāmā ca olambantīti attho. 456206,107,943,2,11,1,67,6,13. Tasmiṃyeva pāsāde sattaratanabhūsitā sattaratanehi sobhitā kūṭāgārā. 456207,107,943,12,14,1,9,2,Kiṃ bhūtā? 456208,107,943,15,41,1,222,21,"Nīlā nīlavaṇṇā, pītā pītavaṇṇā suvaṇṇavaṇṇā, lohitakā lohitakavaṇṇā rattavaṇṇā, odātā odātavaṇṇā setavaṇṇā, suddhakāḷakā amissakāḷavaṇṇā, kūṭāgāravarūpetā kūṭāgāravarehi kaṇṇikakūṭāgāravarehi upeto samannāgato so pāsādoti attho. " 456209,107,944,2,23,1,169,17,"14. Tasmiṃyeva pāsāde olokamayā uddhammukhā padumā supupphitā padumā sobhanti, sīhabyagghādīhi vāḷamigagaṇehi ca haṃsakoñcamayūrādipakkhisamūhehi ca sobhito so pāsādoti attho. " 456210,107,944,24,36,1,113,12,Atiucco hutvā nabhamuggatattā nakkhattatārakāhi ākiṇṇo candasūrehi candasūriyarūpehi ca maṇḍito so pāsādoti attho. 456211,107,945,2,18,1,129,12,"15. So eva cakkavattissa pāsādo hemajālena suvaṇṇajālena sañchannā, soṇṇakiṅkaṇikāyuto suvaṇṇakiṅkaṇikajālehi yuto samannāgatoti attho. " 456212,107,945,19,29,1,109,10,Manoramā manallīyanakā soṇṇamālā suvaṇṇapupphapantiyo vātavegena vātappahārena kūjanti saddaṃ karontīti attho. 456213,107,946,2,31,1,214,20,"16. Mañjeṭṭhakaṃ mañjiṭṭhavaṇṇaṃ, lohitakaṃ lohitavaṇṇaṃ, pītakaṃ pītavaṇṇaṃ, haripiñjaraṃ jambonadasuvaṇṇavaṇṇaṃ pañjaravaṇṇañca dhajaṃ nānāraṅgehi anekehi vaṇṇehi, sampītaṃ rañjitaṃ dhajaṃ, ussitaṃ tasmiṃ pāsāde ussāpitaṃ. " 456214,107,946,32,41,1,74,7,"{Dhajamālinī}ti liṅgavipallāsavasena vuttaṃ, dhajamālāyutto so pāsādoti attho. " 456215,107,947,2,17,1,58,8,17. Tasmiṃ pāsāde attharaṇādayo vaṇṇento‘‘ na naṃ bahū’’ tyādimāha. 456216,107,947,18,40,1,167,18,"Tattha naṃ pāsādaṃ bahūhi avijjamānaṃ nāma natthīti attho, nānāsayanavicittā anekehi attharaṇehi vicittā sobhitā mañcapīṭhādisayanā anekasatā anekasatasaṅkhyā, kiṃ bhūtā? " 456217,107,947,41,67,1,219,21,"Phalikā phalikamaṇimayā phalikāhi katā, rajatāmayā rajatehi katā, maṇimayā nīlamaṇīhi katā, lohitaṅgā rattajātimaṇīhi katā, masāragallamayā kabaravaṇṇamaṇīhi katā, saṇhakāsikasanthatā saṇhehi sukhumehi kāsikavatthehi atthatā. " 456218,107,948,2,8,1,17,2,18. {Pāvurā}ti pāvuraṇā. 456219,107,948,9,10,1,6,1,Kīdisā? 456220,107,948,11,48,1,240,29,"Kambalā lomasuttehi katā, dukūlā dukūlapaṭehi katā, cīnā cīnapaṭehi katā, pattuṇṇā pattuṇṇadese jātapaṭehi katā, paṇḍu paṇḍuvaṇṇā, vicittattharaṇaṃ anekehi attharaṇehi pāvuraṇehi ca vicittaṃ, sabbaṃ sayanaṃ, manasā cittena, ahaṃ paññapesin ti attho. " 456221,107,949,2,16,1,55,7,19. Tadeva pāsādaṃ vaṇṇento‘‘ tāsu tāsveva bhūmīsū’’ tiādimāha. 456222,107,949,17,25,1,88,8,Tattha ratanakūṭalaṅkatan ti ratanamayakūṭehi ratanakaṇṇikāhi alaṅkataṃ sobhitanti attho. 456223,107,949,26,35,1,68,7,"Maṇiverocanā {ukkā}ti verocanamaṇīhi rattamaṇīhi katā, ukkā daṇḍapadīpā. " 456224,107,949,36,47,1,95,10,Dhārayantā {sutiṭṭhare}ti ākāse suṭṭhu dhārayantā gaṇhantā anekasatajanā suṭṭhu tiṭṭhantīti attho. 456225,107,950,2,16,1,61,7,20. Puna tadeva pāsādaṃ vaṇṇento‘‘ sobhanti esikāthambhā’’ tiādimāha. 456226,107,950,17,52,1,252,29,"Tattha esikāthambhā nāma nagaradvāre sobhanatthāya nikhātā thambhā, subhā iṭṭhā, kañcanatoraṇā suvaṇṇamayā, jambonadā jambonadasuvaṇṇamayā ca, sāramayā khadirarukkhasāramayā ca rajatamayā ca toraṇā sobhanti, esikā ca toraṇā ca taṃ pāsādaṃ sobhayantīti attho. " 456227,107,951,2,40,1,246,31,"21. Tasmiṃ pāsāde suvibhattā anekā sandhī kavāṭehi ca aggaḷehi ca cittitā sobhitā sandhiparikkhepā sobhayantīti attho, {ubhato}ti tassa pāsādassa ubhosu passesu, puṇṇaghaṭā anekehi padumehi anekehi ca uppalehi, saṃyutā puṇṇā taṃ pāsādaṃ sobhayantīti attho. " 456228,107,952,2,4,1,0,0,22-23. 456229,107,952,5,21,1,112,12,Evaṃ pāsādassa sobhaṃ vaṇṇetvā ratanamayaṃ pāsādañca sakkārasammānañca pakāsento‘‘ atīte sabbabuddhe cā’’ tiādimāha. 456230,107,952,22,70,1,353,40,"Tattha {atīte}ti atikkante vigate kāle jāte bhūte, sasaṅghe sāvakasamūhasahite, sabbe lokanāyake buddhe sabhāvena pakativaṇṇena rūpena saṇṭhānena ca, sasāvake sāvakasahite, buddhe nimminitvā yena dvārena pāsādo pavisitabbo hoti , tena dvārena pavisitvā sasāvakā sabbe buddhā sabbasoṇṇamaye sakalasuvaṇṇamaye, pīṭhe nisinnā ariyamaṇḍalā ariyasamūhā ahesunti attho. " 456231,107,953,2,4,1,0,0,24-25. 456232,107,953,5,33,1,245,24,"Etarahi vattamāne kāle anuttarā uttaravirahitā ye ca buddhā atthi saṃvijjanti, te ca paccekabuddhe anekasate sayambhū sayameva bhūte aññācariyarahite, aparājite khandhakilesābhisaṅkhāramaccudevaputtamārehi aparājite, jayamāpanne santappesinti attho. " 456233,107,953,34,49,1,104,14,"Bhavanaṃ mayhaṃ pāsādaṃ atītakāle ca vattamānakāle ca, sabbe buddhā samāruhuṃ saṃ suṭṭhu āruhiṃsūti attho. " 456234,107,954,2,18,1,68,12,"26. Ye dibbā divi bhavā dibbā devaloke jātā, ye ca bahū kapparukkhā atthi. " 456235,107,954,19,45,1,173,24,"Ye ca mānusā manusse jātā ye ca bahū kapparukkhā atthi, tato sabbaṃ dussaṃ samāhantvā saṃ suṭṭhu āharitvā tecīvarāni kāretvā te paccekabuddhe ticīvarehi {acchādemī}ti sambandho. " 456236,107,955,2,49,1,355,38,"27. Evaṃ ticīvarehi acchādetvā pārupāpetvā tesaṃ nisinnānaṃ paccekabuddhānaṃ sampannaṃ madhuraṃ khajjaṃ khāditabbaṃ pūvādi kiñci, madhuraṃ bhojjaṃ bhuñjitabbaṃ āhārañca, madhuraṃ sāyanīyaṃ lehanīyañca, sampannaṃ madhuraṃ pivitabbaṃ aṭṭhapānañca, bhojanaṃ bhuñjitabbaṃ āhārañca, subhe sundare maṇimaye selamaye patte saṃ suṭṭhu pūretvā adāsiṃ paṭiggahāpesinti attho. " 456237,107,956,2,43,1,310,36,"28. Sabbe te ariyamaṇḍalā sabbe te ariyasamūhā, dibbacakkhu samā hutvā {maṭṭhā}ti dibbacakkhusamaṅgino hutvā maṭṭhā kilesehi rahitattā siliṭṭhā sobhamānā cīvarasaṃyutā ticīvarehi samaṅgībhūtā madhurasakkharāhi ca telena ca madhuphāṇitehi ca paramannena uttamena annena ca mayā tappitā appitā paripūritā ahesunti attho. " 456238,107,957,2,55,1,407,45,"29. Te evaṃ santappitā ariyamaṇḍalā ratanagabbhaṃ sattahi ratanehi nimmitagabbhaṃ gehaṃ, pavisitvā guhāsayā guhāyaṃ sayamānā, kesarīva kesarasīhā iva, mahārahamhi sayane anagghe mañce, sīhaseyyamakappayuṃ yathā sīho migarājā dakkhiṇapassena sayanto pāde pādaṃ accādhāya dakkhiṇahatthaṃ sīsūpadhānaṃ katvā vāmahatthaṃ ujukaṃ ṭhapetvā vāladhiṃ antarasatthiyaṃ katvā niccalo sayati, evaṃ seyyaṃ kappayuṃ kariṃsūti attho. " 456239,107,958,2,11,1,60,6,30. Te evaṃ sīhaseyyaṃ kappetvā sampajānā satisampajaññasampannā. 456240,107,958,12,21,1,87,9,Samuṭṭhāya saṃ suṭṭhu uṭṭhahitvā sayane pallaṅkamābhujuṃ ūrubaddhāsanaṃ kariṃsūti attho. 456241,107,959,2,41,1,289,31,"31. Gocaraṃ sabbabuddhānan ti sabbesaṃ atītānāgatānaṃ buddhānaṃ gocaraṃ ārammaṇabhūtaṃ jhānaratisamappitā jhānaratiyā saṃ suṭṭhu appitā samaṅgībhūtā ahesunti attho, aññe dhammāni {desentī}ti tesu paccekabuddhesu aññe ekacce dhamme desenti, aññe ekacce iddhiyā paṭhamādijjhānakīḷāya kīḷanti ramanti. " 456242,107,960,2,26,1,209,18,"32. Aññe ekacce abhiññā pañca abhiññāyo vasibhāvitā vasīkariṃsu, pañcasu abhiññāsu āvajjanasamāpajjanavuṭṭhānaadhiṭṭhānapaccavekkhaṇasaṅkhātāhi pañcavasitāhi vasībhāvaṃ itā gatā pattā abhiññāyo , appenti samāpajjanti. " 456243,107,960,27,45,1,144,17,"Aññe ekacce anekasahassiyo vikubbanāni ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hotīti evamādīni iddhivikubbanāni vikubbanti karontīti attho. " 456244,107,961,2,20,1,133,13,33. Buddhāpi {buddhe}ti evaṃ sannipatitesu paccekabuddhesu sabbaññutaññāṇassa visayaṃ ārammaṇabhūtaṃ pañhaṃ buddhā buddhe {pucchantī}ti attho. 456245,107,961,21,36,1,122,13,"Te buddhā atthagambhīratāya gambhīraṃ nipuṇaṃ sukhumaṃ, ṭhānaṃ kāraṇaṃ, paññāya vinibujjhare visesena niravasesato bujjhanti. " 456246,107,962,2,32,1,184,25,"34. Tadā mama pāsāde sannipatitā sāvakā pi buddhe pañhaṃ pucchanti, buddhā sāvake sisse pañhaṃ pucchanti, te buddhā ca sāvakā ca aññamaññaṃ pañhaṃ pucchitvā aññamaññaṃ byākaronti vissajjenti. " 456247,107,963,2,18,1,63,9,35. Puna te sabbe ekato dassento‘‘ buddhā paccekabuddhā cā’’ tiādimāha. 456248,107,963,19,43,1,162,21,"Tattha buddhā sammāsambuddhā, paccekabuddhā ca sāvakā ca sissā paricārakā nissitakā ete sabbe, sakāya sakāya ratiyā ramamānā sallīnā mama pāsāde {abhiramantī}ti attho. " 456249,107,964,2,26,1,166,17,36. Evaṃ tasmiṃ vejayantapāsāde paccekabuddhānaṃ ācārasampattiṃ dassetvā idāni attano ānubhāvaṃ dassento so tilokavijayo cakkavattirājā‘‘ chattā tiṭṭhantu ratanā’’ tiādimāha. 456250,107,964,27,36,1,88,8,"Tattha ratanā sattaratanamayā, chattā kañcanāveḷapantikā suvaṇṇajālehi olambitā tiṭṭhantu. " 456251,107,964,37,54,1,138,14,"Muttājālaparikkhittā muttājālehi parivāritā, sabbe chattā mama matthake muddhani, {dhārentū}ti cintitamatteyeva chattā pātubhūtā hontīti attho. " 456252,107,965,2,12,1,79,6,37. Soṇṇatārakacittitā suvaṇṇatārakāhi daddallamānā celavitānā bhavantu nibbattantu . 456253,107,965,13,28,1,118,11,"Vicittā anekavaṇṇā, malyavitatā pupphapatthaṭā, sabbe anekavitānā, matthake nisīdanaṭṭhānassa uparibhāge {dhārentū}ti attho. " 456254,107,966,2,4,1,0,0,38-40. 456255,107,966,5,17,1,135,9,"Malyadāmehi anekasugandhapupphadāmehi vitatā parikiṇṇā, gandhadāmehi candanakuṅkumatagarādisugandhadāmehi, sobhitā pokkharaṇīti sambandho . " 456256,107,966,18,34,1,190,13,"Dussadāmehi pattuṇṇacīnādianagghadussadāmehi, parikiṇṇā sattaratanadāmehi bhūsitā alaṅkatā pokkharaṇī, pupphābhikiṇṇā campakasaḷalasogandhikādisugandhapupphehi abhikiṇṇā suṭṭhu vicittā sobhitā. " 456257,107,966,35,39,1,29,4,Punarapi kiṃ bhūtā pokkharaṇī? 456258,107,966,40,43,1,38,3,Surabhigandhasugandhehi bhūsitā vāsitā. 456259,107,966,44,79,1,332,31,"Samantato gandhapañcaṅgulalaṅkatā pañcahi aṅgulehi limpitagandhehi alaṅkatā, hemacchadanachāditā suvaṇṇachadanehi suvaṇṇavitānehi chāditā, pāsādassa cātuddisā pokkharaṇiyo padumehi ca uppalehi ca suṭṭhu santhatā patthaṭā suvaṇṇarūpe suvaṇṇavaṇṇā, khāyantu, padmareṇurajuggatā padumareṇūhi dhūlīhi ca ākiṇṇā pokkharaṇiyo sobhantūti attho. " 456260,107,967,2,16,1,93,11,41. Mama vejayanta pāsādassa samantato pādapā campakādayo rukkhā sabbe pupphantu ete puppharukkhā. 456261,107,967,17,31,1,97,13,"Saya meva pupphā muñcitvā vigaḷitvā gantvā bhavanaṃ okiruṃ, okiṇṇā pāsādassa upari karontūti attho. " 456262,107,968,2,39,1,256,30,"42. Tattha tasmiṃ mama vejayantapāsāde sikhino mayūrā naccantū, dibbahaṃsā devatāhaṃsā, pakūjare saddaṃ karontu, karavīkā ca madhurasaddā kokilā gāyantu gītavākyaṃ karontu, apare anuttā ca dijasaṅghā pakkhino samūhā pāsādassa samantato madhuraravaṃ ravantūti attho. " 456263,107,969,2,30,1,202,23,"43. Pāsādassa samantako sabbā ātatavitatādayo bheriyo vajjantu haññantu, sabbā tā anekatantiyo vīṇā rasantu saddaṃ karontu, sabbā anekappakārā saṅgītiyo pāsādassa samantato vattantu pavattantu gāyantūti attho. " 456264,107,970,2,4,1,0,0,44-5. 456265,107,970,5,49,1,409,39,"Yāvatā yattake ṭhāne buddhakhettamhi dasasahassicakkavāḷe tato pare cakkavāḷe, jotisampannā pabhāsampannā acchinnā mahantā samantato ratanāmayā sattahi ratanehi katā khacitā soṇṇapallaṅkā suvaṇṇapallaṅkā tiṭṭhantu, pāsādassa samantato dīparukkhā padīpadhāraṇā telarukkhā jalantu , padīpehi pajjalantu, dasasahassiparamparā dasasahassīnaṃ paramparā dasasahassiyo ekapajjotā ekapadīpā viya bhavantu ujjotantūti attho. " 456266,107,971,2,35,1,233,25,"46. Naccagītesu chekā gaṇikā naccitthiyo ca lāsikā mukhena saddakārikā ca pāsādassa samantato naccantu, accharāgaṇā devitthisamūhā naccantu, nānāraṅgā anekavaṇṇā nānāraṅgamaṇḍalā pāsādassa samantato naccantu, padissantu pākaṭā hontūti attho. " 456267,107,972,2,29,1,263,23,47. Tadā ahaṃ tilokavijayo nāma cakkavattirājā hutvā sakalacakkavāḷe dumagge rukkhagge pabbatagge himavantacakkavāḷapabbatādīnaṃ agge sinerūpabbatamuddhani ca sabbaṭṭhānesu vicittaṃ anekavaṇṇavicittaṃ pañcavaṇṇikaṃ nīlapītādipañcavaṇṇaṃ sabbaṃ dhajaṃ {ussāpemī}ti attho. 456268,107,973,2,35,1,216,29,"48. Narā lokantarā narā ca nāgalokato nāgā ca devalokato gandhabbā ca devā ca sabbe upentu upagacchantu, te narādayo namassantā mama namakkāraṃ karontā pañjalikā katahatthapuṭā mama vejayantaṃ pāsādaṃ parivārayun ti attho. " 456269,107,974,2,28,1,162,19,49. Evaṃ so tilokavijayo cakkavattirājā pāsādassa ca attano ca ānubhāvaṃ vaṇṇetvā idāni attanā sampattikatapuññaphalaṃ samādapento‘‘ yaṃ kiñci kusalaṃ kamman’’ tiādimāha. 456270,107,974,29,59,1,199,28,"Yaṃ kiñci kusalakamma saṅkhātaṃ kiriyaṃ kattabbaṃ atthi, taṃ sabbaṃ mama mayā kāyena vā vācāya vā manasā vā tīhi dvārehi kataṃ tidase sukataṃ suṭṭhu kataṃ, tāvatiṃsabhavane uppajjanārahaṃ katanti attho. " 456271,107,975,2,15,1,44,6,50. Puna samādapento‘‘ ye sattā saññino’’ tiādimāha. 456272,107,975,16,51,1,209,32,"Tattha ye sattā manussā vā devā vā brahmāno vā saññino saññāsahitā atthi, ye ca sattā asaññino saññārahitā asaññā sattā santi, te sabbe sattā mayhaṃ mayā kataṃ puññaphalaṃ, bhāgī bhavantu puññavantā hontūti attho. " 456273,107,976,2,15,1,52,6,51. Punapi samādapento bodhisatto‘‘ yesaṃ katan’’ tiādimāha. 456274,107,976,16,46,1,199,27,"Mayā kataṃ puññaṃ yehi naranāgagandhabbadevehi suviditaṃ ñātaṃ, tesaṃ mayā dinnaṃ puññaphalaṃ, tasmiṃ mayā kate puññe dinnabhāvaṃ ye narādayo na jānanti, devā gantvā tesaṃ taṃ nivedayuṃ ārocayunti attho. " 456275,107,977,2,29,1,150,20,"52. Sabbalokamhi ye sattā āhāranissitā jīvanti, te sabbe sattā manuññaṃ bhojanaṃ sabbaṃ mama cetasā mama cittena labhantu, mama puññiddhiyā labhantūti attho. " 456276,107,978,2,18,1,91,13,53. Manasā pasannena cittena yaṃ dānaṃ mayā dinnaṃ tasmiṃ dāne cittena pasādaṃ āvahiṃ uppādesiṃ. 456277,107,978,19,29,1,76,9,Sabbasambuddhā ca paccekā paṭiekkā jinasāvakā ca mayā cakkavattiraññā pūjitā. 456278,107,979,2,36,1,233,26,"54. Sukatena tena kammena saddahitvā katena kusalakammena, cetanāpaṇidhīhi ca cittena katapatthanāhi ca, mānusaṃ dehaṃ manussasarīraṃ, jahitvā chaḍḍetvā, ahaṃ tāvatiṃsaṃ devalokaṃ agacchiṃ agamāsiṃ, suttappabuddho viya tattha uppajjinti attho. " 456279,107,980,2,40,1,267,32,"55. Tato tilokavijayo cakkavattirājā kālaṅkato, tato paṭṭhāya āgate duve bhave dve jātiyo pajānāmi devatte devattabhāve mānuse manussattabhāve ca, tato jātidvayato aññaṃ gatiṃ aññaṃ upapattiṃ na jānāmi na passāmi, manasā cittena patthanāphalaṃ patthitapatthanāphalanti attho. " 456280,107,981,2,20,1,101,13,"56. Devānaṃ adhiko {homī}ti yadi devesu jāto, āyuvaṇṇabalatejehi devānaṃ adhiko jeṭṭho seṭṭho ahosinti attho. " 456281,107,981,21,53,1,270,29,"Yadi manussesu jāto, manujādhipo manussānaṃ adhipati issaro bhavāmi, tathā rājabhūto abhirūpena rūpasampattiyā ca lakkhaṇena ārohapariṇāhādilakkhaṇena ca sampanno sampuṇṇo uppannuppanna bhave paññāya paramatthajānanapaññāya asamo samarahito, mayā sadiso koci natthīti attho. " 456282,107,982,2,34,1,270,28,"57. Mayā katapuññasambhārena puññaphalena uppannuppannabhave seṭṭhaṃ pasaṭṭhaṃ madhuraṃ vividhaṃ anekappakāraṃ bhojana ñca anappakaṃ bahusatta ratanañca vividhāni, anekappakārāni pattuṇṇakoseyyādi vatthāni ca nabhā ākāsato maṃ mama santikaṃ khippaṃ sīghaṃ upenti upagacchanti. " 456283,107,983,2,4,1,0,0,58-66. 456284,107,983,5,38,1,200,30,"Pathabyā pathaviyā pabbate ca ākāse ca udake ca vane ca yaṃ yaṃ yattha yattha hatthaṃ pasāremi nikkhipāmi, tato tato dibbā bhakkhā dibbā āhārā maṃ mama santikaṃ upenti upagacchanti, pātubhavantīti attho. " 456285,107,983,39,43,1,30,4,Tathā yathākkamaṃ sabbe ratanā. 456286,107,983,44,48,1,24,3,Sabbe candanādayo gandhā . 456287,107,983,49,52,1,17,3,Sabbe yānā vāhanā. 456288,107,983,53,57,1,40,4,Sabbe campakanāgapunnāgādayo mālā pupphā. 456289,107,983,58,61,1,23,3,Sabbe alaṅkārā ābharaṇā. 456290,107,983,62,64,1,16,2,Sabbā dibbakaññā. 456291,107,983,65,67,1,19,2,Sabbe madhusakkharā. 456292,107,983,68,77,1,70,9,Sabbe pūpādayo khajjā khāditabbā maṃ mama santikaṃ upenti upagacchanti. 456293,107,984,2,4,1,0,0,67-68. 456294,107,984,5,9,1,63,3,{Sambodhivarapattiyā}ti uttamacatumaggañāṇapattiyā pāpuṇanatthāya. 456295,107,984,10,45,1,281,31,"Mayā yaṃ uttamadānaṃ kataṃ pūritaṃ, tena uttamadānena selasaṅkhātaṃ pabbataṃ sakalaṃ ekaninnādaṃ karonto bahalaṃ giraṃ puthulaṃ ghosaṃ gajjento, sadevakaṃ lokaṃ sakalaṃ manussadevalokaṃ hāsayanto somanassappattaṃ karonto loke sakalalokattaye vivaṭṭacchado buddho ahaṃ {bhavāmī}ti attho. " 456296,107,985,2,35,1,243,26,"69. Disā dasavidhā {loke}ti cakkavāḷaloke dasavidhā dasakoṭṭhāsā disā honti, tattha koṭṭhāse yāyato yāyantassa gacchantassa antakaṃ {natthī}ti attho, cakkavattikāle tasmiṃ mayā gatagataṭṭhāne disābhāge vā buddhakhettā buddhavisayā asaṅkhiyā saṅkhārahitā. " 456297,107,986,2,35,1,268,27,"70. Pabhā {pakittitā}ti tadā cakkavattirājakāle mayhaṃ pabhā cakkaratanamaṇiratanādīnaṃ pabhā ālokā yamakā yugaḷayugaḷā hutvā raṃsivāhanā raṃsiṃ muñcamānā pakittitā pākaṭā, etthantare dasasahassicakkavāḷantare raṃsijālaṃ raṃsisamūhaṃ, āloko vipulo bahutaro bhave ahosīti attho. " 456298,107,987,2,15,1,86,9,71. Ettake {lokadhātumhī}ti dasasahassicakkavāḷesu sabbe janā maṃ passantu dakkhantūti attho. 456299,107,987,16,26,1,79,10,Sabbe devā yāva brahmanivesanā yāva brahmalokā maṃ anuvattantu anukūlā bhavantu. 456300,107,988,2,30,1,214,21,"72. {Visiṭṭhamadhunādenā}ti visaṭṭhena madhurena nādena, amatabherimāhanin ti amatabheriṃ devadundubhiṃ pahariṃ, etthantare etasmiṃ dasasahassicakkavāḷabbhantare sabbe janā mana madhuraṃ giraṃ saddaṃ suṇantu manasi karontu. " 456301,107,989,2,19,1,203,14,73. Dhammameghena vassante dhammadesanāmayena nādena tabbohāraparamatthagambhīramadhurasukhumatthavasse vassante vassamāne sammāsambuddhānubhāvena sabbe bhikkhubhikkhunīādayo anāsavā nikkilesā hontu bhavantu. 456302,107,989,20,41,1,152,18,"Yettha pacchimakā {sattā}ti ettha etesu rāsibhūtesu catūsu parisasattesu ye sattā pacchimakā guṇavasena heṭṭhimakā, te sabbe sotāpannā {bhavantū}ti adhippāyo. " 456303,107,990,2,35,1,225,22,"74. Tadā tilokavijayacakkavattirājakāle dātabbakaṃ dātabbayuttakaṃ, dānaṃ katvā, asesato nissesena, sīlaṃ sīlapāramiṃ, pūretvā nekkhamme nekkhammapāramitāya, pāramiṃ koṭiṃ patvā, uttamaṃ sambodhiṃ catumaggañāṇaṃ, patto bhavāmi bhaveyyaṃ. " 456304,107,991,2,16,1,63,7,"75. Paṇḍite paññavante medhāvino paripucchitvā‘‘ kiṃ, bhante, kattabbaṃ? " 456305,107,991,17,20,1,16,3,Kiṃ na kattabbaṃ? 456306,107,991,21,23,1,11,2,Kiṃ kusalaṃ? 456307,107,991,24,26,1,12,2,Kiṃ akusalaṃ? 456308,107,991,27,42,1,87,11,"Kiṃ katvā saggamokkhadvayassa bhāgī hotī’’ ti pucchitvā, evaṃ paññāpāramiṃ pūretvāti attho. " 456309,107,991,43,56,1,112,12,"Katvā vīriyamuttaman ti uttamaṃ seṭṭhaṃ ṭhānanisajjādīsu avicchinnaṃ vīriyaṃ katvā, vīriyapāramiṃ pūretvāti attho. " 456310,107,991,57,72,1,157,15,Sakalaviruddhajanehi kataanādarādhivāsanā khantiyā pāramiṃ koṭiṃ gantvā khantipāramiṃ pūretvā uttamaṃ sambodhiṃ uttamaṃ sambuddhattaṃ patto bhavāmi bhaveyyaṃ. 456311,107,992,2,54,1,310,36,76. Katvā daḷhamadhiṭṭhānan ti‘‘ mama sarīrajīvitesu vinassantesupi puññakammato na viramissāmī’’ ti acalavasena daḷhaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ katvā‘‘ sīse chijjamānepi musāvādaṃ na kathessāmī’’ ti saccapāramitāya koṭiṃ pūriya pūretvā‘‘ sabbe sattā sukhī averā’’ tiādinā mettāpāramitāya koṭiṃ patvā uttamaṃ sambodhiṃ {patto}ti attho. 456312,107,993,2,36,1,226,28,"77. Sajīvakājīvakavatthūnaṃ lābhe ca tesaṃ alābhe ca kāyikacetasika sukhe ceva tathā dukkhe ca sādarajanehi kate, sammāne ceva omāne, ca sabbattha samako samānamānaso upekkhāpāramiṃ pūretvā uttamaṃ sambodhiṃ patto pāpuṇeyyanti attho. " 456313,107,994,2,36,1,193,21,"78. Kosajjaṃ kusītabhāvaṃ, bhayato bhayavasena‘‘ apāyadukkhabhāgī’’ ti disvā ñatvā akosajjaṃ akusītabhāvaṃ alīnavuttiṃ, vīriyaṃ khemato khemavasena‘‘ nibbānagāmī’’ ti disvā ñatvā āraddhavīriyā hotha bhavatha. " 456314,107,994,37,42,1,42,5,Esā buddhānusāsanī esā buddhānaṃ anusiṭṭhi. 456315,107,995,2,44,1,225,28,"79. Vivādaṃ bhayato {disvā}ti vivādaṃ kalahaṃ bhayato disvā‘‘ apāyabhāgī’’ ti disvā ñatvā avivādaṃ vivādato viramaṇaṃ‘‘ nibbānappattī’’ ti, khemato disvā ñatvā samaggā ekaggacittā sakhilā siliṭṭhā mettāya dhuragatāya sobhamānā {hothā}ti attho. " 456316,107,995,45,52,1,56,7,Esā kathā mantanā udīraṇā buddhānaṃ anusāsanī ovādadānaṃ. 456317,107,996,2,66,1,534,48,"80. Pamādaṃ ṭhānanisajjādīsu sativippavāsena viharaṇaṃ bhayato‘‘ nibbattanibbattaṭṭhānesu dukkhitadurūpaappannapānatādisaṃvattanakaṃ apāyādigamanañcā’’ ti disvā ñatvā, appamādaṃ sabbakiriyāsu satiyā viharaṇaṃ, khemato vaḍḍhito‘‘ nibbānasampāpuṇanan’’ ti disvā paccakkhato ñatvā aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhīti aṭṭhaavayavaṃ sammāsambodhiyā maggaṃ adhigamūpāyaṃ bhāvetha vaḍḍhetha manasi karotha, esā kathā bhāsanā udīraṇā buddhānusāsanī buddhānaṃ anusiṭṭhīti attho. " 456318,107,997,2,22,1,160,15,"81. Samāgatā bahū {buddhā}ti anekasatasahassasaṅkhyā paccekabuddhā samāgatā rāsibhūtā, sabbaso sabbappakārena arahantā ca khīṇāsavā anekasatasahassā samāgatā rāsibhūtā. " 456319,107,997,23,35,1,107,12,Tasmā te buddhe ca arahante ca vandamāne vandanārahe namassatha aṅgapaccaṅganamakkārena namassatha vandatha. 456320,107,998,2,52,1,401,37,"82. Evaṃ iminā mayā vuttappakārena acintiyā cintetuṃ asakkuṇeyyā, buddhā, {buddhadhammā}ti buddhehi desitā cattāro satipaṭṭhānā… pe… aṭṭhaṅgiko maggo, pañcakkhandhā, hetupaccayo ārammaṇapaccayotiādayo dhammā, buddhānaṃ vā sabhāvā acintiyā cintetuṃ asakkuṇeyyā, acintiye cintāvisayātikkante pasannānaṃ devamanussānaṃ vipāko devamanussasampattinibbānasampattisaṅkhāto cintetuṃ asakkuṇeyyo saṅkhyātikkanto hoti bhavati. " 456321,107,999,2,49,1,363,38,"Iti ettāvatā ca yathā addhānagāmino‘‘ maggaṃ no ācikkhā’’ ti puṭṭhena‘‘ vāmaṃ muñcitvā dakkhiṇaṃ gaṇhathā’’ ti vutte tena maggena gāmanigamarājadhānīsu kattabbakiccaṃ niṭṭhāpetvā puna muñcitena aparena vāmamaggena gatāpi gāmanigamādīsu kattabbakiccaṃ niṭṭhāpenti, evameva buddhāpadānaṃ kusalāpadānavasena niṭṭhāpetvā tadeva akusalāpadānavasena vitthāretuṃ idaṃ pañhakammaṃ–" 456322,107,1000,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Dukkarañca abbhakkhānaṃ, abbhakkhānaṃ punāparaṃ; " 456323,107,1001,2,8,1,43,5,"Abbhakkhānaṃ silāvedho, sakalikāpi ca vedanā." 456324,107,1002,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Nāḷāgiri sattacchedo, sīsadukkhaṃ yavakhādanaṃ; " 456325,107,1003,2,9,1,41,4,"Piṭṭhidukkhamatīsāro , ime akusalakāraṇā’’ ti. " 456326,107,1004,2,9,1,56,6,Attha paṭhamapañhe– dukkaran ti chabbassāni dukkarakārikā. 456327,107,1004,10,47,1,247,26,"Atīte kassapasammāsambuddhakāle bodhisatto jotipālo nāma brāhmaṇamāṇavo hutvā nibbatto brāhmaṇajātivasena sāsane appasanno tassa bhagavato pilotikakammanissandena‘‘ kassapo bhagavā’’ ti sutvā‘‘ kuto muṇḍakassa samaṇassa bodhi, bodhi paramadullabhā’’ ti āha. " 456328,107,1004,48,68,1,219,20,So tena kammanissandena anekajātisatesu narakādidukkhamanubhavitvā tasseva bhagavato anantaraṃ teneva laddhabyākaraṇena kammena jātisaṃsāraṃ khepetvā pariyosāne vessantarattabhāvaṃ patvā tato cuto tusitabhavane nibbatto. 456329,107,1004,69,119,1,546,41,Devatāyācanena tato cavitvā sakyakule nibbatto ñāṇassa paripākattā sakalajambudīparajjaṃ pahāya anomānadītīre sunisitenāsinā samakuṭakesakalāpaṃ chinditvā brahmunā ānīte iddhimaye kappassa saṇṭhānakāle padumagabbhe nibbatte aṭṭha parikkhāre paṭiggahetvā pabbajitvā bodhiñāṇadassanassa tāva aparipakkattā buddhabhāvāya maggāmaggaṃ ajānitvā chabbassāni uruvelajanapade ekāhāraekālopaekapuggalaekamaggaekāsanabhojanavasena aṭṭhicammanahārusesaṃ nimmaṃsarudhirapetarūpasadisasarīro padhānasutte( su. ni.427 ādayo) vuttanayeneva padhānaṃ mahāvīriyaṃ dukkarakārikaṃ akāsi. 456330,107,1004,120,145,1,217,21,So imaṃ dukkarakārikaṃ‘‘ sambodhiyā maggaṃ na hotī’’ ti cintetvā gāmanigamarājadhānīsu paṇītāhāraṃ paribhuñjitvā pīṇindriyo paripuṇṇadvattiṃsamahāpurisalakkhaṇo kamena bodhimaṇḍamupagantvā pañca māre jinitvā buddho jātoti. 456331,107,1005,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Avacāhaṃ jotipālo, sugataṃ kassapaṃ tadā; " 456332,107,1006,2,9,1,43,6,"Kuto nu bodhi muṇḍassa, bodhi paramadullabhā." 456333,107,1007,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, acariṃ dukkaraṃ bahuṃ; " 456334,107,1008,2,6,1,40,3,"Chabbassānuruvelāyaṃ , tato bodhimapāpuṇiṃ." 456335,107,1009,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Nāhaṃ etena maggena, pāpuṇiṃ bodhimuttamaṃ; " 456336,107,1010,2,7,1,41,4,"Kummaggena gavesissaṃ, pubbakammena vārito." 456337,107,1011,2,7,1,39,3,"‘ ‘ Puññapāpaparikkhīṇo, sabbasantāpavajjito; " 456338,107,1012,2,20,1,37,4,"Asoko anupāyāso, nibbāyissamanāsavo’’ ti.( apa. thera1.39.92-95); " 456339,107,1013,2,9,1,54,6,Dutiyapañhe – abbhakkhānan ti abhi akkhānaṃ paribhāsanaṃ. 456340,107,1013,10,23,1,91,12,Atīte kira bodhisatto suddakule jāto apākaṭo appasiddho munāḷi nāma dhutto hutvā paṭivasati. 456341,107,1013,24,36,1,99,11,Tadā mahiddhiko mahānubhāvo surabhi nāma paccekabuddho kenaci karaṇīyena tassa samīpaṭṭhānaṃ pāpuṇi. 456342,107,1013,37,50,1,66,9,So taṃ disvāva‘‘ dussīlo pāpadhammo ayaṃ samaṇo’’ tiādinā abbhācikkhi. 456343,107,1013,51,82,1,306,30,"So tena akusalanissandena narakādīsu anekavassasahassāni dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve yadā titthiyā paṭhamataraṃ bhagavato tusitabhavane vasanasamaye ca pākaṭā hutvā sakalajanaṃ vañcetvā dvāsaṭṭhidiṭṭhiyo dīpetvā vicaranti, tadā tusitapurā cavitvā sakyarājakule nibbattitvā kamena buddho jāto. " 456344,107,1013,83,92,1,97,9,Titthiyā sūriyuggamane khajjopanakā viya vihatalābhasakkārā bhagavati āghātaṃ bandhitvā vicaranti. 456345,107,1013,93,134,1,283,34,"Tasmiṃ samaye rājagahaseṭṭhi gaṅgāya jālaṃ bandhitvā kīḷanto rattacandanaghaṭikaṃ disvā amhākaṃ gehe candanāni bahūni, imaṃ bhamaṃ āropetvā tena bhamakārehi pattaṃ likhāpetvā veḷuparamparāya laggetvā‘‘ ye imaṃ pattaṃ iddhiyā āgantvā gaṇhanti, tesaṃ bhattiko bhavissāmī’’ ti bheriṃ carāpesi. " 456346,107,1014,2,18,1,94,12,Tadā titthiyā‘‘ naṭṭhamhā dāni naṭṭhamhā dānī’’ ti mantetvā nigaṇṭho nāṭaputto sakaparisaṃ evamāha– 456347,107,1014,19,51,1,168,24,"‘‘ ahaṃ veḷusamīpaṃ gantvā ākāse ullaṅganākāraṃ karomi,‘ tumhe chavadārumayaṃ pattaṃ paṭicca mā iddhiṃ karothā’ ti maṃ khandhe gahetvā vārethā’’ ti, te tathā gantvā tathā akaṃsu. " 456348,107,1015,2,16,1,138,14,Tadā piṇḍolabhāradvājo ca moggallāno ca tigāvute selapabbatamatthake ṭhatvā piṇḍapātagaṇhanatthāya cīvaraṃ pārupantā taṃ kolāhalaṃ suṇiṃsu. 456349,107,1015,17,32,1,80,11,Tesu moggallāno piṇḍolabhāradvājaṃ‘‘ tvaṃ ākāsena gantvā taṃ pattaṃ gaṇhāhī’’ ti āha. 456350,107,1015,33,50,1,86,11,"So‘‘ bhante, tumheyeva bhagavatā iddhimantānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapitā, tumheva gaṇhathā’’ ti āha. " 456351,107,1015,51,98,1,306,36,"Tathāpi‘‘ mayā āṇatto tvameva gaṇhāhī’’ ti āṇatto attanā ṭhitaṃ tigāvutaṃ selapabbataṃ pādatale laggetvā ukkhaliyā pidhānaṃ viya sakalarājagahanagaraṃ chādesi, tadā nagaravāsino phaḷikapabbate āvutaṃ rattasuttamiva taṃ theraṃ passitvā‘‘ bhante bhāradvāja, amhe rakkhathā’’ ti ugghosayiṃsu, bhītā suppādīni sīse akaṃsu. " 456352,107,1015,99,114,1,120,14,"Tadā thero taṃ pabbataṃ ṭhitaṭṭhāne vissajjetvā iddhiyā gantvā taṃ pattaṃ aggahesi, tadā nagaravāsino mahākolāhalamakaṃsu. " 456353,107,1016,2,18,1,77,12,Bhagavā veḷuvanārāme nisinno taṃ saddaṃ sutvā‘‘ kiṃ eso saddo’’ ti ānandaṃ pucchi. 456354,107,1016,19,35,1,89,9,"‘‘ Bhāradvājena, bhante, pattassa gahitattā santuṭṭhā nagaravāsino ukkuṭṭhisaddamakaṃsū’’ ti āha. " 456355,107,1016,36,79,1,220,26,"Tadā bhagavā āyatiṃ parūpavādamocanatthaṃ taṃ pattaṃ āharāpetvā bhedāpetvā añjanupapisanaṃ katvā bhikkhūnaṃ dāpesi, dāpetvā ca pana‘‘ na, bhikkhave, iddhivikubbanā kātabbā, yo kareyya, āpatti dukkaṭassā’’ ti( cūḷava.252 thokaṃ visadisaṃ) sikkhāpadaṃ paññāpesi. " 456356,107,1017,2,28,1,177,20,"Tato titthiyā‘‘ samaṇena kira gotamena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, te jīvitahetupi taṃ nātikkamanti, mayaṃ iddhipāṭihāriyaṃ karissāmā’’ ti tattha tattha rāsibhūtā kolāhalamakaṃsu. " 456357,107,1017,29,42,1,101,12,Atha rājā bimbisāro taṃ sutvā bhagavato santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisinno bhagavantamevamāha – 456358,107,1017,43,58,1,59,7,"‘‘ titthiyā, bhante,‘ iddhipāṭihāriyaṃ karissāmā’ ti ugghosentī’’ ti." 456359,107,1017,59,69,1,28,4,"‘‘ Ahampi, mahārāja, karissāmī’’ ti." 456360,107,1017,70,83,1,56,7,"‘‘ Nanu, bhante, bhagavatā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattan’’ ti." 456361,107,1017,84,109,1,125,16,"‘‘ Tameva, mahārāja, pucchissāmi, tavuyyāne ambaphalādīni khādantānaṃ‘ ettako daṇḍo’ ti daṇḍaṃ ṭhapento tavāpi ekato katvā ṭhapesī’’ ti." 456362,107,1017,110,121,1,25,5,"‘‘ Na mayhaṃ, bhante, daṇḍo’’ ti." 456363,107,1017,122,136,1,54,8,"‘‘ Evaṃ, mahārāja, na mayhaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ atthī’’ ti." 456364,107,1017,137,148,1,39,5,"‘‘ Kattha, bhante, pāṭihāriyaṃ bhavissatī’’ ti?" 456365,107,1017,149,159,1,48,5,"‘‘ Sāvatthiyā samīpe kaṇḍambarukkhamūle, mahārājā’’ ti." 456366,107,1017,160,171,1,30,5,"‘‘ Sādhu, bhante, taṃ passissāmā’’ ti. " 456367,107,1017,172,201,1,253,23,"Tato titthiyā‘‘ kaṇḍambarukkhamūle kira pāṭihāriyaṃ bhavissatī’’ ti sutvā nagarassa sāmantā ambarukkhe chedāpesuṃ, nāgarā mahāaṅgaṇaṭṭhāne mañcātimañcaṃ aṭṭādayo bandhiṃsu, sakalajambudīpavāsino rāsibhūtā puratthimadisāyameva dvādasayojanāni pharitvā aṭṭhaṃsu. " 456368,107,1017,202,205,1,44,3,Sesadisāsupi tadanurūpenākārena sannipatiṃsu. 456369,107,1018,2,13,1,101,11,Bhagavāpi kāle sampatte āsāḷhipuṇṇamāsiyaṃ pātova kattabbakiccaṃ niṭṭhāpetvā taṃ ṭhānaṃ gantvā nisīdi. 456370,107,1018,14,44,1,215,24,"Tasmiṃ khaṇe kaṇḍo nāma uyyānapālo kipillikapuṭe supakkaṃ ambaphalaṃ disvā‘‘ sacāhaṃ imaṃ rañño dadeyyaṃ, kahāpaṇādisāraṃ labheyyaṃ, bhagavato upanāmite pana idhalokaparalokesu sampatti bhavissatī’’ ti bhagavato upanāmesi. " 456371,107,1018,45,50,1,46,5,Bhagavā taṃ paṭiggahetvā ānandattheraṃ āṇāpesi– 456372,107,1018,51,61,1,34,6,‘‘ imaṃ phalaṃ madditvā pānaṃ dehī’’ ti. 456373,107,1018,62,65,1,17,3,Thero tathā akāsi. 456374,107,1018,66,80,1,74,10,Bhagavā ambarasaṃ pivitvā ambaṭṭhiṃ uyyānapālassa datvā‘‘ imaṃ ropehī’’ ti āha. 456375,107,1018,81,91,1,68,9,"So vālukaṃ viyūhitvā taṃ ropesi, ānandatthero kuṇḍikāya udakaṃ āsiñci. " 456376,107,1018,92,101,1,108,8,Tasmiṃ khaṇe ambaṅkuro uṭṭhahitvā mahājanassa passantasseva sākhāviṭapapupphaphalapallavabharito paññāyittha. 456377,107,1018,102,109,1,76,7,Patitaṃ ambaphalaṃ khādantā sakalajambudīpavāsino khayaṃ pāpetuṃ nāsakkhiṃsu. 456378,107,1019,2,51,1,545,45,"Atha bhagavā puratthimacakkavāḷato yāva pacchimacakkavāḷaṃ, tāva imasmiṃ cakkavāḷe mahāmerumuddhani ratanacaṅkamaṃ māpetvā anekaparisāhi sīhanādaṃ nadāpento dhammapadaṭṭhakathāyaṃ vuttanayena mahāiddhipāṭihāriyaṃ katvā titthiye madditvā te vippakāraṃ pāpetvā pāṭihīrāvasāne purimabuddhāciṇṇavasena tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā tattha vassaṃvuṭṭho nirantaraṃ temāsaṃ abhidhammaṃ desetvā mātuppamukhānaṃ anekadevatānaṃ sotāpattimaggādhigamanaṃ katvā, vuṭṭhavasso devorohanaṃ katvā anekadevabrahmagaṇaparivuto saṅkassapuradvāraṃ oruyha lokānuggahaṃ akāsi. " 456379,107,1019,52,59,1,79,7,Tadā bhagavato lābhasakkāro jambudīpamajjhottharamāno pañcamahāgaṅgā viya ahosi. 456380,107,1020,2,10,1,83,8,Atha titthiyā parihīnalābhasakkārā dukkhī dummanā pattakkhandhā adhomukhā nisīdiṃsu. 456381,107,1020,11,35,1,130,18,"Tadā tesaṃ upāsikā ciñcamāṇavikā nāma ativiya rūpaggappattā te tathā nisinne disvā‘‘ kiṃ, bhante, evaṃdukkhī dummanā nisinnā’’ ti pucchi." 456382,107,1020,36,48,1,37,6,"‘‘ Kiṃ pana tvaṃ, bhagini, appossukkāsī’’ ti?" 456383,107,1020,49,57,1,13,3,"‘‘ Kiṃ, bhante’’ ti?" 456384,107,1020,58,77,1,111,13,"‘‘ Bhagini, samaṇassa gotamassa uppādakālato paṭṭhāya mayaṃ hatalābhasakkārā, nagaravāsino amhe na kiñci maññantī’’ ti." 456385,107,1020,78,87,1,26,5,‘‘ Mayā ettha kiṃ kātabban’’ ti? 456386,107,1020,88,99,1,53,7,‘‘ Tayā samaṇassa gotamassa avaṇṇaṃ uppādetuṃ vaṭṭatī’’ ti. 456387,107,1020,100,149,1,284,36,"Sā‘‘ na mayhaṃ bhāro’’ ti vatvā tattha ussāhaṃ karontī vikāle jetavanavihāraṃ gantvā titthiyānaṃ upassaye vasitvā pāto nagaravāsīnaṃ gandhādīni gahetvā bhagavantaṃ vandanatthāya gamanasamaye jetavanā viya nikkhantā,‘‘ kattha sayitā’’ ti puṭṭhā‘‘ kiṃ tumhākaṃ mama sayitaṭṭhānenā’’ ti vatvā pakkāmi. " 456388,107,1020,150,166,1,96,12,Sā kamena gacchante kāle pucchitā‘‘ samaṇenāhaṃ gotamena ekagandhakuṭiyaṃ sayitvā nikkhantā’’ ti āha. 456389,107,1020,167,175,1,65,7,"Taṃ bālaputhujjanā saddahiṃsu, paṇḍitā sotāpannādayo na saddahiṃsu. " 456390,107,1020,176,191,1,146,15,Ekadivasaṃ sā dārumaṇḍalaṃ udare bandhitvā upari rattapaṭaṃ paridahitvā gantvā sarājikāya parisāya dhammadesanatthāya nisinnaṃ bhagavantaṃ evamāha– 456391,107,1020,192,211,1,108,13,"‘‘ bho samaṇa, tvaṃ dhammaṃ desesi, tuyhaṃ paṭicca uppannadārakagabbhiniyā mayhaṃ lasuṇamaricādīni na vicāresī’’ ti?" 456392,107,1020,212,225,1,47,6,"‘‘ Tathābhāvaṃ, bhagini, tvañceva pajānāsi, ahañcā’’ ti. " 456393,107,1020,226,240,1,64,9,"Sā‘‘ evameva methunasaṃsaggasamayaṃ dveyeva jānanti, na aññe’’ ti āha. " 456394,107,1021,2,8,1,61,6,Tasmiṃ khaṇe sakkassa paṇḍukambalasilāsanaṃ uṇhākāraṃ dassesi. 456395,107,1021,9,18,1,55,8,Sakko āvajjento taṃ kāraṇaṃ ñatvā dve devaputte āṇāpesi– 456396,107,1021,19,39,1,133,15,"‘‘ tumhesu eko mūsikavaṇṇaṃ māpetvā tassā dārumaṇḍalassa bandhanaṃ chindatu, eko vātamaṇḍalaṃ samuṭṭhāpetvā pārutapaṭaṃ uddhaṃ khipatū’’ ti. " 456397,107,1021,40,44,1,22,4,Te gantvā tathā akaṃsu. 456398,107,1021,45,50,1,47,5,Dārumaṇḍalaṃ patamānaṃ tassā pādapiṭṭhiṃ bhindi. 456399,107,1021,51,80,1,214,21,"Dhammasabhāyaṃ sannipatitā puthujjanā sabbe‘‘ are, duṭṭhacori, tvaṃ evarūpassa lokattayasāmino evarūpaṃ abbhakkhānaṃ akāsī’’ ti uṭṭhahitvā ekekamuṭṭhipahāraṃ datvā sabhāya nīhariṃsu, dassanātikkantāya pathavī vivaramadāsi. " 456400,107,1021,81,98,1,141,15,"Tasmiṃ khaṇe avīcito jālā uṭṭhahitvā kuladattikena rattakambaleneva taṃ acchādetvā avīcimhi pakkhipi, bhagavato lābhasakkāro atirekataro ahosi. " 456401,107,1021,99,101,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456402,107,1022,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Sabbābhibhussa buddhassa, nando nāmāsi sāvako; " 456403,107,1023,2,9,1,44,6,"Taṃ abbhakkhāya niraye, ciraṃ saṃsaritaṃ mayā." 456404,107,1024,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Dasavassasahassāni, niraye saṃsariṃ ciraṃ; " 456405,107,1025,2,8,1,49,5,"Manussabhāvaṃ laddhāhaṃ, abbhakkhānaṃ bahuṃ labhiṃ." 456406,107,1026,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Tena kammāvasesena, ciñcamāṇavikā mamaṃ; " 456407,107,1027,2,21,1,42,5,"Abbhācikkhi abhūtena, janakāyassa aggato’’ ti.( apa. thera1.39.70-72); " 456408,107,1028,2,9,1,51,6,Tatiyapañhe – abbhakkhānan ti abhi akkhānaṃ akkosanaṃ. 456409,107,1028,10,33,1,162,19,Atīte kira bodhisatto apākaṭajātiyaṃ uppanno munāḷi nāma dhutto hutvā dujjanasaṃsaggabalena surabhiṃ nāma paccekabuddhaṃ‘‘ dussīlo pāpadhammo ayaṃ bhikkhū’’ ti akkosi. 456410,107,1028,34,49,1,160,15,So tena akusalena vacīkammena bahūni vassasahassāni niraye paccitvā imasmiṃ pacchimattabhāve dasapāramitāsaṃsiddhibalena buddho jāto lābhaggayasaggappatto ahosi. 456411,107,1028,50,53,1,24,3,Puna titthiyā ussāhajātā– 456412,107,1028,54,69,1,80,11,‘‘ kathaṃ nu kho samaṇassa gotamassa ayasaṃ uppādessāmā’’ ti dukkhī dummanā nisīdiṃsu. 456413,107,1028,70,91,1,121,17,Tadā sundarī nāmekā paribbājikā te upasaṅkamitvā vanditvā ṭhitā tuṇhībhūte kiñci avadante disvā‘‘ kiṃ mayhaṃ doso’’ ti pucchi. 456414,107,1028,92,108,1,82,11,"‘‘ Samaṇena gotamena amhe viheṭhiyamāne tvaṃ appossukkā viharissasi, idaṃ tava doso’’ ti." 456415,107,1028,109,118,1,32,5,‘‘ Evamahaṃ tattha kiṃ karissāmī’’ ti? 456416,107,1028,119,130,1,57,7,‘‘ Tvaṃ samaṇassa gotamassa avaṇṇaṃ uppādetuṃ sakkhissasī’’ ti? 456417,107,1028,131,157,1,150,17,"‘‘ Sakkhissāmi, ayyā’’ ti vatvā tato paṭṭhāya vuttanayena diṭṭhadiṭṭhānaṃ‘‘ samaṇena gotamena ekagandhakuṭiyaṃ sayitvā nikkhantā’’ ti vatvā akkosati paribhāsati. " 456418,107,1028,158,173,1,76,9,"Titthiyāpi‘‘ passatha, bho, samaṇassa gotamassa kamman’’ ti akkosanti paribhāsanti. " 456419,107,1028,174,175,1,11,1,Vuttañhetaṃ– 456420,107,1029,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Munāḷi nāmahaṃ dhutto, pubbe aññāsu jātisu; " 456421,107,1030,2,7,1,45,4,"Paccekabuddhaṃ surabhiṃ, abbhācikkhiṃ adūsakaṃ." 456422,107,1031,2,12,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, niraye saṃsariṃ ciraṃ; " 456423,107,1032,2,8,1,42,5,"Bahū vassasahassāni, dukkhaṃ vedesi vedanaṃ." 456424,107,1033,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammāvasesena, idha pacchimake bhave; " 456425,107,1034,2,22,1,47,6,"Abbhakkhānaṃ mayā laddhaṃ, sundarikāya kāraṇā’’ ti.( apa. thera1.39.67-69); " 456426,107,1035,2,9,1,63,6,Catutthapañhe – abbhakkhānaṃ abhi visesena akkosanaṃ paribhāsanaṃ. 456427,107,1035,10,28,1,168,18,Atīte kira bodhisatto brāhmaṇakule uppanno bahussuto bahūhi sakkato pūjito tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā himavante vanamūlaphalāhāro bahumāṇave mante vācento vāsaṃ kappesi. 456428,107,1035,29,35,1,64,6,Eko pañcābhiññāaṭṭhasamāpattilābhī tāpaso tassa santikaṃ agamāsi. 456429,107,1035,36,58,1,104,17,"So taṃ disvāva issāpakato taṃ adūsakaṃ isiṃ‘‘ kāmabhogī kuhako ayaṃ isī’’ ti abbhācikkhi, attano sisse ca āha–" 456430,107,1035,59,68,1,29,5,‘‘ ayaṃ isi evarūpo anācārako’’ ti. 456431,107,1035,69,73,1,35,4,Tepi tatheva akkosiṃsu paribhāsiṃsu. 456432,107,1035,74,90,1,163,16,So tena akusalakammavipākena vassasahassāni niraye dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve buddho hutvā lābhaggayasaggappatto ākāse puṇṇacando viya pākaṭo jāto. 456433,107,1035,91,115,1,197,20,Tatheva titthiyā abbhakkhānenapi asantuṭṭhā punapi sundariyā abbhakkhānaṃ kāretvā surādhutte pakkosāpetvā lañjaṃ datvā‘‘ tumhe sundariṃ māretvā jetavanadvārasamīpe mālākacavarena chādethā’’ ti āṇāpesuṃ. 456434,107,1035,116,119,1,16,3,Te tathā kariṃsu. 456435,107,1035,120,132,1,51,8,Tato titthiyā‘‘ sundariṃ na passāmā’’ ti rañño ārocesuṃ. 456436,107,1035,133,141,1,23,4,Rājā‘‘ pariyesathā’’ ti āha. 456437,107,1035,142,170,1,190,22,"Te attanā pātitaṭṭhānato gahetvā mañcakaṃ āropetvā rañño dassetvā‘‘ passatha, bho, samaṇassa gotamassa sāvakānaṃ kamman’’ ti bhagavato bhikkhusaṅghassa ca sakalanagare avaṇṇaṃ ugghosentā vicariṃsu. " 456438,107,1035,171,175,1,36,4,Sundariṃ āmakasusāne aṭṭake ṭhapesuṃ. 456439,107,1035,176,185,1,41,5,Rājā‘‘ sundarimārake pariyesathā’’ ti āṇāpesi. 456440,107,1035,186,203,1,77,12,"Tadā dhuttā suraṃ pivitvā‘‘ tvaṃ sundariṃ māresi, tvaṃ māresī’’ ti kalahaṃ kariṃsu. " 456441,107,1035,204,210,1,43,6,Rājapurisā te dhutte gahetvā rañño dassesuṃ. 456442,107,1035,211,224,1,40,7,"Rājā‘‘ kiṃ, bhaṇe, tumhehi sundarī māritā’’ ti?" 456443,107,1035,225,233,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti." 456444,107,1035,234,241,1,14,3,‘‘ Kehi āṇattā’’ ti? 456445,107,1035,242,250,1,18,3,"‘‘ Titthiyehi, devā’’ ti. " 456446,107,1035,251,281,1,161,21,"Rājā titthiye āharāpetvā bandhāpetvā‘‘ gacchatha, bhaṇe,‘ buddhassa avaṇṇatthāya amhehi sayameva sundarī mārāpitā, bhagavā tassa sāvakā ca akārakā’ ti ugghosathā’’ ti āha. " 456447,107,1035,282,286,1,15,3,Te tathā akaṃsu . 456448,107,1035,287,290,1,35,3,Sakalanagaravāsino nikkaṅkhā ahesuṃ. 456449,107,1035,291,299,1,47,7,Rājā titthiye ca dhutte ca mārāpetvā chaḍḍāpeti . 456450,107,1035,300,305,1,50,5,Tato bhagavato bhiyyosomattāya lābhasakkāro vaḍḍhi. 456451,107,1035,306,308,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456452,107,1036,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Brāhmaṇo sutavā āsiṃ, ahaṃ sakkatapūjito; " 456453,107,1037,2,8,1,38,5,"Mahāvane pañcasate, mante vācemi māṇave." 456454,107,1038,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tatthāgato isi bhīmo, pañcābhiñño mahiddhiko; " 456455,107,1039,2,8,1,43,5,"Tañcāhaṃ āgataṃ disvā, abbhācikkhiṃ adūsakaṃ." 456456,107,1040,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Tatohaṃ avacaṃ sisse, kāmabhogī ayaṃ isi; " 456457,107,1041,2,7,1,39,4,"Mayhampi bhāsamānassa, anumodiṃsu māṇavā." 456458,107,1042,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Tato māṇavakā sabbe, bhikkhamānaṃ kule kule; " 456459,107,1043,2,8,1,37,5,"Mahājanassa āhaṃsu, kāmabhogī ayaṃ isi." 456460,107,1044,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Tena kammavipākena, pañcabhikkhusatā ime; " 456461,107,1045,2,22,1,47,6,"Abbhakkhānaṃ labhuṃ sabbe, sundarikāya kāraṇā’’ ti.( apa. thera1.39.73-77); " 456462,107,1046,2,10,1,51,6,Pañcame pañhe– {silāvedho}ti āhatacitto silaṃ pavijjhi. 456463,107,1046,11,19,1,61,8,Atīte kira bodhisatto ca kaniṭṭhabhātā ca ekapituputtā ahesuṃ. 456464,107,1046,20,30,1,72,10,Te pitu accayena dāse paṭicca kalahaṃ karontā aññamaññaṃ viruddhā ahesuṃ. 456465,107,1046,31,39,1,92,8,Bodhisatto attano balavabhāvena kaniṭṭhabhātaraṃ ajjhottharitvā tassupari pāsāṇaṃ pavijjhesi. 456466,107,1046,40,50,1,108,10,So tena kammavipākena narakādīsu anekavassasahassāni dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve buddho jāto. 456467,107,1046,51,79,1,180,22,"Devadatto rāhulakumārassa mātulo pubbe serivāṇijakāle bodhisattena saddhiṃ vāṇijo ahosi, te ekaṃ paṭṭanagāmaṃ patvā‘‘ tvaṃ ekavīthiṃ gaṇhāhi, ahampi ekavīthiṃ gaṇhāmī’’ ti dvepi paviṭṭhā. " 456468,107,1046,80,112,1,232,26,"Tesu devadattassa paviṭṭhavīthiyaṃ jiṇṇaseṭṭhibhariyā ca nattā ca dveyeva ahesuṃ, tesaṃ mahantaṃ suvaṇṇathālakaṃ malaggahitaṃ bhājanantare ṭhapitaṃ hoti, taṃ suvaṇṇathālakabhāvaṃ ajānantī‘‘ imaṃ thālakaṃ gahetvā piḷandhanaṃ dethā’’ ti āha. " 456469,107,1046,113,131,1,106,14,So taṃ gahetvā sūciyā lekhaṃ kaḍḍhitvā suvaṇṇathālakabhāvaṃ ñatvā‘‘ thokaṃ datvā gaṇhissāmī’’ ti cintetvā gato. 456470,107,1046,132,152,1,93,12,"Atha bodhisattaṃ dvārasamīpaṃ āgataṃ disvā‘‘ nattā, ayye , mayhaṃ kacchapuṭaṃ piḷandhanaṃ dethā’’ ti. " 456471,107,1046,153,172,1,111,15,Sā taṃ pakkosāpetvā nisīdāpetvā taṃ thālakaṃ datvā‘‘ imaṃ gahetvā mayhaṃ nattāya kacchapuṭaṃ piḷandhanaṃ dethā’’ ti. 456472,107,1046,173,198,1,198,20,Bodhisatto taṃ gahetvā suvaṇṇathālakabhāvaṃ ñatvā‘‘ tena vañcitā’’ ti ñatvā attano pasibbakāya ṭhapitaaṭṭhakahāpaṇe avasesabhaṇḍañca datvā kacchapuṭaṃ piḷandhanaṃ kumārikāya hatthe piḷandhāpetvā agamāsi. 456473,107,1046,199,203,1,27,4,So vāṇijo punāgantvā pucchi. 456474,107,1046,204,222,1,73,12,"‘‘ Tāta, tvaṃ na gaṇhittha, mayhaṃ putto idañcidañca datvā taṃ gahetvā gato’’ ti. " 456475,107,1046,223,231,1,57,8,So taṃ sutvāva hadayena phālitena viya dhāvitvā anubandhi. 456476,107,1046,232,236,1,33,4,Bodhisatto nāvaṃ āruyha pakkhandi. 456477,107,1046,237,262,1,110,16,"So‘‘ tiṭṭha, mā palāyi mā palāyī’’ ti vatvā‘‘ nibbattanibbattabhave taṃ nāsetuṃ samattho bhaveyyan’’ ti patthanaṃ akāsi. " 456478,107,1047,2,30,1,265,28,So patthanāvasena anekesu jātisatasahassesu aññamaññaṃ viheṭhetvā imasmiṃ attabhāve sakyakule nibbattitvā kamena bhagavati sabbaññutaṃ patvā rājagahe viharante anuruddhādīhi saddhiṃ bhagavato santikaṃ gantvā pabbajitvā jhānalābhī hutvā pākaṭo bhagavantaṃ varaṃ yāci– 456479,107,1047,31,50,1,111,13,"‘‘ bhante, sabbo bhikkhusaṅgho piṇḍapātikādīni terasa dhutaṅgāni samādiyatu, sakalo bhikkhusaṅgho mama bhāro hotū’’ ti. " 456480,107,1047,51,54,1,18,3,Bhagavā na anujāni. 456481,107,1047,55,69,1,148,14,Devadatto veraṃ bandhitvā parihīnajjhāno bhagavantaṃ māretukāmo ekadivasaṃ vebhārapabbatapāde ṭhitassa bhagavato upari ṭhito pabbatakūṭaṃ paviddhesi. 456482,107,1047,70,77,1,64,7,Bhagavato ānubhāvena aparo pabbatakūṭo taṃ patamānaṃ sampaṭicchi. 456483,107,1047,78,86,1,72,8,Tesaṃ ghaṭṭanena uṭṭhitā papaṭikā āgantvā bhagavato pādapiṭṭhiyaṃ pahari. 456484,107,1047,87,89,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456485,107,1048,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Vemātubhātaraṃ pubbe, dhanahetu haniṃ ahaṃ; " 456486,107,1049,2,8,1,43,5,"Pakkhipiṃ giriduggasmiṃ, silāya ca apiṃsayiṃ." 456487,107,1050,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, devadatto silaṃ khipi; " 456488,107,1051,2,22,1,45,6,"Aṅguṭṭhaṃ piṃsayī pāde, mama pāsāṇasakkharā’’ ti.( apa. thera1.39.78-79); " 456489,107,1052,2,8,1,49,4,Chaṭṭhapañhe – {sakalikāvedho}ti sakalikāya ghaṭṭanaṃ. 456490,107,1052,9,39,1,212,25,Atīte kira bodhisatto ekasmiṃ kule nibbatto daharakāle mahāvīthiyaṃ kīḷamāno vīthiyaṃ piṇḍāya caramānaṃ paccekabuddhaṃ disvā‘‘ ayaṃ muṇḍako samaṇo kuhiṃ gacchatī’’ ti pāsāṇasakalikaṃ gahetvā tassa pādapiṭṭhiyaṃ khipi . 456491,107,1052,40,44,1,43,4,Pādapiṭṭhicammaṃ chinditvā ruhiraṃ nikkhami. 456492,107,1052,45,59,1,162,13,So tena pāpakammena anekavassasahassāni niraye mahādukkhaṃ anubhavitvā buddhabhūtopi kammapilotikavasena pādapiṭṭhiyaṃ pāsāṇasakalikaghaṭṭanena ruhiruppādaṃ labhi. 456493,107,1052,60,62,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456494,107,1053,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Purehaṃ dārako hutvā, kīḷamāno mahāpathe; " 456495,107,1054,2,8,1,45,5,"Paccekabuddhaṃ disvāna, magge sakalikaṃ khipiṃ." 456496,107,1055,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, idha pacchimake bhave; " 456497,107,1056,2,22,1,46,6,"Vadhatthaṃ maṃ devadatto, abhimāre payyojayī’’ ti.( apa. thera1.39.80-81); " 456498,107,1057,2,10,1,62,6,Sattamapañhe – {nāḷāgirī}ti dhanapālako hatthī māraṇatthāya pesito. 456499,107,1057,11,36,1,175,21,Atīte kira bodhisatto hatthigopako hutvā nibbatto hatthiṃ āruyha vicaramāno mahāpathe paccekabuddhaṃ disvā‘‘ kuto āgacchati ayaṃ muṇḍako’’ ti āhatacitto khilajāto hatthinā āsādesi. 456500,107,1057,37,47,1,92,10,So tena kammena apāyesu anekavassasahassāni dukkhaṃ anubhavitvā pacchimattabhāve buddho jāto. 456501,107,1057,48,77,1,182,22,"Devadatto ajātasatturājānaṃ sahāyaṃ katvā‘‘ tvaṃ, mahārāja, pitaraṃ ghātetvā rājā hohi, ahaṃ buddhaṃ māretvā buddho bhavissāmī’’ ti saññāpetvā ekadivasaṃ rañño anuññātāya hatthisālaṃ gantvā–" 456502,107,1057,78,94,1,107,12,‘‘ sve tumhe nāḷāgiriṃ soḷasasurāghaṭe pāyetvā bhagavato piṇḍāya caraṇavelāyaṃ pesethā’’ ti hatthigopake āṇāpesi. 456503,107,1057,95,114,1,146,14,"Sakalanagaraṃ mahākolāhalaṃ ahosi,‘‘ buddhanāgena hatthināgassa yuddhaṃ passissāmā’’ ti ubhato rājavīthiyaṃ mañcātimañcaṃ bandhitvā pātova sannipatiṃsu. " 456504,107,1057,115,121,1,78,6,Bhagavāpi katasarīrapaṭijaggano bhikkhusaṅghaparivuto rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. 456505,107,1057,122,127,1,50,5,Tasmiṃ khaṇe vuttaniyāmeneva nāḷāgiriṃ vissajjesuṃ. 456506,107,1057,128,132,1,40,4,So vīthicaccarādayo vidhamento āgacchati. 456507,107,1057,133,147,1,88,13,"Tadā ekā itthī dārakaṃ gahetvā vīthito vīthiṃ gacchati, hatthī taṃ itthiṃ disvā anubandhi. " 456508,107,1057,148,163,1,61,9,"Bhagavā‘‘ nāḷāgiri, na taṃ hanatthāya pesito, idhāgacchāhī’’ ti āha. " 456509,107,1057,164,170,1,44,6,So taṃ saddaṃ sutvā bhagavantābhimukho dhāvi. 456510,107,1057,171,180,1,95,9,Bhagavā aparimāṇesu cakkavāḷesu anantasattesu pharaṇārahaṃ mettaṃ ekasmiṃyeva nāḷāgirimhi phari. 456511,107,1057,181,191,1,67,9,So bhagavato mettāya phuṭo nibbhayo hutvā bhagavato pādamūle nipati. 456512,107,1057,192,197,1,38,5,Bhagavā tassa matthake hatthaṃ ṭhapesi. 456513,107,1057,198,203,1,69,5,Tadā devabrahmādayo acchariyabbhutajātacittā pupphaparāgādīhi pūjesuṃ. 456514,107,1057,204,208,1,44,4,Sakalanagare jaṇṇukamattā dhanarāsayo ahesuṃ. 456515,107,1057,209,226,1,110,12,"Rājā‘‘ pacchimadvāre dhanāni nagaravāsīnaṃ hontu, puratthimadvāre dhanāni rājabhaṇḍāgāre hontū’’ ti bheriṃ carāpesi. " 456516,107,1057,227,230,1,19,3,Sabbe tathā kariṃsu. 456517,107,1057,231,237,1,34,5,Tadā nāḷāgiri dhanapālo nāma ahosi. 456518,107,1057,238,241,1,29,3,Bhagavā veḷuvanārāmaṃ agamāsi. 456519,107,1057,242,244,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456520,107,1058,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Hatthāroho pure āsiṃ, paccekamunimuttamaṃ; " 456521,107,1059,2,8,1,41,5,"Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, āsādesiṃ gajenahaṃ." 456522,107,1060,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, bhanto nāḷāgirī gajo; " 456523,107,1061,2,21,1,39,5,"Giribbaje puravare, dāruṇo samupāgamī’’ ti.( apa. thera1.39.82-83); " 456524,107,1062,2,11,1,75,7,Aṭṭhamapañhe – {satthacchedo}ti satthena gaṇḍaphālanaṃ kuṭhārāya satthena chedo. 456525,107,1062,12,18,1,45,6,Atīte kira bodhisatto paccantadese rājā ahosi. 456526,107,1062,19,36,1,161,17,So dujjanasaṃsaggavasena paccantadese vāsavasena ca dhutto sāhasiko ekadivasaṃ khaggahattho pattikova nagare vicaranto nirāparādhe jane khaggena phālento agamāsi. 456527,107,1062,37,55,1,223,18,So tena pāpakammavipākena bahūni vassasahassāni niraye paccitvā tiracchānādīsu dukkhamanubhavitvā pakkāvasesena pacchimattabhāve buddhabhūtopi heṭṭhā vuttanayena devadattena khittapāsāṇasakkhalikapahārena uṭṭhitagaṇḍo ahosi. 456528,107,1062,56,61,1,38,5,Jīvako mettacittena taṃ gaṇḍaṃ phālesi. 456529,107,1062,62,73,1,115,10,"Vericittassa devadattassa ruhiruppādakammaṃ anantarikaṃ ahosi, mettacittassa jīvakassa gaṇḍaphālanaṃ puññameva ahosi. " 456530,107,1062,74,76,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456531,107,1063,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Rājāhaṃ pattiko āsiṃ, sattiyā purise haniṃ; " 456532,107,1064,2,8,1,41,5,"Tena kammavipākena, niraye paccisaṃ bhusaṃ." 456533,107,1065,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Kammuno tassa sesena, idāni sakalaṃ mama; " 456534,107,1066,2,24,1,47,8,"Pāde chaviṃ pakappesi, na hi kammaṃ vinassatī’’ ti.( apa. thera1.39.84-85); " 456535,107,1067,2,4,1,12,2,Navame pañhe– 456536,107,1067,5,11,1,35,4,‘‘ sīsadukkhan ti sīsābādho sīsavedanā. 456537,107,1067,12,19,1,56,7,Atīte kira bodhisatto kevaṭṭagāme kevaṭṭo hutvā nibbatti. 456538,107,1067,20,38,1,154,16,"So ekadivasaṃ kevaṭṭapurisehi saddhiṃ macchamāraṇaṭṭhānaṃ gantvā macche mārente disvā tattha somanassaṃ uppādesi, sahagatāpi tatheva somanassaṃ uppādayiṃsu. " 456539,107,1067,39,57,1,181,18,So tena akusalakammena caturāpāye dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve tehi purisehi saddhiṃ sakyarājakule nibbattitvā kamena buddhattaṃ pattopi sayaṃ sīsābādhaṃ paccanubhosi. 456540,107,1067,58,79,1,93,9,Te ca sakyarājāno dhammapadaṭṭhakathāyaṃ ( dha. pa. aṭṭha.1. viḍaḍūbhavatthu) vuttanayena viḍaḍūbhasaṅgāme sabbe vināsaṃ pāpuṇiṃsu. 456541,107,1067,80,82,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456542,107,1068,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Ahaṃ kevaṭṭagāmasmiṃ, ahuṃ kevaṭṭadārako; " 456543,107,1069,2,8,1,43,5,"Macchake ghātite disvā, janayiṃ somanassakaṃ." 456544,107,1070,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, sīsadukkhaṃ ahū mama; " 456545,107,1071,2,24,1,46,8,"Sabbe sakkā ca haññiṃsu, yadā hani viṭaṭūbho’’ ti.( apa. thera1.39.86-87); " 456546,107,1072,2,8,1,58,5,Dasamapañhe – yavakhādanan ti verañjāyaṃ yavataṇḍulakhādanaṃ. 456547,107,1072,9,42,1,229,27,"Atīte kira bodhisatto aññatarasmiṃ kule nibbatto jātivasena ca andhabālabhāvena ca phussassa bhagavato sāvake madhurannapāne sālibhojanādayo ca bhuñjamāne disvā‘‘ are muṇḍakasamaṇā, yavaṃ khādatha, mā sālibhojanaṃ bhuñjathā’’ ti akkosi. " 456548,107,1072,43,64,1,268,21,So tena akusalakammavipākena anekavassasahassāni caturāpāye dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve kamena buddhattaṃ patvā lokasaṅgahaṃ karonto gāmanigamarājadhānīsu caritvā ekasmiṃ samaye verañjabrāhmaṇagāmasamīpe sākhāviṭapasampannaṃ pucimandarukkhamūlaṃ pāpuṇi. 456549,107,1072,65,86,1,153,16,"Verañjabrāhmaṇo bhagavantaṃ upasaṅkamitvā anekapariyāyena bhagavantaṃ jinituṃ asakkonto sotāpanno hutvā‘‘ bhante, idheva vassaṃ upagantuṃ vaṭṭatī’’ ti ārocesi. " 456550,107,1072,87,90,1,31,3,Bhagavā tuṇhībhāvena adhivāsesi. 456551,107,1072,91,99,1,90,8,Atha punadivasato paṭṭhāya māro pāpimā sakalaverañjabrāhmaṇagāmavāsīnaṃ mārāvaṭṭanaṃ akāsi. 456552,107,1072,100,108,1,87,8,Piṇḍāya paviṭṭhassa bhagavato mārāvaṭṭanavasena ekopi kaṭacchubhikkhāmattaṃ dātā nāhosi. 456553,107,1072,109,113,1,54,4,Bhagavā tucchapattova bhikkhusaṅghaparivuto punāgañchi. 456554,107,1072,114,140,1,225,25,Tasmiṃ evaṃ āgate tattheva nivuṭṭhā assavāṇijā taṃ divasaṃ dānaṃ datvā tato paṭṭhāya bhagavantaṃ pañcasatabhikkhuparivāraṃ nimantetvā pañcannaṃ assasatānaṃ bhattato vibhāgaṃ katvā yavaṃ koṭṭetvā bhikkhūnaṃ pattesu pakkhipiṃsu . 456555,107,1072,141,148,1,86,7,Sakalassa sahassacakkavāḷadevatā sujātāya pāyāsapacanadivase viya dibbojaṃ pakkhipiṃsu. 456556,107,1072,149,157,1,48,6,"Bhagavā paribhuñji , evaṃ temāsaṃ yavaṃ paribhuñji. " 456557,107,1072,158,172,1,160,14,Temāsaccayena mārāvaṭṭane vigate pavāraṇādivase verañjo brāhmaṇo saritvā mahāsaṃvegappatto buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā vanditvā khamāpesi. 456558,107,1072,173,175,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456559,107,1073,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Phussassāhaṃ pāvacane, sāvake paribhāsayiṃ; " 456560,107,1074,2,10,1,47,7,"Yavaṃ khādatha bhuñjatha, mā ca bhuñjatha sālayo." 456561,107,1075,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tena kammavipākena, temāsaṃ khāditaṃ yavaṃ; " 456562,107,1076,2,22,1,45,6,"Nimantito brāhmaṇena, verañjāyaṃ vasiṃ tadā’’ ti.( apa. thera1.39.88-89); " 456563,107,1077,2,8,1,44,4,Ekādasamapañhe – piṭṭhidukkhan ti piṭṭhiābādho. 456564,107,1077,9,18,1,82,9,Atīte kira bodhisatto gahapatikule nibbatto thāmasampanno kiñci rassadhātuko ahosi. 456565,107,1077,19,38,1,197,19,Tena samayena eko mallayuddhayodho sakalajambudīpe gāmanigamarājadhānīsu mallayuddhe vattamāne purise pātetvā jayappatto kamena bodhisattassa vasananagaraṃ patvā tasmimpi jane pātetvā gantumāraddho. 456566,107,1077,39,60,1,141,17,Tadā bodhisatto‘‘ mayhaṃ vasanaṭṭhāne esa jayaṃ patvā gacchatī’’ ti tattha nagaramaṇḍalamāgamma appoṭetvā āgaccha mayā saddhiṃ yujjhitvā gacchāti. 456567,107,1077,61,82,1,124,16,"So hasitvā‘‘ ahaṃ mahante purise pātesiṃ, ayaṃ rassadhātuko vāmanako mama ekahatthassāpi nappahotī’’ ti appoṭetvā naditvā āgacchi. " 456568,107,1077,83,99,1,128,15,"Te ubhopi aññamaññaṃ hatthaṃ parāmasiṃsu, bodhisatto taṃ ukkhipitvā ākāse bhamitvā bhūmiyaṃ pātento khandhaṭṭhiṃ bhinditvā pātesi. " 456569,107,1077,100,107,1,84,7,Sakalanagaravāsino ukkuṭṭhiṃ karontā appoṭetvā vatthābharaṇādīhi bodhisattaṃ pūjesuṃ. 456570,107,1077,108,129,1,124,17,Bodhisatto taṃ mallayodhaṃ ujuṃ sayāpetvā khandhaṭṭhiṃ ujukaṃ katvā‘‘ gaccha ito paṭṭhāya evarūpaṃ mā karosī’’ ti vatvā uyyojesi. 456571,107,1077,130,140,1,142,10,So tena kammavipākena nibbattanibbattabhave sarīrasīsādi dukkhamanubhavitvā imasmiṃ pacchimattabhāve buddhabhūtopi piṭṭhirujādidukkhamanubhosi. 456572,107,1077,141,166,1,171,20,"Tasmā kadāci piṭṭhidukkhe uppanne sāriputtamoggallāne‘‘ ito paṭṭhāya dhammaṃ desethā’’ ti vatvā sayaṃ sugatacīvaraṃ paññāpetvā sayati, kammapilotikaṃ nāma buddhamapi na muñcati. " 456573,107,1077,167,168,1,11,1,Vuttañhetaṃ– 456574,107,1078,2,10,1,45,5,"‘ ‘ Nibbuddhe vattamānamhi, mallaputtaṃ niheṭhayiṃ; " 456575,107,1079,2,22,1,44,6,"Tena kammavipākena, piṭṭhidukkhaṃ ahū mamā’’ ti.( apa. thera1.39.90); " 456576,107,1080,2,8,1,51,3,Dvādasamapañhe – {atisāro}ti lohitapakkhandikāvirecanaṃ. 456577,107,1080,9,17,1,72,8,Atīte kira bodhisatto gahapatikule nibbatto vejjakammena jīvikaṃ kappesi. 456578,107,1080,18,35,1,156,17,So ekaṃ seṭṭhiputtaṃ rogena vicchitaṃ tikicchanto bhesajjaṃ katvā tikicchitvā tassa deyyadhammadāne pamādamāgamma aparaṃ osadhaṃ datvā vamanavirecanaṃ akāsi. 456579,107,1080,36,39,1,23,3,Seṭṭhi bahudhanaṃ adāsi. 456580,107,1080,40,47,1,83,7,So tena kammavipākena nibbattanibbattabhave lohitapakkhandikābādhena vicchito ahosi. 456581,107,1080,48,61,1,192,13,Imasmimpi pacchimattabhāve parinibbānasamaye cundena kammāraputtena pacitasūkaramaddavassa sakalacakkavāḷadevatāhi pakkhittadibbojena āhārena saha bhuttakkhaṇe lohitapakkhandikāvirecanaṃ ahosi. 456582,107,1080,62,66,1,48,4,Koṭisatasahassānaṃ hatthīnaṃ balaṃ khayamagamāsi. 456583,107,1080,67,84,1,171,16,Bhagavā visākhapuṇṇamāyaṃ kusinārāyaṃ parinibbānatthāya gacchanto anekesu ṭhānesu nisīdanto pipāsito pānīyaṃ pivitvā mahādukkhena kusināraṃ patvā paccūsasamaye parinibbāyi. 456584,107,1080,85,90,1,52,5,Kammapilotikaṃ evarūpaṃ lokattayasāmimpi na vijahati. 456585,107,1080,91,93,1,11,2,Tena vuttaṃ– 456586,107,1081,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Tikicchako ahaṃ āsiṃ, seṭṭhiputtaṃ virecayiṃ; " 456587,107,1082,2,8,1,42,5,"Tena kammavipākena, hoti pakkhandikā mamāti." 456588,107,1083,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Evaṃ jino viyākāsi, bhikkhusaṅghassa aggato; " 456589,107,1084,2,22,1,42,4,"Sabbābhiññābalappatto , anotatte mahāsare’’ ti.( apa. thera1.39.91,96); " 456590,107,1085,2,19,1,142,16,"Evaṃ paṭiññātapañhānaṃ, mātikāṭhapanavasena akusalāpadānaṃ samattaṃ nāma hotīti vuttaṃ itthaṃ sudan ti itthaṃ iminā pakārena heṭṭhā vuttanayena. " 456591,107,1085,20,24,1,35,4,Sudanti nipāto padapūraṇatthe āgato. 456592,107,1085,25,28,1,44,3,Bhagavā bhāgyasampanno pūritapāramimahāsatto– 456593,107,1086,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Bhāgyavā bhaggavā yutto, bhagehi ca vibhattavā; " 456594,107,1087,2,11,1,44,6,"Bhattavā vantagamano, bhavesu bhagavā tato’’ ti." 456595,107,1087,12,12,1,0,0,– 456596,107,1088,2,26,1,267,23,Evamādiguṇayutto devātidevo sakkātisakko brahmātibrahmā buddhātibuddho so mahākāruṇiko bhagavā attano buddhacariyaṃ buddhakāraṇaṃ sambhāvayamāno pākaṭaṃ kurumāno buddhāpadāniyaṃ nāma buddhakāraṇapakāsakaṃ nāma dhammapariyāyaṃ dhammadesanaṃ suttaṃ abhāsittha kathesīti. 456597,107,1089,2,4,1,46,3,Iti visuddhajanavilāsiniyā apadāna-aṭṭhakathāya 456598,107,1090,2,4,1,31,2,Buddhaapadānasaṃvaṇṇanā samattā. 456599,107,1091,2,4,1,27,2,2 . Paccekabuddhaapadānavaṇṇanā 456600,107,1092,2,31,1,146,17,"Tato anantaraṃ apadānaṃ saṅgāyanto‘‘ paccekabuddhāpadānaṃ, āvuso ānanda, bhagavatā kattha paññattan’’ ti puṭṭho‘‘ atha paccekabuddhāpadānaṃ suṇāthā’’ ti āha. " 456601,107,1092,32,36,1,34,4,Tesaṃ apadānattho heṭṭhā vuttoyeva. 456602,107,1093,2,22,1,93,9,83.‘‘ Suṇāthā’’ ti vuttapadaṃ uppattinibbattivasena pakāsento‘‘ tathāgataṃ jetavane vasantan’’ tiādimāha. 456603,107,1093,23,47,1,235,23,"Tattha jetakumārassa nāmavasena tathāsaññite vihāre catūhi iriyāpathavihārehi dibbabrahmaariyavihārehi vā vasantaṃ viharantaṃ yathā purimakā vipassiādayo buddhā samattiṃsapāramiyo pūretvā āgatā, tathā amhākampi bhagavā āgatoti tathāgato. " 456604,107,1093,48,53,1,44,5,Taṃ tathāgataṃ jetavane vasantanti sambandho. 456605,107,1093,54,63,1,64,7,"{Vedehamunī}ti vedeharaṭṭhe jātā vedehī, vedehiyā putto vedehiputto. " 456606,107,1093,64,73,1,48,8,"Monaṃ vuccati ñāṇaṃ, tena ito gato pavattoti muni. " 456607,107,1093,74,106,1,153,20,Vedehiputto ca so muni ceti‘‘ vedehiputtamunī’’ ti vattabbe‘‘ vaṇṇāgamo’’ tiādinā niruttinayena i-kārassa attaṃ putta-saddassa ca lopaṃ katvā‘‘ vedehamunī’’ ti vuttaṃ. 456608,107,1093,107,157,1,259,29,"‘‘ Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ satimantānaṃ dhitimantānaṃ gatimantānaṃ bahussutānaṃ upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ ti( a. ni.1.219-223) etadagge ṭhapito āyasmā ānando nataṅgo namanakāyaṅgo añjaliko hutvā‘‘ bhante, paccekabuddhā nāma kīdisā hontī’’ ti {apucchī}ti sambandho. " 456609,107,1093,158,166,1,63,8,Te paccekabuddhā kehi hetubhi kehi kāraṇehi bhavanti uppajjanti. 456610,107,1093,167,171,1,26,3,{Vīrā}ti bhagavantaṃ ālapati. 456611,107,1094,2,4,1,0,0,84-85. 456612,107,1094,5,17,1,73,8,Tato paraṃ vissajjitākāraṃ dassento‘‘ tadāha sabbaññuvaro mahesī’’ tiādimāha. 456613,107,1094,18,33,1,102,13,"Sabbaṃ atītādibhedaṃ hatthāmalakaṃ viya jānātīti sabbaññū, sabbaññū ca so varo uttamo ceti sabbaññuvaro. " 456614,107,1094,34,48,1,132,10,"Mahantaṃ sīlakkhandhaṃ, samādhikkhandhaṃ, paññākkhandhaṃ, vimuttikkhandhaṃ, mahantaṃ vimuttiñāṇadassanakkhandhaṃ esati gavesatīti mahesi. " 456615,107,1094,49,58,1,79,9,Ānandabhaddaṃ madhurena sarena tadā tasmiṃ pucchitakāle āha kathesīti sambandho. 456616,107,1094,59,72,1,135,12,"Bho ānanda, ye paccekabuddhā pubbabuddhesu pubbesu atītabuddhesu katādhikārā katapuññasambhārā jinasāsanesu aladdhamokkhā appattanibbānā. " 456617,107,1094,73,87,1,115,14,Te sabbe paccekabuddhā dhīrā idha imasmiṃ loke saṃvegamukhena ekapuggalaṃ padhānaṃ katvā paccekabuddhā jātāti attho. 456618,107,1094,88,91,1,32,3,Sutikkhapaññā suṭṭhu tikkhapaññā. 456619,107,1094,92,98,1,52,6,Vināpi buddhehi buddhānaṃ ovādānusāsanīhi rahitā api. 456620,107,1094,99,110,1,128,10,Parittakenapi appamattakenapi ārammaṇena paccekabodhiṃ paṭiekkaṃ bodhiṃ sammāsambuddhānantaraṃ bodhiṃ anupāpuṇanti paṭivijjhanti. 456621,107,1095,2,36,1,246,29,"86. Sabbamhi lokamhi sakalasmiṃ lokattaye mamaṃ ṭhapetvā maṃ vihāya pacekabuddhehi samova sadiso eva natthi, tesaṃ mahāmunīnaṃ paccekabuddhānaṃ imaṃ vaṇṇaṃ imaṃ guṇaṃ padesamattaṃ saṅkhepamattaṃ ahaṃ tumhākaṃ sādhu sādhukaṃ vakkhāmi kathessāmīti attho. " 456622,107,1096,2,36,1,310,31,87. Anācariyakā hutvā sayameva buddhānaṃ attanāva paṭividdhānaṃ isīnaṃ antare mahāisīnaṃ madhūvakhuddaṃ khuddakamadhupaṭalaṃ iva sādhūni madhurāni vākyāni udānavacanāni anuttaraṃ uttaravirahitaṃ bhesajaṃ osadhaṃ nibbānaṃ patthayantā icchantā sabbe tumhe supasannacittā suppasannamanā suṇātha manasi karothāti attho. 456623,107,1097,2,4,1,0,0,88-89. 456624,107,1097,5,11,1,72,6,Paccekabuddhānaṃ samāgatānan ti rāsibhūtānaṃ uppannānaṃ paccekabuddhānaṃ. 456625,107,1097,12,162,1,734,86,"Ariṭṭho, upariṭṭho, tagarasikhi, yasassī, sudassano, piyadassī, gandhāro, piṇḍolo, upāsabho, nitho, tatho, sutavā, bhāvitatto, sumbho, subho, methulo, aṭṭhamo, sumedho, anīgho, sudāṭho, hiṅgu, hiṅgo, dvejālino, aṭṭhako, kosalo, subāhu, upanemiso, nemiso, santacitto, sacco, tatho, virajo, paṇḍito, kālo, upakālo, vijito, jito, aṅgo, paṅgo, guttijjito, passī, jahī, upadhiṃ, dukkhamūlaṃ, aparājito, sarabhaṅgo, lomahaṃso , uccaṅgamāyo, asito, anāsavo, manomayo, mānacchido, bandhumā, tadādhimutto, vimalo, ketumā, kotumbaraṅgo, mātaṅgo, ariyo, accuto, accutagāmi, byāmako, sumaṅgalo, dibbilo cātiādīnaṃ paccekabuddhasatānaṃ yāni apadānāni paramparaṃ paccekaṃ byākaraṇāni yo ca ādīnavo yañca virāgavatthuṃ anallīyanakāraṇaṃ yathā ca yena kāraṇena bodhiṃ anupāpuṇiṃsu catumaggañāṇaṃ paccakkhaṃ kariṃsu. " 456626,107,1097,163,205,1,407,38,{Sarāgavatthusū}ti suṭṭhu allīyitabbavatthūsu vatthukāmakilesakāmesu virāgasaññī virattasaññavanto rattamhi lokamhi allīyanasabhāvaloke viratacittā anallīyanamanā hitvā {papañce}ti rāgo papañcaṃ doso papañcaṃ sabbakilesā papañcāti papañcasaṅkhāte kilese hitvā jiya {phanditānī}ti phanditāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni jinitvā tatheva tena kāraṇena evaṃ bodhiṃ anupāpuṇiṃsu paccekabodhiñāṇaṃ paccakkhaṃ kariṃsūti attho. 456627,107,1098,2,4,1,0,0,90-91. 456628,107,1098,5,40,1,281,31,Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan ti tajjanaphālanavadhabandhanaṃ nidhāya ṭhapetvā tesaṃ sabbasattānaṃ antare aññataraṃ kañci eka mpi sattaṃ aviheṭhayaṃ aviheṭhayanto adukkhāpento mettena cittena‘‘ sabbe sattā sukhitā hontū’’ ti mettāsahagatena cetasā hitānukampī hitena anukampanasabhāvo. 456629,107,1098,41,57,1,122,15,Atha vā sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan ti {sabbesū}ti sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ asesaṃ nissesaṃ pariyādiyanavacanametaṃ. 456630,107,1098,58,66,1,43,7,{Bhūtesū}ti bhūtā vuccanti tasā ca thāvarā ca. 456631,107,1098,67,79,1,65,9,"Yesaṃ tasiṇā taṇhā appahīnā, yesañca bhayabheravā appahīnā, te tasā. " 456632,107,1098,80,84,1,24,4,Kiṃ kāraṇā vuccanti tasā? 456633,107,1098,85,96,1,82,10,"Tasanti uttasanti paritasanti bhāyanti santāsaṃ āpajjanti, taṃ kāraṇā vuccanti tasā. " 456634,107,1098,97,108,1,64,9,"Yesaṃ tasiṇā taṇhā pahīnā, yesañca bhayabheravā pahīnā, te thāvarā. " 456635,107,1098,109,113,1,27,4,Kiṃ kāraṇā vuccanti thāvarā? 456636,107,1098,114,131,1,109,16,"Thiranti na tasanti na uttasanti na paritasanti na bhāyanti na santāsaṃ āpajjanti, taṃ kāraṇā vuccanti thāvarā. " 456637,107,1099,2,10,1,42,5,"Tayo daṇḍā– kāyadaṇḍo, vacīdaṇḍo, manodaṇḍoti. " 456638,107,1099,11,22,1,104,9,"Tividhaṃ kāyaduccaritaṃ kāyadaṇḍo, catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ vacīdaṇḍo, tividhaṃ manoduccaritaṃ manodaṇḍo. " 456639,107,1099,23,43,1,180,19,Sabbesu sakalesu bhūtesu sattesu taṃ tividhaṃ daṇḍaṃ nidhāya nidahitvā oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhetvā hiṃsanatthaṃ agahetvāti sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ. 456640,107,1099,44,82,1,252,37,"Aviheṭhayaṃ aññatarampi tesan ti ekamekampi sattaṃ pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayanto, sabbepi satte pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayaṃ aviheṭhayanto aññatarampi tesaṃ. " 456641,107,1099,83,91,1,49,7,Na puttamiccheyya kuto sahāyan ti {nā}ti paṭikkhepo. 456642,107,1099,92,105,1,70,10,"Puttan ti cattāro puttā atrajo putto, khettajo, dinnako, antevāsiko putto. " 456643,107,1099,106,132,1,142,20,"Sahāyan ti sahāyo vuccati yena saha āgamanaṃ phāsu, gamanaṃ phāsu, ṭhānaṃ phāsu, nisajjā phāsu, ālapanaṃ phāsu, sallapanaṃ phāsu, samullapanaṃ phāsu. " 456644,107,1099,133,166,1,245,32,"Na puttamiccheyya kuto sahāyanti puttampi na iccheyya na sādiyeyya na pattheyya na pihayeyya nābhijappeyya, kuto mittaṃ vā sandiṭṭhaṃ vā sambhattaṃ vā sahāyaṃ vā iccheyya sādiyeyya pattheyya pihayeyya abhijappeyyāti na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ. " 456645,107,1099,167,205,1,275,28,"Eko care {khaggavisāṇakappo}ti so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāya pahānaṭṭhena eko, ekantavītarāgoti eko, ekantavītadosoti eko, ekantavītamohoti eko, ekantanikkilesoti eko, ekāyanamaggaṃ gatoti eko, eko anuttaraṃ paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. " 456646,107,1100,2,7,1,49,5,Kathaṃ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko? 456647,107,1100,8,48,1,378,36,"So hi paccekasambuddho sabbaṃ gharāvāsapalibodhaṃ chinditvā, puttadārapalibodhaṃ chinditvā, ñātipalibodhaṃ, mittāmaccapalibodhaṃ, sannidhipalibodhaṃ chinditvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā nikkhamma anagāriyaṃ pabbajitvā akiñcanabhāvaṃ upagantvā ekova carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti evaṃ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko. " 456648,107,1101,2,8,1,44,5,Kathaṃ so paccekasambuddho adutiyaṭṭhena eko? 456649,107,1101,9,23,1,160,14,So evaṃ pabbajito samāno eko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni. 456650,107,1101,24,66,1,220,33,"So eko tiṭṭhati, eko gacchati, eko nisīdati, eko seyyaṃ kappeti, eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati, eko paṭikkamati, eko raho nisīdati, eko caṅkamati, eko carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti evaṃ so adutiyaṭṭhena eko. " 456651,107,1102,2,8,1,51,6,Kathaṃ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko? 456652,107,1102,9,34,1,214,25,So eko adutiyo appamatto ātāpī pahitatto viharanto mahāpadhānaṃ padahanto māraṃ sasenakaṃ namuciṃ kaṇhaṃ pamattabandhuṃ vidhametvā ca taṇhājāliniṃ visaritaṃ visattikaṃ pajahi vinodesi byantiṃ akāsi anabhāvaṃ gamesi. 456653,107,1103,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ; " 456654,107,1104,2,6,1,43,3,"Itthabhāvaññathābhāvaṃ , saṃsāraṃ nātivattati." 456655,107,1105,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ; " 456656,107,1106,2,23,1,43,6,"Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ ti.( itivu.15,105; mahāni.191)– " 456657,107,1107,2,8,1,49,6,Evaṃ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko. 456658,107,1108,2,7,1,47,5,Kathaṃ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko? 456659,107,1108,8,33,1,204,21,"Rāgassa pahīnattā ekantavītarāgoti eko, dosassa pahīnattā ekantavītadosoti eko, mohassa pahīnattā ekantavītamohoti eko, kilesānaṃ pahīnattā ekantanikkilesoti eko, evaṃ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko. " 456660,107,1109,2,9,1,51,6,Kathaṃ so paccekasambuddho ekāyanamaggaṃ gatoti eko? 456661,107,1109,10,32,1,147,16,"Ekāyanamaggo vuccati cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo." 456662,107,1110,2,11,1,54,6,"‘ ‘ Ekāyanaṃ jātikhayantadassī, maggaṃ pajānāti hitānukampī; " 456663,107,1111,2,29,1,61,10,"Etena maggena tariṃsu pubbe, tarissanti ye ca taranti oghan’’ ti.( saṃ. ni.5.384; mahāni.191)– " 456664,107,1112,2,7,1,32,5,Evaṃ so ekāyanamaggaṃ gatoti eko. 456665,107,1113,2,10,1,77,8,Kathaṃ so paccekasambuddho eko anuttaraṃ paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko? 456666,107,1113,11,26,1,34,5,Bodhi vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ( mahāni.191; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa121). 456667,107,1113,27,35,1,84,7,Paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ dhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṃsā vipassanā sammādiṭṭhi. 456668,107,1113,36,69,1,137,19,"So paccekasambuddho tena paccekabodhiñāṇena‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ ti bujjhi,‘‘ sabbe saṅkhārā dukkhā’’ ti bujjhi,‘‘ sabbe dhammā anattā’’ ti bujjhi." 456669,107,1113,70,168,1,361,44,"‘‘ Avijjāpaccayā saṅkhārā’’ ti bujjhi,‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇan’’ ti bujjhi,‘‘ viññāṇapaccayā nāmarūpan’’ ti bujjhi,‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanan’’ ti bujjhi,‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso’’ ti bujjhi,‘‘ phassapaccayā vedanā’’ ti bujjhi,‘‘ vedanāpaccayā taṇhā’’ ti bujjhi,‘‘ taṇhāpaccayā upādānan’’ ti bujjhi,‘‘ upādānapaccayā bhavo’’ ti bujjhi,‘‘ bhavapaccayā jātī’’ ti bujjhi,‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti bujjhi." 456670,107,1113,169,206,1,158,17,"‘‘ Avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’ ti bujjhi,‘‘ saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho’’ ti bujjhi… pe…‘‘ bhavanirodhā jātinirodho’’ ti bujjhi,‘‘ jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’ ti bujjhi." 456671,107,1113,207,242,1,124,16,"‘‘ Idaṃ dukkhan’’ ti bujjhi,‘‘ ayaṃ dukkhasamudayo’’ ti bujjhi,‘‘ ayaṃ dukkhanirodho’’ ti bujjhi,‘‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminipaṭipadā’’ ti bujjhi." 456672,107,1113,243,310,1,200,32,"‘‘ Ime āsavā’’ ti bujjhi,‘‘ ayaṃ āsavasamudayo’’ ti bujjhi… pe…‘‘ paṭipadā’’ ti bujjhi,‘‘ ime dhammā abhiññeyyā’’ ti bujjhi,‘‘ ime dhammā pahātabbā’’ ti bujjhi,‘‘ ime dhammā sacchikātabbā’’ ti bujjhi,‘‘ ime dhammā bhāvetabbā’’ ti bujjhi. " 456673,107,1113,311,352,1,305,30,"Channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca bujjhi, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca… pe… nissaraṇañca bujjhi, catunnaṃ mahābhūtānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca bujjhi,‘‘ yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’’ ti bujjhi. " 456674,107,1114,2,34,1,297,29,"Atha vā yaṃ bujjhitabbaṃ anubujjhitabbaṃ paṭibujjhitabbaṃ sambujjhitabbaṃ adhigantabbaṃ phassitabbaṃ sacchikātabbaṃ, sabbaṃ taṃ tena paccekabodhiñāṇena bujjhi anubujjhi paṭibujjhi sambujjhi adhigañchi phassesi sacchākāsīti, evaṃ so paccekasambuddho eko anuttaraṃ paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. " 456675,107,1115,2,28,1,127,11,"{Care}ti aṭṭha cariyāyo( cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa121)– iriyāpathacariyā, āyatanacariyā, saticariyā, samādhicariyā, ñāṇacariyā, maggacariyā, patticariyā, lokatthacariyā. " 456676,107,1115,29,69,1,361,30,"Iriyāpathacariyāti catūsu iriyāpathesu, āyatanacariyāti chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu, saticariyāti catūsu satipaṭṭhānesu, samādhicariyāti catūsu jhānesu, ñāṇacariyāti catūsu ariyasaccesu, maggacariyāti catūsu ariyamaggesu, patticariyāti catūsu sāmaññaphalesu, lokatthacariyāti tathāgatesu arahantesu sammāsambuddhesu, padesato paccekasambuddhesu, padesato sāvakesu. " 456677,107,1116,2,42,1,356,31,"Iriyāpathacariyā ca paṇidhisampannānaṃ, āyatanacariyā ca indriyesu guttadvārānaṃ, saticariyā ca appamādavihārīnaṃ, samādhicariyā ca adhicittamanuyuttānaṃ, ñāṇacariyā ca buddhisampannānaṃ, maggacariyā ca sammāpaṭipannānaṃ, patticariyā ca adhigataphalānaṃ, lokatthacariyā ca tathāgatānaṃ arahantānaṃ sammāsambuddhānaṃ, padesato paccekasambuddhānaṃ, padesato sāvakānaṃ. " 456678,107,1116,43,46,1,18,3,Imā aṭṭha cariyāyo. 456679,107,1117,2,38,1,266,29,"Aparāpi aṭṭha cariyāyo– adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto vīriyena carati, upaṭṭhapento satiyā carati, avikkhepaṃ karonto samādhinā carati, pajānanto paññāya carati, vijānanto viññāṇacariyāya carati, evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyatananti āyatanacariyāya carati. " 456680,107,1117,39,44,1,58,5,Evaṃ paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya carati. 456681,107,1117,45,48,1,18,3,Imā aṭṭha cariyāyo. 456682,107,1118,2,37,1,288,27,"Aparāpi aṭṭha cariyāyo– dassanacariyā ca sammādiṭṭhiyā, abhiniropanacariyā ca sammāsaṅkappassa, pariggahacariyā ca sammāvācāya, samuṭṭhānacariyā ca sammākammantassa, vodānacariyā ca sammāājīvassa, paggahacariyā ca sammāvāyāmassa, upaṭṭhānacariyā ca sammāsatiyā, avikkhepacariyā ca sammāsamādhissa. " 456683,107,1118,38,41,1,18,3,Imā aṭṭha cariyāyo. 456684,107,1119,2,19,1,130,14,"{Khaggavisāṇakappo}ti yathā khaggassa nāma visāṇaṃ ekameva hoti, adutiyaṃ, evameva so paccekasambuddho takkappo tassadiso tappaṭibhāgo. " 456685,107,1119,20,51,1,239,23,"Yathā atiloṇaṃ vuccati loṇakappo, atitittakaṃ vuccati tittakappo, atimadhuraṃ vuccati madhurakappo, atiuṇhaṃ vuccati aggikappo, atisītaṃ vuccati himakappo, mahāudakakkhandho vuccati samuddakappo, mahābhiññābalappatto sāvako vuccati satthukappoti. " 456686,107,1119,52,74,1,205,21,"Evameva so paccekasambuddho khaggavisāṇakappo, khaggavisāṇasadiso khaggavisāṇapaṭibhāgo eko adutiyo muttabandhano sammā loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti eko care khaggavisāṇakappo. " 456687,107,1119,75,77,1,23,2,Tenāhu paccekasambuddhā– 456688,107,1120,2,13,1,60,8,"‘ ‘ Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ; " 456689,107,1121,2,10,1,57,7,"Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456690,107,1122,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti; " 456691,107,1123,2,5,1,28,3,Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno; 456692,107,1123,6,9,1,26,3,Eko care khaggavisāṇakappo. 456693,107,1124,2,11,1,56,7,"‘ ‘ Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto; " 456694,107,1125,2,10,1,58,7,"Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456695,107,1126,2,14,1,57,10,"‘ ‘ Vaṃso visālova yathā visatto, puttesu dāresu ca yā apekkhā; " 456696,107,1127,2,9,1,52,6,"Vaṃse kaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456697,107,1128,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya; " 456698,107,1129,2,10,1,56,7,"Viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456699,107,1130,2,13,1,56,9,"‘ ‘ Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ca ṭhāne gamane cārikāya; " 456700,107,1131,2,9,1,59,6,"Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456701,107,1132,2,13,1,58,9,"‘ ‘ Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, puttesu pemaṃ vipulañca hoti; " 456702,107,1133,2,8,1,56,5,"Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456703,107,1134,2,13,1,52,7,"‘ ‘ Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena; " 456704,107,1135,2,9,1,55,6,"Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo." 456705,107,1136,2,12,1,55,7,"‘ ‘ Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, atho gahaṭṭhā gharamāvasantā; " 456706,107,1137,2,9,1,55,6,"Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456707,107,1138,2,10,1,55,6,"‘ ‘ Oropayitvā gihibyañjanāni, sañchinnapatto yathā koviḷāro; " 456708,107,1139,2,9,1,55,6,"Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo." 456709,107,1140,2,12,1,61,8,"‘ ‘ Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ; " 456710,107,1141,2,9,1,57,6,"Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā." 456711,107,1142,2,13,1,62,9,"‘ ‘ No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ; " 456712,107,1143,2,11,1,58,8,"Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo." 456713,107,1144,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā; " 456714,107,1145,2,9,1,52,6,"Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo." 456715,107,1146,2,10,1,57,6,"‘ ‘ Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni; " 456716,107,1147,2,9,1,57,6,"Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456717,107,1148,2,13,1,53,8,"‘ ‘ Evaṃ dutīyena sahā mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā; " 456718,107,1149,2,10,1,56,7,"Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456719,107,1150,2,13,1,59,9,"‘ ‘ Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ; " 456720,107,1151,2,9,1,52,6,"Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456721,107,1152,2,17,1,59,12,"‘ ‘ Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metaṃ; " 456722,107,1153,2,10,1,55,7,"Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456723,107,1154,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Sītañca uṇhañca khudaṃ pipāsaṃ, vātātape ḍaṃsasarīsape ca; " 456724,107,1155,2,8,1,54,5,"Sabbānipetāni abhibbhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456725,107,1156,2,12,1,55,7,"‘ ‘ Nāgova yūthāni vivajjayitvā, sañjātakhandho padumī uḷāro; " 456726,107,1157,2,9,1,56,6,"Yathābhirantaṃ viharaṃ araññe, eko care khaggavisāṇakappo." 456727,107,1158,2,11,1,59,7,"‘ ‘ Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye sāmayikaṃ vimuttiṃ; " 456728,107,1159,2,9,1,55,6,"Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo." 456729,107,1160,2,10,1,55,6,"‘ ‘ Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo; " 456730,107,1161,2,8,1,53,5,"Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo." 456731,107,1162,2,11,1,57,6,"‘ ‘ Nillolupo nikkuho nippipāso, nimmakkha niddhantakasāvamoho; " 456732,107,1163,2,9,1,54,6,"Nirāsayo sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456733,107,1164,2,11,1,59,7,"‘ ‘ Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ; " 456734,107,1165,2,11,1,57,8,"Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456735,107,1166,2,11,1,62,7,"‘ ‘ Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ; " 456736,107,1167,2,10,1,57,7,"Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456737,107,1168,2,11,1,59,7,"‘ ‘ Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno; " 456738,107,1169,2,9,1,57,6,"Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo." 456739,107,1170,2,14,1,63,9,"‘ ‘ Puttañca dāraṃ pitarañca mātaraṃ, dhanāni dhaññāni ca bandhavāni; " 456740,107,1171,2,9,1,54,6,"Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo." 456741,107,1172,2,12,1,63,8,"‘ ‘ Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ, appassādo dukkhamevettha bhiyyo; " 456742,107,1173,2,11,1,52,8,"Gaḷo eso iti ñatvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo." 456743,107,1174,2,10,1,55,6,"‘ ‘ Sandālayitvāna saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī, " 456744,107,1175,2,9,1,54,6,"Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456745,107,1176,2,13,1,58,7,"‘ ‘ Okkhittacakkhū na ca pādalolo, guttindriyo rakkhitamānasāno; " 456746,107,1177,2,8,1,52,5,"Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456747,107,1178,2,10,1,57,6,"‘ ‘ Ohārayitvā gihibyañjanāni, sañchannapatto yathā pārichatto; " 456748,107,1179,2,8,1,55,5,"Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo." 456749,107,1180,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī; " 456750,107,1181,2,9,1,54,6,"Kule kule appaṭibaddhacitto, eko care khaggavisāṇakappo." 456751,107,1182,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe; " 456752,107,1183,2,9,1,54,6,"Anissito chejja sinehadosaṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456753,107,1184,2,10,1,60,6,"‘ ‘ Vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhaṃ, pubbeva somanassadomanassaṃ; " 456754,107,1185,2,9,1,61,6,"Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo." 456755,107,1186,2,9,1,55,5,"‘ ‘ Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti; " 456756,107,1187,2,8,1,56,5,"Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo." 456757,107,1188,2,11,1,59,6,"‘ ‘ Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī; " 456758,107,1189,2,9,1,53,6,"Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo." 456759,107,1190,2,11,1,55,6,"‘ ‘ Taṇhakkhayaṃ patthayamappamatto, aneḷamūgo sutavā satīmā; " 456760,107,1191,2,9,1,58,6,"Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo." 456761,107,1192,2,11,1,52,7,"‘ ‘ Sīhova saddesu asantasanto, vātova jālamhi asajjamāno; " 456762,107,1193,2,9,1,54,6,"Padumaṃva toyena alimpamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456763,107,1194,2,13,1,57,9,"‘ ‘ Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṃ abhibhuyya cārī; " 456764,107,1195,2,9,1,53,6,"Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo." 456765,107,1196,2,13,1,57,8,"‘ ‘ Mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle; " 456766,107,1197,2,9,1,55,6,"Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo." 456767,107,1198,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sandālayitvāna saṃyojanāni; " 456768,107,1199,2,8,1,54,5,"Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo." 456769,107,1200,2,13,1,60,9,"‘ ‘ Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā; " 456770,107,1201,2,11,1,56,6,"Attatthapaññā asucīmanussā, eko care khaggavisāṇakappo’’ ti. " 456771,107,1202,2,7,1,62,4,Tattha sabbesu {bhūtesū}ti khaggavisāṇapaccekabuddhāpadānasuttaṃ. 456772,107,1202,8,10,1,10,2,Kā uppatti? 456773,107,1202,11,22,1,91,7,"Sabbasuttānaṃ catubbidhā uppatti– attajjhāsayato, parajjhāsayato, aṭṭhuppattito, pucchāvasitoti. " 456774,107,1202,23,28,1,58,5,Tattha khaggavisāṇasuttassa avisesena pucchāvasito uppatti. 456775,107,1202,29,58,1,210,24,"Visesena pana yasmā ettha kāci gāthā tena tena paccekabuddhena puṭṭhena vuttā, kāci apuṭṭhena attanā adhigatamagganayānurūpaṃ udānaṃyeva udānentena, tasmā kāyaci gāthāya pucchāvasito, kāyaci attajjhāsayato uppatti. " 456776,107,1202,59,71,1,77,11,"Tattha yā ayaṃ avisesena pucchāvasito uppatti, sā ādito pabhuti evaṃ veditabbā– " 456777,107,1203,2,7,1,41,5,Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. 456778,107,1203,8,18,1,86,10,Atha kho āyasmato ānandassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi– 456779,107,1203,19,42,1,138,16,"‘‘ buddhānaṃ patthanā ca abhinīhāro ca dissati, tathā sāvakānaṃ, paccekabuddhānaṃ na dissati, yaṃnūnāhaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā puccheyyan’’ ti? " 456780,107,1203,43,51,1,80,8,So paṭisallānā vuṭṭhito bhagavantaṃ upasaṅkamitvā yathākkamena etamatthaṃ pucchi. 456781,107,1203,52,56,1,44,4,Athassa bhagavā pubbayogāvacarasuttaṃ abhāsi– 456782,107,1204,2,15,1,82,10,"‘ ‘ Pañcime, ānanda, ānisaṃsā pubbayogāvacare diṭṭheva dhamme paṭikacceva aññaṃ ārādheti. " 456783,107,1204,16,28,1,79,11,"No ce diṭṭheva dhamme paṭikacceva aññaṃ ārādheti, atha maraṇakāle aññaṃ ārādheti. " 456784,107,1204,29,34,1,36,5,Atha devaputto samāno aññaṃ ārādheti. 456785,107,1204,35,40,1,46,5,Atha buddhānaṃ sammukhībhāve khippābhiñño hoti. 456786,107,1204,41,49,1,43,6,Atha pacchime kāle paccekasambuddho hotī’’ ti. 456787,107,1205,2,6,1,19,4,Evaṃ vatvā puna āha– 456788,107,1206,2,25,1,153,16,"‘ ‘ Paccekasambuddhā nāma, ānanda, abhinīhārasampannā pubbayogāvacarā honti, tasmā paccekabuddhabuddhasāvakānaṃ sabbesaṃ patthanā ca abhinīhāro ca icchitabbo’’ ti. " 456789,107,1207,2,4,1,6,2,So āha– 456790,107,1207,5,18,1,47,7,"‘‘ buddhānaṃ, bhante, patthanā kīva ciraṃ vaṭṭatī’’ ti. " 456791,107,1207,19,37,1,201,14,"Buddhānaṃ, ānanda, heṭṭhimaparicchedena cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, majjhimaparicchedena aṭṭha asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, uparimaparicchedena soḷasa asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca. " 456792,107,1207,38,44,1,63,6,Ete ca bhedā paññādhikasaddhādhikavīriyādhikānaṃ vasena ñātabbā. 456793,107,1207,45,52,1,46,6,"Paññādhikānañhi saddhā mandā hoti, paññā tikkhā. " 456794,107,1207,53,60,1,48,6,"Saddhādhikānaṃ paññā majjhimā hoti, saddhā tikkhā. " 456795,107,1207,61,69,1,56,7,"Vīriyādhikānaṃ saddhā paññā mandā hoti, vīriyaṃ tikkhanti. " 456796,107,1207,70,90,1,193,19,Appatvā pana cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca divase divase vessantaradānasadisaṃ dānaṃ dentopi tadanurūpe sīlādipāramidhamme ācinantopi antarā buddho bhavissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. 456797,107,1207,91,92,1,5,1,Kasmā? 456798,107,1207,93,104,1,67,9,"Ñāṇaṃ gabbhaṃ na gaṇhāti, vepullaṃ nāpajjati, paripākaṃ na gacchatīti. " 456799,107,1207,105,130,1,225,25,Yathā nāma timāsacatumāsapañcamāsaccayena nipphajjanakaṃ sassaṃ taṃ taṃ kālaṃ appatvā divase divase satakkhattuṃ sahassakkhattuṃ keḷāyantopi udakena siñcantopi antarā pakkhena vā māsena vā nipphādessatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. 456800,107,1207,131,132,1,5,1,Kasmā? 456801,107,1207,133,144,1,68,9,"Sassaṃ gabbhaṃ na gaṇhāti, vepullaṃ nāpajjati, paripākaṃ na gacchatīti. " 456802,107,1207,145,156,1,106,11,Evamevaṃ appatvā cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca antarā buddho bhavissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. 456803,107,1207,157,164,1,68,6,Tasmā yathāvuttameva kālaṃ pāramipūraṇaṃ kātabbaṃ ñāṇaparipākatthāya. 456804,107,1207,165,174,1,87,9,Ettakenāpi ca kālena buddhattaṃ patthayato abhinīhārakaraṇe aṭṭha sampattiyo icchitabbā. 456805,107,1207,175,176,1,6,1,Ayañhi– 456806,107,1208,2,9,1,47,5,"‘ ‘ Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ; " 456807,107,1209,2,8,1,42,5,"Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā; " 456808,107,1210,2,18,1,42,3,"Aṭṭhadhammasamodhānā , abhinīhāro samijjhati’’.( bu. vaṃ.2.59); " 456809,107,1211,2,6,1,44,3,{Abhinīhāro}ti mūlapaṇidhānassetaṃ adhivacanaṃ. 456810,107,1211,7,11,1,33,4,Tattha manussattan ti manussajāti. 456811,107,1211,12,37,1,212,23,"Aññatra hi manussajātiyā avasesajātīsu devajātiyampi ṭhitassa paṇidhi na ijjhati, tattha ṭhitena pana buddhattaṃ patthayantena dānādīni puññakammāni katvā manussattaṃyeva patthetabbaṃ, tattha ṭhatvā paṇidhi kātabbo. " 456812,107,1211,38,40,1,17,2,Evañhi samijjhati. 456813,107,1211,41,44,1,27,2,{Liṅgasampattī}ti purisabhāvo. 456814,107,1211,45,51,1,83,6,Mātugāmanapuṃsakaubhatobyañjanakānañhi manussajātiyaṃ ṭhitānampi paṇidhi na ijjhati. 456815,107,1211,52,68,1,128,14,"Tattha ṭhitena pana buddhattaṃ patthentena dānādīni puññakammāni katvā purisabhāvoyeva patthetabbo, tattha ṭhatvā paṇidhi kātabbo. " 456816,107,1211,69,71,1,17,2,Evañhi samijjhati. 456817,107,1211,72,76,1,37,3,{Hetū}ti arahattassa upanissayasampatti. 456818,107,1211,77,94,1,122,15,"Yo hi tasmiṃ attabhāve vāyamanto arahattaṃ pāpuṇituṃ samattho, tassa paṇidhi samijjhati, no itarassa yathā sumedhapaṇḍitassa. " 456819,107,1211,95,104,1,84,9,So hi dīpaṅkarapādamūle pabbajitvā tenattabhāvena arahattaṃ pāpuṇituṃ samattho ahosi. 456820,107,1211,105,109,1,46,4,Satthāradassanan ti buddhānaṃ sammukhādassanaṃ. 456821,107,1211,110,117,1,49,6,"Evañhi ijjhati, no aññathā yathā sumedhapaṇḍitassa. " 456822,107,1211,118,125,1,46,7,So hi dīpaṅkaraṃ sammukhā disvā paṇidhiṃ akāsi. 456823,107,1211,126,129,1,25,2,{Pabbajjā}ti anagāriyabhāvo. 456824,107,1211,130,140,1,97,10,So ca kho sāsane vā kammavādikiriyavāditāpasaparibbājakanikāye vā vaṭṭati yathā sumedhapaṇḍitassa. 456825,107,1211,141,149,1,46,8,So hi sumedho nāma tāpaso hutvā paṇidhiṃ akāsi. 456826,107,1211,150,154,1,35,2,{Guṇasampattī}ti jhānādiguṇapaṭilābho . 456827,107,1211,155,164,1,79,8,"Pabbajitassapi hi guṇasampannasseva ijjhati, no itarassa yathā sumedhapaṇḍitassa. " 456828,107,1211,165,173,1,59,8,So hi pañcābhiñño ca aṭṭhasamāpattilābhī ca hutvā paṇidhesi. 456829,107,1211,174,180,1,39,4,"{Adhikāro}ti adhikakāro, pariccāgoti attho. " 456830,107,1211,181,190,1,85,8,"Jīvitādipariccāgañhi katvā paṇidahatoyeva ijjhati, no itarassa yathā sumedhapaṇḍitassa. " 456831,107,1211,191,193,1,5,2,So hi– 456832,107,1212,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu; " 456833,107,1213,2,23,1,48,8,"Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissatī’’ ti.( bu. vaṃ.2.53); " 456834,107,1214,2,7,1,35,4,Evaṃ attapariccāgaṃ katvā paṇidhesi. 456835,107,1214,8,11,1,23,2,{Chandatā}ti kattukamyatā. 456836,107,1214,12,20,1,44,7,"Sā yassa balavatī hoti, tassa ijjhati paṇidhi. " 456837,107,1214,21,39,1,106,14,Sā ca sace koci vadeyya‘‘ ko cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca niraye paccitvā buddhattaṃ icchatī’’ ti. 456838,107,1214,40,55,1,63,10,"Taṃ sutvā yo‘‘ ahan’’ ti vattuṃ ussahati, tassa balavatīti veditabbā. " 456839,107,1214,56,115,1,414,46,"Tathā yadi koci vadeyya‘‘ ko sakalacakkavāḷaṃ vītaccikānaṃ aṅgārānaṃ pūraṃ akkamitvā buddhattaṃ icchati, ko sakalacakkavāḷaṃ sattisūlehi ākiṇṇaṃ akkamanto atikkamitvā buddhattaṃ icchati, ko sakalacakkavāḷaṃ samatittikaṃ udakapuṇṇaṃ uttaritvā buddhattaṃ icchati, ko sakalacakkavāḷaṃ nirantaraṃ veḷugumbasañchannaṃ maddanto atikkamitvā buddhattaṃ icchatī’’ ti, taṃ sutvā yo‘‘ ahan’’ ti vattuṃ ussahati, tassa balavatīti veditabbā. " 456840,107,1214,116,122,1,72,6,Evarūpena ca kattukamyatāchandena samannāgato sumedhapaṇḍito paṇidhesīti. 456841,107,1215,2,11,1,77,9,Evaṃ samiddhābhinīhāro ca bodhisatto imāni aṭṭhārasa abhabbaṭṭhānāni na upeti. 456842,107,1215,12,78,1,433,51,"So hi tato pabhuti na jaccandho hoti na jaccapadhiro, na ummattako, na eḷamugo, na pīṭhasappi , na milakkhesu uppajjati, na dāsiyā kucchimhi nibbattati, na niyatamicchādiṭṭhiko hoti, nāssa liṅgaṃ parivattati, na pañcānantariyakammāni karoti, na kuṭṭhī hoti, na tiracchānayoniyaṃ vaṭṭakato pacchimattabhāvo hatthito adhikattabhāvo hoti, na khuppipāsikanijjhāmataṇhikapetesu uppajjati, na kālakañcikāsuresu, na avīciniraye, na lokantarikesu uppajjati. " 456843,107,1215,79,100,1,130,17,"Kāmāvacaresu pana na māro hoti, rūpāvacaresu na asaññībhave, na suddhāvāsesu uppajjati, na arūpabhavesu, na aññaṃ cakkavāḷaṃ saṅkamati. " 456844,107,1216,2,18,1,101,14,"Yā cimā ussāho ca ummaṅgo ca avatthānañca hitacariyā cāti catasso buddhabhūmiyo, tāhi samannāgato hoti. " 456845,107,1216,19,20,1,6,1,Tattha– 456846,107,1217,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Ussāho vīriyaṃ vuttaṃ, ummaṅgo paññā pavuccati; " 456847,107,1218,2,10,1,49,5,"Avatthānaṃ adhiṭṭhānaṃ, hitacariyā mettābhāvanā’’ ti." 456848,107,1218,11,11,1,0,0,– 456849,107,1219,2,3,1,9,1,Veditabbā . 456850,107,1219,4,67,1,517,50,"Ye ca ime nekkhammajjhāsayo, pavivekajjhāsayo, alobhajjhāsayo, adosajjhāsayo, amohajjhāsayo, nissaraṇajjhāsayoti cha ajjhāsayā bodhiparipākāya saṃvattanti, yehi samannāgatattā nekkhammajjhāsayā ca bodhisattā kāmesu dosadassāvino, pavivekajjhāsayā ca bodhisattā saṅgaṇikāya dosadassāvino, alobhajjhāsayā ca bodhisattā lobhe dosadassāvino, adosajjhāsayā ca bodhisattā dose dosadassāvino, amohajjhāsayā ca bodhisattā mohe dosadassāvino, nissaraṇajjhāsayā ca bodhisattā sabbabhavesu dosadassāvinoti vuccanti, tehi ca samannāgato hoti. " 456851,107,1220,2,8,1,51,6,Paccekabuddhānaṃ pana kīva ciraṃ patthanā vaṭṭatīti? 456852,107,1220,9,23,1,116,12,"Paccekabuddhānaṃ dve asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, tato oraṃ na sakkā, pubbe vuttanayenevettha kāraṇaṃ veditabbaṃ. " 456853,107,1220,24,33,1,94,9,Ettakenāpi ca kālena paccekabuddhattaṃ patthayato abhinīhārakaraṇe pañca sampattiyo icchitabbā. 456854,107,1220,34,35,1,7,1,Tesañhi– 456855,107,1221,2,8,1,44,4,"‘ ‘ Manussattaṃ liṅgasampatti, vigatāsavadassanaṃ; " 456856,107,1222,2,10,1,41,5,"Adhikāro ca chandatā, ete abhinīhārakāraṇā’’. " 456857,107,1223,2,11,1,94,8,Tattha vigatāsavadassanan ti buddhapaccekabuddhabuddhasāvakānaṃ yassa kassaci dassananti attho. 456858,107,1223,12,14,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 456859,107,1224,2,12,1,43,6,Atha ‘‘ sāvakānaṃ patthanā kittakaṃ vaṭṭatī’’ ti? 456860,107,1224,13,21,1,99,7,"Dvinnaṃ aggasāvakānaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ kappasatasahassañca, asītimahāsāvakānaṃ kappasatasahassameva. " 456861,107,1224,22,37,1,102,13,"Tathā buddhassa mātāpitūnaṃ upaṭṭhākassa puttassa cāti, tato oraṃ na sakkā, tattha kāraṇaṃ vuttanayameva. " 456862,107,1224,38,47,1,83,9,Imesaṃ pana sabbesampi adhikāro ca chandatāti dvaṅgasamannāgatoyeva abhinīhāro hoti. 456863,107,1225,2,31,1,265,26,"Evaṃ imāya patthanāya iminā ca abhinīhārena yathāvuttappabhedaṃ kālaṃ pāramiyo pūretvā buddhā loke uppajjantā khattiyakule vā brāhmaṇakule vā uppajjanti, paccekabuddhā khattiyabrāhmaṇagahapatikulānaṃ aññatarasmiṃ, aggasāvakā pana buddhā viya khattiyabrāhmaṇakulesveva. " 456864,107,1225,32,44,1,93,10,"Sabbabuddhā saṃvaṭṭamāne kappe na uppajjanti, vivaṭṭamāne kappe uppajjanti, tathā paccekabuddhā. " 456865,107,1225,45,51,1,45,6,Te pana buddhānaṃ uppajjanakāle na uppajjanti. 456866,107,1225,52,59,1,41,6,"Buddhā sayañca bujjhanti, pare ca bodhenti. " 456867,107,1225,60,67,1,49,6,"Paccekabuddhā sayameva bujjhanti, na pare bodhenti. " 456868,107,1225,68,73,1,42,4,"Attharasameva paṭivijjhanti, na dhammarasaṃ. " 456869,107,1225,74,95,1,160,19,"Na hi te lokuttaradhammaṃ paññattiṃ āropetvā desetuṃ sakkonti, mūgena diṭṭhasupino viya vanacarakena nagare sāyitabyañjanaraso viya ca nesaṃ dhammābhisamayo hoti. " 456870,107,1225,96,99,1,51,3,Sabbaṃ iddhisamāpattipaṭisambhidāpabhedaṃ pāpuṇanti. 456871,107,1225,100,141,1,303,32,"Guṇavisiṭṭhatāya buddhānaṃ heṭṭhā sāvakānaṃ upari honti, na aññe pabbājetvā ābhisamācārikaṃ sikkhāpenti,‘‘ cittasallekho kātabbo, vosānaṃ nāpajjitabban’’ ti iminā uddesena uposathaṃ karonti, ajja uposathoti vacanamattena vā, uposathaṃ karontā ca gandhamādane mañjūsakarukkhamūle ratanamāḷe sannipatitvā karontīti. " 456872,107,1225,142,175,1,265,29,Evaṃ bhagavā āyasmato ānandassa paccekabuddhānaṃ sabbākāraparipūraṃ patthanañca abhinīhārañca kathetvā idāni imāya patthanāya iminā ca abhinīhārena samudāgate te te paccekabuddhe kathetuṃ‘‘ sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan’’ tiādinā nayena imaṃ khaggavisāṇasuttaṃ abhāsi. 456873,107,1225,176,182,1,61,6,Ayaṃ tāva avisesena pucchāvasito khaggavisāṇasuttassa uppatti. 456874,107,1226,2,5,1,23,3,Idāni visesena vattabbā. 456875,107,1226,6,34,1,263,27,Tattha imissā tāva gāthāya evaṃ uppatti veditabbā– ayaṃ kira paccekabuddho paccekabodhisattabhūmiṃ ogāhanto dve asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā āraññiko hutvā gatapaccāgatavattaṃ pūrento samaṇadhammaṃ akāsi. 456876,107,1226,35,44,1,65,8,Etaṃ kira vattaṃ aparipūretvā paccekabodhiṃ pāpuṇanto nāma natthi . 456877,107,1226,45,49,1,36,4,Kiṃ panetaṃ gatapaccāgatavattaṃ nāma? 456878,107,1226,50,51,1,20,1,Haraṇapaccāharaṇanti. 456879,107,1226,52,59,1,40,6,"Taṃ yathā vibhūtaṃ hoti, tathā kathessāma. " 456880,107,1227,2,25,1,136,20,"Idha ekacco bhikkhu harati na paccāharati, ekacco paccāharati na harati, ekacco neva harati na paccāharati, ekacco harati ca paccāharati ca. " 456881,107,1227,26,50,1,241,24,Tattha yo bhikkhu pageva vuṭṭhāya cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇavattaṃ katvā bodhirukkhe udakaṃ āsiñcitvā pānīyaghaṭaṃ pūretvā pānīyamāḷe ṭhapetvā ācariyavattaṃ upajjhāyavattaṃ katvā dveasīti khandhakavattāni ca cuddasa mahāvattāni samādāya vattati. 456882,107,1227,51,93,1,349,39,"So sarīraparikammaṃ katvā senāsanaṃ pavisitvā yāva bhikkhācāravelā, tāva vivittāsane vītināmetvā velaṃ ñatvā nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā uttarāsaṅgaṃ katvā saṅghāṭiṃ khandhe karitvā pattaṃ aṃse ālaggetvā kammaṭṭhānaṃ manasi karonto cetiyaṅgaṇaṃ gantvā cetiyañca bodhiñca vanditvā gāmasamīpe cīvaraṃ pārupitvā pattaṃ ādāya gāmaṃ piṇḍāya pavisati. " 456883,107,1227,94,121,1,242,27,Evaṃ paviṭṭho ca lābhī bhikkhu puññavā upāsakehi sakkato garukato upaṭṭhākakule vā paṭikkamanasālāyaṃ vā paṭikkamitvā upāsakehi taṃ taṃ pañhaṃ pucchiyamāno tesaṃ pañhavissajjanena dhammadesanāvikkhepena ca taṃ manasikāraṃ chaḍḍetvā nikkhamati. 456884,107,1227,122,136,1,91,12,"Vihāraṃ āgatopi bhikkhūhi pañhaṃ puṭṭho katheti, dhammaṃ bhaṇati, taṃ taṃ byāpārañca āpajjati. " 456885,107,1227,137,152,1,155,14,"Pacchābhattampi purimayāmampi majjhimayāmampi evaṃ bhikkhūhi saddhiṃ papañcetvā kāyaduṭṭhullābhibhūto pacchimayāmepi sayati, neva kammaṭṭhānaṃ manasi karoti. " 456886,107,1227,153,163,1,37,6,Ayaṃ vuccati‘‘ harati na paccāharatī’’ ti. 456887,107,1228,2,12,1,70,9,"Yo pana byādhibahulo hoti, bhuttāhāro paccūsasamaye na sammā pariṇamati. " 456888,107,1228,13,39,1,193,25,"Pageva vuṭṭhāya yathāvuttaṃ vattaṃ kātuṃ na sakkoti kammaṭṭhānaṃ vā manasi kātuṃ, aññadatthu yāguṃ vā khajjakaṃ vā bhesajjaṃ vā bhattaṃ vā patthayamāno kālasseva pattacīvaramādāya gāmaṃ pavisati. " 456889,107,1228,40,69,1,222,29,Tattha yāguṃ vā khajjakaṃ vā bhesajjaṃ vā bhattaṃ vā laddhā pattaṃ nīharitvā bhattakiccaṃ niṭṭhāpetvā paññattāsane nisinno kammaṭṭhānaṃ manasi karitvā visesaṃ patvā vā apatvā vā vihāraṃ āgantvā teneva manasikārena viharati. 456890,107,1228,70,80,1,37,6,Ayaṃ vuccati‘‘ paccāharati na haratī’’ ti. 456891,107,1228,81,110,1,221,27,"Edisā hi bhikkhū yāguṃ pivitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā buddhasāsane arahattaṃ pattā gaṇanapathaṃ vītivattā, sīhaḷadīpeyeva tesu tesu gāmesu āsanasālāyaṃ taṃ āsanaṃ natthi, yattha bhikkhū nisinnā yāguṃ pivitvā arahattaṃ appattā. " 456892,107,1229,2,23,1,235,19,"Yo pana pamādavihārī hoti nikkhittadhuro, sabbavattāni bhinditvā pañcavidhacetokhilavinibandhanabaddhacitto viharanto kammaṭṭhānamanasikāramananuyutto gāmaṃ piṇḍāya pavisitvā gihīhi saddhiṃ kathāpapañcena papañcito tucchakova nikkhamati. " 456893,107,1229,24,35,1,42,7,Ayaṃ vuccati‘‘ neva harati na paccāharatī’’ ti. 456894,107,1230,2,18,1,136,15,"Yo pana pageva vuṭṭhāya purimanayeneva sabbavattāni paripūretvā yāva bhikkhācāravelā, tāva pallaṅkaṃ ābhujitvā kammaṭṭhānaṃ manasi karoti. " 456895,107,1230,19,25,1,55,5,Kammaṭṭhānaṃ nāma duvidhaṃ– sabbatthakañca pārihāriyañca. 456896,107,1230,26,33,1,50,7,Tattha sabbatthakaṃ nāma mettā ca maraṇānussati ca. 456897,107,1230,34,45,1,67,7,Tañhi sabbattha atthayitabbaṃ icchitabbanti‘‘ sabbatthakan’’ ti vuccati. 456898,107,1230,46,51,1,41,5,Mettā nāma āvāsādīsu sabbattha icchitabbā. 456899,107,1230,52,67,1,95,12,"Āvāsesu hi mettāvihārī bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo hoti manāpo, tena phāsu asaṅghaṭṭho viharati. " 456900,107,1230,68,74,1,60,6,Devatāsu mettāvihārī devatāhi rakkhitagopito sukhaṃ viharati. 456901,107,1230,75,81,1,63,6,Rājarājamahāmattādīsu mettāvihārī tehi mamāyito sukhaṃ viharati. 456902,107,1230,82,91,1,97,9,Gāmanigamādīsu mettāvihārī sabbattha bhikkhācariyādīsu manussehi sakkato garukato sukhaṃ viharati. 456903,107,1230,92,97,1,63,5,Maraṇānussatibhāvanāya jīvitanikantiṃ pahāya appamatto viharati. 456904,107,1231,2,8,1,51,6,Yaṃ pana sadā pariharitabbaṃ cariyānukūlena gahitaṃ. 456905,107,1231,9,32,1,171,16,"Taṃ dasāsubhakasiṇānussatīsu aññataraṃ, catudhātuvavatthānameva vā, taṃ sadā pariharitabbato rakkhitabbato bhāvetabbato ca‘‘ pārihāriyan’’ ti vuccati, mūlakammaṭṭhānantipi tadeva. " 456906,107,1231,33,49,1,139,16,Atthakāmā hi kulaputtā sāsane pabbajitvā dasapi vīsampi tiṃsampi cattālīsampi paññāsampi satampi ekato vasantā katikavattaṃ katvā viharanti– 456907,107,1231,50,67,1,97,13,"‘‘ āvuso, tumhe na iṇaṭṭā na bhayaṭṭā na jīvikāpakatā pabbajitā, dukkhā muccitukāmā panettha pabbajitā. " 456908,107,1231,68,85,1,112,12,"Tasmā gamane uppannakilese gamaneyeva niggaṇhatha, ṭhāne, nisajjāya, sayane uppannakilese sayaneyeva niggaṇhathā’’ ti. " 456909,107,1232,2,17,1,156,14,"Te evaṃ katikavattaṃ katvā bhikkhācāraṃ gacchantā aḍḍhausabhausabhaaḍḍhagāvutagāvutantaresu pāsāṇā honti, tāya saññāya kammaṭṭhānaṃ manasikarontāva gacchanti. " 456910,107,1232,18,28,1,63,9,"Sace kassaci gamane kileso uppajjati, so tattheva naṃ niggaṇhāti. " 456911,107,1232,29,37,1,63,7,"Tathā asakkonto tiṭṭhati, athassa pacchato āgacchantopi tiṭṭhati. " 456912,107,1232,38,61,1,144,18,"So‘‘ ayaṃ bhikkhu tuyhaṃ uppannaṃ vitakkaṃ jānāti, ananucchavikaṃ te etan’’ ti attānaṃ paṭicodetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā tattheva ariyabhūmiṃ okkamati. " 456913,107,1232,62,65,1,24,3,Tathā asakkonto nisīdati. 456914,107,1232,66,70,1,40,4,Athassa pacchato āgacchantopi nisīdatīti. 456915,107,1232,71,89,1,160,16,"Soyeva nayo ariyabhūmiṃ okkamituṃ asakkontopi taṃ kilesaṃ vikkhambhetvā kammaṭṭhānaṃ manasikarontova gacchati , na kammaṭṭhānavippayuttena cittena pādaṃ uddharati. " 456916,107,1232,90,96,1,53,5,"Uddharati ce, paṭinivattitvā purimapadeseyeva tiṭṭhati. " 456917,107,1232,97,100,1,38,3,Ālindakavāsī mahāphussadevatthero viya. 456918,107,1233,2,9,1,66,7,So kira ekūnavīsativassāni gatapaccāgatavattaṃ pūrento evaṃ vihāsi. 456919,107,1233,10,47,1,211,30,"Manussāpi sudaṃ antarāmagge kasantā ca vapantā ca maddantā ca kammāni karontā ca theraṃ tathā gacchantaṃ disvā‘‘ ayaṃ thero punappunaṃ nivattitvā gacchati, kiṃ nu kho maggamūḷho, udāhu kiñci pamuṭṭho’’ ti samullapanti. " 456920,107,1233,48,59,1,106,10,So taṃ anādiyitvā kammaṭṭhānayuttena citteneva samaṇadhammaṃ karonto vīsativassabbhantare arahattaṃ pāpuṇi. 456921,107,1233,60,79,1,176,18,"Arahattapattadivaseyevassa caṅkamanakoṭiyaṃ adhivatthā devatā aṅgulīhi dīpaṃ ujjāletvā aṭṭhāsi, cattāropi mahārājāno sakko ca devānamindo brahmā ca sahampati upaṭṭhānaṃ āgamiṃsu. " 456922,107,1233,80,88,1,68,8,Tañca obhāsaṃ disvā vanavāsī mahātissatthero taṃ dutiyadivase pucchi– 456923,107,1233,89,102,1,50,8,"‘‘ rattibhāge āyasmato santike obhāso ahosi, kiṃ so’’ ti? " 456924,107,1233,103,117,1,80,10,Thero vikkhepaṃ karonto‘‘ obhāso nāma dīpobhāsopi hoti maṇiobhāsopī’’ ti evamādimāha. 456925,107,1233,118,135,1,61,9,So‘‘ paṭicchādetha tumhe’’ ti nibaddho‘‘ āmā’’ ti paṭijānitvā ārocesi. 456926,107,1234,2,6,1,43,4,Kāḷavallimaṇḍapavāsī mahānāgatthero viya ca. 456927,107,1234,7,33,1,194,21,"Sopi kira gatapaccāgatavattaṃ pūrento‘‘ paṭhamaṃ tāva bhagavato mahāpadhānaṃ pūjessāmī’’ ti satta vassāni ṭhānacaṅkamameva adhiṭṭhāsi, puna soḷasa vassāni gatapaccāgatavattaṃ pūretvā arahattaṃ pāpuṇi. " 456928,107,1234,34,92,1,400,48,Evaṃ kammaṭṭhānamanuyuttacitteneva pādaṃ uddharanto vippayuttena cittena uddhaṭe paṭinivattanto gāmasamīpaṃ gantvā‘‘ gāvī nu kho pabbajito nu kho’’ ti āsaṅkanīyappadese ṭhatvā saṅghāṭiṃ pārupitvā pattaṃ gahetvā gāmadvāraṃ patvā kacchakantarato udakaṃ gahetvā gaṇḍūsaṃ katvā gāmaṃ pavisati‘‘ bhikkhaṃ vā dātuṃ vandituṃ vā upagate manusse‘ dīghāyukā hothā’ ti vacanamattenāpi mā me kammaṭṭhānavikkhepo ahosī’’ ti. 456929,107,1234,93,116,1,95,15,"Sace pana naṃ‘‘ ajja, bhante, kiṃ sattamī, udāhu aṭṭhamī’’ ti divasaṃ pucchanti, udakaṃ gilitvā āroceti. " 456930,107,1234,117,126,1,76,8,"Sace divasapucchakā na honti, nikkhamanavelāyaṃ gāmadvāre niṭṭhubhitvāva yāti. " 456931,107,1235,2,9,1,66,7,Sīhaḷadīpe kalambatitthavihāre vassūpagatā paññāsa bhikkhū viya ca. 456932,107,1235,10,15,1,55,5,Te kira vassūpanāyikauposathadivase katikavattaṃ akaṃsu– 456933,107,1235,16,26,1,45,6,‘‘ arahattaṃ appatvā na aññamaññaṃ ālapissāmā’’ ti. 456934,107,1235,27,46,1,155,17,"Gāmañca piṇḍāya pavisantā gāmadvāre udakagaṇḍūsaṃ katvā pavisiṃsu, divase pucchite udakaṃ gilitvā ārocesuṃ, apucchite gāmadvāre niṭṭhubhitvā vihāraṃ āgamaṃsu. " 456935,107,1235,47,52,1,47,5,Tattha manussā niṭṭhubhanaṭṭhānaṃ disvā jāniṃsu– 456936,107,1235,53,65,1,26,6,"‘‘ ajja eko āgato, ajja dve’’ ti . " 456937,107,1235,66,68,1,15,2,Evañca cintesuṃ– 456938,107,1235,69,100,1,164,22,"‘‘ kiṃ nu kho ete amheheva saddhiṃ na sallapanti , udāhu aññamaññampi, yadi aññamaññampi na sallapanti, addhā vivādajātā bhavissanti, handa nesaṃ aññamaññaṃ khamāpessāmā’’ ti. " 456939,107,1235,101,104,1,22,3,Sabbe vihāraṃ agamaṃsu. 456940,107,1235,105,114,1,74,9,Tattha paññāsāya bhikkhūsu vassaṃ upagatesu dve bhikkhū ekokāse nāddasaṃsu. 456941,107,1235,115,123,1,39,7,"Tato tesu yo cakkhumā puriso, so evamāha–" 456942,107,1235,124,152,1,163,17,"‘‘ na, bho, kalahakārakānaṃ vasanokāso īdiso hoti, susammaṭṭhaṃ cetiyaṅgaṇaṃ bodhiyaṅgaṇaṃ, sunikkhittā sammajjaniyo, sūpaṭṭhapitaṃ pānīyaparibhojanīyan’’ ti, te tato nivattā. " 456943,107,1235,153,163,1,106,10,Tepi bhikkhū antovasseyeva vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ patvā mahāpavāraṇāya visuddhipavāraṇaṃ pavāresuṃ. 456944,107,1236,2,31,1,292,28,"Evaṃ kāḷavallimaṇḍapavāsī mahānāgatthero viya kalambatitthavihāre vassūpagatā bhikkhū viya ca kammaṭṭhānayutteneva cittena pādaṃ uddharanto gāmasamīpaṃ gantvā udakagaṇḍūsaṃ katvā vīthiyo sallakkhetvā yattha surāsoṇḍadhuttādayo kalahakārakā caṇḍahatthiassādayo vā natthi, taṃ vīthiṃ paṭipajjati. " 456945,107,1236,32,51,1,171,17,"Tattha ca piṇḍāya caranto na turitaturito javena gacchati, javanapiṇḍapātikadhutaṅgaṃ nāma natthi, visamabhūmibhāgappattaṃ pana udakabharitasakaṭamiva niccalo hutvā gacchati. " 456946,107,1236,52,103,1,471,47,"Anugharaṃ paviṭṭho ca dātukāmaṃ vā adātukāmaṃ vā sallakkhetuṃ tadanurūpaṃ kālaṃ āgamento bhikkhaṃ gahetvā patirūpe okāse nisīditvā kammaṭṭhānaṃ manasikaronto āhāre paṭikkūlasaññaṃ upaṭṭhapetvā akkhabbhañjanavaṇālepanaputtamaṃsūpamāvasena paccavekkhanto aṭṭhaṅgasamannāgataṃ āhāraṃ āhāreti neva davāya na madāya… pe… bhuttāvī ca udakakiccaṃ katvā muhuttaṃ bhattakilamathaṃ vinodetvā yathā purebhattaṃ, evaṃ pacchābhattaṃ, purimayāmaṃ pacchimayāmañca kammaṭṭhānaṃ manasi karoti. " 456947,107,1236,104,115,1,40,7,Ayaṃ vuccati‘‘ harati ca paccāharati cā’’ ti. 456948,107,1236,116,120,1,57,4,Evametaṃ haraṇapaccāharaṇaṃ gatapaccāgatavattanti vuccati. 456949,107,1237,2,12,1,76,9,"Etaṃ pūrento yadi upanissayasampanno hoti, paṭhamavaye eva arahattaṃ pāpuṇāti. " 456950,107,1237,13,21,1,53,7,"No ce paṭhamavaye pāpuṇāti, atha majjhimavaye pāpuṇāti. " 456951,107,1237,22,30,1,54,7,"No ce majjhimavaye pāpuṇāti, atha maraṇasamaye pāpuṇāti. " 456952,107,1237,31,40,1,57,8,"No ce maraṇasamaye pāpuṇāti, atha devaputto hutvā pāpuṇāti. " 456953,107,1237,41,51,1,70,9,"No ce devaputto hutvā pāpuṇāti, atha paccekasambuddho hutvā parinibbāti. " 456954,107,1237,52,74,1,158,19,"No ce paccekasambuddho hutvā parinibbāti, atha buddhānaṃ sammukhībhāve khippābhiñño hoti seyyathāpi thero bāhiyo, mahāpañño vā hoti seyyathāpi thero sāriputtoti. " 456955,107,1238,2,21,1,175,18,Ayaṃ pana paccekabodhisatto kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā āraññiko hutvā vīsati vassasahassāni etaṃ gatapaccāgatavattaṃ pūretvā kālaṃ katvā kāmāvacaradevaloke uppajji. 456956,107,1238,22,29,1,70,7,Tato cavitvā bārāṇasirañño aggamahesiyā kucchimhi paṭisandhiṃ aggahesi. 456957,107,1238,30,35,1,47,5,Kusalā itthiyo tadaheva gabbhasaṇṭhānaṃ jānanti. 456958,107,1238,36,48,1,69,10,"Sā ca tāsaṃ aññatarā , tasmā esāpi taṃ gabbhapatiṭṭhānaṃ rañño nivedesi. " 456959,107,1238,49,60,1,81,10,"Dhammatā esā, yaṃ puññavante satte gabbhe uppanne mātugāmo gabbhaparihāraṃ labhati. " 456960,107,1238,61,66,1,38,5,Tasmā rājā tassā gabbhaparihāraṃ adāsi. 456961,107,1238,67,80,1,109,12,"Sā tato pabhuti nāccuṇhaṃ kiñci ajjhoharituṃ labhati, nātisītaṃ nāccambilaṃ nātiloṇaṃ nātikaṭukaṃ nātitittakaṃ. " 456962,107,1238,81,105,1,208,22,"Accuṇhe hi mātarā ajjhohaṭe gabbhassa lohakumbhivāso viya hoti, atisīte lokantarikavāso viya, accambilaloṇakaṭukatittakesu bhuttesu satthena phāletvā ambilādīhi sittāni viya dārakassa aṅgāni tibbavedanāni honti. " 456963,107,1238,106,118,1,92,8,Aticaṅkamanaṭṭhānanisajjasayanatopi naṃ nivārenti‘‘ kucchigatassa sañcalanadukkhaṃ mā ahosī’’ ti. 456964,107,1238,119,132,1,132,12,"Mudukattharaṇatthatāya bhūmiyā caṅkamanādīni mattāya kātuṃ labhati, vaṇṇagandhādisampannaṃ sāduṃ sappāyaṃ annapānaṃ bhuñjituṃ labhati. " 456965,107,1238,133,138,1,55,5,Pariggahetvāva naṃ caṅkamāpenti nisīdāpenti vuṭṭhāpenti. 456966,107,1239,2,13,1,152,11,Sā evaṃ parihariyamānā gabbhaparipākakāle sūtigharaṃ pavisitvā paccūsasamaye puttaṃ vijāyi pakkatelamadditamanosilāpiṇḍisadisaṃ dhaññapuññalakkhaṇūpetaṃ. 456967,107,1239,14,26,1,100,11,"Tato naṃ pañcamadivase alaṅkatapaṭiyattaṃ rañño dassesuṃ, rājā tuṭṭho chasaṭṭhiyā dhātīhi upaṭṭhāpesi. " 456968,107,1239,27,33,1,57,6,So sabbasampattīhi vaḍḍhamāno nacirasseva viññutaṃ pāpuṇi. 456969,107,1239,34,43,1,77,8,"Soḷasavassuddesikaṃ naṃ rājā rajjena abhisiñci, vividhanāṭakāhi ca upaṭṭhāpesi. " 456970,107,1239,44,54,1,93,9,"Abhisitto rājaputto rajjaṃ kāresi nāmena brahmadatto, sakalajambudīpe vīsatiyā nagarasahassesu. " 456971,107,1239,55,75,1,168,17,"Jambudīpe kira pubbe caturāsīti nagarasatasahassāni ahesuṃ, tāni parihāyantāni saṭṭhi ahesuṃ, tato parihāyantāni cattālīsaṃ, sabbaparihāyanakāle pana vīsatisahassāni honti. " 456972,107,1239,76,110,1,266,26,"Ayañca brahmadatto sabbaparihāyanakāle uppajji, tenassa vīsati nagarasahassāni ahesuṃ vīsati pāsādasahassāni, vīsati hatthisahassāni, vīsati assasahassāni, vīsati rathasahassāni, vīsati pattisahassāni, vīsati itthisahassāni orodhā ca nāṭakitthiyo ca, vīsati amaccasahassāni. " 456973,107,1240,2,14,1,99,11,"So mahārajjaṃ kārayamānoyeva kasiṇaparikammaṃ katvā pañca abhiññāyo, aṭṭha samāpattiyo ca nibbattesi. " 456974,107,1240,15,30,1,130,14,"Yasmā pana abhisittaraññā nāma avassaṃ aṭṭakaraṇe nisīditabbaṃ, tasmā ekadivasaṃ pageva pātarāsaṃ bhuñjitvā vinicchayaṭṭhāne nisīdi. " 456975,107,1240,31,61,1,178,20,"Tattha uccāsaddamahāsaddaṃ akaṃsu, so‘‘ ayaṃ saddo samāpattiyā upakkileso’’ ti pāsādatalaṃ abhiruhitvā‘‘ samāpattiṃ appemī’’ ti nisinno nāsakkhi appetuṃ rajjavikkhepena samāpatti parihīnā. " 456976,107,1240,62,65,1,12,2,Tato cintesi– 456977,107,1240,66,77,1,38,6,"‘‘ kiṃ rajjaṃ varaṃ, udāhu samaṇadhammo’’ ti? " 456978,107,1240,78,127,1,368,38,"Tato‘‘ rajjasukhaṃ parittaṃ anekādīnavaṃ, samaṇadhammasukhaṃ pana vipulaṃ anekānisaṃsaṃ uttamapurisehi sevitañcā’’ ti ñatvā aññataraṃ amaccaṃ āṇāpesi‘‘ imaṃ rajjaṃ dhammena samena anusāsa, mā kho adhammakāraṃ kāresī’’ ti sabbaṃ tassa niyyātetvā pāsādaṃ abhiruhitvā samāpattisukhena vītināmesi, na koci upasaṅkamituṃ labhati aññatra mukhadhovanadantakaṭṭhadāyakabhattanīhārakādīhi. " 456979,107,1241,2,7,1,44,5,Tato addhamāsamatte vītikkante mahesī pucchi– 456980,107,1241,8,21,1,72,8,"‘‘ rājā uyyānagamanabaladassananāṭakādīsu katthaci na dissati, kuhiṃ gato’’ ti? " 456981,107,1241,22,25,1,24,3,Tassā tamatthaṃ ārocesuṃ. 456982,107,1241,26,29,1,19,3,Sā amaccassa pāhesi– 456983,107,1241,30,46,1,76,11,"‘‘ rajje paṭicchite ahampi paṭicchitā homi, etu mayā saddhiṃ saṃvāsaṃ kappetū’’ ti. " 456984,107,1241,47,58,1,51,7,So ubho kaṇṇe thaketvā‘‘ asavanīyametan’’ ti paṭikkhipi. 456985,107,1241,59,74,1,92,12,"Sā punapi dvattikkhattuṃ pesetvā anicchamānaṃ santajjāpesi‘‘ yadi na karosi, ṭhānāpi taṃ cāvemi. " 456986,107,1241,75,81,1,24,4,Jīvitāpi taṃ voropemī’’ ti. 456987,107,1241,82,96,1,63,9,"So bhīto‘‘ mātugāmo nāma daḷhanicchayo, kadāci evampi kārāpeyyā’’ ti. " 456988,107,1241,97,105,1,63,8,Ekadivasaṃ raho gantvā tāya saddhiṃ sirisayane saṃvāsaṃ kappesi. 456989,107,1241,106,118,1,102,11,"Sā puññavatī sukhasamphassā, so tassā samphassarāgena ratto tattha abhikkhaṇaṃ saṅkitasaṅkitova agamāsi. " 456990,107,1241,119,125,1,62,6,Anukkamena attano gharasāmiko viya nibbisaṅko pavisitumāraddho. 456991,107,1242,2,9,1,44,6,Tato rājamanussā taṃ pavattiṃ rañño ārocesuṃ. 456992,107,1242,10,13,1,17,3,Rājā na saddahati. 456993,107,1242,14,27,1,96,12,"Dutiyampi tatiyampi ārocesuṃ, tato rājā nilīno sayameva disvā sabbe amacce sannipātāpetvā ārocesi. " 456994,107,1242,28,48,1,121,14,"Te‘‘ ayaṃ rājāparādhiko hatthacchedaṃ arahati, pādacchedaṃ arahatī’’ ti yāva sūle uttāsanaṃ, tāva sabbakammakāraṇāni niddisiṃsu. " 456995,107,1242,49,79,1,184,22,"Rājā‘‘ etassa vadhabandhanatāḷane mayhaṃ vihiṃsā uppajjeyya, jīvitā voropane pāṇātipāto bhaveyya, dhanaharaṇe adinnādānaṃ bhaveyya, alaṃ evarūpehi katehi, imaṃ mama rajjā nikkaḍḍhathā’’ ti āha. " 456996,107,1242,80,84,1,28,4,Amaccā taṃ nibbisayaṃ akaṃsu. 456997,107,1242,85,92,1,63,7,So attano dhanasārañca puttadārañca gahetvā paravisayaṃ agamāsi. 456998,107,1242,93,104,1,39,7,Tattha rājā sutvā‘‘ kiṃ āgatosī’’ ti pucchi. 456999,107,1242,105,115,1,30,5,"‘‘ Deva, icchāmi taṃ upaṭṭhātun’’ ti. " 457000,107,1242,116,119,1,18,3,So taṃ sampaṭicchi. 457001,107,1242,120,126,1,58,6,Amacco katipāhaccayena laddhavissāso taṃ rājānaṃ etadavoca– 457002,107,1242,127,142,1,57,8,"‘‘ mahārāja , amakkhikaṃ madhuṃ passāmi, taṃ khādanto natthī’’ ti. " 457003,107,1242,143,155,1,48,8,Rājā‘‘ kiṃ etaṃ uppaṇḍetukāmo bhaṇatī’’ ti na suṇāti. 457004,107,1242,156,163,1,53,7,So antaraṃ labhitvā punapi suṭṭhutaraṃ vaṇṇetvā avoca. 457005,107,1242,164,173,1,23,5,Rājā‘‘ kiṃ etan’’ ti pucchi. 457006,107,1242,174,182,1,22,3,"‘‘ Bārāṇasirajjaṃ, devā’’ ti. " 457007,107,1242,183,194,1,38,7,Rājā‘‘ kiṃ maṃ netvā māretukāmosī’’ ti āha. 457008,107,1242,195,214,1,57,11,"So‘‘ mā, deva, evaṃ avaca, yadi na saddahasi, manusse pesehī’’ ti. " 457009,107,1242,215,218,1,17,3,So manusse pesesi. 457010,107,1242,219,226,1,55,7,Te gantvā gopuraṃ khaṇitvā rañño sayanaghare uṭṭhahiṃsu. 457011,107,1243,2,13,1,36,6,Rājā disvā‘‘ kissa āgatatthā’’ ti pucchi. 457012,107,1243,14,23,1,22,4,"‘‘ Corā mayaṃ, mahārājā’’ ti. " 457013,107,1243,24,39,1,69,11,Rājā tesaṃ dhanaṃ dāpetvā‘‘ mā puna evaṃ akatthā’’ ti ovaditvā vissajjesi. 457014,107,1243,40,45,1,31,5,Te āgantvā tassa rañño ārocesuṃ. 457015,107,1243,46,80,1,178,25,"So punapi dvattikkhattuṃ tatheva vīmaṃsitvā‘‘ sīlavā rājā’’ ti caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā sīmantare ekaṃ nagaraṃ upagamma tattha amaccassa pāhesi‘‘ nagaraṃ vā me dehi, yuddhaṃ vā’’ ti. " 457016,107,1243,81,86,1,43,5,So brahmadattassa rañño tamatthaṃ ārocāpesi– 457017,107,1243,87,104,1,47,8,"‘‘ āṇāpetu, deva,‘ kiṃ yujjhāmi, udāhu nagaraṃ demī’’’ ti. " 457018,107,1243,105,118,1,55,8,"Rājā‘‘ na yujjhitabbaṃ, nagaraṃ datvā idhāgacchā’’ ti pesesi. " 457019,107,1243,119,122,1,14,3,So tathā akāsi. 457020,107,1243,123,131,1,69,8,Paṭirājāpi taṃ nagaraṃ gahetvā avasesanagaresupi tatheva dūtaṃ pesesi. 457021,107,1243,132,150,1,106,13,"Tepi amaccā tatheva brahmadattassa ārocetvā tena‘‘ na yujjhitabbaṃ, idhāgantabban’’ ti vuttā bārāṇasiṃ āgamaṃsu. " 457022,107,1244,2,6,1,31,4,Tato amaccā brahmadattaṃ āhaṃsu– 457023,107,1244,7,17,1,30,5,"‘‘ mahārāja, tena saha yujjhamā’’ ti. " 457024,107,1244,18,28,1,41,6,Rājā‘‘ mama pāṇātipāto bhavissatī’’ ti vāresi. 457025,107,1244,29,57,1,124,16,"Amaccā ‘‘ mayaṃ, mahārāja, taṃ jīvaggāhaṃ gahetvā idheva ānessāmā’’ ti nānāupāyehi rājānaṃ saññāpetvā‘‘ ehi, mahārājā’’ ti gantumāraddhā. " 457026,107,1244,58,71,1,76,8,"Rājā‘‘ sace sattamāraṇappaharaṇavilumpanakammaṃ na karotha, gacchāmī’’ ti bhaṇati. " 457027,107,1244,72,95,1,122,16,"Amaccā‘‘ na, deva, karoma, bhayaṃ dassetvā palāpemā’’ ti caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā ghaṭesu dīpe pakkhipitvā rattiṃ gacchiṃsu. " 457028,107,1244,96,112,1,130,16,Paṭirājā taṃ divasaṃ bārāṇasisamīpe nagaraṃ gahetvā idāni kinti rattiṃ sannāhaṃ mocāpetvā pamatto niddaṃ okkami saddhiṃ balakāyena. 457029,107,1244,113,127,1,131,14,Tato amaccā brahmadattarājānaṃ ādāya paṭirañño khandhāvāraṃ gantvā sabbaghaṭehi dīpe nīharāpetvā ekapajjotaṃ katvā ukkuṭṭhiṃ akaṃsu. 457030,107,1244,128,148,1,125,15,Paṭirañño amacco mahābalakāyaṃ disvā bhīto attano rājānaṃ upasaṅkamitvā ‘‘ uṭṭhehi amakkhikaṃ madhuṃ khādāhī’’ ti mahāsaddaṃ akāsi. 457031,107,1244,149,152,1,23,3,Tathā dutiyopi tatiyopi. 457032,107,1244,153,160,1,58,7,Paṭirājā tena saddena paṭibujjhitvā bhayaṃ santāsaṃ āpajji. 457033,107,1244,161,163,1,25,2,Ukkuṭṭhisatāni pavattiṃsu. 457034,107,1244,164,209,1,246,30,"So‘‘ paravacanaṃ saddahitvā amittahatthaṃ pattomhī’’ ti sabbarattiṃ taṃ taṃ vippalapitvā dutiyadivase‘‘ dhammiko rājā, uparodhaṃ na kareyya gantvā khamāpemī’’ ti cintetvā rājānaṃ upasaṅkamitvā jaṇṇukehi patiṭṭhahitvā‘‘ khama, mahārāja, mayhaṃ aparādhan’’ ti āha. " 457035,107,1244,210,223,1,43,8,"Rājā taṃ ovaditvā‘‘ uṭṭhehi, khamāmi te’’ ti āha. " 457036,107,1244,224,230,1,52,6,So raññā evaṃ vuttamatteyeva paramassāsappatto ahosi. 457037,107,1244,231,236,1,46,5,Bārāṇasirañño samīpeyeva janapade rajjaṃ labhi. 457038,107,1244,237,241,1,29,4,Te aññamaññaṃ sahāyakā ahesuṃ. 457039,107,1245,2,53,1,354,41,"Atha brahmadatto dvepi senā sammodamānā ekato ṭhitā disvā‘‘ mamevekassa cittānurakkhaṇāya asmiṃ mahājanakāye khuddakamakkhikāya pivanamattampi lohitabindu na uppannaṃ, aho sādhu, aho suṭṭhu, sabbe sattā sukhitā hontu, averā hontu, abyāpajjā hontū’’ ti mettājhānaṃ uppādetvā tadeva pādakaṃ katvā saṅkhāre sammasitvā paccekabodhiñāṇaṃ sacchikatvā sayambhutaṃ pāpuṇi. " 457040,107,1245,54,63,1,84,9,Taṃ maggaphalasukhena sukhitaṃ hatthikkhandhe nisinnaṃ amaccā paṇipātaṃ katvā āhaṃsu– 457041,107,1245,64,80,1,98,9,"‘‘ yānakālo, mahārāja, vijitabalakāyassa sakkāro kātabbo, parājitabalakāyassa bhattaparibbayo dātabbo’’ ti. " 457042,107,1245,81,83,1,6,2,So āha– 457043,107,1245,84,97,1,41,6,"‘‘ nāhaṃ, bhaṇe, rājā, paccekabuddho nāmāhan’’ ti." 457044,107,1245,98,111,1,48,8,"‘‘ Kiṃ devo bhaṇati, na edisā paccekabuddhā hontī’’ ti." 457045,107,1245,112,122,1,29,4,"‘‘ Kīdisā, bhaṇe, paccekabuddhā’’ ti?" 457046,107,1245,123,133,1,69,6,‘‘ Paccekabuddhā nāma dvaṅgulakesamassū aṭṭhaparikkhārayuttā bhavantī’’ ti. 457047,107,1245,134,146,1,91,9,"So dakkhiṇahatthena sīsaṃ parāmasi, tāvadeva gihiliṅgaṃ antaradhāyi, pabbajitaveso pāturahosi. " 457048,107,1245,147,151,1,74,4,Dvaṅgulakesamassu aṭṭhaparikkhārasamannāgato vassasatikattherasadiso ahosi. 457049,107,1245,152,160,1,89,8,So catutthajjhānaṃ samāpajjitvā hatthikkhandhato vehāsaṃ abbhuggantvā padumapupphe nisīdi. 457050,107,1245,161,177,1,70,9,"Amaccā vanditvā‘‘ kiṃ, bhante, kammaṭṭhānaṃ, kathaṃ adhigatosī’’ ti pucchiṃsu. " 457051,107,1245,178,206,1,192,22,"So yato assa mettājhānakammaṭṭhānaṃ ahosi, tañca vipassanaṃ vipassitvā adhigato, tasmā tamatthaṃ dassento udānagāthañca byākaraṇagāthañca imaṃyeva gāthaṃ abhāsi‘‘ sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan’’ ti. " 457052,107,1246,2,6,1,28,3,Tattha {sabbesū}ti anavasesesu. 457053,107,1246,7,10,1,17,2,{Bhūtesū}ti sattesu. 457054,107,1246,11,19,1,64,6,"Ayamettha saṅkhepo , vitthāraṃ pana ratanasuttavaṇṇanāyaṃ vakkhāma. " 457055,107,1246,20,23,1,21,2,{Nidhāyā}ti nikkhipitvā. 457056,107,1246,24,30,1,63,5,"Daṇḍan ti kāyavacīmanodaṇḍaṃ, kāyaduccaritādīnametaṃ adhivacanaṃ. " 457057,107,1246,31,40,1,78,8,"Kāyaduccaritañhi daṇḍayatīti daṇḍaṃ, bādheti anayabyasanaṃ pāpetīti vuttaṃ hoti. " 457058,107,1246,41,44,1,36,3,Evaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritañca. 457059,107,1246,45,54,1,54,8,"Paharaṇadaṇḍo eva vā daṇḍo, taṃ nidhāyātipi vuttaṃ hoti. " 457060,107,1246,55,58,1,28,3,Aviheṭhayan ti aviheṭhayanto. 457061,107,1246,59,63,1,29,3,{Aññatarampī}ti yaṃkiñci ekampi. 457062,107,1246,64,68,1,28,4,Tesan ti tesaṃ sabbabhūtānaṃ. 457063,107,1246,69,86,1,105,13,"Na {puttamiccheyyā}ti atrajo, khettajo, dinnako, antevāsikoti imesu catūsu puttesu yaṃkiñci puttaṃ na iccheyya. " 457064,107,1246,87,96,1,53,9,Kuto sahāyan ti sahāyaṃ pana iccheyyāti kuto eva etaṃ. 457065,107,1247,2,21,1,137,14,"{Eko}ti pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāya pahānaṭṭhena eko, ekantavigatakilesoti eko, eko paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. " 457066,107,1247,22,33,1,97,10,"Samaṇasahassassāpi hi majjhe vattamāno gihisaṃyojanassa chinnattā eko, evaṃ pabbajjāsaṅkhātena eko. " 457067,107,1247,34,53,1,102,15,"Eko tiṭṭhati, eko gacchati, eko nisīdati, eko seyyaṃ kappeti, eko iriyati vattatīti evaṃ adutiyaṭṭhena eko." 457068,107,1248,2,9,1,40,4,"‘ ‘ Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhānasaṃsaraṃ; " 457069,107,1249,2,6,1,43,3,"Itthabhāvaññathābhāvaṃ , saṃsāraṃ nātivattati." 457070,107,1250,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ; " 457071,107,1251,2,28,1,43,6,"Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ ti.( itivu.15,105; mahāni.191; cūḷani. pārāyanānugītigāthāniddesa107)– " 457072,107,1252,2,6,1,26,3,Evaṃ taṇhāpahānaṭṭhena eko. 457073,107,1252,7,18,1,117,10,Sabbakilesāssa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammāti evaṃ {ekantavigatakileso}ti eko. 457074,107,1252,19,31,1,115,11,Anācariyako hutvā sayambhū sāmaṃyeva paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti evaṃ eko paccekasambodhiṃ {abhisambuddho}ti eko. 457075,107,1253,2,8,1,28,5,{Care}ti yā imā aṭṭha cariyāyo. 457076,107,1253,9,55,1,475,37,"Seyyathidaṃ– paṇidhisampannānaṃ catūsu iriyāpathesu iriyāpathacariyā, indriyesu guttadvārānaṃ chasu ajjhattikāyatanesu āyatanacariyā, appamādavihārīnaṃ catūsu satipaṭṭhānesu saticariyā, adhicittamanuyuttānaṃ catūsu jhānesu samādhicariyā, buddhisampannānaṃ catūsu ariyasaccesu ñāṇacariyā, sammāpaṭipannānaṃ catūsu ariyasaccesu maggacariyā, adhigatapphalānaṃ catūsu sāmaññaphalesu patticariyā, tiṇṇaṃ buddhānaṃ sabbasattesu lokatthacariyā, tattha padesato paccekabuddhabuddhasāvakānanti. " 457077,107,1253,56,57,1,7,1,Yathāha– 457078,107,1253,58,81,1,52,6,‘‘ cariyāti aṭṭha cariyāyo iriyāpathacariyā’’ ti( paṭi. ma.1.197;3.28) vitthāro. 457079,107,1253,82,87,1,42,5,Tāhi cariyāhi samannāgato bhaveyyāti attho. 457080,107,1253,88,154,1,376,44,"Atha vā yā imā adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto vīriyena carati, upaṭṭhahanto satiyā carati, avikkhitto samādhinā carati, pajānanto paññāya carati, vijānanto viññāṇena carati, evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyatantīti āyatanacariyāya carati, evaṃ paṭipanno visesaṃ adhigacchatīti visesacariyāya caratīti( paṭi. ma.1.197;3.28) evaṃ aparāpi aṭṭha cariyāyo vuttā, tāhipi samannāgato bhaveyyāti attho. " 457081,107,1253,155,161,1,61,5,{Khaggavisāṇakappo}ti ettha khaggavisāṇaṃ nāma khaggamigasiṅgaṃ. 457082,107,1253,162,197,1,176,19,"Kappa-saddassa atthaṃ vitthārato maṅgalasuttavaṇṇanāyaṃ pakāsayissāma, idha panāyaṃ‘‘ satthukappena vata, bho, kira sāvakena saddhiṃ mantayamānā’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.260) viya paṭibhāgo veditabbo. " 457083,107,1253,198,202,1,52,4,Khaggavisāṇakappoti khaggavisāṇasadisoti vuttaṃ hoti. 457084,107,1253,203,207,1,33,4,Ayaṃ tāvettha padato atthavaṇṇanā. 457085,107,1254,2,68,1,543,59,"Adhippāyānusandhito pana evaṃ veditabbo– yvāyaṃ vuttappakāro daṇḍo bhūtesu pavattiyamāno ahito hoti, taṃ tesu appavattanena tappaṭipakkhabhūtāya mettāya parahitūpasaṃhārena ca sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, nihitadaṇḍattā eva ca yathā anihitadaṇḍā sattā bhūtāni daṇḍena vā satthena vā pāṇinā vā leḍḍunā vā viheṭhayanti, tathā aviheṭhayaṃ, aññatarampi tesaṃ imaṃ mettākammaṭṭhānamāgamma yadeva tattha vedanāgataṃ saññāsaṅkhāraviññāṇagataṃ tañca tadanusāreneva tadaññañca saṅkhāragataṃ vipassitvā imaṃ paccekabodhiṃ adhigatomhīti ayaṃ tāva adhippāyo. " 457086,107,1255,2,11,1,47,8,Ayaṃ pana anusandhi– evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu– 457087,107,1255,12,23,1,31,5,"‘‘ idāni, bhante, kuhiṃ gacchathā’’ ti? " 457088,107,1255,24,46,1,104,14,Tato tena‘‘ pubbe paccekabuddhā kattha vasantī’’ ti āvajjetvā ñatvā‘‘ gandhamādanapabbate’’ ti vutte puna āhaṃsu– 457089,107,1255,47,60,1,41,7,"‘‘ amhe dāni, bhante, pajahatha na icchathā’’ ti. " 457090,107,1255,61,72,1,53,7,Atha paccekasambuddho āha‘‘ na puttamiccheyyā’’ ti sabbaṃ. 457091,107,1255,73,87,1,95,12,"Tatrādhippāyo– ahaṃ idāni atrajādīsu yaṃkiñci puttampi na iccheyyaṃ, kuto pana tumhādisaṃ sahāyaṃ. " 457092,107,1255,88,103,1,92,14,"Tasmā tumhesupi yo mayā saddhiṃ gantuṃ mādiso vā hotuṃ icchati, so eko care khaggavisāṇakappo. " 457093,107,1255,104,143,1,217,29,"Atha vā tehi‘‘ amhe dāni, bhante, pajahatha na icchathā’’ ti vutte so paccekasambuddho‘‘ na puttamiccheyya kuto sahāyan’’ ti vatvā attano yathāvuttenatthena ekacariyāya guṇaṃ disvā pamudito pītisomanassajāto imaṃ udānaṃ udānesi–" 457094,107,1255,144,152,1,29,4,‘‘ eko care khaggavisāṇakappo’’ ti. 457095,107,1255,153,161,1,76,8,Evaṃ vatvā pekkhamānasseva mahājanassa ākāse uppatitvā gandhamādanaṃ agamāsi. 457096,107,1256,2,16,1,167,14,Gandhamādano nāma himavati cūḷakāḷapabbataṃ mahākāḷapabbataṃ nāgapaliveṭhanaṃ candagabbhaṃ sūriyagabbhaṃ suvaṇṇapassaṃ himavantapabbatanti satta pabbate atikkamma hoti. 457097,107,1256,17,34,1,112,12,"Tattha nandamūlakaṃ nāma pabbhāraṃ paccekabuddhānaṃ vasanokāso, tisso ca guhāyo– suvaṇṇaguhā, maṇiguhā, rajataguhāti . " 457098,107,1256,35,45,1,79,9,"Tattha maṇiguhādvāre mañjūsako nāma rukkho yojanaṃ ubbedhena, yojanaṃ vitthārena. " 457099,107,1256,46,60,1,98,12,"So yattakāni udake vā thale vā pupphāni, sabbāni tāni pupphayati, visesena paccekabuddhāgamanadivase. " 457100,107,1256,61,64,1,32,3,Tassūparito sabbaratanamāḷo hoti. 457101,107,1256,65,96,1,288,26,"Tattha sammajjanakavāto kacavaraṃ chaḍḍeti, samakaraṇavāto sabbaratanamayavālukaṃ samaṃ karoti, siñcanakavāto anotattadahato ānetvā udakaṃ siñcati, sugandhakaraṇavāto himavantato sabbesaṃ sugandharukkhānaṃ gandhe āneti, ocinakavāto pupphāni ocinitvā pāteti, santharakavāto sabbattha santharati. " 457102,107,1256,97,113,1,131,13,"Sadā supaññattāneva cettha āsanāni honti, yesu paccekabuddhuppādadivase, uposathadivase ca sabbe paccekabuddhā sannipatitvā nisīdanti. " 457103,107,1256,114,117,1,18,3,Ayaṃ tattha pakati. 457104,107,1256,118,125,1,54,6,Ayaṃ paccekabuddho tattha gantvā paññattāsane nisīdati. 457105,107,1256,126,139,1,110,12,"Tato sace tasmiṃ kāle aññepi paccekabuddhā saṃvijjanti, tepi taṅkhaṇeyeva sannipatitvā paññattāsanesu nisīdanti. " 457106,107,1256,140,146,1,58,6,Nisīditvā ca kiñcideva samāpattiṃ samāpajjitvā vuṭṭhahanti. 457107,107,1256,147,168,1,166,16,"Tato saṅghatthero adhunāgatapaccekabuddhaṃ sabbesaṃ anumodanatthāya‘‘ kathamadhigatan’’ ti evaṃ kammaṭṭhānaṃ pucchati, tadāpi so tameva attano udānabyākaraṇagāthaṃ bhāsati. " 457108,107,1256,169,177,1,61,8,Puna bhagavāpi āyasmatā ānandena puṭṭho tameva gāthaṃ bhāsati. 457109,107,1256,178,194,1,150,13,"Ānandopi saṅgītiyanti evaṃ ekekā gāthā paccekasambodhiabhisambuddhaṭṭhāne, mañjūsakamāḷe, ānandena pucchitakāle, saṅgītiyanti catukkhattuṃ bhāsitā hotīti. " 457110,107,1257,2,4,1,28,2,Paṭhamagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457111,107,1258,2,10,1,34,4,92. {Saṃsaggajātassā}ti gāthā kā uppatti? 457112,107,1258,11,34,1,255,23,Ayampi paccekabodhisatto kassapassa bhagavato sāsane vīsati vassasahassāni purimanayeneva samaṇadhammaṃ karonto kasiṇaparikammaṃ katvā paṭhamaṃ jhānaṃ nibbattetvā nāmarūpaṃ vavatthapetvā lakkhaṇasammasanaṃ katvā ariyamaggaṃ anadhigamma brahmaloke nibbatti. 457113,107,1258,35,58,1,140,18,"So tato cuto bārāṇasirañño aggamahesiyā kucchimhi uppajjitvā purimanayeneva vaḍḍhamāno yato pabhuti‘‘ ayaṃ itthī, ayaṃ puriso’’ ti visesaṃ aññāsi. " 457114,107,1258,59,69,1,82,8,"Tadupādāya itthīnaṃ hatthe na ramati , ucchādananhāpanamaṇḍanādimattampi na sādiyati. " 457115,107,1258,70,74,1,22,4,Taṃ purisā eva posenti. 457116,107,1258,75,82,1,75,7,Thaññapāyanakāle dhātiyo kañcukaṃ paṭimuñcitvā purisavesena thaññaṃ pāyenti. 457117,107,1258,83,98,1,96,14,"So itthīnaṃ gandhaṃ ghāyitvā saddaṃ vā sutvā rodati, viññutaṃ pattopi itthiyo passituṃ na icchati. " 457118,107,1258,99,104,1,39,5,Tena taṃ anitthigandho tveva sañjāniṃsu. 457119,107,1259,2,28,1,149,18,Tasmiṃ soḷasavassuddesike jāte rājā‘‘ kulavaṃsaṃ saṇṭhapessāmī’’ ti nānākulehi tassa anurūpā kaññāyo ānetvā aññataraṃ amaccaṃ āṇāpesi‘‘ kumāraṃ ramāpehī’’ ti. 457120,107,1259,29,39,1,93,10,Amacco upāyena taṃ ramāpetukāmo tassa avidūre sāṇipākāraṃ parikkhipāpetvā nāṭakāni payojāpesi. 457121,107,1259,40,51,1,50,7,Kumāro gītavāditasaddaṃ sutvā‘‘ kasseso saddo’’ ti āha. 457122,107,1259,52,67,1,75,9,"Amacco‘‘ taveso, deva , nāṭakitthīnaṃ saddo, puññavantānaṃ īdisāni nāṭakāni honti. " 457123,107,1259,68,78,1,37,6,"Abhirama, deva, mahāpuññosi tvan’’ ti āha. " 457124,107,1259,79,84,1,46,5,Kumāro amaccaṃ daṇḍena tāḷāpetvā nikkaḍḍhāpesi. 457125,107,1259,85,88,1,16,3,So rañño ārocesi. 457126,107,1259,89,99,1,73,10,Rājā kumārassa mātarā saha gantvā kumāraṃ khamāpetvā puna amaccaṃ āṇāpesi. 457127,107,1259,100,115,1,100,11,Kumāro tehi atinippīḷiyamāno seṭṭhasuvaṇṇaṃ datvā suvaṇṇakāre āṇāpesi‘‘ sundaraṃ itthirūpaṃ karothā’’ ti. 457128,107,1259,116,123,1,81,7,Te vissakammunā nimmitasadisaṃ sabbālaṅkāravibhūsitaṃ itthirūpaṃ karitvā dassesuṃ. 457129,107,1259,124,131,1,55,7,Kumāro disvā vimhayena sīsaṃ cāletvā mātāpitūnaṃ pesesi– 457130,107,1259,132,144,1,43,6,"‘‘ yadi īdisiṃ itthiṃ labhissāmi, gaṇhissāmī’’ ti. " 457131,107,1259,145,170,1,152,20,"Mātāpitaro‘‘ amhākaṃ putto mahāpuñño, avassaṃ tena saha katapuññā kāci dārikā loke uppannā bhavissatī’’ ti taṃ suvaṇṇarūpaṃ rathaṃ āropetvā amaccānaṃ appesuṃ–" 457132,107,1259,171,181,1,37,5,"‘‘ gacchatha, īdisiṃ dārikaṃ gavesathā’’ ti. " 457133,107,1259,182,224,1,312,36,"Te taṃ gahetvā soḷasamahājanapade vicarantā taṃ taṃ gāmaṃ gantvā udakatitthādīsu yattha yattha janasamūhaṃ passanti, tattha tattha devataṃ viya suvaṇṇarūpaṃ ṭhapetvā nānāpupphavatthālaṅkārehi pūjaṃ katvā vitānaṃ bandhitvā ekamantaṃ tiṭṭhanti‘‘ yadi kenaci evarūpā diṭṭhapubbā bhavissati, so kathaṃ samuṭṭhāpessatī’’ ti? " 457134,107,1259,225,242,1,126,13,Etenupāyena aññatra maddaraṭṭhā sabbajanapade āhiṇḍitvā taṃ‘‘ khuddakaraṭṭhan’’ ti avamaññamānā tattha paṭhamaṃ agantvā nivattiṃsu. 457135,107,1260,2,5,1,20,3,Tato nesaṃ etadahosi– 457136,107,1260,6,25,1,110,14,"‘‘ maddaraṭṭhampi tāva gacchāma, mā no bārāṇasiṃ paviṭṭhepi rājā puna pesesī’’ ti maddaraṭṭhe sāgalanagaraṃ agamaṃsu. " 457137,107,1260,26,31,1,33,5,Sāgalanagare ca maddavo nāma rājā. 457138,107,1260,32,37,1,45,5,Tassa dhītā soḷasavassuddesikā abhirūpā ahosi. 457139,107,1260,38,43,1,51,5,Tassā vaṇṇadāsiyo nhānodakatthāya titthaṃ gacchanti. 457140,107,1260,44,79,1,190,25,"Tattha amaccehi ṭhapitaṃ taṃ suvaṇṇarūpaṃ dūratova disvā‘‘ amhe udakatthāya pesetvā rājaputtī sayameva āgatā’’ ti bhaṇantiyo samīpaṃ gantvā‘‘ nāyaṃ sāminī, amhākaṃ sāminī ito abhirūpatarā’’ ti āhaṃsu. " 457141,107,1260,80,89,1,71,9,Amaccā taṃ sutvā rājānaṃ upasaṅkamitvā anurūpena nayena dārikaṃ yāciṃsu. 457142,107,1260,90,92,1,10,2,Sopi adāsi. 457143,107,1260,93,96,1,24,3,Te bārāṇasirañño pāhesuṃ– 457144,107,1260,97,114,1,59,9,"‘‘ laddhā, deva, kumārikā, sāmaṃ āgacchatha, udāhu amheva ānemā’’ ti. " 457145,107,1260,115,130,1,71,10,"So‘‘ mayi āgacchante janapadapīḷā bhavissati, tumheva naṃ ānethā’’ ti pesesi. " 457146,107,1261,2,9,1,61,7,Amaccāpi dārikaṃ gahetvā nagarā nikkhamitvā kumārassa pāhesuṃ– 457147,107,1261,10,18,1,36,4,‘‘ laddhā suvaṇṇarūpasadisā kumārikā’’ ti. 457148,107,1261,19,26,1,54,6,Kumāro sutvāva rāgena abhibhūto paṭhamajjhānā parihāyi. 457149,107,1261,27,30,1,25,3,So dūtaparamparāya pesesi– 457150,107,1261,31,41,1,30,5,"‘‘ sīghaṃ ānetha, sīghaṃ ānethā’’ ti. " 457151,107,1261,42,51,1,74,9,Te sabbattha ekarattivāsena bārāṇasiṃ patvā bahinagare ṭhitā rañño pesesuṃ– 457152,107,1261,52,61,1,25,4,"‘‘ ajjeva pavisitabbaṃ, no’’ ti. " 457153,107,1261,62,82,1,105,14,"Rājā‘‘ seṭṭhakulā ānītā dārikā, maṅgalakiriyaṃ katvā mahāsakkārena pavesessāma, uyyānaṃ tāva naṃ nethā’’ ti āha. " 457154,107,1261,83,86,1,15,3,Te tathā akaṃsu. 457155,107,1261,87,99,1,128,12,Sā accantasukhumālā kumārikā yānugghāṭena ubbāḷhā addhānaparissamena uppannavātarogā milātamālā viya hutvā rattibhāge kālamakāsi. 457156,107,1261,100,109,1,44,5,Amaccā‘‘ sakkārā paribhaṭṭhamhā’’ ti parideviṃsu. 457157,107,1261,110,122,1,51,8,Rājā ca nāgarā ca‘‘ kulavaṃso vinaṭṭho’’ ti parideviṃsu. 457158,107,1261,123,126,1,29,3,Sakalanagaraṃ kolāhalaṃ ahosi. 457159,107,1261,127,131,1,40,4,Kumārassa sutamatteyeva mahāsoko udapādi. 457160,107,1262,2,8,1,42,6,Tato kumāro sokassa mūlaṃ khanituṃ āraddho. 457161,107,1262,9,12,1,15,3,So evaṃ cintesi– 457162,107,1262,13,26,1,49,9,"‘‘ ayaṃ soko nāma na ajātassa hoti, jātassa pana hoti. " 457163,107,1262,27,31,1,24,4,Tasmā jātiṃ paṭicca soko. 457164,107,1262,32,36,1,23,4,Jāti pana kiṃ paṭiccāti? 457165,107,1262,37,43,1,22,4,Bhavaṃ paṭicca jātī’’ ti. 457166,107,1262,44,59,1,169,15,Evaṃ pubbabhāvanānubhāvena yoniso manasikaronto anulomapaṭilomaṃ paṭiccasamuppādaṃ disvā puna anulomañca saṅkhāre sammasanto tattheva nisinno paccekasambodhiṃ sacchākāsi. 457167,107,1262,60,71,1,101,11,Amaccā taṃ maggaphalasukhena sukhitaṃ santindriyaṃ santamānasaṃ nisinnaṃ disvā paṇipātaṃ katvā āhaṃsu– 457168,107,1262,72,90,1,73,11,"‘‘ mā soci, deva, mahanto jambudīpo, aññaṃ tato sundarataraṃ kaññaṃ ānessāmā’’ ti. " 457169,107,1262,91,93,1,6,2,So āha– 457170,107,1262,94,105,1,39,6,"‘‘ na socāmi, nissoko paccekabuddho ahan’’ ti. " 457171,107,1262,106,112,1,66,6,Ito paraṃ sabbaṃ vuttapurimagāthāsadisameva ṭhapetvā gāthāvaṇṇanaṃ. 457172,107,1263,2,10,1,66,6,Gāthāvaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– {saṃsaggajātassā}ti jātasaṃsaggassa. 457173,107,1263,11,15,1,77,4,Tattha dassanasavanakāyasamullapanasambhogasaṃsaggavasena pañcavidho saṃsaggo. 457174,107,1263,16,24,1,81,7,Tattha aññamaññaṃ disvā cakkhuviññāṇavīthivasena uppannarāgo dassanasaṃsaggo nāma. 457175,107,1263,25,58,1,293,29,Tattha sīhaḷadīpe kāḷadīghavāpī gāme piṇḍāya carantaṃ kalyāṇavihāravāsidīghabhāṇakadaharabhikkhuṃ disvā paṭibaddhacittā kenaci upāyena taṃ alabhitvā kālaṅkatā kuṭumbiyadhītā ca tassā nivāsanacoḷakhaṇḍaṃ disvā‘‘ evarūpaṃ vatthaṃ dhāriniyā nāma saddhiṃ saṃvāsaṃ nālabhin’’ ti phalitahadayo kālaṅkato. 457176,107,1263,59,64,1,27,5,So eva daharo ca nidassanaṃ. 457177,107,1264,2,15,1,134,12,Parehi pana kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā hasitalapitagītasaddaṃ sutvā sotaviññāṇavīthivasena uppannarāgo savanasaṃsaggo nāma. 457178,107,1264,16,40,1,243,24,Tatrāpi girigāmavāsikammāradhītāya pañcahi kumārikāhi saddhiṃ padumassaraṃ gantvā nhatvā mālaṃ āropetvā uccāsaddena gāyantiyā saddaṃ sutvā ākāsena gacchanto kāmarāgena visesā parihāyitvā byasanaṃ patto pañcaggaḷaleṇavāsī tissadaharo nidassanaṃ. 457179,107,1265,2,7,1,57,5,Aññamaññaṃ aṅgaparāmasanena uppannarāgo kāyasaṃsaggo nāma. 457180,107,1265,8,13,1,57,5,Dhammabhāsanadaharabhikkhu ca rājadhītā cettha nidassanaṃ. 457181,107,1265,14,19,1,45,5,Mahāvihāre kira daharabhikkhu dhammaṃ bhāsati. 457182,107,1265,20,30,1,72,9,"Tattha mahājano āgato, rājāpi aggamahesiyā rājadhītāya ca saddhiṃ agamāsi. " 457183,107,1265,31,42,1,82,10,"Tato rājadhītāya tassa rūpañca sarañca āgamma balavarāgo uppanno, tassa daharassāpi. " 457184,107,1265,43,49,1,55,6,Taṃ disvā rājā sallakkhetvā sāṇipākārena parikkhipāpesi. 457185,107,1265,50,54,1,35,4,Te aññamaññaṃ parāmasitvā āliṅgiṃsu. 457186,107,1265,55,62,1,66,7,Puna sāṇipākāraṃ apanetvā passantā dvepi kālaṅkateyeva addasaṃsūti. 457187,107,1266,2,8,1,77,6,Aññamaññaṃ ālapanasamullapanavasena uppannarāgo pana samullapanasaṃsaggo nāma. 457188,107,1266,9,17,1,77,7,Bhikkhu bhikkhunīhi saddhiṃ paribhogakaraṇe uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma. 457189,107,1266,18,26,1,63,8,Dvīsupi etesu pārājikappatto bhikkhu ca bhikkhunī ca nidassanaṃ. 457190,107,1266,27,34,1,104,7,Maricavaṭṭināmamahāvihāramahe kira duṭṭhagāmaṇiabhayarājā mahādānaṃ paṭiyādetvā ubhatosaṅghaṃ parivisati. 457191,107,1266,35,45,1,125,10,Tattha uṇhayāguyā dinnāya saṅghanavakasāmaṇerī anādhārakassa saṅghanavakassa sāmaṇerassa dantavalayaṃ datvā samullapanamakāsi. 457192,107,1266,46,63,1,173,17,Te ubhopi upasampajjitvā saṭṭhivassā hutvā paratīraṃ gatā aññamaññaṃ samullapanena pubbasaññaṃ paṭilabhitvā tāvadeva sañjātasinehā sikkhāpadaṃ vītikkamitvā pārājikā ahesunti. 457193,107,1266,64,77,1,116,12,"Evaṃ pañcavidhe saṃsagge yena kenaci saṃsaggena jātasaṃsaggassa bhavati sneho, purimarāgapaccayo balavarāgo uppajjati. " 457194,107,1266,78,93,1,153,14,Tato snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti tameva snehaṃ anugacchantaṃ sandiṭṭhikasamparāyikaṃ sokaparidevādinānappakārakaṃ idaṃ dukkhaṃ pahoti pabhavati jāyati. 457195,107,1267,2,13,1,53,7,Apare ‘‘ ārammaṇe cittassa vossaggo saṃsaggo’’ ti bhaṇanti. 457196,107,1267,14,18,1,29,3,"Tato sneho, snehadukkhamidanti. " 457197,107,1267,19,26,1,62,7,Evamatthappabhedaṃ imaṃ aḍḍhagāthaṃ vatvā so paccekabuddho āha– 457198,107,1267,27,46,1,123,14,"‘‘ svāyaṃ yamidaṃ snehanvayaṃ sokādidukkhaṃ pahoti, tameva snehaṃ anugatassa dukkhassa mūlaṃ khananto paccekabodhiṃ adhigato’’ ti. " 457199,107,1268,2,8,1,27,5,Evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu– 457200,107,1268,9,21,1,35,6,"‘‘ amhehi dāni, bhante, kiṃ kattabban’’ ti? " 457201,107,1268,22,25,1,11,3,Tato so āha– 457202,107,1268,26,48,1,116,16,"‘‘ tumhe vā aññataro vā imamhā dukkhā muccitukāmo, so sabbopi ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo’’ ti. " 457203,107,1268,49,76,1,130,18,"Ettha ca yaṃ taṃ‘‘ snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahotī’’ ti vuttaṃ, tadeva sandhāya‘‘ ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno’’ ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. " 457204,107,1268,77,105,1,234,24,"Atha vā yathāvuttena saṃsaggena‘ saṃsaggajātassa bhavati sneho, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti’, evaṃ yathābhūtaṃ ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno ahamadhigatoti evaṃ sambandhitvā catutthapādo pubbe vuttanayeneva snehavasena vuttoti veditabbo. " 457205,107,1268,106,111,1,49,5,Tato paraṃ sabbaṃ purimagāthāya vuttasadisamevāti. 457206,107,1269,2,4,1,29,2,Saṃsaggagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457207,107,1270,2,10,1,26,4,93. Mitte {suhajje}ti kā uppatti? 457208,107,1270,11,38,1,212,22,"Ayaṃ paccekabodhisatto purimagāthāya vuttanayeneva uppajjitvā bārāṇasiyaṃ rajjaṃ kārento paṭhamajjhānaṃ nibbattetvā‘‘ kiṃ samaṇadhammo varo, rajjaṃ varan’’ ti vīmaṃsitvā amaccānaṃ rajjaṃ niyyātetvā samaṇadhammaṃ akāsi. " 457209,107,1270,39,53,1,74,10,Amaccā‘‘ dhammena samena karothā’’ ti vuttāpi lañjaṃ gahetvā adhammena karonti. 457210,107,1270,54,64,1,76,9,Te lañjaṃ gahetvā sāmike parājayantā ekadā aññataraṃ rājavallabhaṃ parājesuṃ. 457211,107,1270,65,72,1,56,7,So rañño bhattakārakehi saddhiṃ pavisitvā sabbaṃ ārocesi. 457212,107,1270,73,78,1,49,5,Rājā dutiyadivase sayaṃ vinicchayaṭṭhānaṃ agamāsi. 457213,107,1270,79,81,1,13,2,Tato mahājanā– 457214,107,1270,82,99,1,80,11,"‘‘ amaccā, deva, sāmike asāmike karontī’’ ti uccāsaddaṃ karontā mahāyuddhaṃ viya akaṃsu. " 457215,107,1270,100,109,1,82,9,Atha rājā vinicchayaṭṭhānā vuṭṭhāya pāsādaṃ abhiruhitvā samāpattiṃ appetuṃ nisinno. 457216,107,1270,110,116,1,46,6,Tena saddena vikkhittacitto na sakkoti appetuṃ. 457217,107,1270,117,139,1,145,17,"So‘‘ kiṃ me rajjena, samaṇadhammo varan’’ ti rajjasukhaṃ pahāya puna samāpattiṃ nibbattetvā pubbe vuttanayeneva vipassitvā paccekasambodhiṃ sacchākāsi. " 457218,107,1270,140,145,1,42,5,Kammaṭṭhānañca pucchito imaṃ gāthaṃ abhāsi. 457219,107,1271,2,6,1,28,3,Tattha mettāyanavasena mittā. 457220,107,1271,7,9,1,23,2,Suhadayabhāvena suhajjā. 457221,107,1271,10,16,1,48,6,Keci ekantahitakāmatāya mittāva honti na suhajjā. 457222,107,1271,17,26,1,88,7,"Keci gamanāgamanaṭṭhānanisajjāsamullāpādīsu, hadayasukhajananena suhajjāva honti, na mittā. " 457223,107,1271,27,34,1,48,7,Keci tadubhayavasena suhajjā ceva mittā ca honti. 457224,107,1271,35,42,1,34,6,Te duvidhā agāriyā ca anagāriyā ca. 457225,107,1271,43,50,1,67,7,Tattha agāriyā tividhā honti upakāro samānasukhadukkho anukampakoti. 457226,107,1271,51,55,1,36,4,Anagāriyā visesena atthakkhāyino eva. 457227,107,1271,56,61,1,34,5,Te catūhi aṅgehi samannāgatā honti. 457228,107,1271,62,63,1,7,1,Yathāha– 457229,107,1272,2,14,1,63,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo. " 457230,107,1272,15,42,1,125,13,"Pamattaṃ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṃ rakkhati, bhītassa saraṇaṃ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṃ bhogaṃ anuppadeti’’( dī. ni.3.261). " 457231,107,1273,2,3,1,5,1,Tathā – 457232,107,1274,2,14,1,73,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo. " 457233,107,1274,15,40,1,100,11,"Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṃpissa atthāya pariccattaṃ hoti’’( dī. ni.3.262). " 457234,107,1275,2,3,1,5,1,Tathā – 457235,107,1276,2,14,1,66,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo. " 457236,107,1276,15,40,1,97,11,"Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ nivāreti, vaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ pasaṃsati’’( dī. ni.3.264). " 457237,107,1277,2,4,1,5,1,Tathā – 457238,107,1278,2,14,1,67,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mittā suhado veditabbo. " 457239,107,1278,15,39,1,74,10,"Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṃ sāveti, saggassa maggaṃ ācikkhatī’’ ti( dī. ni.3.263). " 457240,107,1279,2,10,1,56,7,"Tesvidha agāriyā adhippetā, atthato pana sabbepi yujjanti. " 457241,107,1279,11,24,1,98,11,"Te mitte suhajje {anukampamāno}ti anudayamāno, tesaṃ sukhaṃ upasaṃharitukāmo dukkhaṃ apaharitukāmo ca. " 457242,107,1280,2,17,1,187,14,"Hāpeti atthan ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthavasena tividhaṃ, tathā attatthaparatthaubhayatthavasenāpi tividhaṃ atthaṃ laddhavināsanena aladdhānuppādanenāti dvidhāpi hāpeti vināseti. " 457243,107,1280,18,46,1,130,20,"{Paṭibaddhacitto}ti‘‘ ahaṃ imaṃ vinā na jīvāmi, esa me gati, esa me parāyaṇan’’ ti evaṃ attānaṃ nīce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti." 457244,107,1280,47,72,1,119,19,"‘‘ Ime maṃ vinā na jīvanti, ahaṃ tesaṃ gati, ahaṃ tesaṃ parāyaṇan’’ ti evaṃ attānaṃ ucce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti. " 457245,107,1280,73,78,1,40,5,Idha pana evaṃ paṭibaddhacitto adhippeto. 457246,107,1280,79,88,1,70,8,"Etaṃ bhayan ti etaṃ atthahāpanabhayaṃ, attano samāpattihāniṃ sandhāyāha. " 457247,107,1280,89,94,1,58,4,{Santhave}ti tividho santhavo taṇhādiṭṭhimittasanthavavasena. 457248,107,1280,95,108,1,133,10,"Tattha aṭṭhasatapabhedāpi taṇhā taṇhāsanthavo, dvāsaṭṭhibhedāpi diṭṭhi diṭṭhisanthavo, paṭibaddhacittatāya mittānukampanā mittasanthavo. " 457249,107,1280,109,113,1,22,4,Tesu so idha adhippeto. 457250,107,1280,114,118,1,29,4,Tena hissa samāpatti parihīnā. 457251,107,1280,119,120,1,6,1,Tenāha– 457252,107,1280,121,132,1,48,7,‘‘ etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno ahaṃ adhigato’’ ti. 457253,107,1280,133,135,1,23,2,Sesaṃ vuttasadisamevāti. 457254,107,1281,2,4,1,33,2,Mittasuhajjagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457255,107,1282,2,10,1,25,4,94. Vaṃso {visālo}ti kā uppatti? 457256,107,1282,11,25,1,139,14,Pubbe kira kassapassa bhagavato sāsane tayo paccekabodhisattā pabbajitvā vīsati vassasahassāni gatapaccāgatavattaṃ pūretvā devaloke uppannā. 457257,107,1282,26,36,1,82,9,"Tato cavitvā tesaṃ jeṭṭhako bārāṇasirājakule nibbatto, itare dve paccantarājakulesu. " 457258,107,1282,37,71,1,281,30,Te ubhopi kammaṭṭhānaṃ uggahetvā rajjaṃ pahāya pabbajitvā anukkamena paccekabuddhā hutvā nandamūlakapabbhāre vasantā ekadivasaṃ samāpattito vuṭṭhāya‘‘ mayaṃ kiṃ kammaṃ katvā imaṃ lokuttarasukhaṃ anuppattā’’ ti āvajjetvā paccavekkhamānā kassapabuddhakāle attano attano cariyaṃ addasaṃsu. 457259,107,1282,72,122,1,345,38,"Tato‘‘ tatiyo kuhin’’ ti āvajjentā bārāṇasirajjaṃ kārentaṃ disvā tassa guṇe saritvā‘‘ so pakatiyāva appicchatādiguṇasamannāgato hoti, amhākaṃyeva ovādako vattā vacanakkhamo pāpagarahī, handa, naṃ ārammaṇaṃ dassetvā ārocemā’’ ti okāsaṃ gavesantā taṃ ekadivasaṃ sabbālaṅkāravibhūsitaṃ uyyānaṃ gacchantaṃ disvā ākāsenāgantvā uyyānadvāre veḷugumbamūle aṭṭhaṃsu. " 457260,107,1282,123,128,1,46,5,Mahājano atitto rājadassanena rājānaṃ ulloketi. 457261,107,1282,129,148,1,94,15,Tato rājā‘‘ atthi nu kho koci mama dassane byāpāraṃ na karotī’’ ti olokento paccekabuddhe addakkhi. 457262,107,1282,149,155,1,42,6,Saha dassaneneva cassa tesu sineho uppajji. 457263,107,1282,156,173,1,86,12,"So hatthikkhandhā oruyha santena ācārena upasaṅkamitvā‘‘ bhante, kiṃ nāma tumhe’’ ti pucchi. " 457264,107,1282,174,188,1,43,7,"Te‘‘ mayaṃ, mahārāja, asajjamānā nāmā’’ ti āhaṃsu ." 457265,107,1282,189,200,1,38,6,"‘‘ Bhante, asajjamānāti etassa ko attho’’ ti?" 457266,107,1282,201,209,1,24,3,"‘‘ Alagganattho, mahārājā’’ ti. " 457267,107,1282,210,214,1,31,4,Tato veḷugumbaṃ dassetvā āhaṃsu– 457268,107,1282,215,247,1,225,27,"‘‘ seyyathāpi, mahārāja, imaṃ veḷugumbaṃ sabbaso mūlakhandhasākhānusākhāhi saṃsibbitvā ṭhitaṃ asihattho puriso mūle chetvā āviñchanto na sakkuṇeyya uddharituṃ, evameva tvaṃ anto ca bahi ca jaṭāya jaṭito āsattavisatto tattha vilaggo. " 457269,107,1282,248,289,1,291,36,"Seyyathāpi vā panassa vemajjhagatopi ayaṃ vaṃsakaḷīro asañjātasākhattā kenaci alaggova ṭhito, sakkā ca pana agge vā mūle vā chetvā uddharituṃ, evameva mayaṃ katthaci asajjamānā sabbā disā gacchāmā’’ ti tāvadeva catutthajjhānaṃ samāpajjitvā passato eva rañño ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamaṃsu. " 457270,107,1282,290,293,1,17,3,Tato rājā cintesi– 457271,107,1282,294,311,1,98,13,‘‘ kadā nu kho ahampi evaṃ asajjamāno bhaveyyan’’ ti tattheva ṭhito vipassanto paccekabodhiṃ sacchākāsi. 457272,107,1282,312,318,1,55,6,Purimanayeneva kammaṭṭhānaṃ pucchito imaṃ gāthaṃ abhāsi. 457273,107,1283,2,6,1,19,3,Tattha {vaṃso}ti veḷu. 457274,107,1283,7,10,1,18,2,{Visālo}ti vitthiṇṇo. 457275,107,1283,11,25,1,72,12,"Va -kāro avadhāraṇattho, eva -kāro vā ayaṃ, sandhivasena ettha e -kāro naṭṭhā. " 457276,107,1283,26,29,1,26,3,Tassa parapadena sambandho. 457277,107,1283,30,33,1,20,3,Taṃ pacchā yojessāma. 457278,107,1283,34,37,1,17,2,{Yathā}ti paṭibhāge. 457279,107,1283,38,43,1,33,4,{Visatto}ti laggo jaṭito saṃsibbito. 457280,107,1283,44,49,1,39,4,Puttesu dāresu {cā}ti puttadhītubhariyāsu. 457281,107,1283,50,57,1,31,6,Yā {apekkhā}ti yā taṇhā yo sineho. 457282,107,1283,58,64,1,55,5,Vaṃsakkaḷīrova {asajjamāno}ti vaṃsakaḷīro viya alaggamāno. 457283,107,1283,65,68,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti? 457284,107,1283,69,91,1,121,19,"Yathā vaṃso visālo visatto eva hoti, puttesu dāresu ca yā apekkhā, sāpi evaṃ tāni vatthūni, saṃsibbitvā ṭhitattā visattā eva. " 457285,107,1283,92,122,1,257,30,Svāhaṃ tāya apekkhāya apekkhavā visālo vaṃso viya visattoti evaṃ apekkhāya ādīnavaṃ disvā taṃ apekkhaṃ maggañāṇena chindanto ayaṃ vaṃsakaḷīrova rūpādīsu vā lābhādīsu vā kāmabhavādīsu vā diṭṭhādīsu vā taṇhāmānadiṭṭhivasena asajjamāno paccekabodhiṃ adhigatoti. 457286,107,1283,123,126,1,31,3,Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ. 457287,107,1284,2,4,1,33,2,Vaṃsakkaḷīragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457288,107,1285,2,11,1,27,4,95. Migo {araññamhī}ti kā uppatti? 457289,107,1285,12,28,1,125,15,Eko kira bhikkhu kassapassa bhagavato sāsane yogāvacaro kālaṃ katvā bārāṇasiyaṃ seṭṭhikule uppanno aḍḍhe mahaddhane mahābhoge. 457290,107,1285,29,48,1,150,18,"So subhago ahosi, tato paradāriko hutvā kālaṅkato niraye nibbatto tattha paccitvā pakkāvasesena seṭṭhibhariyāya kucchimhi itthī hutvā paṭisandhiṃ gaṇhi. " 457291,107,1285,49,55,1,47,6,Nirayato āgatānaṃ sattānaṃ gattāni uṇhāni honti. 457292,107,1285,56,68,1,99,12,Tena seṭṭhibhariyā ḍayhamānena udarena kicchena kasirena taṃ gabbhaṃ dhāretvā kālena dārikaṃ vijāyi. 457293,107,1285,69,76,1,71,7,Sā jātadivasato pabhuti mātāpitūnaṃ sesabandhuparijanānañca dessā ahosi. 457294,107,1285,77,89,1,89,11,"Vayappattā ca yamhi kule dinnā, tatthāpi sāmikasassusasurānaṃ dessāva ahosi appiyā amanāpā. " 457295,107,1285,90,101,1,86,11,Atha nakkhatte ghosite seṭṭhiputto tāya saddhiṃ kīḷituṃ anicchanto vesiṃ ānetvā kīḷati. 457296,107,1285,102,113,1,87,11,Sā taṃ dāsīnaṃ santikā sutvā seṭṭhiputtaṃ upasaṅkamitvā nānappakārehi anunayitvā ca āha– 457297,107,1285,114,134,1,114,15,"‘‘ ayyaputta, itthī nāma sacepi dasannaṃ rājūnaṃ kaniṭṭhā hoti, cakkavattino vā dhītā, tathāpi sāmikassa pesanakarā hoti. " 457298,107,1285,135,142,1,57,7,Sāmike anālapante sūle āropitā viya dukkhaṃ paṭisaṃvedeti. 457299,107,1285,143,153,1,56,7,"Sace ahaṃ anuggahārahā anuggahetabbā, no ce, vissajjetabbā. " 457300,107,1285,154,160,1,29,4,Attano ñātikulaṃ gamissāmī’’ ti. 457301,107,1285,161,162,1,11,1,Seṭṭhiputto– 457302,107,1285,163,180,1,64,10,"‘‘ hotu, bhadde, mā soci kīḷanasajjā hohi, nakkhattaṃ kīḷissāmā’’ ti āha. " 457303,107,1285,181,196,1,108,11,Seṭṭhidhītā tāvattakena sallāpamattena ussāhajātā‘‘ sve nakkhattaṃ kīḷissāmī’’ ti bahuṃ khajjabhojjaṃ paṭiyādeti. 457304,107,1285,197,202,1,56,5,Seṭṭhiputto dutiyadivase anārocetvāva kīḷanaṭṭhānaṃ gato. 457305,107,1285,203,221,1,90,13,"Sā‘‘ idāni pesessati, idāni pesessatī’’ ti maggaṃ olokentī nisinnā ussūraṃ disvā manusse pesesi. " 457306,107,1285,222,232,1,43,6,Te paccāgantvā‘‘ seṭṭhiputto gato’’ ti ārocesuṃ. 457307,107,1285,233,243,1,72,10,Sā taṃ sabbaṃ paṭiyāditaṃ ādāya yānaṃ abhiruhitvā uyyānaṃ gantuṃ āraddhā. 457308,107,1286,2,55,1,440,45,Atha nandamūlakapabbhāre paccekasambuddho sattame divase nirodhā vuṭṭhāya nāgalatādantakaṭṭhaṃ khāditvā anotattadahe mukhaṃ dhovitvā‘‘ kattha ajja bhikkhaṃ carissāmā’’ ti āvajjento taṃ seṭṭhidhītaraṃ disvā‘‘ mayi imissā saddhākāraṃ kāretvā taṃ kammaṃ parikkhayaṃ gamissatī’’ ti ñatvā pabbhārasamīpe saṭṭhiyojanamanosilātale ṭhatvā pattacīvaramādāya abhiññāpādakaṃ jhānaṃ samāpajjitvā ākāsenāgantvā tassā paṭipathe oruyha bārāṇasiṃ abhimukho agamāsi. 457309,107,1286,56,62,1,41,5,Taṃ disvāva dāsiyo seṭṭhidhītāya ārocesuṃ. 457310,107,1286,63,89,1,262,26,Sā yānā oruyha sakkaccaṃ vanditvā pattaṃ sabbarasasampannena khādanīyena bhojanīyena pūretvā padumapupphena paṭicchādetvā heṭṭhāpi padumapupphaṃ katvā pupphakalāpaṃ hatthena gahetvā paccekabuddhassa hatthe pattaṃ datvā vanditvā pupphakalāpahatthā patthanaṃ akāsi– 457311,107,1286,90,112,1,108,15,"‘‘ bhante, yathā idaṃ pupphaṃ, evāhaṃ yattha yattha upapajjāmi, tattha tattha mahājanassa piyā bhaveyyaṃ manāpā’’ ti. " 457312,107,1286,113,117,1,33,4,Evaṃ patthetvā dutiyampi patthesi– 457313,107,1286,118,135,1,79,10,"‘‘ bhante, dukkho gabbhavāso , taṃ anupagamma padumapupphe eva paṭisandhi bhaveyyā’’ ti. " 457314,107,1286,136,138,1,18,2,Tatiyampi patthesi– 457315,107,1286,139,149,1,61,6,"‘‘ bhante, jeguccho mātugāmo, cakkavattidhītāpi paravasaṃ gacchati. " 457316,107,1286,150,159,1,53,7,Tasmā ahaṃ itthibhāvaṃ anupagamma puriso bhaveyyan’’ ti. 457317,107,1286,160,162,1,20,2,Catutthampi patthesi– 457318,107,1286,163,178,1,83,10,"‘‘ bhante, imaṃ saṃsāradukkhaṃ atikkamma pariyosāne tumhehi pattaṃ amataṃ pāpuṇeyyan’’ ti. " 457319,107,1286,179,205,1,162,22,Evaṃ caturo paṇidhī katvā taṃ padumapupphakalāpaṃ pūjetvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā‘‘ pupphasadiso eva me gandho ceva vaṇṇo ca hotū’’ ti imaṃ pañcamaṃ paṇidhiṃ akāsi. 457320,107,1287,2,9,1,64,7,Tato paccekabuddho pattañca pupphakalāpañca gahetvā ākāse ṭhatvā– 457321,107,1288,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Icchitaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, khippameva samijjhatu; " 457322,107,1289,2,12,1,47,7,"Sabbe pūrentu saṅkappā, cando pannaraso yathā’’ ti." 457323,107,1289,13,13,1,0,0,– 457324,107,1290,2,21,1,133,14,Imāya gāthāya seṭṭhidhītāya anumodanaṃ katvā‘‘ seṭṭhidhītā maṃ gacchantaṃ passatū’’ ti adhiṭṭhahitvā ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. 457325,107,1290,22,28,1,48,6,Seṭṭhidhītāya taṃ passantiyā mahatī pīti uppajji. 457326,107,1290,29,38,1,104,9,Bhavantare kataṃ akusalaṃ kammaṃ anokāsatāya parikkhīṇaṃ ciñcambiladhotatambalohabhājanamiva suddhā jātā. 457327,107,1290,39,46,1,50,7,Tāvadevassā patikule ñātikule ca sabbo jano tuṭṭho. 457328,107,1290,47,59,1,51,8,‘‘ Kiṃ karomā’’ ti piyavacanāni ca paṇṇākārāni ca pesesi. 457329,107,1290,60,63,1,23,3,Sāmikopi manusse pesesi– 457330,107,1290,64,77,1,61,8,"‘‘ seṭṭhidhītaraṃ sīghaṃ ānetha, ahaṃ vissaritvā uyyānaṃ āgato’’ ti. " 457331,107,1290,78,92,1,104,14,Tato pabhuti ca naṃ ure vilittacandanaṃ viya āmuttamuttāhāraṃ viya pupphamālā viya ca piyāyanto parihari. 457332,107,1290,93,104,1,114,11,Sā tattha yāvatāyukaṃ issariyabhogayuttasukhaṃ anubhavitvā kālaṃ katvā purisabhāvena devaloke padumapupphe uppajji. 457333,107,1290,105,117,1,120,11,"So devaputto gacchantopi padumapupphagabbhe eva gacchati, tiṭṭhantopi nisīdantopi sayantopi padumapupphagabbheyeva sayati." 457334,107,1290,118,127,1,39,5,‘‘ Mahāpadumadevaputto’’ ti ca naṃ vohariṃsu. 457335,107,1290,128,138,1,71,9,Evaṃ so tena iddhānubhāvena anulomapaṭilomaṃ cha devaloke eva saṃsarati. 457336,107,1291,2,9,1,58,7,Tena ca samayena bārāṇasirañño vīsati itthisahassāni honti. 457337,107,1291,10,15,1,28,5,Tāsu ekāpi puttaṃ na labhati. 457338,107,1291,16,19,1,25,3,Amaccā rājānaṃ viññāpesuṃ– 457339,107,1291,20,36,1,91,10,"‘‘ deva, kulavaṃsānupālako putto icchitabbo, atraje avijjamāne khettajopi kulavaṃsadharo hotī’’ ti. " 457340,107,1291,37,58,1,125,16,"Atha rājā‘‘ ṭhapetvā mahesiṃ avasesā itthiyo sattāhaṃ dhammanāṭakaṃ karothā’’ ti yathākāmaṃ bahi carāpesi, tathāpi puttaṃ nālattha. " 457341,107,1291,59,62,1,18,3,Puna amaccā āhaṃsu– 457342,107,1291,63,86,1,116,17,"‘‘ mahārāja, mahesī nāma puññena ca paññāya ca sabbaitthīnaṃ aggā, appeva nāma devo mahesiyā kucchimhi puttaṃ labheyyā’’ ti. " 457343,107,1291,87,92,1,32,4,Rājā mahesiyā etamatthaṃ ārocesi. 457344,107,1291,93,95,1,6,2,Sā āha– 457345,107,1291,96,133,1,260,29,"‘‘ mahārāja, yā itthī sīlavatī saccavādinī, sā puttaṃ labheyya, hirottapparahitāya kuto putto’’ ti pāsādaṃ abhiruhitvā pañca sīlāni samādiyitvā punappunaṃ āvajjesi, sīlavatiyā rājadhītāya pañca sīlāni āvajjentiyā puttapatthanācitte uppannamatte sakkassa āsanaṃ saṃkampi. " 457346,107,1292,2,7,1,39,5,Atha sakko āvajjento etamatthaṃ viditvā– 457347,107,1292,8,30,1,96,13,"‘‘ sīlavatiyā rājadhītāya puttavaraṃ demī’’ ti ākāsenāgantvā deviyā sammukhe ṭhito‘‘ kiṃ varesi, devī’’ ti?" 457348,107,1292,31,39,1,18,3,"‘‘ Puttaṃ, mahārājā’’ ti." 457349,107,1292,40,94,1,230,34,"‘‘ Dammi te, devi, puttaṃ, mā cintayī’’ ti vatvā devalokaṃ gantvā‘‘ atthi nu kho ettha khīṇāyuko’’ ti āvajjento‘‘ ayaṃ mahāpadumo uparidevalokaṃ gantukāmo ca bhavissatī’’ ti ñatvā tassa vimānaṃ gantvā‘‘ tāta mahāpaduma, manussalokaṃ gacchāhī’’ ti yāci. " 457350,107,1292,95,111,1,51,8,"So‘‘ mā evaṃ, mahārāja, bhaṇa, jegucchito manussaloko’’ ti ." 457351,107,1292,112,133,1,96,13,"‘‘ Tāta, tvaṃ manussaloke puññaṃ katvā idhūpapanno, tattheva ṭhatvā pāramiyo pūretabbā, gaccha, tātā’’ ti." 457352,107,1292,134,149,1,55,8,"‘‘ Dukkho, mahārāja, gabbhavāso, na sakkomi tattha vasitun’’ ti." 457353,107,1292,150,176,1,135,17,"‘‘ Tāta, te gabbhavāso natthi, tathā hi tvaṃ kammamakāsi, yathā padumagabbheyeva nibbattissasi, gaccha, tātā’’ ti punappunaṃ vuccamāno adhivāsesi. " 457354,107,1293,2,10,1,85,8,So devalokā cavitvā bārāṇasirañño uyyāne silāpaṭṭapokkharaṇiyaṃ padumagabbhe nibbatto. 457355,107,1293,11,26,1,148,14,Tañca rattiṃ paccūsasamaye mahesī supinantena vīsatiitthisahassaparivutā uyyānaṃ gantvā silāpaṭṭapokkharaṇiyaṃ padumagabbhe puttaṃ laddhā viya ahosi. 457356,107,1293,27,44,1,109,16,"Sā pabhātāya rattiyā sīlāni rakkhamānā tattha gantvā ekaṃ padumapupphaṃ addasa, taṃ neva tīre hoti na gambhīre. " 457357,107,1293,45,51,1,49,6,Saha dassaneneva cassā tattha puttasineho uppajji. 457358,107,1293,52,64,1,83,11,"Sā sayaṃ eva otaritvā taṃ pupphaṃ aggahesi, pupphe gahitamatteyeva pattāni vikasiṃsu. " 457359,107,1293,65,82,1,86,12,"Tattha suvaṇṇapaṭimaṃ viya dārakaṃ addasa, disvāva‘‘ putto me laddho’’ ti saddaṃ nicchāresi. " 457360,107,1293,83,86,1,37,3,Mahājano sādhukārasahassāni pavattesi. 457361,107,1293,87,90,1,15,3,Rañño ca pesesi. 457362,107,1293,91,126,1,220,26,"Rājā sutvā‘‘ kattha laddho’’ ti pucchitvā laddhokāsaṃ sutvā‘‘ uyyānañca pokkharaṇiyaṃ padumañca amhākaṃyeva, tasmā amhākaṃ khette jātattā khettajo nāmāyaṃ putto’’ ti vatvā nagaraṃ pavesetvā vīsatisahassaitthiyo dhātikiccaṃ kāresi. " 457363,107,1293,127,141,1,91,13,"Yā yā kumārassa ruciṃ ñatvā patthitaṃ patthitaṃ khādanīyaṃ khādāpeti, sā sā sahassaṃ labhati. " 457364,107,1293,142,150,1,68,7,"Sakalabārāṇasī calitā, sabbo jano kumārassa paṇṇākārasahassāni pesesi. " 457365,107,1293,151,174,1,135,18,"Kumāro taṃ taṃ atinetvā‘‘ imaṃ khāda, imaṃ bhuñjā’’ ti vuccamāno bhojanena ubbāḷho ukkaṇṭhito hutvā gopuradvāraṃ gantvā lākhāguḷakena kīḷati. " 457366,107,1294,2,10,1,62,7,Tadā aññataro paccekabuddho bārāṇasiṃ nissāya isipatane vasati. 457367,107,1294,11,72,1,388,46,"So kālasseva vuṭṭhāya senāsanavattasarīraparikammamanasikārādīni sabbakiccāni katvā paṭisallānā vuṭṭhito‘‘ ajja kattha bhikkhaṃ gahessāmī’’ ti āvajjento kumārassa sampattiṃ disvā‘‘ esa pubbe kiṃ kammaṃ karī’’ ti vīmaṃsanto‘‘ mādisassa piṇḍapātaṃ datvā catasso patthanā patthesi, tattha tisso siddhā, ekā tāva na sijjhati, tassa upāyena ārammaṇaṃ dassemī’’ ti bhikkhācāravasena kumārassa santikaṃ agamāsi. " 457368,107,1294,73,100,1,94,18,"Kumāro taṃ disvā‘‘ samaṇa, mā idha āgacchi, ime hi tampi‘ imaṃ khāda, imaṃ bhuñjā’ ti vadeyyun’’ ti āha. " 457369,107,1294,101,108,1,57,7,So ekavacaneneva tato nivattitvā attano senāsanaṃ agamāsi. 457370,107,1294,109,112,1,20,3,Kumāro parijanaṃ āha– 457371,107,1294,113,128,1,59,10,"‘‘ ayaṃ samaṇo mayā vuttamattova nivatto, kuddho nu kho mamā’’ ti. " 457372,107,1294,129,175,1,256,33,"So tehi‘‘ pabbajitā nāma na kodhaparāyaṇā honti, parena pasannamanena yaṃ dinnaṃ, tena yāpentī’’ ti vuccamānepi ‘‘ duṭṭho evarūpo nāma samaṇo, khamāpessāmi nan’’ ti mātāpitūnaṃ ārocetvā hatthiṃ abhiruhitvā mahatā rājānubhāvena isipatanaṃ gantvā migayūthaṃ disvā pucchi–" 457373,107,1294,176,182,1,12,2,‘‘ kinnāmete’’ ti? 457374,107,1294,183,194,1,21,5,"‘‘ Ete, sāmi, migā nāmā’’ ti." 457375,107,1294,195,215,1,79,12,"‘‘ Etesaṃ‘ imaṃ khādatha, imaṃ bhuñjatha, imaṃ sāyathā’ ti vatvā paṭijaggantā atthī’’ ti?" 457376,107,1294,216,230,1,55,8,"‘‘ Natthi, sāmi, yattha tiṇodakaṃ sulabhaṃ tattha vasantī’’ ti. " 457377,107,1295,2,26,1,123,18,"Kumāro ‘‘ yathā ime arakkhiyamānāva yattha icchanti, tattha vasanti, kadā nu kho ahampi evaṃ vaseyyan’’ ti etaṃ ārammaṇaṃ aggahesi. " 457378,107,1295,27,51,1,282,24,Paccekabuddhopi tassa āgamanaṃ ñatvā senāsanamaggañca caṅkamanañca sammajjitvā maṭṭhaṃ katvā ekadvattikkhattuṃ caṅkamitvā padanikkhepaṃ dassetvā divāvihārokāsañca paṇṇasālañca sammajjitvā maṭṭhaṃ katvā pavisanapadanikkhepaṃ dassetvā nikkhamanapadanikkhepaṃ adassetvā aññatra agamāsi. 457379,107,1295,52,74,1,131,18,Kumāro tattha gantvā taṃ padesaṃ sammajjitvā maṭṭhakataṃ disvā‘‘ vasati maññe ettha so paccekabuddho’’ ti parijanena bhāsitaṃ sutvā āha– 457380,107,1295,75,147,1,575,61,"‘‘ pātopi so samaṇo dussati, idāni hatthiassādīhi attano okāsaṃ akkantaṃ disvā suṭṭhutaraṃ dusseyya, idheva tumhe tiṭṭhathā’’ ti hatthikkhandhā oruyha ekakova senāsanaṃ paviṭṭho vattasīsena susammaṭṭhokāse padanikkhepaṃ disvā‘‘ so dānāyaṃ samaṇo ettha caṅkamanto na vaṇijjādikammaṃ cintesi, addhāyaṃ attano hitameva cintesi maññe’’ ti pasannamānaso caṅkamaṃ abhiruhitvā dūrīkataputhuvitakko gantvā pāsāṇaphalake nisīditvā sañjātaekaggo hutvā paṇṇasālaṃ pavisitvā vipassanto paccekabodhiñāṇaṃ adhigantvā purimanayeneva purohitena kammaṭṭhānaṃ pucchito gaganatale nisinno imaṃ gāthamabhāsi. " 457381,107,1296,2,12,1,47,8,Tattha {migo}ti dve migā– eṇīmigo ca pasadamigo ca. 457382,107,1296,13,20,1,56,6,Apica sabbesaṃ āraññikānaṃ catuppadānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. 457383,107,1296,21,26,1,40,5,Idha pana pasadamigo adhippetoti vadanti. 457384,107,1296,27,49,1,119,15,"{Araññamhī}ti gāmañca gāmūpacārañca ṭhapetvā avasesaṃ araññaṃ, idha pana uyyānaṃ adhippetaṃ, tasmā‘‘ uyyānamhī’’ ti vuttaṃ hoti. " 457385,107,1296,50,53,1,17,2,{Yathā}ti paṭibhāge. 457386,107,1296,54,62,1,65,6,"{Abaddho}ti rajjubandhanādīhi abaddho, etena vissatthacariyaṃ dīpeti. " 457387,107,1296,63,78,1,107,12,"Yenicchakaṃ gacchati {vocarāyā}ti yena yena disābhāgena gantumicchati, tena tena disābhāgena gocarāya gacchati. " 457388,107,1296,79,82,1,24,3,Vuttampi cetaṃ bhagavatā– 457389,107,1297,2,26,1,139,17,"‘ ‘ Seyyathāpi , bhikkhave, āraññako migo araññe pavane caramāno vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. " 457390,107,1297,27,30,1,14,3,Taṃ kissa hetu? 457391,107,1297,31,52,1,118,14,"Anāpāthagato, bhikkhave, luddassa, evameva kho, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi… pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. " 457392,107,1297,53,86,1,111,14,"Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu antamakāsi māraṃ apadaṃ, vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato’’ ti( ma. ni.1.287; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa125) vitthāro. " 457393,107,1298,2,29,1,189,24,"Seritan ti sacchandavuttitaṃ aparāyattataṃ vā, idaṃ vuttaṃ hoti– yathā migo araññamhi abaddho yenicchakaṃ gacchati gocarāya, tathā kadā nu kho ahampi taṇhābandhanaṃ chinditvā evaṃ gaccheyyanti. " 457394,107,1298,30,37,1,48,7,Viññū paṇḍito naro seritaṃ pekkhamāno eko careti. 457395,107,1299,2,4,1,31,2,Migoaraññagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457396,107,1300,2,10,1,26,4,96. Āmantanā {hotī}ti kā uppatti? 457397,107,1300,11,16,1,59,5,Bārāṇasirañño kira mahāupaṭṭhānasamaye amaccā upasaṅkamiṃsu. 457398,107,1300,17,32,1,61,10,"Tesu eko amacco‘‘ deva, sotabbaṃ atthī’’ ti ekamantaṃ gamanaṃ yāci. " 457399,107,1300,33,36,1,22,3,So uṭṭhāyāsanā agamāsi. 457400,107,1300,37,61,1,164,20,"Puna eko mahāupaṭṭhāne nisinnaṃ yāci, eko hatthikkhandhe nisinnaṃ, eko assapiṭṭhiyaṃ nisinnaṃ, eko suvaṇṇarathe nisinnaṃ, eko sivikāya nisīditvā uyyānaṃ gacchantaṃ yāci. " 457401,107,1300,62,66,1,26,4,Rājā tato orohitvā agamāsi. 457402,107,1300,67,79,1,101,11,"Aparo janapadacārikaṃ gacchantaṃ yāci, tassapi vacanaṃ sutvā hatthikkhandhato oruyha ekamantaṃ agamāsi. " 457403,107,1300,80,86,1,35,6,Evaṃ so tehi nibbinno hutvā pabbaji. 457404,107,1300,87,90,1,27,3,Amaccā issariyena vaḍḍhanti. 457405,107,1300,91,96,1,27,5,Tesu eko gantvā rājānaṃ āha– 457406,107,1300,97,110,1,45,7,"‘‘ asukaṃ nāma, mahārāja, janapadaṃ mayhaṃ dehī’’ ti. " 457407,107,1300,111,121,1,39,6,Rājā taṃ‘‘ itthannāmo bhuñjatī’’ ti bhaṇati. 457408,107,1300,122,149,1,164,22,So rañño vacanaṃ anādiyitvā‘‘ gacchāmahaṃ taṃ janapadaṃ gahetvā bhuñjāmī’’ ti tattha gantvā kalahaṃ katvā puna ubhopi rañño santikaṃ āgantvā aññamaññassa dosaṃ ārocenti. 457409,107,1300,150,167,1,91,13,Rājā‘‘ na sakkā ime tosetun’’ ti tesaṃ lobhe ādīnavaṃ disvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchākāsi. 457410,107,1300,168,173,1,34,5,So purimanayena imaṃ udānaṃ abhāsi. 457411,107,1301,2,70,1,510,53,"Tassattho – sahāyamajjhe ṭhitassa divāseyyasaṅkhāte vāse ca, mahāupaṭṭhānasaṅkhāte ṭhāne ca, uyyānagamanasaṅkhāte gamane ca, janapadacārikasaṅkhātāya cārikāya ca,‘‘ idaṃ me suṇa, idaṃ me dehī’’ tiādinā nayena tathā tathā āmantanā hoti, tasmā ahaṃ tattha nibbijjitvā yāyaṃ ariyajanasevitā anekānisaṃsā ekantasukhā, evaṃ santepi lobhābhibhūtehi sabbakāpurisehi anabhipatthitā pabbajjā, taṃ anabhijjhitaṃ paresaṃ avasavattanena bhabbapuggalavasena seritañca pekkhamāno vipassanaṃ ārabhitvā anukkamena paccekabodhiṃ adhigatosmi. " 457412,107,1301,71,73,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 457413,107,1302,2,4,1,29,2,Āmantanāgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457414,107,1303,2,9,1,23,3,97. {Khiḍḍāratī}ti kā uppatti? 457415,107,1303,10,16,1,54,6,Bārāṇasiyaṃ kira ekaputtakabrahmadatto nāma rājā ahosi. 457416,107,1303,17,30,1,96,12,"So tassa ekaputtako piyo ahosi manāpo pāṇasamo, rājā sabbairiyāpathesu puttakaṃ gahetvāva vattati. " 457417,107,1303,31,38,1,49,7,So ekadivasaṃ uyyānaṃ gacchanto taṃ ṭhapetvā gato. 457418,107,1303,39,45,1,48,6,Kumāropi taṃ divasaṃyeva uppannena byādhinā mato. 457419,107,1303,46,59,1,74,9,Amaccā‘‘ puttasinehena rañño hadayampi phaleyyā’’ ti anārocetvāva naṃ jhāpesuṃ. 457420,107,1303,60,71,1,87,10,"Rājā uyyāne surāmadena matto puttaṃ neva sarati, tathā dutiyadivasepi nhānabhojanavelāsu. " 457421,107,1303,72,85,1,53,9,Atha bhuttāvī nisinno saritvā‘‘ puttaṃ me ānethā’’ ti āha. 457422,107,1303,86,92,1,47,6,Tassa anurūpena vidhānena taṃ pavattiṃ ārocesuṃ. 457423,107,1303,93,99,1,48,6,Tato sokābhibhūto nisinno evaṃ yoniso manasākāsi– 457424,107,1303,100,113,1,52,8,"‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjatī’’ ti. " 457425,107,1303,114,121,1,89,7,Evaṃ anukkamena anulomapaṭilomaṃ paṭiccasamuppādaṃ sammasanto paccekasambodhiṃ sacchākāsi. 457426,107,1303,122,127,1,74,5,Sesaṃ saṃsaggagāthāvaṇṇanāyaṃ vuttasadisameva ṭhapetvā gāthāyatthavaṇṇanaṃ. 457427,107,1304,2,8,1,33,4,Atthavaṇṇanā pana– {khiḍḍā}ti kīḷanā. 457428,107,1304,9,16,1,37,7,Sā duvidhā hoti kāyikā ca vācasikā ca. 457429,107,1304,17,28,1,86,10,"Tattha kāyikā nāma hatthīhipi kīḷanti, assehipi rathehipi dhanūhipi tharūhipīti evamādi. " 457430,107,1304,29,35,1,68,6,Vācasikā nāma gītaṃ silokabhaṇanaṃ mukhabheriālambarabherīti evamādi. 457431,107,1304,36,39,1,24,2,{Ratī}ti pañcakāmaguṇarati. 457432,107,1304,40,47,1,65,7,Vipulan ti yāva aṭṭhimiñjaṃ ahacca ṭhānena sakalattabhāvabyāpakaṃ. 457433,107,1304,48,51,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva . 457434,107,1304,52,61,1,84,8,"Anusandhiyojanāpi cettha saṃsaggagāthāya vuttanayeneva veditabbā, tato parañca sabbaṃ. " 457435,107,1305,2,4,1,31,2,Khiḍḍāratigāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457436,107,1306,2,10,1,22,3,98. {Cātuddiso}ti kā uppatti? 457437,107,1306,11,25,1,141,14,Pubbe kira kassapassa bhagavato sāsane pañca paccekabodhisattā pabbajitvā vīsati vassasahassāni gatapaccāgatavattaṃ pūretvā devaloke nibbattā. 457438,107,1306,26,35,1,66,8,"Tato cavitvā tesaṃ jeṭṭhako bārāṇasirājā ahosi, sesā pākatikarājāno. " 457439,107,1306,36,65,1,287,28,Te cattāropi kammaṭṭhānaṃ uggaṇhitvā rajjaṃ pahāya pabbajitvā anukkamena paccekabuddhā hutvā nandamūlakapabbhāre vasantā ekadivasaṃ samāpattito vuṭṭhāya vaṃsakkaḷīragāthāyaṃ vuttanayeneva attano kammañca sahāyañca āvajjetvā ñatvā bārāṇasirañño upāyena ārammaṇaṃ dassetuṃ okāsaṃ gavesanti. 457440,107,1306,66,79,1,78,11,"So ca rājā tikkhattuṃ rattiyā ubbijjati, bhīto vissaraṃ karoti, mahātale dhāvati. " 457441,107,1306,80,100,1,106,14,"Purohitena kālasseva vuṭṭhāya sukhaseyyaṃ pucchitopi‘‘ kuto me, ācariya, sukhan’’ ti sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocesi. " 457442,107,1306,101,155,1,356,40,"Purohitopi‘‘ ayaṃ rogo na sakkā yena kenaci uddhaṃ virecanādinā bhesajjakammena vinetuṃ, mayhaṃ pana khādanūpāyo uppanno’’ ti cintetvā‘‘ rajjahānijīvitantarāyādīnaṃ pubbanimittaṃ etaṃ, mahārājā’’ ti rājānaṃ suṭṭhutaraṃ ubbejetvā‘‘ tassa vūpasamanatthaṃ ettake ca ettake ca hatthiassarathādayo hiraññasuvaṇṇañca dakkhiṇaṃ datvā yañño yajitabbo’’ ti yaññayajane samādapesi. " 457443,107,1307,2,33,1,248,26,"Tato paccekabuddhā anekāni pāṇasahassāni yaññatthāya sampiṇḍiyamānāni disvā‘‘ etasmiṃ kamme kate dubbodhaneyyo bhavissati, handa naṃ paṭikacceva gantvā pekkhāmā’’ ti vaṃsakkaḷīragāthāyaṃ vuttanayena āgantvā piṇḍāya caramānā rājaṅgaṇe paṭipāṭiyā agamaṃsu. " 457444,107,1307,34,47,1,95,12,"Rājā sīhapañjare ṭhito rājaṅgaṇaṃ olokayamāno te addakkhi, saha dassaneneva cassa sineho uppajji. " 457445,107,1307,48,65,1,109,13,Tato te pakkosāpetvā ākāsatale paññattāsane nisīdāpetvā sakkaccaṃ bhojetvā katabhattakicce‘‘ ke tumhe’’ ti pucchi. 457446,107,1307,66,77,1,32,5,"‘‘ Mayaṃ, mahārāja, cātuddisā nāmā’’ ti." 457447,107,1307,78,89,1,37,6,"‘‘ Bhante, cātuddisāti imassa ko attho’’ ti?" 457448,107,1307,90,108,1,80,12,"‘‘ Catūsu disāsu katthaci kutoci bhayaṃ vā cittutrāso vā amhākaṃ natthi, mahārājā’’ ti." 457449,107,1307,109,123,1,48,9,"‘‘ Bhante, tumhākaṃ taṃ bhayaṃ kiṃ kāraṇā na hotī’’ ti?" 457450,107,1307,124,141,1,78,10,"‘‘ Mayaṃ, mahārāja, mettaṃ bhāvema, karuṇaṃ bhāvema, muditaṃ bhāvema, upekkhaṃ bhāvema. " 457451,107,1307,142,156,1,77,12,Tena no taṃ bhayaṃ na hotī’’ ti vatvā uṭṭhāyāsanā attano vasanaṭṭhānaṃ agamaṃsu. 457452,107,1308,2,5,1,17,3,Tato rājā cintesi– 457453,107,1308,6,32,1,133,18,"‘‘ ime samaṇā‘ mettādibhāvanāya bhayaṃ na hotī’ ti bhaṇanti, brāhmaṇā pana anekasahassapāṇavadhaṃ vaṇṇayanti, kesaṃ nu kho vacanaṃ saccan’’ ti? " 457454,107,1308,33,35,1,17,2,Athassa etadahosi– 457455,107,1308,36,47,1,66,8,"‘‘ samaṇā suddhena asuddhaṃ dhovanti, brāhmaṇā pana asuddhena asuddhaṃ. " 457456,107,1308,48,63,1,80,12,"Na sakkā kho pana asuddhena asuddhaṃ dhovituṃ, pabbajitānaṃ eva vacanaṃ saccan’’ ti. " 457457,107,1308,64,84,1,123,15,So‘‘ sabbe sattā sukhitā hontū’’ tiādinā nayena mettādayo cattāropi brahmavihāre bhāvetvā hitapharaṇena cittena amacce āṇāpesi– 457458,107,1308,85,108,1,100,15,"‘‘ sabbe pāṇe muñcatha, sītāni pānīyāni pivantu, haritāni tiṇāni khādantu, sīto ca vāto tesaṃ upavāyatū’’ ti . " 457459,107,1308,109,112,1,15,3,Te tathā akaṃsu. 457460,107,1309,2,18,1,111,12,Tato rājā‘‘ kalyāṇamittānaṃ vacanena pāpakammato muttomhī’’ ti tattheva nisinno vipassitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi. 457461,107,1309,19,46,1,131,17,"Amaccehi ca bhojanavelāyaṃ‘‘ bhuñja, mahārāja, kālo’’ ti vutte‘‘ nāhaṃ rājā’’ ti purimanayeneva sabbaṃ vatvā imaṃ udānabyākaraṇagāthaṃ abhāsi. " 457462,107,1310,2,27,1,163,19,"Tattha {cātuddiso}ti catūsu disāsu yathāsukhavihārī,‘‘ ekaṃ disaṃ pharitvā viharatī’’ tiādinā vā nayena brahmavihārabhāvanāya pharitā catasso disā assa santīti cātuddiso. " 457463,107,1310,28,40,1,82,12,Tāsu catūsu disāsu katthaci satte vā saṅkhāre vā bhayena na paṭihanatīti appaṭigho. 457464,107,1310,41,48,1,62,6,{Santussamāno}ti dvādasavidhassa santosassa vasena santussako ca. 457465,107,1310,49,53,1,34,3,{Itarītarenā}ti uccāvacena paccayena. 457466,107,1310,54,80,1,225,22,"Parissayānaṃ sahitā {achambhī}ti ettha parissayanti kāyacittāni, parihāpenti vā tesaṃ sampattiṃ, tāni vā paṭicca sayantīti parissayā, bāhirānaṃ sīhabyagghādīnaṃ abbhantarānañca kāmacchandādīnaṃ kāyacittupaddavānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. " 457467,107,1310,81,91,1,86,10,Te parissaye adhivāsanakhantiyā ca vīriyādīhi dhammehi ca sahatīti parissayānaṃ sahitā. 457468,107,1310,92,94,1,37,2,Thaddhabhāvakarabhayābhāvena achambhī. 457469,107,1310,95,98,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti? 457470,107,1310,99,123,1,201,21,"Yathā te cattāro samaṇā, evaṃ itarītarena paccayena santussamāno ettha paṭipattipadaṭṭhāne santose ṭhito catūsu disāsu mettādibhāvanāya cātuddiso, sattasaṅkhāresu paṭihananabhayābhāvena appaṭigho ca hoti. " 457471,107,1310,124,141,1,157,16,"So cātuddisattā vuttappakārānaṃ parissayānaṃ sahitā, appaṭighattā achambhī ca hotīti evaṃ paṭipattiguṇaṃ disvā yoniso paṭipajjitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. " 457472,107,1310,142,159,1,147,17,Atha vā te samaṇā viya santussamāno itarītarena vuttanayena cātuddiso hotīti ñatvā evaṃ cātuddisabhāvaṃ patthayanto yoniso paṭipajjitvā adhigatomhi. 457473,107,1310,160,175,1,133,15,Tasmā aññopi īdisaṃ ṭhānaṃ patthayanto cātuddisatāya parissayānaṃ sahitā appaṭighatāya ca achambhī hutvā eko care khaggavisāṇakappoti. 457474,107,1310,176,178,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 457475,107,1311,2,4,1,30,2,Cātuddisagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457476,107,1312,2,9,1,23,3,99. {Dussaṅgahā}ti kā uppatti? 457477,107,1312,10,14,1,40,4,Bārāṇasirañño kira aggamahesī kālamakāsi. 457478,107,1312,15,41,1,150,20,"Tato vītivattesu sokadivasesu ekadivasaṃ amaccā‘‘ rājūnaṃ nāma tesu tesu kiccesu aggamahesī avassaṃ icchitabbā, sādhu devo aññampi deviṃ ānetū’’ ti yāciṃsu. " 457479,107,1312,42,55,1,33,7,"Rājā‘‘ tena hi, bhaṇe, jānāthā’’ ti āha. " 457480,107,1312,56,85,1,133,21,"Te pariyesantā sāmantarajje rājā mato , tassa devī rajjaṃ anusāsati, sā ca gabbhinī ahosi, amaccā‘‘ ayaṃ rañño anurūpā’’ ti ñatvā taṃ yāciṃsu. " 457481,107,1312,86,94,1,40,6,Sā‘‘ gabbhinī nāma manussānaṃ amanāpā hoti. 457482,107,1312,95,103,1,38,6,"Sace āgametha, yāva vijāyāmi, evaṃ sādhu. " 457483,107,1312,104,113,1,30,6,"No ce, aññaṃ pariyesathā’’ ti āha. " 457484,107,1312,114,118,1,30,4,Te raññopi etamatthaṃ ārocesuṃ. 457485,107,1312,119,130,1,34,6,"Rājā‘‘ gabbhinīpi hotu, ānethā’’ ti āha. " 457486,107,1312,131,133,1,9,2,Te ānesuṃ. 457487,107,1312,134,147,1,105,12,"Rājā taṃ abhisiñcitvā sabbaṃ mahesiyā bhogaṃ adāsi, tassā parijanānañca nānāvidhehi paṇṇākārehi saṅgaṇhāti. " 457488,107,1312,148,152,1,23,4,Sā kālena puttaṃ vijāyi. 457489,107,1312,153,165,1,74,12,Rājā taṃ attano puttaṃ viya sabbiriyāpathesu aṅke ca ure ca katvā viharati. 457490,107,1312,166,170,1,29,4,Tadā deviyā parijanā cintesuṃ– 457491,107,1312,171,188,1,78,10,"‘‘ rājā ativiya saṅgaṇhāti, kumāre ativissāsaṃ karoti, handa, naṃ paribhindissāmā’’ ti. " 457492,107,1313,2,5,1,19,3,Tato kumāraṃ āhaṃsu– 457493,107,1313,6,20,1,51,9,"‘‘ tvaṃ, tāta, amhākaṃ rañño putto, na imassa rañño putto. " 457494,107,1313,21,28,1,27,5,Mā ettha vissāsaṃ āpajjī’’ ti. 457495,107,1313,29,48,1,98,14,Atha kumāro‘‘ ehi puttā’’ ti raññā vuccamānopi hatthena ākaḍḍhiyamānopi pubbe viya rājānaṃ na allīyati. 457496,107,1313,49,75,1,130,18,Rājā‘‘ kiṃ kāraṇan’’ ti vīmaṃsanto taṃ pavattiṃ ñatvā‘‘ ete mayā saṅgahitāpi paṭikkūlavuttino evā’’ ti nibbijjitvā rajjaṃ pahāya pabbajito. 457497,107,1313,76,86,1,50,6,‘‘ Rājā pabbajito’’ ti amaccaparijanāpi bahū pabbajiṃsu. 457498,107,1313,87,100,1,99,12,"Saparijano rājā pabbajitopi manussā paṇīte paccaye upanenti, rājā paṇīte paccaye yathāvuḍḍhaṃ dāpesi. " 457499,107,1313,101,108,1,39,6,"Tattha ye sundaraṃ labhanti, te tussanti. " 457500,107,1313,109,125,1,107,11,"Itare ujjhāyanti‘‘ mayaṃ pariveṇādīni sammajjantā sabbakiccāni karonti, lūkhabhattaṃ jiṇṇavatthañca labhāmā’’ ti. " 457501,107,1313,126,150,1,166,19,"So tampi ñatvā‘‘ ime yathāvuḍḍhaṃ dīyamānāpi ujjhāyanti, aho dussaṅgahā parisā’’ ti pattacīvaramādāya ekova araññaṃ pavisitvā vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi. " 457502,107,1313,151,158,1,57,7,Tattha āgatehi ca kammaṭṭhānaṃ pucchito imaṃ gāthamabhāsi. 457503,107,1313,159,163,1,21,4,Sā atthato pākaṭā eva. 457504,107,1313,164,181,1,110,14,"Ayaṃ pana yojanā– dussaṅgahā pabbajitāpi eke, ye asantosābhibhūtā, tathāvidhā eva ca atho gahaṭṭhā gharamāvasantā. " 457505,107,1313,182,188,1,67,6,Etāhaṃ dussaṅgahabhāvaṃ jigucchanto vipassanaṃ ārabhitvā adhigatoti. 457506,107,1313,189,192,1,33,3,Sesaṃ purimanayeneva veditabbanti. 457507,107,1314,2,4,1,31,2,Dussaṅgahagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457508,107,1315,2,9,1,23,3,100. {Oropayitvā}ti kā uppatti? 457509,107,1315,10,20,1,83,10,Bārāṇasiyaṃ kira cātumāsikabrahmadatto nāma rājā gimhānaṃ paṭhame māse uyyānaṃ gato. 457510,107,1315,21,45,1,171,18,Tattha ramaṇīye bhūmibhāge nīlaghanapattasañchannaṃ koviḷārarukkhaṃ disvā‘‘ koviḷāramūle mama sayanaṃ paññāpethā’’ ti vatvā uyyāne kīḷitvā sāyanhasamayaṃ tattha seyyaṃ kappesi. 457511,107,1315,46,61,1,89,13,"Puna gimhānaṃ majjhime māse uyyānaṃ gato, tadā koviḷāro pupphito hoti, tadāpi tatheva akāsi. " 457512,107,1315,62,84,1,159,20,"Punapi gimhānaṃ pacchime māse gato, tadā koviḷāro sañchinnapatto sukkharukkho viya hoti, tadāpi rājā adisvāva taṃ rukkhaṃ pubbaparicayena tattheva seyyaṃ āṇāpesi. " 457513,107,1315,85,92,1,57,7,Amaccā jānantāpi rañño āṇattiyā tattha sayanaṃ paññāpesuṃ. 457514,107,1315,93,131,1,336,32,"So uyyāne kīḷitvā sāyanhasamaye tattha seyyaṃ kappento taṃ rukkhaṃ disvā‘‘ are, ayaṃ pubbe sañchannapatto maṇimayo viya abhirūpadassano ahosi, tato maṇivaṇṇasākhantare ṭhapitapavāḷaṅkurasadisehi pupphehi sassirikadassano ahosi, muttajālasadisavālikākiṇṇo cassa heṭṭhābhūmibhāgo bandhanā pavuttapupphasañchanno rattakambalasanthato viya ahosi. " 457515,107,1315,132,162,1,175,22,"So nāmajja sukkharukkho viya sākhāmattāvaseso ṭhito, aho jarāya upahato koviḷāro’’ ti cintetvā‘‘ anupādiṇṇampi tāya jarāya haññati, kimaṅgaṃ pana upādiṇṇan’’ ti aniccasaññaṃ paṭilabhi. " 457516,107,1315,163,191,1,247,24,Tadanusāreneva sabbasaṅkhāre dukkhato anattato ca vipassantova‘‘ aho vatāhampi sañchinnapatto koviḷāro viya apagatagihibyañjano bhaveyyan’’ ti patthayamāno anupubbena tasmiṃ sayanatale dakkhiṇena passena nipannoyeva vipassitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi. 457517,107,1315,192,217,1,109,15,"Tato gamanakāle amaccehi‘‘ kālo, deva, gantun’’ ti vutte‘‘ nāhaṃ rājā’’ tiādīni vatvā purimanayeneva imaṃ gāthamabhāsi. " 457518,107,1316,2,6,1,28,3,Tattha {oropayitvā}ti apanetvā. 457519,107,1316,7,10,1,83,2,{Gihibyañjanānī}ti kesamassuodātavatthālaṅkāramālāgandhavilepanaputtadāradāsidāsādīni. 457520,107,1316,11,23,1,61,7,"Etāni gihibhāvaṃ byañjayanti, tasmā‘‘ gihibyañjanānī’’ ti vuccanti. " 457521,107,1316,24,27,1,28,2,{Sañchinnapatto}ti patitapatto. 457522,107,1316,28,32,1,32,3,{Chetvānā}ti maggañāṇena chinditvā. 457523,107,1316,33,37,1,32,3,{Vīro}ti maggavīriyena samannāgato. 457524,107,1316,38,41,1,31,2,{Gihibandhanānī}ti kāmabandhanāni. 457525,107,1316,42,46,1,26,4,Kāmā hi gihīnaṃ bandhanāni. 457526,107,1316,47,50,1,18,3,Ayaṃ tāva padattho. 457527,107,1316,51,54,1,19,3,Ayaṃ pana adhippāyo– 457528,107,1316,55,73,1,131,14,‘‘ aho vatāhampi oropayitvā gihibyañjanāni sañchinnapatto yathā koviḷāro bhaveyyan’’ ti evaṃ cintayamāno vipassanaṃ ārabhitvā adhigatoti. 457529,107,1316,74,77,1,33,3,Sesaṃ purimanayeneva veditabbanti. 457530,107,1317,2,4,1,29,2,Koviḷāragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457531,107,1318,2,4,1,21,2,Paṭhamavaggo niṭṭhito. 457532,107,1319,2,4,1,0,0,101-2. 457533,107,1319,5,11,1,26,4,Sace {labhethā}ti kā uppatti? 457534,107,1319,12,27,1,138,14,Pubbe kira kassapassa bhagavato sāsane dve paccekabodhisattā pabbajitvā vīsati vassasahassāni gatapaccāgatavattaṃ pūretvā devaloke uppannā. 457535,107,1319,28,39,1,80,10,"Tato cavitvā tesaṃ jeṭṭhako bārāṇasirañño putto, kaniṭṭho purohitassa putto ahosi. " 457536,107,1319,40,51,1,109,11,Te ekadivasaṃyeva paṭisandhiṃ gahetvā ekadivasameva mātu kucchito nikkhamitvā sahapaṃsukīḷakā sahāyakā ahesuṃ. 457537,107,1319,52,55,1,27,3,Purohitaputto paññavā ahosi. 457538,107,1319,56,59,1,17,3,So rājaputtaṃ āha– 457539,107,1319,60,87,1,137,18,"‘‘ samma, tvaṃ tava pituno accayena rajjaṃ labhissasi, ahaṃ purohitaṭṭhānaṃ, susikkhitena ca rajjaṃ anusāsituṃ sakkā, ehi sippaṃ uggaṇhissāmā’’ ti. " 457540,107,1319,88,97,1,89,9,Tato ubhopi yaññopacitā hutvā gāmanigamādīsu bhikkhaṃ caramānā paccantajanapadagāmaṃ gatā. 457541,107,1319,98,104,1,59,6,Tañca gāmaṃ pañca paccekabuddhā bhikkhācāravelāya pavisiṃsu. 457542,107,1319,105,119,1,119,14,Tattha manussā paccekabuddhe disvā ussāhajātā āsanāni paññāpetvā paṇītaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā upanāmetvā pūjenti. 457543,107,1319,120,122,1,15,2,Tesaṃ etadahosi– 457544,107,1319,123,170,1,241,35,"‘‘ amhehi sadisā uccākulikā nāma natthi, api ca panime manussā yadi icchanti, amhākaṃ bhikkhaṃ denti, yadi nicchanti, na denti, imesaṃ pana pabbajitānaṃ evarūpaṃ sakkāraṃ karonti, addhā ete kiñci sippaṃ jānanti, handa, nesaṃ santike sippaṃ uggaṇhāmā’’ ti. " 457545,107,1319,171,193,1,107,15,"Te manussesu paṭikkantesu okāsaṃ labhitvā‘‘ yaṃ, bhante, tumhe sippaṃ jānātha, taṃ amhehi sikkhāpethā’’ ti yāciṃsu. " 457546,107,1319,194,205,1,55,7,Paccekabuddhā‘‘ na sakkā apabbajitena sikkhitun’’ ti āhaṃsu. 457547,107,1319,206,210,1,31,4,Te pabbajjaṃ yācitvā pabbajiṃsu. 457548,107,1319,211,261,1,313,36,"Tato nesaṃ paccekabuddhā‘‘ evaṃ vo nivāsetabbaṃ, evaṃ pārupitabban’’ tiādinā nayena ābhisamācārikaṃ ācikkhitvā‘‘ imassa sippassa ekībhāvābhirati nipphatti, tasmā ekeneva nisīditabbaṃ, ekena caṅkamitabbaṃ, ekena ṭhātabbaṃ, ekena sayitabban’’ ti pāṭiyekkaṃ paṇṇasālaṃ adaṃsu, tato te attano attano paṇṇasālaṃ pavisitvā nisīdiṃsu. " 457549,107,1319,262,269,1,75,7,Purohitaputto nisinnakālato pabhuti cittasamādhānaṃ laddhā jhānaṃ paṭilabhi. 457550,107,1319,270,276,1,53,6,Rājaputto muhutteneva ukkaṇṭhito tassa santikaṃ āgato. 457551,107,1319,277,289,1,32,7,"So taṃ disvā‘‘ kiṃ, sammā’’ ti pucchi." 457552,107,1319,290,297,1,20,3,‘‘ Ukkaṇṭhitomhī’’ ti āha. 457553,107,1319,298,307,1,22,5,‘‘ Tena hi idha nisīdā’’ ti. 457554,107,1319,308,313,1,32,5,So tattha muhuttaṃ nisīditvā āha– 457555,107,1319,314,327,1,55,7,"‘‘ imassa kira, samma, sippassa ekībhāvābhirati nipphattī’’ ti? " 457556,107,1319,328,351,1,115,16,"Purohitaputto‘‘ evaṃ, samma, tena hi tvaṃ attano nisinnokāsaṃ eva gaccha, uggaṇhissāmi imassa sippassa nipphattin’’ ti āha. " 457557,107,1319,352,360,1,73,8,So gantvā punapi muhuttakeneva ukkaṇṭhito purimanayeneva tikkhattuṃ āgato. 457558,107,1320,2,10,1,60,8,Tato naṃ purohitaputto tatheva uyyojetvā tasmiṃ gate cintesi– 457559,107,1320,11,26,1,64,10,"‘‘ ayaṃ attano ca kammaṃ hāpeti mama ca, idhābhikkhaṇaṃ āgacchatī’’ ti. " 457560,107,1320,27,32,1,41,5,So paṇṇasālato nikkhamma araññaṃ paviṭṭho. 457561,107,1320,33,53,1,131,17,Itaro attano paṇṇasālāyeva nisinno punapi muhuttakeneva ukkaṇṭhito tassa santikaṃ āgantvā ito cito ca maggantopi taṃ adisvā cintesi– 457562,107,1320,54,73,1,112,16,"‘‘ yo gahaṭṭhakāle paṇṇākāraṃ ādāya āgatopi maṃ daṭṭhuṃ na labhati, so dāni mayi āgate dassanampi adātukāmo apakkami. " 457563,107,1320,74,112,1,240,31,"Aho are, citta, na lajjasi, yaṃ maṃ catukkhattuṃ idhānesi, na so dāni te vase vattissāmi, aññadatthu taṃyeva mama vase vattāpessāmī’’ ti attano senāsanaṃ pavisitvā vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchikatvā ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. " 457564,107,1320,113,122,1,89,9,Itaropi araññaṃ pavisitvā vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchikatvā tattheva agamāsi. 457565,107,1320,123,132,1,81,9,Te ubhopi manosilātale nisīditvā pāṭiyekkaṃ pāṭiyekkaṃ imā udānagāthāyo abhāsiṃsu. 457566,107,1321,2,8,1,65,6,Tattha nipakan ti pakatinipakaṃ paṇḍitaṃ kasiṇaparikammādikusalaṃ. 457567,107,1321,9,16,1,59,7,Sādhuvihārin ti appanāvihārena vā upacārena vā samannāgataṃ. 457568,107,1321,17,20,1,24,3,Dhīran ti dhitisampannaṃ. 457569,107,1321,21,25,1,37,4,Tattha nipakattena dhitisampadā vuttā. 457570,107,1321,26,30,1,35,4,Idha pana dhitisampannamevāti attho. 457571,107,1321,31,69,1,93,12,"Dhiti nāma asithilaparakkamatā,‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ ti( ma. ni.2.184; a. ni.2.5; mahāni.196) evaṃ pavattavīriyassetaṃ adhivacanaṃ. " 457572,107,1321,70,73,1,28,3,Apica dhikkatapāpotipi dhīro. 457573,107,1321,74,100,1,144,20,"Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ {pahāyā}ti yathā pakatirājā‘‘ vijitaṃ raṭṭhaṃ anatthāvahan’’ ti ñatvā rajjaṃ pahāya eko carati, evaṃ bālasahāyaṃ pahāya eko care. " 457574,107,1321,101,126,1,137,23,"Atha vā rājāva raṭṭhan ti yathā sutasomo rājā raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya eko cari, yathā ca mahājanako rājā, evaṃ eko carīti ayampi tassa attho. " 457575,107,1321,127,133,1,52,6,Sesaṃ vuttānusārena sakkā jānitunti na vitthāritanti. 457576,107,1322,2,4,1,27,2,Sahāyagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457577,107,1323,2,21,1,133,14,"103. Addhā {pasaṃsāmā}ti imissā gāthāya yāva ākāsatale paññattāsane paccekabuddhānaṃ nisajjā, tāva cātuddisagāthāya uppattisadisā eva uppatti. " 457578,107,1323,22,41,1,105,16,"Ayaṃ pana viseso– yathā so rājā rattiyā tikkhattuṃ ubbijji, na tathā ayaṃ, nevassa yañño paccupaṭṭhito ahosi. " 457579,107,1323,42,56,1,76,10,So ākāsatale paññattesu āsanesu paccekabuddhe nisīdāpetvā‘‘ ke tumhe’’ ti pucchi. 457580,107,1323,57,68,1,38,5,"‘‘ Mayaṃ, mahārāja, anavajjabhojino nāmā’’ ti." 457581,107,1323,69,81,1,43,6,"‘‘ Bhante , anavajjabhojinoti imassa ko attho’’ ti?" 457582,107,1323,82,96,1,62,9,"‘‘ Sundaraṃ vā asundaraṃ vā laddhā nibbikārā bhuñjāma, mahārājā’’ ti. " 457583,107,1323,97,101,1,25,4,Taṃ sutvā rañño etadahosi– 457584,107,1323,102,116,1,48,8,‘‘ yaṃnūnāhaṃ ime upaparikkheyyaṃ‘ edisā vā no vā’’’ ti? 457585,107,1323,117,122,1,47,5,Taṃ divasaṃ kaṇājakena bilaṅgadutiyena parivisi. 457586,107,1323,123,129,1,49,6,Taṃ paccekabuddhā amataṃ viya nibbikārā bhuñjiṃsu. 457587,107,1323,130,149,1,90,12,"Rājā‘‘ ime paṭiññātattā ekadivasaṃ nibbikārā honti, puna sve jānissāmī’’ ti svātanāya nimantesi. " 457588,107,1323,150,152,1,26,2,Dutiyadivasepi tathevākāsi. 457589,107,1323,153,156,1,26,3,Tepi tatheva paribhuñjiṃsu. 457590,107,1323,157,178,1,143,17,Atha rājā‘‘ sundaraṃ datvā vīmaṃsissāmī’’ ti punapi nimantetvā dve divase mahāsakkāraṃ katvā paṇītena ativicitrena khādanīyena bhojanīyena parivisi. 457591,107,1323,179,187,1,68,8,Tepi tatheva nibbikārā paribhuñjitvā rañño maṅgalaṃ vatvā pakkamiṃsu. 457592,107,1323,188,220,1,263,27,"Rājā acirapakkantesu tesu‘‘ anavajjabhojino ete, aho vatāhampi anavajjabhojī bhaveyyan’’ ti cintetvā mahārajjaṃ pahāya pabbajjaṃ samādāya vipassanaṃ ārabhitvā paccekabuddho hutvā mañjūsakarukkhamūle paccekabuddhānaṃ majjhe attano ārammaṇaṃ vibhāvento imaṃ gāthamabhāsi. " 457593,107,1323,221,224,1,24,3,Sā padatthato uttānameva. 457594,107,1323,225,237,1,108,12,Kevalaṃ pana sahāyasampadan ti ettha asekhehi sīlādikkhandhehi sampannā sahāyā eva sahāyasampadāti veditabbā. 457595,107,1324,2,20,1,116,15,"Ayaṃ panettha yojanā– yā ayaṃ vuttā sahāyasampadā, taṃ sahāyasampadaṃ addhā pasaṃsāma, ekaṃseneva thomemāti vuttaṃ hoti. " 457596,107,1324,21,22,1,6,1,Kathaṃ? 457597,107,1324,23,28,1,30,4,Seṭṭhā samā sevitabbā {sahāyā}ti. 457598,107,1324,29,30,1,5,1,Kasmā? 457599,107,1324,31,46,1,118,14,"Attano sīlādīhi seṭṭhe sevamānassa sīlādayo dhammā anuppannā uppajjanti, uppannā ca vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇanti. " 457600,107,1324,47,57,1,87,10,Same sevamānassa aññamaññaṃ sādhāraṇena kukkuccassa vinodanena ca laddhā na parihāyanti. 457601,107,1324,58,84,1,218,26,Ete pana sahāyake seṭṭhe ca same ca aladdhā kuhanādimicchājīvaṃ pahāya dhammena samena uppannaṃ bhojanaṃ bhuñjanto tattha ca paṭighānunayaṃ anuppādento anavajjabhojī hutvā atthakāmo kulaputto eko care khaggavisāṇakappo. 457602,107,1324,85,91,1,48,6,Ahampi evaṃ caranto imaṃ sampattiṃ adhigatomhīti. 457603,107,1325,2,4,1,33,2,Addhāpasaṃsāgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457604,107,1326,2,10,1,29,4,104. Disvā {suvaṇṇassā}ti kā uppatti? 457605,107,1326,11,26,1,113,13,"Aññataro kira bārāṇasiyaṃ rājā gimhasamaye divāseyyaṃ upagato ahosi, santike cassa vaṇṇadāsī gosītacandanaṃ pisati. " 457606,107,1326,27,34,1,49,6,"Tassā ekabāhāya ekaṃ suvaṇṇavalayaṃ, ekabāhāya dve. " 457607,107,1326,35,41,1,39,5,"Tāni saṅghaṭṭenti, itaraṃ na saṅghaṭṭati. " 457608,107,1326,42,60,1,101,13,"Rājā taṃ disvā‘‘ evameva gaṇavāse saṅghaṭṭanā, ekavāse asaṅghaṭṭanā’’ ti cintetvā punappunaṃ dāsiṃ olokesi. " 457609,107,1326,61,70,1,68,9,Tena ca samayena sabbālaṅkāravibhūsitā devī taṃ bījayantī ṭhitā hoti. 457610,107,1326,71,87,1,98,12,Sā‘‘ vaṇṇadāsiyā paṭibaddhacitto maññe rājā’’ ti cintetvā taṃ dāsiṃ uṭṭhāpetvā sayameva pisitumāraddhā. 457611,107,1326,88,99,1,83,10,"Athassā ca ubhosu bāhāsu aneke suvaṇṇavalayā, te saṅghaṭṭayantā mahāsaddaṃ janayiṃsu. " 457612,107,1326,100,110,1,102,9,Rājā atisuṭṭhutaraṃ nibbindo dakkhiṇapassena nipannoyeva vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi. 457613,107,1326,111,128,1,95,11,"Taṃ anuttarasukhena sukhitaṃ nipannaṃ candanahatthā devī upasaṅkamitvā‘‘ ālimpāmi , mahārājā’’ ti āha. " 457614,107,1326,129,140,1,27,6,"So‘‘ apehi, mā ālimpāhī’’ ti āha. " 457615,107,1326,141,150,1,20,4,"Sā‘‘ kissa, mahārājā’’ ti? " 457616,107,1326,151,160,1,16,4,"So‘‘ nāhaṃ, rājā’’ ti. " 457617,107,1326,161,181,1,105,13,"Evametesaṃ kathāsallāpaṃ sutvā amaccā upasaṅkamiṃsu, tehipi mahārājavādena ālapito‘‘ nāhaṃ, bhaṇe, rājā’’ ti āha. " 457618,107,1326,182,185,1,36,3,Sesaṃ paṭhamagāthāya vuttasadisameva. 457619,107,1327,2,10,1,46,6,Ayaṃ pana gāthāvaṇṇanā– tattha {disvā}ti oloketvā. 457620,107,1327,11,14,1,23,2,{Suvaṇṇassā}ti kañcanassa. 457621,107,1327,15,22,1,21,3,‘‘ Valayānī’’ ti pāṭhaseso. 457622,107,1327,23,27,1,30,4,Sāvasesapadattho hi ayaṃ attho. 457623,107,1327,28,35,1,56,5,"{Pabhassarānī}ti pabhāsanasīlāni, jutimantānīti vuttaṃ hoti. " 457624,107,1327,36,38,1,24,2,Sesaṃ uttānapadatthameva. 457625,107,1327,39,63,1,151,18,"Ayaṃ pana yojanā– disvā bhujasmiṃ suvaṇṇassa valayāni‘‘ gaṇavāse sati saṅghaṭṭanā, ekavāse asaṅghaṭṭanā’’ ti evaṃ cintetvā vipassanaṃ ārabhitvā adhigatomhīti. " 457626,107,1327,64,66,1,22,2,Sesaṃ suviññeyyamevāti. 457627,107,1328,2,4,1,34,2,Suvaṇṇavalayagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457628,107,1329,2,10,1,26,4,105. Evaṃ {dutiyenā}ti kā uppatti? 457629,107,1329,11,18,1,64,7,Aññataro kira bārāṇasirājā daharova pabbajitukāmo amacce āṇāpesi– 457630,107,1329,19,31,1,53,7,"‘‘ deviṃ gahetvā rajjaṃ pariharatha, ahaṃ pabbajissāmī’’ ti. " 457631,107,1329,32,33,1,6,1,Amaccā– 457632,107,1329,34,59,1,139,18,"‘‘ mahārāja, arājakaṃ rajjaṃ amhehi na sakkā rakkhituṃ sāmantarājāno āgamma vilumpissanti, yāva ekopi putto uppajjati, tāva āgamehī’’ ti saññāpesuṃ. " 457633,107,1329,60,63,1,25,3,Muducitto rājā adhivāsesi. 457634,107,1329,64,68,1,23,4,Atha devī gabbhaṃ gaṇhi. 457635,107,1329,69,73,1,20,4,Rājā puna te āṇāpesi– 457636,107,1329,74,91,1,85,11,"‘‘ devī gabbhinī, puttaṃ jātaṃ rajje abhisiñcitvā rajjaṃ pariharatha, ahaṃ pabbajissāmī’’ ti. " 457637,107,1329,92,120,1,130,18,"Amaccā ‘‘ dujjānaṃ, mahārāja, etaṃ, yaṃ devī puttaṃ vā vijāyissati, dhītaraṃ vāti, tāva vijāyanakālaṃ āgamehī’’ ti punapi rājānaṃ saññāpesuṃ. " 457638,107,1329,121,125,1,21,4,Atha sā puttaṃ vijāyi. 457639,107,1329,126,131,1,34,5,Tadāpi rājā tatheva amacce āṇāpesi. 457640,107,1329,132,135,1,21,3,Amaccā punapi rājānaṃ– 457641,107,1329,136,151,1,65,9,"‘‘ āgamehi, mahārāja, yāva paṭibalo hotī’’ ti bahūhi kāraṇehi saññāpesuṃ. " 457642,107,1329,152,185,1,243,28,"Tato kumāre paṭibale jāte amacce sannipātāpetvā‘‘ paṭibalo dāni ayaṃ, taṃ rajje abhisiñcitvā paṭipajjathā’’ ti amaccānaṃ okāsaṃ adatvā antarāpaṇato kāsāyavatthādayo sabbaparikkhāre āharāpetvā antepure eva pabbajitvā mahājanako viya nikkhamitvā gato. " 457643,107,1329,186,191,1,57,5,Sabbaparijano nānappakāraṃ paridevamāno rājānaṃ anubandhi. 457644,107,1329,192,203,1,74,10,"So rājā yāva attano rajjasīmā, tāva gantvā kattaradaṇḍena lekhaṃ ākaḍḍhitvā–" 457645,107,1329,204,214,1,32,5,‘‘ ayaṃ lekhā nātikkamitabbā’’ ti āha . 457646,107,1329,215,240,1,130,18,"Mahājano lekhāya sīsaṃ katvā bhūmiyaṃ nipanno paridevamāno‘‘ tuyhaṃ dāni, tāta, rañño āṇā, kiṃ karissatī’’ ti kumāraṃ lekhaṃ atikkamāpesi. " 457647,107,1329,241,254,1,46,7,"Kumāro‘‘ tāta, tātā’’ ti dhāvitvā rājānaṃ sampāpuṇi. " 457648,107,1329,255,289,1,225,28,"Rājā kumāraṃ disvā‘‘ etaṃ mahājanaṃ pariharanto rajjaṃ kāresiṃ, kiṃ dāni ekaṃ dārakaṃ pariharituṃ na sakkhissan’’ ti kumāraṃ gahetvā araññaṃ paviṭṭho, tattha pubbapaccekabuddhehi vasitapaṇṇasālaṃ disvā vāsaṃ kappesi saddhiṃ puttena. " 457649,107,1330,2,12,1,89,10,Tato kumāro varasayanādīsu kataparicayo tiṇasanthārake vā rajjumañcake vā sayamāno rodati. 457650,107,1330,13,16,1,27,3,Sītavātādīhi phuṭṭho samāno– 457651,107,1330,17,26,1,42,7,‘‘ sītaṃ tāta uṇhaṃ tāta makasā tāta ḍaṃsanti. 457652,107,1330,27,36,1,40,6,"Chātomhi tāta, pipāsitomhi tātā’’ ti vadati. " 457653,107,1330,37,42,1,41,5,Rājā taṃ saññāpentoyeva rattiṃ vītināmesi. 457654,107,1330,43,61,1,184,17,"Divāpissa piṇḍāya caritvā bhattaṃ upanāmesi, kumāro missakabhattaṃ kaṅguvarakamuggādibahulaṃ acchādentampi taṃ jighacchāvasena bhuñjamāno katipāhaccayena uṇhe ṭhapitapadumaṃ viya milāyi. " 457655,107,1330,62,67,1,47,5,Rājā pana paṭisaṅkhānabalena nibbikāro bhuñjati. 457656,107,1330,68,73,1,30,5,Tato so kumāraṃ saññāpento āha– 457657,107,1330,74,88,1,50,7,"‘‘ nagare, tāta, paṇītāhāro labbhati, tattha gacchāmā’’ ti. " 457658,107,1330,89,98,1,18,4,"Kumāro‘‘ āma, tātā’’ ti. " 457659,107,1330,99,104,1,43,5,Tato naṃ purakkhatvā āgatamaggeneva nivatti. 457660,107,1330,105,132,1,177,21,"Kumāramātāpi devī‘‘ na dāni rājā kumāraṃ gaṇhitvā araññe ciraṃ vasissati, katipāheneva nivattissatī’’ ti cintetvā raññā kattaradaṇḍena likhitaṭṭhāneyeva vatiṃ kārāpetvā vāsaṃ kappesi. " 457661,107,1330,133,153,1,78,13,"Rājā tassā vatiyā avidūre ṭhatvā‘‘ ettha te, tāta, mātā nisinnā, gacchāhī’’ ti pesesi. " 457662,107,1330,154,163,1,51,8,"Yāva so taṃ ṭhānaṃ pāpuṇāti, tāva udikkhanto aṭṭhāsi–" 457663,107,1330,164,174,1,30,6,‘‘ mā heva naṃ koci viheṭheyyā’’ ti. 457664,107,1330,175,180,1,37,5,Kumāro mātu santikaṃ dhāvanto agamāsi. 457665,107,1331,2,8,1,54,6,Ārakkhapurisā kumāraṃ āgacchantaṃ disvā deviyā ārocesi. 457666,107,1331,9,13,1,61,4,Devī vīsatināṭakitthisahassaparivutā paccuggantvā paṭiggahesi. 457667,107,1331,14,18,1,24,4,Rañño ca pavattiṃ pucchi. 457668,107,1331,19,29,1,42,6,‘‘ Pacchato āgacchatī’’ ti sutvā manusse pesesi. 457669,107,1331,30,34,1,41,4,Rājāpi tāvadeva sakavasanaṭṭhānaṃ agamāsi. 457670,107,1331,35,39,1,33,4,Manussā rājānaṃ adisvā nivattiṃsu. 457671,107,1331,40,50,1,70,10,Tato devī nirāsāva hutvā puttaṃ gahetvā nagaraṃ gantvā rajje abhisiñci. 457672,107,1331,51,64,1,133,13,Rājāpi attano vasanaṭṭhāne nisinno vipassitvā paccekabodhiṃ patvā mañjūsakarukkhamūle paccekabuddhānaṃ majjhe imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 457673,107,1331,65,69,1,21,4,Sā atthato uttānā eva. 457674,107,1332,2,21,1,162,18,Ayaṃ panetthādhippāyo– yvāyaṃ ekena dutiyena kumārena sītuṇhādīhi nivedentena sahavāsena taṃ saññāpentassa mama vācābhilāpo tasmiṃ sinehavasena abhisajjanā vā jātā. 457675,107,1332,22,43,1,123,17,"Sacāhaṃ imaṃ na pariccajāmi, tato āyatimpi tatheva hessati, yathā idāni, evaṃ dutiyena saha mamassa vācābhilāpo abhisajjanā vā." 457676,107,1332,44,62,1,137,13,‘‘ Ubhayampetaṃ antarāyakaraṃ visesādhigamassā’’ ti etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno taṃ chaḍḍetvā yoniso paṭipajjitvā paccekabodhimadhigatomhīti. 457677,107,1332,63,65,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 457678,107,1333,2,4,1,31,2,Āyatibhayagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457679,107,1334,2,11,1,26,5,106. Kāmā hi {citrā}ti kā uppatti? 457680,107,1334,12,18,1,57,6,Bārāṇasiyaṃ kira seṭṭhiputto daharova seṭṭhiṭṭhānaṃ labhi. 457681,107,1334,19,26,1,50,7,Tassa tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavikā tayo pāsādā ahesuṃ. 457682,107,1334,27,32,1,45,5,So sabbasampattīhi devakumāro viya paricāreti. 457683,107,1334,33,49,1,75,11,"Atha so daharova samāno‘‘ pabbajissāmī’’ ti mātāpitaro āpucchi, te naṃ nivārenti. " 457684,107,1334,50,53,1,21,3,So tatheva nibandhati. 457685,107,1334,54,76,1,120,14,"Punapi naṃ mātāpitaro‘‘ tvaṃ, tāta, sukhumālo, dukkarā pabbajjā, khuradhārāya upari caṅkamanasadisā’’ ti nānappakārehi nivārenti. " 457686,107,1334,77,81,1,21,3,So tatheva nibandhati. 457687,107,1334,82,84,1,11,2,Te cintesuṃ– 457688,107,1334,85,93,1,41,5,"‘‘ sacāyaṃ pabbajati, amhākaṃ domanassaṃ hoti. " 457689,107,1334,94,101,1,40,6,"Sace naṃ nivārema, etassa domanassaṃ hoti. " 457690,107,1334,102,114,1,56,9,"Apica amhākaṃ domanassaṃ hotu, mā ca etassā’’ ti anujāniṃsu. " 457691,107,1334,115,126,1,100,11,Tato so sabbaṃ parijanaṃ paridevamānaṃ anādiyitvā isipatanaṃ gantvā paccekabuddhānaṃ santike pabbaji. 457692,107,1334,127,136,1,65,8,"Tassa uḷārasenāsanaṃ na pāpuṇāti, mañcake taṭṭikaṃ attharitvā sayi. " 457693,107,1334,137,143,1,56,6,So varasayane kataparicayo sabbarattiṃ atidukkhito ahosi. 457694,107,1334,144,152,1,87,8,Pabhāte sarīraparikammaṃ katvā pattacīvaramādāya paccekabuddhehi saddhiṃ piṇḍāya pāvisi. 457695,107,1334,153,163,1,90,9,"Tattha vuḍḍhā aggāsanañca aggapiṇḍañca labhanti, navakā yaṃkiñcideva āsanalūkhaṃ bhojanañca. " 457696,107,1334,164,169,1,42,5,So tena lūkhabhojanenāpi atidukkhito ahosi. 457697,107,1334,170,181,1,83,10,"So katipāhaṃyeva kiso dubbaṇṇo hutvā nibbijji, yathā taṃ aparipakkagate samaṇadhamme. " 457698,107,1334,182,187,1,40,5,Tato mātāpitūnaṃ dūtaṃ pesetvā uppabbaji. 457699,107,1334,188,201,1,100,12,"So katipāhaṃyeva balaṃ gahetvā punapi pabbajitukāmo ahosi, tato dutiyampi pabbajitvā punapi uppabbaji. " 457700,107,1334,202,219,1,164,17,Tatiyavāre pana pabbajitvā sammā paṭipanno vipassitvā paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ vatvā puna paccekabuddhānaṃ majjhe imameva byākaraṇagāthampi abhāsi. 457701,107,1335,2,11,1,50,8,Tattha {kāmā}ti dve kāmā vatthukāmo ca kilesakāmo ca. 457702,107,1335,12,21,1,82,8,"Tattha vatthukāmo nāma piyarūpādiārammaṇadhammo, kilesakāmo nāma sabbo rāgappabhedo. " 457703,107,1335,22,26,1,30,4,Idha pana vatthukāmo adhippeto. 457704,107,1335,27,29,1,30,2,Rūpādianekappakāravasena citrā. 457705,107,1335,30,33,1,23,2,Lokassādavasena madhurā . 457706,107,1335,34,38,1,44,4,Bālaputhujjanānaṃ manaṃ ramāpentīti manoramā. 457707,107,1335,39,48,1,68,7,"{Virūparūpenā}ti vividhena rūpena, anekavidhena sabhāvenāti vuttaṃ hoti. " 457708,107,1335,49,57,1,60,7,"Te hi rūpādivasena citrā, rūpādīsupi nīlādivasena vividharūpā. " 457709,107,1335,58,73,1,106,14,"Evaṃ tena tena virūparūpena tathā tathā assādaṃ dassetvā mathenti cittaṃ, pabbajjāya abhiramituṃ na dentīti. " 457710,107,1335,74,77,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva. 457711,107,1335,78,87,1,81,9,Nigamanampi dvīhi tīhi vā padehi yojetvā purimagāthāsu vuttanayeneva veditabbanti. 457712,107,1336,2,4,1,25,2,Kāmagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457713,107,1337,2,10,1,19,4,107. Ītī {cā}ti kā uppatti? 457714,107,1337,11,20,1,59,8,"Bārāṇasiyaṃ kira rañño gaṇḍo udapādi, bāḷhā vedanā vaḍḍhanti. " 457715,107,1337,21,34,1,50,8,Vejjā‘‘ satthakammena vinā phāsu na hotī’’ ti bhaṇanti . 457716,107,1337,35,41,1,46,6,Rājā tesaṃ abhayaṃ datvā satthakammaṃ kārāpesi. 457717,107,1337,42,52,1,81,10,Te taṃ phāletvā pubbalohitaṃ nīharitvā nivedanaṃ katvā vaṇaṃ pilotikena bandhiṃsu. 457718,107,1337,53,58,1,38,5,Lūkhamaṃsāhāresu ca naṃ sammā ovadiṃsu. 457719,107,1337,59,67,1,55,7,"Rājā lūkhabhojanena kisasarīro ahosi, gaṇḍo cassa milāyi. " 457720,107,1337,68,83,1,119,13,"So phāsukasaññī hutvā siniddhāhāraṃ bhuñji, tena sañjātabalo visayeyeva paṭisevi, tassa gaṇḍo purimasabhāvameva sampāpuṇi. " 457721,107,1337,84,108,1,240,24,Evaṃ yāva tikkhattuṃ satthakammaṃ kārāpetvā vejjehi parivajjito nibbinditvā mahārajjaṃ pahāya pabbajitvā araññaṃ pavisitvā vipassanaṃ ārabhitvā sattahi vassehi paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ bhāsitvā nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. 457722,107,1338,2,11,1,76,8,"Tattha etīti īti, āgantukānaṃ akusalabhāgīnaṃ byasanahetūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. " 457723,107,1338,12,20,1,77,8,Tasmā kāmaguṇāpi ete anekabyasanāvahaṭṭhena anatthānaṃ sannipātaṭṭhena ca īti. 457724,107,1338,21,27,1,59,5,"Gaṇḍopi asuciṃ paggharati, uddhumātaparipakkaparibhinno hoti. " 457725,107,1338,28,35,1,96,7,Tasmā ete kilesāsucipaggharaṇato uppādajarābhaṅgehi uddhumātaparipakkaparibhinnabhāvato ca gaṇḍo. 457726,107,1338,36,46,1,102,8,"Upaddavatīti upaddavo, anatthaṃ janento abhibhavati ajjhottharatīti attho, rāgagaṇḍādīnametamadhivacanaṃ. " 457727,107,1338,47,53,1,93,6,Tasmā kāmaguṇāpete aviditanibbānatthāvahahetutāya sabbupaddavakammaparivatthutāya ca upaddavo. 457728,107,1338,54,72,1,152,16,"Yasmā panete kilesāturabhāvaṃ janentā sīlasaṅkhātaṃ ārogyaṃ loluppaṃ vā uppādentā pākatikameva ārogyaṃ vilumpanti, tasmā iminā ārogyavilumpanaṭṭhena rogo. " 457729,107,1338,73,80,1,83,7,Abbhantaramanupaviṭṭhaṭṭhena pana antotudanaṭṭhena ca dunnīharaṇīyaṭṭhena ca sallaṃ. 457730,107,1338,81,83,1,45,2,Diṭṭhadhammikasamparāyikabhayāvahanato bhayaṃ. 457731,107,1338,84,87,1,15,3,Me etanti metaṃ. 457732,107,1338,88,90,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva. 457733,107,1338,91,94,1,38,3,Nigamanampi vuttanayeneva veditabbanti. 457734,107,1339,2,4,1,24,2,Ītigāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457735,107,1340,2,9,1,20,3,108. {Sītañcā}ti kā uppatti? 457736,107,1340,10,16,1,52,6,Bārāṇasiyaṃ kira sītālukabrahmadatto nāma rājā ahosi. 457737,107,1340,17,22,1,42,5,So pabbajitvā araññe tiṇakuṭikāya viharati. 457738,107,1340,23,34,1,69,9,"Tasmiñca padese sīte sītaṃ, uṇhe daṇhameva hoti abbhokāsattā padesassa. " 457739,107,1340,35,46,1,95,9,"Gocaragāme bhikkhā yāvadatthaṃ na labbhati, pānīyampi dullabhaṃ, vātātapaḍaṃsasarīsapāpi bādhenti. " 457740,107,1340,47,49,1,15,2,Tassa etadahosi– 457741,107,1340,50,75,1,148,17,"‘‘ ito aḍḍhayojanamatte sampanno padeso, tattha sabbepi ete parissayā natthi, yaṃnūnāhaṃ tattha gaccheyyaṃ, phāsukaṃ viharantena sakkā sukhamadhigantun’’ ti? " 457742,107,1340,76,79,1,16,3,Tassa puna ahosi– 457743,107,1340,80,108,1,154,21,"‘‘ pabbajitā nāma na paccayagiddhā honti, evarūpañca cittaṃ attano vase vattāpenti, na cittassa vase vattanti, nāhaṃ gamissāmī’’ ti evaṃ paccavekkhitvā na agamāsi. " 457744,107,1340,109,114,1,57,5,Evaṃ yāvatatiyakaṃ uppannacittaṃ paccavekkhitvā nivattesi. 457745,107,1340,115,129,1,136,14,Tato tattheva satta vassāni vasitvā sammā paṭipajjamāno paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ bhāsitvā nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. 457746,107,1341,2,12,1,107,8,"Tattha {sītañcā}ti sītaṃ duvidhaṃ abbhantaradhātukkhobhapaccayañca bāhiradhātukkhobhapaccayañca, tathā uṇhampi. " 457747,107,1341,13,16,1,23,2,{Ḍaṃsā}ti piṅgalamakkhikā. 457748,107,1341,17,24,1,48,6,{Sarīsapā}ti ye keci dīghajātikā sarantā gacchanti. 457749,107,1341,25,27,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva. 457750,107,1341,28,31,1,38,3,Nigamanampi vuttanayeneva veditabbanti. 457751,107,1342,2,4,1,29,2,Sītālukagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457752,107,1343,2,9,1,19,3,109. {Nāgovā}ti kā uppatti? 457753,107,1343,10,34,1,218,23,"Bārāṇasiyaṃ kira aññataro rājā vīsati vassāni rajjaṃ kāretvā kālaṅkato niraye vīsati vassāni eva paccitvā, himavantappadese hatthiyoniyaṃ uppajjitvā sañjātakkhandho padumavaṇṇasakalasarīro uḷāro yūthapati mahānāgo ahosi. " 457754,107,1343,35,49,1,133,12,"Tassa obhaggobhaggasākhābhaṅgāni hatthichāpāva khādanti, ogāhepi naṃ hatthiniyo kaddamena vilimpiṃsu, sabbaṃ pālileyyakanāgasseva ahosi. " 457755,107,1343,50,54,1,28,4,So yūthā nibbijjitvā pakkāmi. 457756,107,1343,55,66,1,86,9,"Tato naṃ padānusārena yūthā anubandhanti, evaṃ yāvatatiyaṃ pakkantampi anubandhiṃsuyeva. " 457757,107,1343,67,83,1,109,13,"Tato cintesi‘‘ idāni mayhaṃ nattako bārāṇasiyaṃ rajjaṃ kāreti, yaṃnūnāhaṃ attano purimajātiyā uyyānaṃ gaccheyyaṃ. " 457758,107,1343,84,91,1,27,5,Tatra so maṃ rakkhissatī’’ ti. 457759,107,1343,92,101,1,67,9,Tato rattiyaṃ niddupagate yūthe yūthaṃ pahāya tameva uyyānaṃ pāvisi. 457760,107,1343,102,106,1,30,4,Uyyānapālo disvā rañño ārocesi. 457761,107,1343,107,117,1,43,6,Rājā‘‘ hatthiṃ gahessāmī’’ ti senāya parivāresi. 457762,107,1343,118,122,1,36,4,Hatthī rājānameva abhimukho gacchati. 457763,107,1343,123,135,1,55,8,Rājā‘‘ maṃ abhimukho etī’’ ti khurappaṃ sannayhitvā aṭṭhāsi. 457764,107,1343,136,163,1,100,17,"Tato hatthī‘‘ vijjheyyāpi maṃ eso’’ ti mānusikāya vācāya‘‘ brahmadatta, mā maṃ vijjha, ahaṃ te ayyako’’ ti āha. " 457765,107,1343,164,174,1,33,6,Rājā‘‘ kiṃ bhaṇasī’’ ti sabbaṃ pucchi. 457766,107,1343,175,185,1,67,9,Hatthīpi rajje ca narake ca hatthiyoniyañca pavattiṃ sabbaṃ ārocesi. 457767,107,1343,186,206,1,104,15,"Rājā‘‘ sundaraṃ mā bhāyi, mā kañci bhiṃsāpehī’’ ti hatthino vaṭṭañca ārakkhake ca hatthibhaṇḍe ca upaṭṭhāpesi. " 457768,107,1344,2,41,1,301,31,"Athekadivasaṃ rājā hatthikkhandhavaragato‘‘ ayaṃ vīsati vassāni rajjaṃ kāretvā niraye paccitvā pakkāvasesena tiracchānayoniyaṃ uppanno, tatthāpi gaṇasaṃvāsasaṅghaṭṭanaṃ asahanto idhāgatosi, aho dukkhova gaṇasaṃvāso, ekībhāvo eva pana sukho’’ ti cintetvā tattheva vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi. " 457769,107,1344,42,58,1,94,11,"Taṃ lokuttarasukhena sukhitaṃ amaccā upasaṅkamitvā paṇipātaṃ katvā‘‘ yānakālo, mahārājā’’ ti āhaṃsu. " 457770,107,1344,59,72,1,57,8,"Tato‘‘ nāhaṃ, rājā’’ ti vatvā purimanayeneva imaṃ gāthamabhāsi. " 457771,107,1344,73,77,1,24,4,Sā padatthato pākaṭā eva. 457772,107,1345,2,13,1,71,9,"Ayaṃ panettha adhippāyayojanā– sā ca kho yuttivaseneva, na anussavavasena. " 457773,107,1345,14,47,1,261,29,"Yathā ayaṃ hatthī ariyakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgacchatīti vā, sarīramahantatāya vā nāgo, evaṃ kudāssu nāmāhampi ariyakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgamanena, āgumakaraṇena, puna itthattaṃ anāgamanena ca guṇasarīramahantatāya vā nāgo bhaveyyaṃ. " 457774,107,1345,48,89,1,322,38,"Yathā cesa yūthāni vivajjayitvā ekacariyasukhena yathābhirantaṃ viharaṃ araññe eko care khaggavisāṇakappo, kudāssu nāmāhampi evaṃ gaṇaṃ vivajjetvā ekavihārasukhena yathābhirantaṃ viharaṃ araññe attano yathā yathā sukhaṃ, tathā tathā yattakaṃ vā icchāmi, tattakaṃ araññe nivāsaṃ eko care khaggavisāṇakappo eko careyyanti attho. " 457775,107,1345,90,102,1,135,10,"Yathā cesa susaṇṭhitakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho, kudāssu nāmāhampi evaṃ asekhasīlakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho bhaveyyaṃ. " 457776,107,1345,103,124,1,164,18,"Yathā cesa padumasadisagattatāya vā, padumakule uppannatāya vā padumī, kudāssu nāmāhampi evaṃ padumasadisaujukatāya vā, ariyajātipadume uppannatāya vā padumī bhaveyyaṃ. " 457777,107,1345,125,138,1,134,12,"Yathā cesa thāmabalādīhi uḷāro, kudāssu nāmāhampi evaṃ parisuddhakāyasamācāratādīhi sīlasamādhinibbedhikapaññādīhi vā uḷāro bhaveyyanti. " 457778,107,1345,139,145,1,62,6,Evaṃ cintento vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. 457779,107,1346,2,4,1,25,2,Nāgagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457780,107,1347,2,10,1,24,4,110. Aṭṭhānatan ti kā uppatti? 457781,107,1347,11,20,1,72,9,Bārāṇasirañño kira putto daharo eva samāno pabbajitukāmo mātāpitaro yāci. 457782,107,1347,21,24,1,24,3,Mātāpitaro naṃ nivārenti. 457783,107,1347,25,34,1,48,5,So nivāriyamānopi nibandhatiyeva‘‘ pabbajissāmī’’ ti. 457784,107,1347,35,42,1,57,7,Tato pubbe vuttaseṭṭhiputtaṃ viya sabbaṃ vatvā anujāniṃsu. 457785,107,1347,43,57,1,67,9,"‘‘ Pabbajitvā ca uyyāneyeva vasitabban’’ ti paṭijānāpesuṃ, so tathā akāsi. " 457786,107,1347,58,78,1,185,20,Tassa mātā pātova vīsatisahassanāṭakitthiparivutā uyyānaṃ gantvā puttaṃ yāguṃ pāyetvā antarā khajjakādīni ca khādāpetvā yāva majjhanhikasamayā tena saddhiṃ samullapitvā nagaraṃ pavisati. 457787,107,1347,79,96,1,153,16,Pitāpi majjhanhike āgantvā taṃ bhojetvā attanāpi bhuñjitvā divasaṃ tena saddhiṃ samullapitvā sāyanhasamayaṃ paṭijagganakapurise ṭhapetvā nagaraṃ pavisati. 457788,107,1347,97,102,1,37,5,So evaṃ rattindivaṃ avivitto viharati. 457789,107,1348,2,11,1,83,9,Tena kho pana samayena ādiccabandhu nāma paccekabuddho nandamūlakapabbhāre viharati. 457790,107,1348,12,16,1,23,4,So āvajjento taṃ addasa– 457791,107,1348,17,31,1,60,9,"‘‘ ayaṃ kumāro pabbajituṃ asakkhi, jaṭaṃ chindituṃ na sakkotī’’ ti. " 457792,107,1348,32,35,1,17,3,Tato paraṃ āvajji– 457793,107,1348,36,48,1,44,7,"‘‘ attano dhammatāya nibbijjissati nu kho, no’’ ti. " 457794,107,1348,49,73,1,139,16,Atha‘‘ dhammatāya nibbindanto aticiraṃ bhavissatī’’ ti ñatvā‘‘ tassa ārammaṇaṃ dassessāmī’’ ti purimanayeneva manosilātalato āgantvā uyyāne aṭṭhāsi. 457795,107,1348,74,86,1,56,7,"Rājaparisā disvā‘‘ paccekabuddho āgato, mahārājā’’ ti ārocesi. " 457796,107,1348,87,111,1,199,20,Rājā‘‘ idāni me putto paccekabuddhena saddhiṃ anukkaṇṭhito vasissatī’’ ti pamuditamano hutvā paccekabuddhaṃ sakkaccaṃ upaṭṭhahitvā tattheva vāsaṃ yācitvā paṇṇasālādivāvihāracaṅkamādisabbaṃ kāretvā vāsesi. 457797,107,1348,112,120,1,59,8,So tattha vasanto ekadivasaṃ okāsaṃ labhitvā kumāraṃ pucchi– 457798,107,1348,121,128,1,12,3,‘‘ kosi tvan’’ ti? 457799,107,1348,129,136,1,17,3,‘‘ Ahaṃ pabbajito’’ ti. 457800,107,1348,137,147,1,32,6,‘‘ Pabbajitā nāma na īdisā hontī’’ ti. 457801,107,1348,148,212,1,382,49,"Atha‘‘ bhante, kīdisā honti, kiṃ mayhaṃ ananucchavikan’’ ti vutte‘‘ tvaṃ attano ananucchavikaṃ na pekkhasi, nanu te mātā vīsatisahassitthīti saddhiṃ pubbaṇhasamaye āgacchantī uyyānaṃ avivittaṃ karoti, pitā cassa mahatā balakāyena sāyanhasamaye jagganakaparisā sakalaṃ rattiṃ, pabbajitā nāma tava sadisā na honti, īdisā pana hontī’’ ti tattha ṭhitasseva iddhiyā himavante aññataraṃ vihāraṃ dassesi. " 457802,107,1348,213,227,1,119,14,So tattha paccekabuddhe ālambanaphalakaṃ nissāya ṭhite ca caṅkamante ca rajanakakammasūcikammādīni karonte ca disvā āha– 457803,107,1348,228,242,1,54,8,"‘‘ tumhe idha nāgacchatha, pabbajjā ca tumhehi anuññātā’’ ti ?" 457804,107,1348,243,288,1,307,36,"‘‘ Āma, pabbajjā anuññātā, pabbajitakālato paṭṭhāya samaṇā nāma attano nissaraṇaṃ kātuṃ, padesañca icchitaṃ patthitaṃ gantuṃ labhanti, ettakaṃva vaṭṭatī’’ ti vatvā ākāse ṭhatvā aṭṭhāna taṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye sāmayikaṃ vimuttin ti imaṃ upaḍḍhugāthaṃ vatvā dissamānoyeva ākāsena nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. " 457805,107,1348,289,297,1,62,8,Evaṃ gate paccekabuddhe so attano paṇṇasālaṃ pavisitvā nipajji. 457806,107,1348,298,313,1,76,10,"Ārakkhapurisopi‘‘ sayito kumāro, idāni kuhiṃ gamissatī’’ ti pamatto niddaṃ okkami. " 457807,107,1348,314,321,1,61,7,So tassa pamattabhāvaṃ ñatvā pattacīvaramādāya araññaṃ pāvisi. 457808,107,1348,322,331,1,87,9,Tatra ca ṭhito vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchikatvā paccekabuddhaṭṭhānaṃ gato. 457809,107,1348,332,347,1,96,11,Tatra ca‘‘ kathamadhigatan’’ ti pucchito ādiccabandhunā vuttaṃ upaḍḍhagāthaṃ paripuṇṇaṃ katvā abhāsi. 457810,107,1349,2,14,1,64,10,"Tassattho – aṭṭhāna tan ti aṭṭhānaṃ taṃ, akāraṇaṃ tanti vuttaṃ hoti. " 457811,107,1349,15,41,1,54,6,Anunāsikalopo kato‘‘ ariyasaccāna dassanan’’ tiādīsu( khu. pā.5.11; su. ni.270) viya. 457812,107,1349,42,45,1,33,2,{Saṅgaṇikāratassā}ti gaṇābhiratassa. 457813,107,1349,46,65,1,65,8,Yan ti kāraṇavacanametaṃ‘‘ yaṃ hirīyati hirīyitabbenā’’ tiādīsu( dha. sa.30) viya. 457814,107,1349,66,69,1,21,2,{Phassaye}ti adhigacche. 457815,107,1349,70,74,1,38,4,Sāmayikaṃ vimuttin ti lokiyasamāpattiṃ. 457816,107,1349,75,89,1,81,10,Sā hi appitappitasamaye eva paccatthikehi vimuccanato‘‘ sāmayikā vimuttī’’ ti vuccati. 457817,107,1349,90,93,1,22,3,Taṃ sāmayikaṃ vimuttiṃ. 457818,107,1349,94,119,1,199,23,"Aṭṭhānaṃ taṃ, na taṃ kāraṇaṃ vijjati saṅgaṇikāratassa, yena kāraṇena vimuttiṃ phassaye iti etaṃ ādiccabandhussa paccekabuddhassa vaco nisamma saṅgaṇikāratiṃ pahāya yoniso paṭipajjanto adhigatomhīti āha. " 457819,107,1349,120,122,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 457820,107,1350,2,4,1,28,2,Aṭṭhānagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457821,107,1351,2,4,1,20,2,Dutiyavaggo niṭṭhito. 457822,107,1352,2,10,1,27,3,111. {Diṭṭhīvisūkānī}ti kā uppatti? 457823,107,1352,11,16,1,43,5,Aññataro kira bārāṇasirājā rahogato cintesi– 457824,107,1352,17,36,1,95,13,"‘‘ yathā sītādīnaṃ paṭighātakāni uṇhādīni atthi, atthi nu kho evaṃ vaṭṭapaṭighātakaṃ vivaṭṭaṃ, no’’ ti? " 457825,107,1352,37,40,1,16,3,So amacce pucchi– 457826,107,1352,41,48,1,19,3,‘‘ vivaṭṭaṃ jānāthā’’ ti? 457827,107,1352,49,59,1,28,5,"Te‘‘ jānāma, mahārājā’’ ti āhaṃsu. " 457828,107,1352,60,68,1,15,4,Rājā‘‘ kiṃ tan’’ ti? 457829,107,1352,69,80,1,56,7,Tato‘‘ antavā loko’’ tiādinā nayena sassatucchedaṃ kathesuṃ. 457830,107,1352,81,117,1,213,25,"Rājā‘‘ ime na jānanti, sabbepime diṭṭhigatikā’’ ti sayameva tesaṃ vilomatañca ayuttatañca disvā‘‘ vaṭṭapaṭighātakaṃ vivaṭṭaṃ atthi, taṃ gavesitabban’’ ti cintetvā rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchākāsi. " 457831,107,1352,118,124,1,67,6,Imañca udānagāthaṃ abhāsi paccekabuddhānaṃ majjhe byākaraṇagāthañca. 457832,107,1353,2,7,1,48,3,Tassattho – {diṭṭhīvisūkānī}ti dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni. 457833,107,1353,8,26,1,140,16,"Tāni hi maggasammādiṭṭhiyā visūkaṭṭhena vijjhanaṭṭhena vilomaṭṭhena ca visūkāni, evaṃ diṭṭhiyā visūkāni, diṭṭhi eva vā visūkāni diṭṭhivisūkāni. " 457834,107,1353,27,31,1,37,3,{Upātivatto}ti dassanamaggena atikkanto. 457835,107,1353,32,44,1,125,11,"Patto niyāman ti avinipātadhammatāya sambodhiparāyaṇatāya ca niyatabhāvaṃ adhigato, sammattaniyāmasaṅkhātaṃ vā paṭhamamagganti. " 457836,107,1353,45,52,1,63,7,Ettāvatā paṭhamamaggakiccanipphatti ca tassa paṭilābho ca vutto. 457837,107,1353,53,59,1,57,5,Idāni {paṭiladdhamaggo}ti iminā sesamaggapaṭilābhaṃ dasseti. 457838,107,1353,60,64,1,45,3,{Uppannañāṇomhī}ti uppannapaccekabodhiñāṇo amhi. 457839,107,1353,65,68,1,20,3,Etena phalaṃ dasseti. 457840,107,1353,69,76,1,45,6,{Anaññaneyyo}ti aññehi idaṃ saccanti na netabbo. 457841,107,1353,77,88,1,85,9,"Etena sayambhutaṃ dasseti, patte vā paccekabodhiñāṇe aññaneyyatāya abhāvā sayaṃvasitaṃ. " 457842,107,1353,89,110,1,164,16,"Samathavipassanāya vā diṭṭhivisūkāni upātivatto, ādimaggena niyāmaṃ patto, sesehi paṭiladdhamaggo, phalañāṇena uppannañāṇo, taṃ sabbaṃ attanāva adhigatoti {anaññaneyyo}ti. " 457843,107,1353,111,114,1,32,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti. 457844,107,1354,2,4,1,33,2,Diṭṭhīvisūkagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457845,107,1355,2,9,1,22,3,112. {Nillolupo}ti kā uppatti? 457846,107,1355,10,28,1,122,14,Bārāṇasirañño kira sūdo antarabhattaṃ pacitvā upanāmesi manuññadassanaṃ sādurasaṃ‘‘ appeva nāma me rājā dhanamanuppādeyyā’’ ti. 457847,107,1355,29,38,1,64,8,"Taṃ rañño gandheneva bhottukamyataṃ janesi, mukhe kheḷaṃ uppādeti. " 457848,107,1355,39,48,1,91,8,Paṭhamakabaḷe pana mukhe pakkhittamatte sattarasaharaṇisahassāni amateneva phusitāni ahesuṃ. 457849,107,1355,49,63,1,49,9,"Sūdo‘‘ idāni me dassati, idāni me dassatī’’ ti cintesi. " 457850,107,1355,64,96,1,148,21,"Rājāpi‘‘ sakkārāraho sūdo’’ ti cintesi,‘‘ rasaṃ sāyitvā pana sakkarontaṃ maṃ pāpako kittisaddo abbhuggaccheyya‘ lolo ayaṃ rājā rasagaruko’’’ ti na kiñci abhaṇi. " 457851,107,1355,97,114,1,77,11,"Evaṃ yāva bhojanapariyosānaṃ, tāva sūdo‘‘ idāni dassati, idāni dassatī’’ ti cintesi. " 457852,107,1355,115,120,1,36,5,Rājāpi avaṇṇabhayena na kiñci abhaṇi. 457853,107,1355,121,134,1,52,8,Tato sūdo ‘‘ natthi maññe imassa rañño jivhāviññāṇan’’ ti. 457854,107,1355,135,138,1,33,3,Dutiyadivase asādurasaṃ upanāmesi. 457855,107,1355,139,161,1,114,16,"Rājā bhuñjanto‘‘ niggahāraho vata, bho, ajja sūdo’’ ti jānantopi pubbe viya paccavekkhitvā avaṇṇabhayena na kiñci abhaṇi. " 457856,107,1355,162,183,1,122,17,Tato sūdo‘‘ rājā neva sundaraṃ nāsundaraṃ jānātī’’ ti cintetvā sabbaṃ paribbayaṃ attanāva gahetvā kiñcideva pacitvā rañño deti. 457857,107,1355,184,211,1,179,22,"Rājā‘‘ aho vata lobho, ahaṃ nāma vīsati nagarasahassāni bhuñjanto imassa lobhena bhattamattampi na labhāmī’’ ti nibbijjitvā rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchākāsi. " 457858,107,1355,212,216,1,33,4,Purimanayeneva imaṃ gāthaṃ abhāsi. 457859,107,1356,2,6,1,26,3,Tattha {nillolupo}ti alolupo. 457860,107,1356,7,26,1,88,13,"Yo hi rasataṇhābhibhūto hoti, so bhusaṃ luppati punappunaṃ luppati, tena‘‘ lolupo’’ ti vuccati. " 457861,107,1356,27,38,1,44,7,Tasmā esa taṃ paṭikkhipanto‘‘ nillolupo’’ ti āha. 457862,107,1356,39,56,1,80,11,"{Nikkuho}ti ettha kiñcāpi yassa tividhaṃ kuhanavatthu natthi, so‘‘ nikkuho’’ ti vuccati. " 457863,107,1356,57,64,1,83,7,Imissā pana gāthāya manuññabhojanādīsu vimhayamanāpajjanato nikkuhoti ayamadhippāyo. 457864,107,1356,65,78,1,106,10,"{Nippipāso}ti ettha pātumicchā pipāsā, tassā abhāvena nippipāso, sādurasalobhena bhottukamyatāvirahitoti attho. " 457865,107,1356,79,88,1,74,7,"{Nimmakkho}ti ettha paraguṇavināsanalakkhaṇo makkho, tassa abhāvena nimmakkho. " 457866,107,1356,89,94,1,53,5,Attano gihikāle sūdassa guṇamakkhanābhāvaṃ sandhāyāha. 457867,107,1356,95,121,1,197,20,{Niddhantakasāvamoho}ti ettha rāgādayo tayo kāyaduccaritādīni ca tīṇīti cha dhammā yathāsambhavaṃ appasannaṭṭhena sakabhāvaṃ vijahāpetvā parabhāvaṃ gaṇhāpanaṭṭhena kasaṭaṭṭhena ca‘‘ kasāvā’’ ti veditabbā. 457868,107,1356,122,123,1,7,1,Yathāha– 457869,107,1357,2,8,1,25,5,‘ ‘ Tattha katame tayo kasāvā? 457870,107,1357,9,14,1,32,3,"Rāgakasāvo, dosakasāvo, mohakasāvo. " 457871,107,1357,15,18,1,15,3,Ime tayo kasāvā. 457872,107,1357,19,24,1,33,5,Tattha katame aparepi tayo kasāvā? 457873,107,1357,25,38,1,35,4,"Kāyakasāvo, vacīkasāvo, manokasāvo’’ ti( vibha.924). " 457874,107,1358,2,13,1,110,11,Tesu mohaṃ ṭhapetvā pañcannaṃ kasāvānaṃ tesañca sabbesaṃ mūlabhūtassa mohassa niddhantattā niddhantakasāvamoho. 457875,107,1358,14,22,1,79,8,Tiṇṇaṃ eva vā kāyavacīmanokasāvānaṃ mohassa ca niddhantattā niddhantakasāvamoho. 457876,107,1358,23,34,1,91,8,"Itaresu nillolupatādīhi rāgakasāvassa, nimmakkhatāya dosakasāvassa niddhantabhāvo siddho eva. " 457877,107,1358,35,38,1,19,2,{Nirāsayo}ti nittaṇho. 457878,107,1358,39,52,1,107,11,"Sabbaloke {bhavitvā}ti sakalaloke, tīsu bhavesu dvādasasu vā āyatanesu bhavavibhavataṇhāvirahito hutvāti attho. " 457879,107,1358,53,56,1,30,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. 457880,107,1358,57,71,1,90,13,Atha vā tayopi pāde vatvā eko {care}ti eko carituṃ sakkuṇeyyāti evampettha sambandho kātabbo. 457881,107,1359,2,4,1,30,2,Nillolupagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457882,107,1360,2,10,1,27,5,113. Pāpaṃ sahāyan ti kā uppatti? 457883,107,1360,11,37,1,174,20,"Bārāṇasiyaṃ kira aññataro rājā mahaccarājānubhāvena nagaraṃ padakkhiṇaṃ karonto manusse koṭṭhāgārato purāṇadhaññādīni bahiddhā nīharante disvā‘‘ kiṃ, bhaṇe, idan’’ ti amacce pucchi. " 457884,107,1360,38,59,1,118,14,"Amaccā‘‘ idāni, mahārāja, navadhaññādīni uppajjissanti, tesaṃ okāsaṃ kātuṃ ime manussā purāṇadhaññādīni chaḍḍentī’’ ti āhaṃsu. " 457885,107,1360,60,74,1,62,8,"Rājā‘‘ kiṃ, bhaṇe, itthāgārabalakāyādīnaṃ vattaṃ paripuṇṇan’’ ti āha." 457886,107,1360,75,85,1,26,4,"‘‘ Āma, mahārāja, paripuṇṇan’’ ti." 457887,107,1360,86,107,1,89,13,"‘‘ Tena hi, bhaṇe, dānasālaṃ kāretha, dānaṃ dassāmi, mā imāni dhaññāni anupakārāni vinassantū’’ ti. " 457888,107,1360,108,139,1,161,22,"Tato naṃ aññataro diṭṭhigatiko amacco‘‘ mahārāja, natthi dinnan’’ ti ārabbha yāva‘‘ bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karissantī’’ ti vatvā nivāresi. " 457889,107,1360,140,148,1,68,8,Rājā dutiyampi tatiyampi koṭṭhāgāre vilumpante disvā tatheva āṇāpesi. 457890,107,1360,149,164,1,80,10,"Sopi tatiyampi naṃ‘‘ mahārāja, dattupaññattaṃ yadidaṃ dānan’’ tiādīni vatvā nivāresi. " 457891,107,1360,165,191,1,145,20,"So‘‘ are, ahaṃ attano santakampi na labhāmi dātuṃ, kiṃ me imehi pāpasahāyehī’’ ti nibbinno rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchākāsi. " 457892,107,1360,192,197,1,47,5,Tañca pāpasahāyaṃ garahanto imaṃ udānagāthamāha. 457893,107,1361,2,32,1,240,24,"Tassāyaṃ saṅkhepattho– yvāyaṃ dasavatthukāya pāpadiṭṭhiyā samannāgatattā pāpo, paresampi anatthaṃ passatīti anatthadassī, kāyaduccaritādimhi ca visame niviṭṭho, taṃ atthakāmo kulaputto pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ. " 457894,107,1361,33,42,1,44,8,Sayaṃ na {seve}ti attano vasena taṃ na seveyya. 457895,107,1361,43,54,1,57,10,"Yadi pana parassa vaso hoti, kiṃ sakkā kātunti vuttaṃ hoti. " 457896,107,1361,55,64,1,60,8,"Pasutan ti pasaṭaṃ, diṭṭhivasena tattha tattha lagganti attho. " 457897,107,1361,65,72,1,62,6,"Pamattan ti kāmaguṇesu vossaṭṭhacittaṃ, kusalabhāvanārahitaṃ vā. " 457898,107,1361,73,89,1,91,13,"Taṃ evarūpaṃ sahāyaṃ na seve na bhaje na payirupāse, aññadatthu eko care khaggavisāṇakappoti. " 457899,107,1362,2,4,1,31,2,Pāpasahāyagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457900,107,1363,2,9,1,24,4,114. Bahussutan ti kā uppatti? 457901,107,1363,10,25,1,167,15,Pubbe kira kassapassa bhagavato sāsane aṭṭha paccekabodhisattā pabbajitvā gatapaccāgatavattaṃ pūretvā devaloke uppannātiādi sabbaṃ anavajjabhojīgāthāya vuttasadisameva. 457902,107,1363,26,34,1,51,7,Ayaṃ pana viseso– paccekabuddhe nisīdāpetvā rājā āha– 457903,107,1363,35,42,1,11,3,‘‘ ke tumhe’’ ti? 457904,107,1363,43,45,1,9,2,Te āhaṃsu– 457905,107,1363,46,57,1,32,5,"‘‘ mayaṃ, mahārāja, bahussutā nāmā’’ ti. " 457906,107,1363,58,98,1,245,27,"Rājā‘‘ ahaṃ sutabrahmadatto nāma, sutena tittiṃ na gacchāmi, handa, nesaṃ santike vicitranayadhammadesanaṃ sossāmī’’ ti attamano dakkhiṇodakaṃ datvā parivisitvā bhattakiccapariyosāne saṅghattherassa santike nisīditvā‘‘ dhammakathaṃ, bhante, kathethā’’ ti āha. " 457907,107,1363,99,114,1,57,9,"So‘‘ sukhito hotu, mahārāja, rāgakkhayo hotū’’ ti vatvā uṭṭhito. " 457908,107,1363,115,135,1,112,14,"Rājā‘‘ ayaṃ na bahussuto, dutiyo bahussuto bhavissati, sve tassa vicitradhammadesanaṃ sossāmī’’ ti svātanāya nimantesi. " 457909,107,1363,136,174,1,224,26,"Evaṃ yāva sabbesaṃ paṭipāṭi gacchati, tāva nimantesi, te sabbepi‘‘ dosakkhayo hotu, mohakkhayo, gatikkhayo, bhavakkhayo, vaṭṭakkhayo, upadhikkhayo, taṇhakkhayo hotū’’ ti evaṃ ekekapadaṃ visesetvā sesaṃ paṭhamasadisameva vatvā uṭṭhahiṃsu. " 457910,107,1364,2,4,1,9,2,Tato rājā– 457911,107,1364,5,28,1,115,15,"‘‘ ime‘ bahussutā mayan’ ti bhaṇanti, na ca tesaṃ vicitrakathā, kimetehi vuttan’’ ti tesaṃ vacanatthaṃ upaparikkhitumāraddho. " 457912,107,1364,29,59,1,156,20,Atha‘‘ rāgakkhayo hotū’’ ti upaparikkhanto‘‘ rāge khīṇe dosopi mohopi aññataraññatarepi kilesā khīṇā hontī’’ ti ñatvā attamano ahosi‘‘ nippariyāyabahussutā ime samaṇā. 457913,107,1364,60,74,1,106,14,Yathāpi hi purisena mahāpathaviṃ vā ākāsaṃ vā aṅguliyā niddisantena na aṅgulimattova padeso niddiṭṭho hoti. 457914,107,1364,75,84,1,55,9,Api ca kho pana sakalapathavī ākāsā eva niddiṭṭhā honti. 457915,107,1364,85,97,1,72,10,Evaṃ imehi ekekaṃ atthaṃ niddisantehi aparimāṇā atthā niddiṭṭhā hontī’’ ti. 457916,107,1364,98,123,1,176,19,Tato so‘‘ kudāssu nāmāhampi evaṃ bahussuto bhavissāmī’’ ti tathārūpaṃ bahussutabhāvaṃ patthento rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthamabhāsi. 457917,107,1365,2,20,1,161,15,"Tatthāyaṃ saṅkhepattho– bahussutan ti duvidho bahussuto tīsu piṭakesu atthato nikhilo pariyattibahussuto ca, maggaphalavijjābhiññāpaṭivedhako paṭivedhabahussuto ca. " 457918,107,1365,21,23,1,21,2,Āgatāgamo dhammadharo. 457919,107,1365,24,29,1,50,5,Uḷārehi pana kāyavacīmanokammehi samannāgato uḷāro. 457920,107,1365,30,37,1,70,7,Yuttapaṭibhāno ca muttapaṭibhāno ca yuttamuttapaṭibhāno ca paṭibhānavā. 457921,107,1365,38,43,1,65,5,Pariyattiparipucchādhigamavasena vā tividho paṭibhānavā veditabbo. 457922,107,1365,44,51,1,52,6,"Yassa hi pariyatti paṭibhāti, so pariyattipaṭibhānavā. " 457923,107,1365,52,63,1,112,10,"Yassa atthañca ñāṇañca lakkhaṇañca ṭhānāṭṭhānañca paripucchantassa paripucchā paṭibhāti, so paripucchāpaṭibhānavā. " 457924,107,1365,64,71,1,55,6,"Yassa maggādayo paṭividdhā honti, so adhigamapaṭibhānavā. " 457925,107,1365,72,80,1,75,8,Taṃ evarūpaṃ bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ. 457926,107,1365,81,131,1,292,27,"Tato tassānubhāvena attatthaparatthaubhayatthabhedato vā diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthabhedato vā anekappakārāni aññāya atthāni, tato‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan’’ tiādīsu( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20) kaṅkhāṭṭhāniyesu vineyya kaṅkhaṃ vicikicchaṃ vinetvā vināsetvā evaṃ katasabbakicco eko care {khaggavisāṇakappo}ti. " 457927,107,1366,2,4,1,30,2,Bahussutagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457928,107,1367,2,10,1,27,5,115. Khiḍḍaṃ ratin ti kā uppatti? 457929,107,1367,11,38,1,217,26,"Bārāṇasiyaṃ kira vibhūsakabrahmadatto nāma rājā pātova yāguṃ vā bhattaṃ vā bhuñjitvā nānāvidhavibhūsanehi attānaṃ vibhūsāpetvā mahāādāse sakalaṃ sarīraṃ disvā yaṃ na icchati, taṃ apanetvā aññena vibhūsanena vibhūsāpeti. " 457930,107,1367,39,46,1,64,7,Tassa ekadivasaṃ evaṃ karontassa bhattavelā majjhanhikā sampattā. 457931,107,1367,47,54,1,79,7,Vippakatavibhūsitova dussapaṭṭena sīsaṃ veṭhetvā bhuñjitvā divāseyyaṃ upagañchi. 457932,107,1367,55,61,1,46,6,Punapi uṭṭhahitvā tatheva karoto sūriyo oggato. 457933,107,1367,62,65,1,34,3,Evaṃ dutiyadivasepi tatiyadivasepi. 457934,107,1367,66,71,1,49,5,Athassa evaṃ maṇḍanappasutassa piṭṭhirogo udapādi. 457935,107,1367,72,74,1,15,2,Tassa etadahosi– 457936,107,1367,75,111,1,243,28,"‘‘ aho re, ahaṃ sabbathāmena vibhūsantopi imasmiṃ kappake vibhūsane asantuṭṭho lobhaṃ uppādesiṃ, lobho ca nāmesa apāyagamanīyo dhammo, handāhaṃ lobhaṃ niggaṇhāmī’’ ti rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthamabhāsi. " 457937,107,1368,2,9,1,38,7,Tattha khiḍḍā ca rati ca pubbe vuttāva. 457938,107,1368,10,13,1,30,3,Kāmasukhan ti vatthukāmasukhaṃ. 457939,107,1368,14,25,1,59,7,Vatthukāmāpi hi sukhassa visayādibhāvena‘‘ sukhan’’ ti vuccanti. 457940,107,1368,26,27,1,7,1,Yathāha– 457941,107,1368,28,47,1,36,5,‘‘ atthi rūpaṃ sukhaṃ sukhānupatitan’’ ti ( saṃ. ni.3.60). 457942,107,1368,48,66,1,131,16,"Evametaṃ khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca imasmiṃ okāsaloke analaṅkaritvā alanti akatvā, etaṃ tappakanti vā sārabhūtanti vā evaṃ aggahetvā. " 457943,107,1368,67,74,1,70,6,{Anapekkhamāno}ti tena analaṅkaraṇena anapekkhaṇasīlo apihāluko nittaṇho. 457944,107,1368,75,87,1,93,10,Vibhūsaṭṭhānā virato {saccavādī}ti tattha vibhūtā duvidhā– agārikavibhūsā ca anagārikavibhūsā ca. 457945,107,1368,88,91,1,52,3,Sāṭakaveṭhanamālāgandhādivibhūsā agārikavibhūsā nāma. 457946,107,1368,92,94,1,38,2,Pattamaṇḍanādivibhūsā anagārikavibhūsā. 457947,107,1368,95,104,1,72,8,"Vibhūsā eva vibhūsaṭṭhānaṃ, tasmā vibhūsaṭṭhānā tividhāya viratiyā virato. " 457948,107,1368,105,109,1,48,4,Avitathavacanato saccavādīti evamattho daṭṭhabbo. 457949,107,1369,2,4,1,34,2,Vibhūsaṭṭhānagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457950,107,1370,2,11,1,28,5,116. Puttañca dāran ti kā uppatti? 457951,107,1370,12,20,1,67,8,Bārāṇasiyaṃ kira rañño putto daharakāleyeva abhisitto rajjaṃ kāresi. 457952,107,1370,21,29,1,87,8,So paṭhamagāthāya vuttapaccekabodhisatto viya rajjasiriṃ anubhavanto ekadivasaṃ cintesi– 457953,107,1370,30,60,1,188,23,"‘‘ ahaṃ rajjaṃ kārento bahūnaṃ dukkhaṃ karomi, kiṃ me ekabhattatthāya iminā pāpena, handa, sukhamuppādemī’’ ti rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 457954,107,1371,2,7,1,77,4,Tattha {dhanānī}ti muttāmaṇiveḷuriyasaṅkhasilāpavāḷarajatajātarūpādīni ratanāni. 457955,107,1371,8,14,1,83,5,{Dhaññānī}ti sālivīhiyavagodhumakaṅguvarakakudrūsakappabhedāni satta sesāparaṇṇāni ca. 457956,107,1371,15,19,1,81,3,{Bandhavānī}ti ñātibandhugottabandhumittabandhusippabandhuvasena catubbidhabandhave. 457957,107,1371,20,24,1,45,3,{Yathodhikānī}ti sakasakaodhivasena ṭhitāniyeva. 457958,107,1371,25,27,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 457959,107,1372,2,4,1,30,2,Puttadāragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457960,107,1373,2,10,1,22,4,117. Saṅgo {eso}ti kā uppatti? 457961,107,1373,11,17,1,52,6,Bārāṇasiyaṃ kira pādalolabrahmadatto nāma rājā ahosi. 457962,107,1373,18,30,1,80,12,So pātova yāguṃ vā bhattaṃ vā bhuñjitvā tīsu pāsādesu tividhāni nāṭakāni passati. 457963,107,1373,31,43,1,83,10,"Tividhā nāma nāṭakā pubbarājato āgataṃ, anantararājato āgataṃ, attano kāle uṭṭhitanti. " 457964,107,1373,44,49,1,45,5,So ekadivasaṃ pātova daharanāṭakapāsādaṃ gato. 457965,107,1373,50,66,1,117,12,Tā nāṭakitthiyo‘‘ rājānaṃ ramāpessāmā’’ ti sakkassa devānamindassa accharāyo viya atimanoharaṃ naccagītavāditaṃ payojesuṃ. 457966,107,1373,67,84,1,111,12,"Rājā‘‘ anacchariyametaṃ daharānan’’ ti asantuṭṭho hutvā majjhimanāṭakapāsādaṃ gato, tāpi nāṭakitthiyo tatheva akaṃsu. " 457967,107,1373,85,98,1,84,10,"So tatthapi tatheva asantuṭṭho hutvā mahallakanāṭakapāsādaṃ gato , tāpi tatheva akaṃsu. " 457968,107,1373,99,122,1,218,22,"Rājā dve tayo rājaparivaṭṭe atītānaṃ tāsaṃ mahallakabhāvena aṭṭhikīḷanasadisaṃ naccaṃ disvā gītañca amadhuraṃ sutvā punadeva daharanāṭakapāsādaṃ, puna majjhimanāṭakapāsādanti evampi vicaritvā katthaci asantuṭṭho cintesi–" 457969,107,1373,123,136,1,108,11,‘‘ imā nāṭakitthiyo sakkaṃ devānamindaṃ accharāyo viya maṃ ramāpetukāmā sabbathāmena naccagītavāditaṃ payojesuṃ. 457970,107,1373,137,142,1,42,5,Svāhaṃ katthaci asantuṭṭho lobhaṃ vaḍḍhemi. 457971,107,1373,143,164,1,152,18,"Lobho ca nāmesa apāyagamanīyo dhammo, handāhaṃ lobhaṃ niggaṇhāmī’’ ti rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 457972,107,1374,2,10,1,48,6,Tassattho – saṅgo {eso}ti attano upabhogaṃ niddisati. 457973,107,1374,11,21,1,65,10,So hi sajjanti tattha pāṇino kaddame paviṭṭho hatthī viyāti saṅgo. 457974,107,1374,22,43,1,227,19,"Parittamettha sokhyan ti ettha pañcakāmaguṇūpabhogakāle viparītasaññāya uppādetabbato kāmāvacaradhammapariyāpannato vā lāmakaṭṭhena sokhyaṃ parittaṃ, vijjuppabhāya obhāsitanaccadassanasukhaṃ iva ittaraṃ, tāvakālikanti vuttaṃ hoti. " 457975,107,1374,44,142,1,428,58,"Appassādo dukkhamevettha {bhiyyo}ti ettha ca yvāyaṃ‘‘ yaṃ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ kāmānaṃ assādo’’ ti( ma. ni.1.166) vutto, so yamidaṃ‘‘ ko ca, bhikkhave, kāmānaṃ ādīnavo, idha, bhikkhave, kulaputto yena sippaṭṭhānena jīvikaṃ kappeti, yadi muddāya yadi gaṇanāyā’’ ti evamādinā( ma. ni.1.167) nayenettha dukkhaṃ vuttaṃ, taṃ upanidhāya appo udakabindumatto hoti, atha kho dukkhameva bhiyyo bahu, catūsu samuddesu udakasadisaṃ hoti. " 457976,107,1374,143,154,1,46,6,Tena vuttaṃ‘‘ appassādo dukkhamevettha bhiyyo’’ ti. 457977,107,1374,155,167,1,81,10,"Gaḷo {eso}ti assādaṃ dassetvā ākaḍḍhanavasena baḷiso viya eso, yadidaṃ pañcakāmaguṇā. " 457978,107,1374,168,183,1,102,13,Iti ñatvā {matimā}ti evaṃ jānitvā buddhimā paṇḍito puriso sabbametaṃ pahāya eko care {khaggavisāṇakappo}ti. 457979,107,1375,2,4,1,26,2,Saṅgagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 457980,107,1376,2,9,1,27,3,118. {Sandālayitvānā}ti kā uppatti? 457981,107,1376,10,16,1,52,6,Bārāṇasiyaṃ kira anivattabrahmadatto nāma rājā ahosi. 457982,107,1376,17,34,1,103,15,"So saṅgāmaṃ otiṇṇo ajinitvā aññaṃ vā kiccaṃ āraddho aniṭṭhapetvā na nivattati, tasmā naṃ evaṃ sañjāniṃsu. " 457983,107,1376,35,39,1,30,4,So ekadivasaṃ uyyānaṃ gacchati. 457984,107,1376,40,45,1,33,5,Tena ca samayena davaḍāho uṭṭhāsi. 457985,107,1376,46,57,1,76,11,So aggi sukkhāni ceva haritāni ca tiṇādīni dahanto anivattamāno eva gacchati. 457986,107,1376,58,63,1,44,5,Rājā taṃ disvā tappaṭibhāganimittaṃ uppādesi. 457987,107,1376,64,97,1,234,26,"‘‘ Yathāyaṃ davaḍāho, evameva ekādasavidho aggi sabbe satte dahanto anivattamāno gacchati mahādukkhaṃ uppādento, kudāssu nāmāhampi imassa dukkhassa nivattanatthaṃ ayaṃ aggi viya ariyamaggañāṇagginā kilese dahanto anivattamāno gaccheyyan’’ ti? " 457988,107,1376,98,106,1,59,8,Tato muhuttaṃ gantvā kevaṭṭe addasa nadiyaṃ macche gaṇhante. 457989,107,1376,107,115,1,59,8,Tesaṃ jālantare paviṭṭho eko mahāmaccho jālaṃ bhetvā palāyi. 457990,107,1376,116,127,1,43,7,Te‘‘ maccho jālaṃ bhetvā gato’’ ti saddamakaṃsu. 457991,107,1376,128,134,1,54,6,Rājā tampi vacanaṃ sutvā tappaṭibhāganimittaṃ uppādesi– 457992,107,1376,135,147,1,83,8,‘‘ kudāssu nāmāhampi ariyamaggañāṇena taṇhādiṭṭhijālaṃ bhetvā asajjamāno gaccheyyan’’ ti? 457993,107,1376,148,159,1,98,10,"So rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchākāsi, imañca udānagāthamabhāsi. " 457994,107,1377,2,8,1,44,6,Tassā dutiyapāde jālan ti suttamayaṃ vuccati. 457995,107,1377,9,19,1,63,7,"{Ambū}ti udakaṃ, tattha caratīti ambucārī, macchassetaṃ adhivacanaṃ. " 457996,107,1377,20,23,1,29,3,Salile ambucārī salilambucārī. 457997,107,1377,24,31,1,59,7,Tasmiṃ nadīsalile jālaṃ bhetvā gataambucārīvāti vuttaṃ hoti. 457998,107,1377,32,37,1,43,5,Tatiyapāde daḍḍhan ti daḍḍhaṭṭhānaṃ vuccati. 457999,107,1377,38,59,1,165,19,"Yathā aggi daḍḍhaṭṭhānaṃ puna na nivattati, na tattha bhiyyo āgacchati, evaṃ maggañāṇagginā daḍḍhakāmaguṇaṭṭhānaṃ anivattamāno tattha bhiyyo anāgacchantoti vuttaṃ hoti. " 458000,107,1377,60,62,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458001,107,1378,2,4,1,28,2,Sandālagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458002,107,1379,2,10,1,27,3,119. {Okkhittacakkhū}ti kā uppatti? 458003,107,1379,11,21,1,102,10,Bārāṇasiyaṃ kira cakkhulolabrahmadatto nāma rājā pādalolabrahmadatto viya nāṭakadassanaṃ anuyutto hoti. 458004,107,1379,22,31,1,53,8,Ayaṃ pana viseso– so asantuṭṭho tattha tattha gacchati. 458005,107,1379,32,43,1,98,11,Ayaṃ taṃ taṃ nāṭakaṃ disvā atīva abhinanditvā nāṭakadassanaparivattanena taṇhaṃ vaḍḍhento vicarati. 458006,107,1379,44,53,1,82,9,So kira nāṭakadassanatthaṃ āgataṃ aññataraṃ kuṭumbiyabhariyaṃ disvā rāgaṃ uppādesi. 458007,107,1379,54,87,1,241,26,"Tato saṃvegaṃ āpajjitvā puna‘‘ are, ahaṃ imaṃ taṇhaṃ vaḍḍhento apāyaparipūrako bhavissāmi, handa, naṃ niggaṇhāmī’’ ti pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā attano purimapaṭipattiṃ garahanto tappaṭipakkhaguṇadīpikaṃ imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 458008,107,1380,2,16,1,149,11,"Tattha {okkhittacakkhū}ti heṭṭhākhittacakkhu, sattagīvaṭṭhikāni paṭipāṭiyā ṭhapetvā parivajjanagahetabbadassanatthaṃ yugamattaṃ pekkhamānoti vuttaṃ hoti. " 458009,107,1380,17,22,1,43,5,Na tu hanukaṭṭhinā hadayaṭṭhiṃ saṅghaṭṭento. 458010,107,1380,23,28,1,45,5,Evañhi okkhittacakkhutā na samaṇasāruppā hoti. 458011,107,1380,29,46,1,144,14,"Na ca {pādalolo}ti ekassa dutiyo, dvinnaṃ tatiyoti evaṃ gaṇamajjhaṃ pavisitukāmatāya kaṇḍūyamānapādo viya abhavanto, dīghacārikaanivattacārikavirato. " 458012,107,1380,47,58,1,97,10,{Guttindriyo}ti chasu indriyesu idha manindriyassa visuṃ vuttattā vuttāvasesavasena ca gopitindriyo. 458013,107,1380,59,69,1,77,7,"{Rakkhitamānasāno}ti mānasaṃ eva mānasānaṃ, taṃ rakkhitamassāti rakkhitamānasāno. " 458014,107,1380,70,79,1,60,8,"Yathā kilesehi na viluppati, evaṃ rakkhitacittoti vuttaṃ hoti. " 458015,107,1380,80,88,1,75,7,{Anavassuto}ti imāya paṭipattiyā tesu tesu ārammaṇesu kilesaanvassavavirahito. 458016,107,1380,89,93,1,43,3,{Apariḍayhamāno}ti kilesaggīhi apariḍayhamāno. 458017,107,1380,94,100,1,47,5,"Bahiddhā vā anavassuto, ajjhattaṃ apariḍayhamāno. " 458018,107,1380,101,103,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458019,107,1381,2,4,1,35,2,Okkhittacakkhugāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458020,107,1382,2,9,1,23,3,120. {Ohārayitvā}ti kā uppatti? 458021,107,1382,10,20,1,94,10,Bārāṇasiyaṃ kira aññopi cātumāsikabrahmadatto nāma rājā catumāse catumāse uyyānakīḷaṃ gacchati. 458022,107,1382,21,37,1,172,16,So ekadivasaṃ gimhānaṃ majjhimamāse uyyānaṃ pavisanto uyyānadvāre pattasañchannaṃ pupphālaṅkatasākhāviṭapaṃ pāricchattakakoviḷāraṃ disvā ekaṃ pupphaṃ gahetvā uyyānaṃ pāvisi. 458023,107,1382,38,54,1,97,12,Tato‘‘ raññā aggapupphaṃ gahitan’’ ti aññataropi amacco hatthikkhandhe ṭhito ekameva pupphaṃ aggahesi. 458024,107,1382,55,60,1,37,4,Etenevupāyena sabbo balakāyo aggahesi. 458025,107,1382,61,65,1,38,4,Pupphehi anassādentā pattampi gaṇhiṃsu. 458026,107,1382,66,71,1,45,5,So rukkho nippattapuppho khandhamattova ahosi. 458027,107,1382,72,102,1,234,24,"Rājā sāyanhasamaye uyyānā nikkhamanto taṃ disvā‘‘ kiṃ kato ayaṃ rukkho, mamāgamanavelāya maṇivaṇṇasākhantaresu pavāḷasadisapupphālaṅkato ahosi, idāni nippattapuppho jāto’’ ti cintento tasseva avidūre apupphitarukkhaṃ sañchannapalāsaṃ addasa. " 458028,107,1382,103,106,1,21,3,Disvā cassa etadahosi– 458029,107,1382,107,121,1,93,10,"‘‘ ayaṃ rukkho pupphabharitasākhattā bahujanassa lobhanīyo ahosi, tena muhutteneva byasanaṃ patto. " 458030,107,1382,122,127,1,40,5,Ayaṃ panañño alobhanīyattā tatheva ṭhito. 458031,107,1382,128,139,1,96,10,"Idañcāpi rajjaṃ pupphitarukkho viya lobhanīyaṃ, bhikkhubhāvo pana apupphitarukkho viya alobhanīyo. " 458032,107,1382,140,163,1,141,19,"Tasmā yāva idampi ayaṃ rukkho viya na viluppati, tāva ayamañño sañchannapatto yathā pāricchattako, evaṃ kāsāvena sañchanno hutvā pabbajeyyan’’ ti. " 458033,107,1382,164,174,1,88,10,So rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458034,107,1383,2,14,1,118,11,Tattha kāsāyavattho {abhinikkhamitvā}ti imassa pādassa gehā nikkhamitvā kāsāyavatthanivattho hutvāti evamattho veditabbo. 458035,107,1383,15,21,1,53,6,Sesaṃ vuttanayeneva sakkā viññātunti na vitthāritanti. 458036,107,1384,2,4,1,34,2,Pāricchattakagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458037,107,1385,2,4,1,20,2,Tatiyavaggo niṭṭhito. 458038,107,1386,2,10,1,19,3,121. {Rasesū}ti kā uppatti? 458039,107,1386,11,19,1,86,8,Aññataro kira bārāṇasirājā uyyāne amaccaputtehi parivuto silāpaṭṭapokkharaṇiyaṃ kīḷati. 458040,107,1386,20,31,1,100,11,Tassa sūdo sabbamaṃsānaṃ rasaṃ gahetvā atīva susaṅkhataṃ amatakappaṃ antarabhattaṃ pacitvā upanāmesi. 458041,107,1386,32,40,1,59,8,So tattha gedhamāpanno kassaci kiñci adatvā attanāva bhuñji. 458042,107,1386,41,48,1,55,7,Udakaṃ kīḷanto ativikāle nikkhanto sīghaṃ sīghaṃ bhuñji. 458043,107,1386,49,58,1,47,8,"Yehi saddhiṃ pubbe bhuñjati, na tesaṃ kañci sari. " 458044,107,1386,59,66,1,39,5,Atha pacchā paṭisaṅkhānaṃ uppādetvā‘‘ aho! 458045,107,1386,67,99,1,259,27,"Mayā pāpaṃ kataṃ, yvāyaṃ rasataṇhābhibhūto sabbajanaṃ vissaritvā ekakova bhuñjiṃ, handa, naṃ rasataṇhaṃ niggaṇhāmī’’ ti rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā attano purimapaṭipattiṃ garahanto tappaṭipakkhaguṇadīpikaṃ imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 458046,107,1387,2,8,1,79,4,Tattha {rasesū}ti ambilamadhuratittakakaṭukaloṇakhārikakasāvādibhedesu sāyanīyesu. 458047,107,1387,9,19,1,66,9,"Gedhaṃ akaran ti giddhiṃ akaronto, taṇhaṃ anuppādentoti vuttaṃ hoti. " 458048,107,1387,20,35,1,66,9,"{Alolo}ti‘‘ idaṃ sāyissāmi, idaṃ sāyissāmī’’ ti evaṃ rasavisesesu anākulo. " 458049,107,1387,36,39,1,48,2,{Anaññaposī}ti posetabbakasaddhivihārikādivirahito. 458050,107,1387,40,44,1,45,4,Kāyasandhāraṇamattena santuṭṭhoti vuttaṃ hoti. 458051,107,1387,45,75,1,214,27,"Yathā vā pubbe uyyāne rasesu gedhakaraṇasīlo aññaposī āsiṃ, evaṃ ahutvā yāya taṇhāya lolo hutvā rasesu gedhaṃ karoti, taṃ taṇhaṃ hitvā āyatiṃ taṇhāmūlakassa aññassa attabhāvassānibbattāpanena anaññaposīti vuttaṃ hoti. " 458052,107,1387,76,93,1,98,12,"Atha vā atthabhañjanakaṭṭhena kilesā‘‘ aññe’’ ti vuccanti, tesaṃ aposanena anaññaposīti ayamettha attho. " 458053,107,1387,94,107,1,133,11,"{Sapadānacārī}ti avokkammacārī anupubbacārī, gharapaṭipāṭiṃ achaḍḍetvā aḍḍhakulañca daliddakulañca nirantaraṃ piṇḍāya pavisamānoti attho. " 458054,107,1387,108,122,1,123,12,"Kule kule {appaṭibaddhacitto}ti khattiyakulādīsu yattha katthaci kilesavasena alaggacitto, candopamo niccanavako hutvāti attho. " 458055,107,1387,123,125,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458056,107,1388,2,4,1,30,2,Rasagedhagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458057,107,1389,2,10,1,33,4,122. Pahāya {pañcāvaraṇānī}ti kā uppatti? 458058,107,1389,11,17,1,55,6,Bārāṇasiyaṃ kira aññataro rājā paṭhamajjhānalābhī ahosi. 458059,107,1389,18,32,1,136,14,So jhānānurakkhaṇatthaṃ rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ patvā attano paṭipattisampadaṃ dīpento imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458060,107,1390,2,21,1,75,9,"Tattha {pañcāvaraṇānī}ti pañca nīvaraṇāni eva, tāni uragasutte( su. ni.1 ādayo) atthato vuttāni. " 458061,107,1390,22,40,1,90,13,"Tāni pana yasmā abbhādayo viya candasūriye ceto āvaranti, tasmā‘‘ āvaraṇāni cetaso’’ ti vuttāni. " 458062,107,1390,41,50,1,54,8,Tāni upacārena vā appanāya vā pahāya vijahitvāti attho . 458063,107,1390,51,72,1,90,9,"{Upakkilese}ti upagamma cittaṃ vibādhente akusaladhamme, vatthopamādīsu( ma. ni.1.70 ādayo) vutte abhijjhādayo vā. " 458064,107,1390,73,80,1,57,5,"{Byapanujjā}ti panuditvā, vipassanāmaggena pajahitvāti attho. " 458065,107,1390,81,84,1,17,2,{Sabbe}ti anavasese. 458066,107,1390,85,101,1,147,13,"Evaṃ samathavipassanāsampanno paṭhamamaggena diṭṭhinissayassa pahīnattā anissito, sesamaggehi chetvā tedhātukaṃ sinehadosaṃ, taṇhārāganti vuttaṃ hoti. " 458067,107,1390,102,108,1,49,6,Sineho eva hi guṇapaṭipakkhato sinehadosoti vutto. 458068,107,1390,109,111,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458069,107,1391,2,4,1,28,2,Āvaraṇagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458070,107,1392,2,9,1,28,3,123. {Vipiṭṭhikatvānā}ti kā uppatti? 458071,107,1392,10,16,1,56,6,Bārāṇasiyaṃ kira aññataro rājā catutthajjhānalābhī ahosi. 458072,107,1392,17,31,1,144,14,Sopi jhānānurakkhaṇatthaṃ rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā attano paṭipattisampadaṃ dīpento imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458073,107,1393,2,12,1,67,7,"Tattha {vipiṭṭhikatvānā}ti piṭṭhito katvā, chaḍḍetvā vijahitvāti attho . " 458074,107,1393,13,18,1,37,5,Sukhañca dukkhan ti kāyikaṃ sātāsātaṃ. 458075,107,1393,19,23,1,42,4,Somanassadomanassan ti cetasikaṃ sātāsātaṃ. 458076,107,1393,24,27,1,33,3,Upekkhan ti catutthajjhānupekkhaṃ. 458077,107,1393,28,32,1,38,4,Samathan ti catutthajjhānasamādhiṃ eva. 458078,107,1393,33,44,1,151,10,"Visuddhan ti pañcanīvaraṇavitakkavicārapītisukhasaṅkhātehi navahi paccanīkadhammehi vimuttattā atisuddhaṃ, niddhantasuvaṇṇamiva vigatūpakkilesanti attho. " 458079,107,1394,2,16,1,133,12,"Ayaṃ pana yojanā– vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhañca pubbeva, paṭhamajjhānūpacāreyeva dukkhaṃ tatiyajjhānūpacāreyeva sukhanti adhippāyo. " 458080,107,1394,17,34,1,99,13,Puna ādito vuttaṃ ca -kāraṃ parato netvā‘‘ somanassaṃ domanassañca vipiṭṭhikatvāna pubbevā’’ ti adhikāro. 458081,107,1394,35,42,1,81,6,"Tena somanassaṃ catutthajjhānūpacāre, domanassañca dutiyajjhānūpacāreyevāti dīpeti. " 458082,107,1394,43,48,1,41,5,Etāni hi etesaṃ pariyāyato pahānaṭṭhānāni. 458083,107,1394,49,63,1,136,11,"Nippariyāyato pana dukkhassa paṭhamajjhānaṃ, domanassassa dutiyajjhānaṃ, sukhassa tatiyajjhānaṃ, somanassassa catutthajjhānaṃ pahānaṭṭhānaṃ. " 458084,107,1394,64,65,1,7,1,Yathāha– 458085,107,1394,66,101,1,149,13,‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati etthuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhatī’’ tiādikaṃ( saṃ. ni.5.510) sabbaṃ aṭṭhasāliniyā dhammasaṅgahaṭṭhakathāyaṃ( dha. sa. aṭṭha.165) vuttaṃ. 458086,107,1394,102,119,1,188,17,Yathā pubbevāti tīsu paṭhamajjhānādīsu dukkhadomanassasukhāni vipiṭṭhikatvā evamettha catutthajjhāne somanassaṃ vipiṭṭhikatvā imāya paṭipadāya laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ eko careti. 458087,107,1394,120,122,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458088,107,1395,2,4,1,29,2,Vipiṭṭhigāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458089,107,1396,2,11,1,26,3,124. {Āraddhavīriyo}ti kā uppatti? 458090,107,1396,12,22,1,86,9,"Aññataro kira paccantarājā sahassayodhabalakāyo rajjena khuddako, paññāya mahanto ahosi. " 458091,107,1396,23,44,1,127,16,"So ekadivasaṃ‘‘ kiñcāpi ahaṃ khuddako rajjena, paññavatā pana sakkā sakalajambudīpaṃ gahetun’’ ti cintetvā sāmantarañño dūtaṃ pāhesi–" 458092,107,1396,45,57,1,48,8,‘‘ sattāhabbhantare me rajjaṃ vā detu yuddhaṃ vā’’ ti. 458093,107,1396,58,64,1,40,6,Tato so attano amacce sannipātāpetvā āha– 458094,107,1396,65,84,1,89,13,"‘‘ mayā tumhe anāpucchāyeva sāhasaṃ kammaṃ kataṃ, amukassa rañño evaṃ pesitaṃ, kiṃ kātabban’’ ti? " 458095,107,1396,85,87,1,9,2,Te āhaṃsu– 458096,107,1396,88,100,1,36,6,"‘‘ sakkā, mahārāja, so dūto nivattetun’’ ti." 458097,107,1396,101,111,1,27,5,"‘‘ Na sakkā, gato bhavissatī’’ ti." 458098,107,1396,112,144,1,160,22,"‘‘ Yadi evaṃ vināsitamhā tayā, tena hi dukkhaṃ aññassa satthena marituṃ, handa, mayaṃ aññamaññaṃ paharitvā marāma, attānaṃ paharitvā marāma, ubbandhāma, visaṃ khādāmā’’ ti. " 458099,107,1396,145,151,1,40,5,Evaṃ etesu ekameko maraṇameva saṃvaṇṇeti. 458100,107,1396,152,170,1,54,11,"Tato rājā‘‘ kiṃ me imehi, atthi, bhaṇe, mayhaṃ yodhā’’ ti āha. " 458101,107,1396,171,186,1,69,10,"Atha‘‘ ahaṃ mahārāja yodho, ahaṃ mahārāja yodho’’ ti yodhasahassaṃ uṭṭhahi. " 458102,107,1397,2,14,1,60,8,Rājā ‘‘ ete upaparikkhissāmī’’ ti mahantaṃ citakaṃ sajjāpetvā āha– 458103,107,1397,15,33,1,83,12,"‘‘ mayā, bhaṇe, idaṃ sāhasaṃ kataṃ, taṃ me amaccā paṭikkosanti, svāhaṃ citakaṃ pavisissāmi. " 458104,107,1397,34,46,1,62,9,"Ko mayā saddhiṃ pavisissati, kena mayhaṃ jīvitaṃ pariccattan’’ ti? " 458105,107,1397,47,62,1,67,9,"Evaṃ vutte pañcasatā yodhā uṭṭhahiṃsu‘‘ mayaṃ, mahārāja, pavisissāmā’’ ti. " 458106,107,1397,63,68,1,29,5,Tato rājā itare pañcasate āha– 458107,107,1397,69,81,1,33,6,"‘‘ tumhe dāni, tātā, kiṃ karissathā’’ ti? " 458108,107,1397,82,84,1,9,2,Te āhaṃsu– 458109,107,1397,85,112,1,131,18,"‘‘ nāyaṃ, mahārāja, purisakāro, itthicariyā esā, apica mahārājena paṭirañño dūto pesito, te mayaṃ tena raññā saddhiṃ yujjhitvā marissāmā’’ ti. " 458110,107,1397,113,133,1,131,16,Tato rājā‘‘ pariccattaṃ tumhehi mama jīvitan’’ ti caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā tena yodhasahassena parivuto gantvā rajjasīmāya nisīdi. 458111,107,1398,2,25,1,131,18,"Sopi paṭirājā taṃ pavattiṃ sutvā‘‘ are, so khuddakarājā mama dāsassāpi nappahotī’’ ti dussitvā sabbaṃ balakāyaṃ ādāya yujjhituṃ nikkhami. " 458112,107,1398,26,32,1,48,6,Khuddakarājā taṃ abbhuyyātaṃ disvā balakāyaṃ āha– 458113,107,1398,33,55,1,107,16,"‘‘ tātā, tumhe na bahukā, sabbe sampiṇḍitvā asicammaṃ gahetvā sīghaṃ imassa rañño purato ujukaṃ eva gacchathā’’ ti. " 458114,107,1398,56,59,1,15,3,Te tathā akaṃsu. 458115,107,1398,60,67,1,45,6,Athassa sā senā dvidhā bhinditvā antaramadāsi. 458116,107,1398,68,84,1,84,12,Te taṃ rājānaṃ jīvaggāhaṃ gahetvā attano rañño‘‘ taṃ māressāmī’’ ti āgacchantassa adaṃsu. 458117,107,1398,85,89,1,25,4,Paṭirājā taṃ abhayaṃ yāci. 458118,107,1398,90,108,1,130,18,Rājā tassa abhayaṃ datvā sapathaṃ kārāpetvā attano vase katvā tena saha aññaṃ rājānaṃ abbhuggantvā tassa rajjasīmāya ṭhatvā pesesi– 458119,107,1398,109,120,1,31,7,‘‘ rajjaṃ vā me detu yuddhaṃ vā’’ ti. 458120,107,1398,121,134,1,50,8,So‘‘ ahaṃ ekayuddhampi na sahāmī’’ ti rajjaṃ niyyādesi. 458121,107,1398,135,142,1,64,7,Etenupāyena sabbe rājāno gahetvā ante bārāṇasirājānampi aggahesi. 458122,107,1399,2,7,1,63,5,So ekasatarājaparivuto sakalajambudīparajjaṃ anusāsanto cintesi– 458123,107,1399,8,23,1,103,12,"‘‘ ahaṃ pubbe khuddako ahosiṃ, somhi idāni attano ñāṇasampattiyā sakalajambudīpamaṇḍalassa issaro rājā jāto. " 458124,107,1399,24,45,1,138,17,"Taṃ kho pana me ñāṇaṃ lokiyavīriyasampayuttaṃ, neva nibbidāya na virāgāya saṃvattati, yaṃnūnāhaṃ iminā ñāṇena lokuttaradhammaṃ gaveseyyan’’ ti. " 458125,107,1399,46,66,1,197,20,Tato bārāṇasirañño rajjaṃ datvā puttadārañca sakajanapadeyeva ṭhapetvā sabbaṃ pahāya pabbajitvā vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ sacchikatvā attano vīriyasampattiṃ dīpento imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458126,107,1400,2,7,1,44,5,Tattha āraddhaṃ vīriyaṃ assāti āraddhavīriyo. 458127,107,1400,8,12,1,34,4,Etena attano mahāvīriyataṃ dasseti. 458128,107,1400,13,23,1,87,8,"Paramattho vuccati nibbānaṃ, paramatthassa patti paramatthapatti, tassā paramatthapattiyā. " 458129,107,1400,24,30,1,45,5,Etena vīriyārambhena pattabbaṃ phalaṃ dasseti. 458130,107,1400,31,38,1,72,6,{Alīnacitto}ti etena vīriyūpatthambhānaṃ cittacetasikānaṃ alīnataṃ dasseti. 458131,107,1400,39,46,1,66,6,{Akusītavuttī}ti etena ṭhānacaṅkamādīsu kāyassa anavasīdanaṃ dasseti. 458132,107,1400,47,100,1,174,22,"{Daḷhanikkamo}ti etena‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ ti( ma. ni.2.184; a. ni.2.5; mahāni.196) evaṃ pavattaṃ padahanavīriyaṃ dasseti, yaṃ taṃ anupubbasikkhādīsu padahanto‘‘ kāyena ceva paramatthasaccaṃ sacchikarotī’’ ti vuccati. " 458133,107,1400,101,107,1,46,6,Atha vā etena maggasampayuttaṃ vīriyaṃ dasseti. 458134,107,1400,108,130,1,151,16,"Tampi daḷhañca bhāvanāpāripūrigatattā, nikkamo ca sabbaso paṭipakkhā nikkhantattā, tasmā taṃsamaṅgīpuggalopi daḷho nikkamo assāti‘‘ daḷhanikkamo’’ ti vuccati. " 458135,107,1400,131,139,1,68,7,{Thāmabalūpapanno}ti maggakkhaṇe kāyathāmena ca ñāṇabalena ca upapanno. 458136,107,1400,140,150,1,71,8,"Atha vā thāmabhūtena balena upapanno, thirañāṇabalūpapannoti vuttaṃ hoti. " 458137,107,1400,151,158,1,79,7,Etena tassa vīriyassa vipassanāñāṇasampayogaṃ dīpento yogapadhānabhāvaṃ sādheti. 458138,107,1400,159,164,1,63,5,Pubbabhāgamajjhimaukkaṭṭhavīriyavasena vā tayopi pādā yojetabbā. 458139,107,1400,165,167,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458140,107,1401,2,4,1,34,2,Āraddhavīriyagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458141,107,1402,2,9,1,26,4,125. Paṭisallānan ti kā uppatti? 458142,107,1402,10,19,1,61,8,"Imissā gāthāya āvaraṇagāthāya viya uppatti, natthi koci viseso. " 458143,107,1402,20,34,1,131,13,"Atthavaṇṇanāya panassā paṭisallānan ti tehi tehi sattasaṅkhārehi paṭinivattitvā sallānaṃ, ekamantasevitā ekībhāvo kāyavivekoti attho. " 458144,107,1402,35,42,1,80,7,Jhānan ti paccanīkajhāpanato ārammaṇalakkhaṇūpanijjhānato ca cittaviveko vuccati. 458145,107,1402,43,57,1,103,9,Tattha aṭṭha samāpattiyo nīvaraṇādipaccanīkajhāpanato kasiṇādiārammaṇūpanijjhānato ca‘‘ jhānan’’ ti vuccati. 458146,107,1402,58,69,1,93,7,Vipassanāmaggaphalāni sattasaññādipaccanīkajhāpanato lakkhaṇūpanijjhānato ca‘‘ jhāna’’ ni vuccati. 458147,107,1402,70,74,1,43,4,Idha pana ārammaṇūpanijjhānameva adhippetaṃ. 458148,107,1402,75,81,1,67,6,Evametaṃ paṭisallānañca jhānañca ariñcamāno ajahamāno anissajjamāno. 458149,107,1402,82,86,1,50,3,{Dhammesū}ti vipassanūpagesu pañcakkhandhādidhammesu. 458150,107,1402,87,92,1,36,5,Niccan ti satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ. 458151,107,1402,93,102,1,80,8,{Anudhammacārī}ti te dhamme ārabbha pavattanena anugataṃ vipassanādhammaṃ caramāno. 458152,107,1402,103,118,1,123,13,"Atha vā dhammesūti ettha dhammāti navalokuttaradhammā, tesaṃ dhammānaṃ anulomo dhammoti anudhammo, vipassanāyetaṃ adhivacanaṃ. " 458153,107,1402,119,140,1,114,12,Tattha‘‘ dhammānaṃ niccaṃ anudhammacārī’’ ti vattabbe gāthābandhasukhatthaṃ vibhattibyattayena‘‘ dhammesū’’ ti vuttaṃ siyā. 458154,107,1402,141,164,1,237,21,Ādīnavaṃ sammasitā {bhavesū}ti tāya anudhammacāritāsaṅkhātāya vipassanāya aniccākārādidosaṃ tīsu bhavesu samanupassanto evaṃ imāya kāyacittavivekasikhāpattavipassanāsaṅkhātāya paṭipadāya adhigatoti vattabbo eko {care}ti evaṃ yojanā veditabbā. 458155,107,1403,2,4,1,32,2,Paṭisallānagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458156,107,1404,2,10,1,26,4,126. Taṇhakkhayan ti kā uppatti? 458157,107,1404,11,18,1,74,7,Aññataro kira bārāṇasirājā mahaccarājānubhāvena nagaraṃ padakkhiṇaṃ karoti. 458158,107,1404,19,35,1,135,14,"Tassa sarīrasobhāya āvajjitahadayā sattā purato gacchantāpi nivattitvā tameva ullokenti, pacchato gacchantāpi, ubhohi passehi gacchantāpi. " 458159,107,1404,36,44,1,73,8,Pakatiyā eva hi buddhadassane puṇṇacandasamuddarājadassane ca atitto loko. 458160,107,1404,45,53,1,91,8,Atha aññatarā kuṭumbiyabhariyāpi uparipāsādagatā sīhapañjaraṃ vivaritvā olokayamānā aṭṭhāsi. 458161,107,1404,54,61,1,52,7,Rājā taṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā amaccaṃ āṇāpesi– 458162,107,1404,62,80,1,54,10,"‘‘ jānāhi tāva, bhaṇe,‘ ayaṃ itthī sasāmikā vā asāmikā vā’’’ ti? " 458163,107,1404,81,92,1,33,6,"So ñatvā‘‘ sasāmikā, devā’’ ti ārocesi. " 458164,107,1404,93,96,1,17,3,Atha rājā cintesi– 458165,107,1404,97,116,1,134,16,"‘‘ imā vīsatisahassanāṭakitthiyo devaccharāyo viya maṃ eva ekaṃ abhiramāpenti, so dānāhaṃ etāpi atussitvā parassa itthiyā taṇhaṃ uppādesiṃ. " 458166,107,1404,117,145,1,166,21,"Sā uppannā apāyameva ākaḍḍhatī’’ ti taṇhāya ādīnavaṃ disvā‘‘ handa, naṃ niggaṇhāmī’’ ti rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 458167,107,1405,2,12,1,73,9,"Tattha taṇhakkhayan ti nibbānaṃ, evaṃ diṭṭhādīnavāya vā taṇhāya appavattiṃ. " 458168,107,1405,13,18,1,36,3,"{Appamatto}ti sātaccakārī, sakkaccakārī. " 458169,107,1405,19,22,1,22,2,{Aneḷamūgo}ti alālāmukho. 458170,107,1405,23,34,1,54,10,"Atha vā aneḷo ca amūgo ca, paṇḍito byattoti vuttaṃ hoti. " 458171,107,1405,35,44,1,72,7,"Hitasukhasampāpakaṃ sutamassa atthīti sutavā, āgamasampannoti vuttaṃ hoti. " 458172,107,1405,45,49,1,33,3,{Satīmā}ti cirakatādīnaṃ anussaritā. 458173,107,1405,50,54,1,51,3,{Saṅkhātadhammo}ti dhammūpaparikkhāya pariññātadhammo. 458174,107,1405,55,59,1,39,3,{Niyato}ti ariyamaggena niyatabhāvappatto. 458175,107,1405,60,63,1,39,2,{Padhānavā}ti sammappadhānavīriyasampanno. 458176,107,1405,64,68,1,32,4,Uppaṭipāṭiyā esa pāṭho yojetabbo. 458177,107,1405,69,85,1,151,14,"Evameva tehi appamādādīhi samannāgato niyāmasampāpakena padhānena padhānavā, tena padhānena sampattaniyāmato niyato, tato arahattappattiyā saṅkhātadhammo. " 458178,107,1405,86,97,1,58,7,Arahā hi puna saṅkhātabbābhāvato‘‘ saṅkhātadhammo’’ ti vuccati. 458179,107,1405,98,99,1,7,1,Yathāha– 458180,107,1405,100,127,1,48,9,"‘‘ ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idhā’’ ti( su. ni.1044; cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa7). " 458181,107,1405,128,130,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458182,107,1406,2,4,1,32,2,Taṇhakkhayagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458183,107,1407,2,10,1,19,3,127. {Sīhovā}ti kā uppatti? 458184,107,1407,11,35,1,150,19,"Aññatarassa kira bārāṇasirañño dūre uyyānaṃ hoti, so pageva uṭṭhāya uyyānaṃ gacchanto antarāmagge yānā oruyha udakaṭṭhānaṃ upagato‘‘ mukhaṃ dhovissāmī’’ ti. " 458185,107,1407,36,43,1,54,7,Tasmiñca padese sīhī sīhapotakaṃ janetvā gocarāya gatā. 458186,107,1407,44,56,1,47,7,"Rājapuriso taṃ disvā‘‘ sīhapotako, devā’’ ti ārocesi. " 458187,107,1407,57,79,1,119,17,"Rājā‘‘ sīho kira kassaci na bhāyatī’’ ti taṃ upaparikkhituṃ bheriādīni ākoṭāpesi, sīhapotako taṃ saddaṃ sutvāpi tatheva sayi. " 458188,107,1407,80,83,1,26,3,Atha yāvatatiyaṃ ākoṭāpesi. 458189,107,1407,84,93,1,67,9,So tatiyavāre sīsaṃ ukkhipitvā sabbaṃ parisaṃ oloketvā tatheva sayi. 458190,107,1407,94,110,1,74,11,"Atha rājā‘‘ yāvassa mātā nāgacchati, tāva gacchāmā’’ ti vatvā gacchanto cintesi–" 458191,107,1407,111,131,1,127,15,"‘‘ tadahujātopi sīhapotako na santasati na bhāyati, kudāssu nāmāhampi taṇhādiṭṭhiparitāsaṃ chaḍḍetvā na santaseyyaṃ na bhāyeyyan’’ ti? " 458192,107,1407,132,152,1,157,20,So taṃ ārammaṇaṃ gahetvā gacchanto puna kevaṭṭehi macche gahetvā sākhāsu bandhitvā pasārite jāle vātaṃ asaṅgaṃyeva gacchamānaṃ disvā tasmiṃ nimittaṃ aggahesi– 458193,107,1407,153,165,1,77,8,‘‘ kudāssu nāmāhampi taṇhādiṭṭhimohajālaṃ phāletvā evaṃ asajjamāno gaccheyyan’’ ti? 458194,107,1408,2,23,1,190,21,Atha uyyānaṃ gantvā silāpaṭṭapokkharaṇiyā tīre nisinno vātabbhāhatāni padumāni onamitvā udakaṃ phusitvā vātavigame puna yathāṭhāne ṭhitāni udakena anupalittāni disvā tasmiṃ nimittaṃ aggahesi– 458195,107,1408,24,35,1,73,9,‘‘ kudāssu nāmāhampi yathā etāni udake jātāni udakena anupalittāni tiṭṭhanti. 458196,107,1408,36,45,1,46,7,Evaṃ loke jāto lokena anupalitto tiṭṭheyyan’’ ti. 458197,107,1408,46,73,1,193,22,"So punappunaṃ‘‘ yathā sīho vāto padumāni, evaṃ asantasantena asajjamānena anupalittena bhavitabban’’ ti cintetvā rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 458198,107,1409,2,16,1,67,8,"Tattha {sīho}ti cattāro sīhā– tiṇasīho, paṇḍusīho, kāḷasīho, kesarasīhoti. " 458199,107,1409,17,20,1,31,3,Tesaṃ kesarasīho aggamakkhāyati. 458200,107,1409,21,24,1,17,3,So idha adhippeto. 458201,107,1409,25,28,1,34,3,Vāto puratthimādivasena anekavidho. 458202,107,1409,29,31,1,25,2,Padumaṃ rattasetādivasena. 458203,107,1409,32,40,1,49,8,Tesu yo koci vāto yaṃ kiñci padumañca vaṭṭatiyeva. 458204,107,1409,41,66,1,152,20,"Tattha yasmā santāso nāma attasinehena hoti, attasineho ca nāma taṇhālepo, sopi diṭṭhisampayuttena vā diṭṭhivippayuttena vā lobhena hoti, sopi ca taṇhāyeva. " 458205,107,1409,67,77,1,72,9,"Sajjanaṃ pana tattha upaparikkhādivirahitassa mohena hoti, moho ca avijjā. " 458206,107,1409,78,85,1,53,6,"Tattha samathena taṇhāya pahānaṃ, vipassanāya avijjāya. " 458207,107,1409,86,112,1,249,23,"Tasmā samathena attasinehaṃ pahāya sīhova saddesu aniccadukkhādīsu asantasanto, vipassanāya mohaṃ pahāya vātova jālamhi khandhāyatanādīsu asajjamāno, samatheneva lobhaṃ lobhasampayuttadiṭṭhiñca pahāya, padumaṃva toyena sabbabhavabhogalobhena alippamāno. " 458208,107,1409,113,132,1,135,17,"Ettha ca samathassa sīlaṃ padaṭṭhānaṃ, samatho samādhissa, samādhi vipassanāyāti evaṃ dvīsu dhammesu siddhesu tayo khandhā siddhāva honti. " 458209,107,1409,133,137,1,31,4,Tattha sīlakkhandhena sūro hoti. 458210,107,1409,138,161,1,205,21,"So sīhova saddesu āghātavatthūsu kujjhitukāmatāya na santasati, paññākkhandhena paṭividdhasabhāvo vātova jālamhi khandhādidhammabhede na sajjati, samādhikkhandhena vītarāgo padumaṃva toyena rāgena na lippati. " 458211,107,1409,162,176,1,166,14,Evaṃ samathavipassanāhi sīlasamādhipaññākkhandhehi ca yathāsambhavaṃ taṇhāvijjānaṃ tiṇṇañca akusalamūlānaṃ pahānavasena asantasanto asajjamāno alippamāno ca veditabbo. 458212,107,1409,177,179,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 458213,107,1410,2,4,1,27,2,Sīhādigāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458214,107,1411,2,10,1,23,4,128. Sīho {yathā}ti kā uppatti? 458215,107,1411,11,25,1,133,14,Aññataro kira bārāṇasirājā paccantaṃ kupitaṃ vūpasametuṃ gāmānugāmimaggaṃ chaḍḍetvā ujuṃ aṭavimaggaṃ gahetvā mahatiyā senāya gacchati. 458216,107,1411,26,36,1,85,10,Tena ca samayena aññatarasmiṃ pabbatapāde sīho bālasūriyātapaṃ tappamāno nipanno hoti. 458217,107,1411,37,42,1,35,5,Taṃ disvā rājapurisā rañño ārocesuṃ. 458218,107,1411,43,59,1,80,11,"Rājā‘‘ sīho kira na santasatī’’ ti bheripaṇavādisaddaṃ kārāpesi, sīho tatheva nipajji. " 458219,107,1411,60,66,1,39,5,"Dutiyampi kārāpesi, sīho tatheva nipajji. " 458220,107,1411,67,86,1,110,14,"Tatiyampi kārāpesi, tadā‘‘ sīho mama paṭisattu atthī’’ ti catūhi pādehi suppatiṭṭhitaṃ patiṭṭhahitvā sīhanādaṃ nadi. " 458221,107,1411,87,98,1,100,10,"Taṃ sutvā hatthārohādayo hatthiādīhi orohitvā tiṇagahanāni paviṭṭhā, hatthiassagaṇā disāvidisā palātā. " 458222,107,1411,99,107,1,62,7,Rañño hatthīpi rājānaṃ gahetvā vanagahanāni pothayamāno palāyi . 458223,107,1411,108,121,1,136,13,Rājā taṃ sandhāretuṃ asakkonto rukkhasākhāya olambitvā pathaviṃ patitvā ekapadikamaggena gacchanto paccekabuddhānaṃ vasanaṭṭhānaṃ pāpuṇi. 458224,107,1411,122,125,1,27,3,Tattha paccekabuddhe pucchi– 458225,107,1411,126,136,1,28,4,"‘‘ api, bhante, saddamassutthā’’ ti?" 458226,107,1411,137,145,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti." 458227,107,1411,146,155,1,22,4,"‘‘ Kassa saddaṃ, bhante’’ ti?" 458228,107,1411,156,168,1,43,5,"‘‘ Paṭhamaṃ bherisaṅkhādīnaṃ, pacchā sīhassā’’ ti ." 458229,107,1411,169,178,1,22,4,"‘‘ Na bhāyittha, bhante’’ ti." 458230,107,1411,179,192,1,45,7,"‘‘ Na mayaṃ, mahārāja, kassaci saddassa bhāyāmā’’ ti." 458231,107,1411,193,206,1,42,7,"‘‘ Sakkā pana, bhante, mayhampi edisaṃ kātun’’ ti?" 458232,107,1411,207,218,1,35,5,"‘‘ Sakkā, mahārāja, sace pabbajissasī’’ ti." 458233,107,1411,219,227,1,19,3,"‘‘ Pabbajāmi, bhante’’ ti. " 458234,107,1411,228,235,1,67,7,Tato naṃ pabbājetvā pubbe vuttanayeneva ābhisamācārikaṃ sikkhāpesuṃ. 458235,107,1411,236,245,1,85,9,Sopi pubbe vuttanayeneva vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458236,107,1412,2,10,1,47,8,Tattha sahanā ca hananā ca sīghajavattā ca sīho. 458237,107,1412,11,14,1,27,3,Kesarasīhova idha adhippeto. 458238,107,1412,15,19,1,33,4,Dāṭhā balamassa atthīti dāṭhabalī. 458239,107,1412,20,31,1,86,9,Pasayha {abhibhuyyā}ti ubhayaṃ cārī -saddena saha yojetabbaṃ pasayhacārī {abhibhuyyacārī}ti. 458240,107,1412,32,43,1,104,10,"Tattha pasayha niggahetvā caraṇena pasayhacārī, abhibhavitvā santāsetvā vasīkatvā caraṇena abhibhuyyacārī. " 458241,107,1412,44,55,1,76,9,"Svāyaṃ kāyabalena pasayhacārī, tejasā abhibhuyyacārī, tattha sace koci vadeyya–" 458242,107,1412,56,82,1,122,17,"‘‘ kiṃ pasayha abhibhuyya cārī’’ ti, tato migānan ti sāmivacanaṃ upayogatthe katvā‘‘ mige pasayha abhibhuyya cārī’’ ti paṭivattabbaṃ. " 458243,107,1412,83,86,1,16,2,{Pantānī}ti dūrāni. 458244,107,1412,87,90,1,27,2,{Senāsanānī}ti vasanaṭṭhānāni. 458245,107,1412,91,97,1,52,6,Sesaṃ vuttanayeneva sakkā jānitunti na vitthāritanti. 458246,107,1413,2,4,1,30,2,Dāṭhabalīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458247,107,1414,2,10,1,29,5,129. Mettaṃ upekkhan ti kā uppatti? 458248,107,1414,11,16,1,42,5,Aññataro kira rājā mettādijhānalābhī ahosi. 458249,107,1414,17,35,1,137,14,So‘‘ jhānasukhantarāyo rajjan’’ ti jhānānurakkhaṇatthaṃ rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458250,107,1415,2,15,1,81,9,Tattha ‘‘ sabbe sattā sukhitā bhavantū’’ tiādinā nayena hitasukhūpanayanakāmatā mettā. 458251,107,1415,16,29,1,81,9,‘‘ Aho vata imamhā dukkhā mucceyyun’’ tiādinā nayena ahitadukkhāpanayanakāmatā karuṇā. 458252,107,1415,30,46,1,94,11,"‘‘ Modanti vata bhonto sattā, modanti sādhu suṭṭhū’’ tiādinā nayena hitasukhāvippayogakāmatā muditā." 458253,107,1415,47,57,1,66,6,‘‘ Paññāyissanti sakena kammenā’’ ti sukhadukkhaajjhupekkhanatā upekkhā. 458254,107,1415,58,70,1,83,10,"Gāthābandhasukhatthaṃ pana uppaṭipāṭiyā mettaṃ vatvā upekkhā vuttā, muditā ca pacchā. " 458255,107,1415,71,79,1,71,8,Vimuttin ti catassopi etā attano paccanīkadhammehi vimuttattā vimuttiyo. 458256,107,1415,80,82,1,11,2,Tena vuttaṃ– 458257,107,1415,83,96,1,60,8,"‘‘ mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle’’ ti. " 458258,107,1416,2,13,1,90,7,"Tattha {āsevamāno}ti tisso tikacatukkajjhānavasena, upekkhaṃ catutthajjhānavasena bhāvayamāno . " 458259,107,1416,14,46,1,182,24,"{Kāle}ti mettaṃ āsevitvā tato vuṭṭhāya karuṇaṃ, tato vuṭṭhāya muditaṃ, tato itarato vā nippītikajjhānato vuṭṭhāya upekkhaṃ āsevamāno eva‘‘ kāle āsevamāno’’ ti vuccati, āsevituṃ vā phāsukakāle. " 458260,107,1416,47,56,1,78,8,Sabbena lokena {avirujjhamāno}ti dasasu disāsu sabbena sattalokena avirujjhamāno. 458261,107,1416,57,68,1,90,10,"Mettādīnañhi bhāvitattā sattā appaṭikūlā honti, sattesu ca virodhibhūto paṭigho vūpasammati. " 458262,107,1416,69,71,1,11,2,Tena vuttaṃ– 458263,107,1416,72,80,1,31,4,‘‘ sabbena lokena avirujjhamāno’’ ti. 458264,107,1416,81,99,1,91,8,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana mettādikathā aṭṭhasāliniyā dhammasaṅgahaṭṭhakathāyaṃ( dha. sa. aṭṭha.251) vuttā. " 458265,107,1416,100,102,1,23,2,Sesaṃ vuttasadisamevāti. 458266,107,1417,2,4,1,30,2,Appamaññāgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458267,107,1418,2,10,1,28,4,130. Rāgañca {dosañcā}ti kā uppatti? 458268,107,1418,11,20,1,89,9,Rājagahaṃ kira nissāya mātaṅgo nāma paccekabuddho viharati sabbapacchimo paccekabuddhānaṃ. 458269,107,1418,21,44,1,136,17,"Atha amhākaṃ bodhisatte uppanne devatāyo bodhisattassa pūjanatthāya āgacchantiyo taṃ disvā‘‘ mārisā, mārisā, buddho loke uppanno’’ ti bhaṇiṃsu. " 458270,107,1418,45,59,1,129,14,So nirodhā vuṭṭhahanto taṃ sutvā attano jīvitakkhayaṃ disvā himavante mahāpapāto nāma pabbato paccekabuddhānaṃ parinibbānaṭṭhānaṃ. 458271,107,1418,60,73,1,132,13,Tattha ākāsena gantvā pubbe parinibbutapaccekabuddhassa aṭṭhisaṅghātaṃ papāte pakkhipitvā silātale nisīditvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. 458272,107,1419,2,6,1,38,4,Tattha rāgadosamohā uragasutte vuttāva. 458273,107,1419,7,18,1,69,9,"{Saṃyojanānī}ti dasa saṃyojanāni, tāni ca tena tena maggena sandālayitvā. " 458274,107,1419,19,26,1,75,6,Asantasaṃ {jīvitasaṅkhayamhī}ti jīvitasaṅkhayo vuccati cuticittassa paribhedo. 458275,107,1419,27,32,1,61,5,Tasmiñca jīvitasaṅkhaye jīvitanikantiyā pahīnattā asantasanti. 458276,107,1419,33,43,1,109,9,Ettāvatā sopādisesaṃ nibbānadhātuṃ attano dassetvā gāthāpariyosāne anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyīti. 458277,107,1420,2,4,1,35,2,Jīvitasaṅkhayagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. 458278,107,1421,2,9,1,21,3,131. {Bhajantī}ti kā uppatti? 458279,107,1421,10,19,1,85,9,Bārāṇasiyaṃ kira aññataro rājā ādigāthāya vuttappakārameva phītaṃ rajjaṃ samanusāsati. 458280,107,1421,20,28,1,51,7,"Tassa kharo ābādho uppajji, dukkhā vedanā pavattanti. " 458281,107,1421,29,35,1,67,5,Vīsatisahassitthiyo taṃ parivāretvā hatthapādasambāhanādīni karonti. 458282,107,1421,36,61,1,133,18,"Amaccā‘‘ na dānāyaṃ rājā jīvissati, handa, mayaṃ attano saraṇaṃ gavesāmā’’ ti cintetvā aññatarassa rañño santikaṃ gantvā upaṭṭhānaṃ yāciṃsu. " 458283,107,1421,62,69,1,44,6,"Te tattha upaṭṭhahantiyeva, na kiñci labhanti. " 458284,107,1421,70,74,1,30,4,Rājā ābādhā vuṭṭhahitvā pucchi– 458285,107,1421,75,85,1,36,6,‘‘ itthannāmo ca itthannāmo ca kuhin’’ ti? 458286,107,1421,86,94,1,51,8,Tato taṃ pavattiṃ sutvāva sīsaṃ cāletvā tuṇhī ahosi. 458287,107,1421,95,117,1,139,18,Tepi amaccā‘‘ rājā vuṭṭhito’’ ti sutvā tattha kiñci alabhamānā paramena pārijuññena pīḷitā punadeva āgantvā rājānaṃ vanditvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. 458288,107,1421,118,134,1,51,10,"Tena ca raññā‘‘ kuhiṃ, tātā, tumhe gatā’’ ti vuttā āhaṃsu–" 458289,107,1421,135,148,1,68,9,‘‘ devaṃ dubbalaṃ disvā ājīvikabhayenamhā asukaṃ nāma janapadaṃ gatā’’ ti. 458290,107,1421,149,153,1,26,4,Rājā sīsaṃ cāletvā cintesi– 458291,107,1421,154,170,1,66,10,"‘‘ yaṃnūnāhaṃ tameva ābādhaṃ dassessaṃ, kiṃ punapi evaṃ kareyyuṃ, no’’ ti? " 458292,107,1421,171,181,1,70,10,So pubbe rogena phuṭṭho viya bāḷhaṃ vedanaṃ dassento gilānālayaṃ akāsi. 458293,107,1421,182,187,1,52,5,Itthiyo samparivāretvā pubbasadisameva sabbaṃ akaṃsu. 458294,107,1421,188,196,1,59,8,Tepi amaccā tatheva puna bahutaraṃ janaṃ gahetvā pakkamiṃsu. 458295,107,1421,197,207,1,71,9,"Evaṃ rājā yāvatatiyaṃ sabbaṃ pubbasadisaṃ akāsi, tepi tatheva pakkamiṃsu. " 458296,107,1421,208,214,1,36,6,Tato catutthampi te āgate disvā rājā– 458297,107,1421,215,218,1,3,1,‘‘ aho! 458298,107,1421,219,242,1,162,20,"Ime dukkaraṃ akaṃsu, ye maṃ byādhitaṃ pahāya anapekkhā pakkamiṃsū’’ ti nibbinno rajjaṃ pahāya pabbajitvā vipassanto paccekabodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ abhāsi. " 458299,107,1422,2,8,1,50,5,Tattha {bhajantī}ti sarīrena allīyantā payirupāsanti. 458300,107,1422,9,15,1,61,5,{Sevantī}ti añjalikammādīhi kiṃkārapaṭissāvitāya ca paricaranti. 458301,107,1422,16,37,1,134,18,"Kāraṇaṃ attho etesanti kāraṇatthā, bhajanāya ca sevanāya ca nāññaṃ kāraṇamatthi, attho eva nesaṃ kāraṇaṃ, atthahetu sevantīti vuttaṃ hoti. " 458302,107,1422,38,57,1,98,12,"Nikkāraṇā dullabhā ajja {mittā}ti‘‘ ito kiñci lacchāmā’’ ti evaṃ attapaṭilābhakāraṇena nikkāraṇā, kevalaṃ–" 458303,107,1423,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Upakāro ca yo mitto, yo mitto sukhadukkhako; " 458304,107,1424,2,23,1,46,8,"Atthakkhāyī ca yo mitto, yo mitto anukampako’’ ti.( dī. ni.3.265)– " 458305,107,1425,2,10,1,65,8,Evaṃ vuttena ariyena mittabhāvena samannāgatā dullabhā ajja mittā. 458306,107,1425,11,17,1,41,5,{Attaṭṭhapaññā}ti attani ṭhitā etesaṃ paññā. 458307,107,1425,18,24,1,35,5,"Attānameva oloketi, na aññanti attho." 458308,107,1425,25,41,1,76,10,"‘‘ Attatthapaññā’’ tipi pāṭho, tassa attano atthameva oloketi, na paratthanti attho." 458309,107,1425,42,63,1,104,14,"‘‘ Diṭṭhatthapaññā’’ ti ayampi kira porāṇapāṭho, tassa sampati diṭṭheyeva atthe etesaṃ paññā , na āyatinti attho. " 458310,107,1425,64,71,1,65,6,"Diṭṭhadhammikatthaṃyeva oloketi, na samparāyikatthanti vuttaṃ hoti. " 458311,107,1425,72,78,1,57,5,{Asucī}ti asucinā anariyena kāyavacīmanokammena samannāgatā. 458312,107,1426,2,15,1,125,11,{Khaggavisāṇakappo}ti khaggena rukkhādayo chindanto viya sakasiṅgena pabbatādayo cuṇṇavicuṇṇaṃ kurumāno vicaratīti khaggavisāṇo. 458313,107,1426,16,19,1,23,3,Visasadisā āṇāti visāṇā. 458314,107,1426,20,23,1,22,3,Khaggaṃ viyāti khaggaṃ. 458315,107,1426,24,36,1,99,11,"Khaggaṃ visāṇaṃ yassa migassa soyaṃ migo khaggavisāṇo, tassa khaggavisāṇassa kappo khaggavisāṇakappo. " 458316,107,1426,37,48,1,103,11,Khaggavisāṇasadiso paccekabuddho eko adutiyo asahāyo careyya vihareyya vatteyya yapeyya yāpeyyāti attho. 458317,107,1427,2,12,1,62,5,"132. {Visuddhasīlā}ti visesena suddhasīlā, catupārisuddhiyā suddhasīlā. " 458318,107,1427,13,20,1,96,5,"{Suvisuddhapaññā}ti suṭṭhu visuddhapaññā, rāgādivirahitattā parisuddhamaggaphalapaṭisambhidādipaññā. " 458319,107,1427,21,29,1,48,6,"{Samāhitā}ti saṃ suṭṭhu āhitā, santike ṭhapitacittā. " 458320,107,1427,30,37,1,55,5,"{Jāgariyānuyuttā}ti jāgaraṇaṃ jāgaro, niddātikkamoti attho. " 458321,107,1427,38,45,1,59,6,"Jāgarassa bhāvo jāgariyaṃ, jāgariye anuyuttā jāgariyānuyuttā. " 458322,107,1427,46,63,1,99,11,"{Vipassakā}ti‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti visesena passanasīlā, vipassanaṃ paṭṭhapetvā viharantīti attho. " 458323,107,1427,64,73,1,105,7,{Dhammavisesadassī}ti dasakusaladhammānaṃ catusaccadhammassa navalokuttaradhammassa vā visesena passanasīlā. 458324,107,1427,74,83,1,111,8,{Maggaṅgabojjhaṅgagate}ti sammādiṭṭhādīhi maggaṅgehi satisambojjhaṅgādīhi bojjhaṅgehi gate sampayutte ariyadhamme. 458325,107,1427,84,91,1,40,5,"{Vijaññā}ti visesena jaññā, jānantāti attho. " 458326,107,1428,2,14,1,157,8,"133. Suññatāppaṇihitañcānimittan ti anattānupassanāvasena suññatavimokkhañca dukkhānupassanāvasena appaṇihitavimokkhañca, aniccānupassanāvasena animittavimokkhañca. " 458327,107,1428,15,18,1,22,2,{Āsevayitvā}ti vaḍḍhetvā. 458328,107,1428,19,40,1,169,20,"Ye katasambhārā dhīrā janā jinasāsanamhi sāvakattaṃ sāvakabhāvaṃ na vajanti na pāpuṇanti, te dhīrā katasambhārā sayambhū sayameva bhūtā paccekajinā paccekabuddhā bhavanti. " 458329,107,1429,2,7,1,9,2,134. Kiṃ bhūtā? 458330,107,1429,8,12,1,72,4,Mahantadhammā pūritamahāsambhārā bahudhammakāyā anekadhammasabhāvasarīrā. 458331,107,1429,13,16,1,16,3,Punapi kiṃ bhūtā? 458332,107,1429,17,21,1,44,4,Cittissarā cittagatikā jhānasampannāti attho. 458333,107,1429,22,31,1,128,9,Sabbadukkhoghatiṇṇā sakalasaṃsāraoghaṃ tiṇṇā atikkantā udaggacittā kodhamānādikilesavirahitattā somanassacittā santamanāti attho. 458334,107,1429,32,38,1,120,5,Paramatthadassī pañcakkhandhadvādasāyatanadvattiṃsākārasaccapaṭiccasamuppādādivasena paramatthaṃ uttamatthaṃ dassanasīlā. 458335,107,1429,39,43,1,44,4,Acalābhītaṭṭhena sīhopamā sīhasadisāti attho. 458336,107,1429,44,48,1,74,4,Khaggavisāṇakappā khaggavisāṇamigasiṅgasadisā gaṇasaṅgaṇikābhāvenāti attho. 458337,107,1430,2,12,1,81,5,135. {Santindriyā}ti cakkhundriyādīnaṃ sakasakārammaṇe appavattanato santasabhāvaindriyā . 458338,107,1430,13,20,1,73,5,"{Santamanā}ti santacittā, nikkilesabhāvena santasabhāvacittasaṅkappāti attho. " 458339,107,1430,21,25,1,28,3,{Samādhī}ti suṭṭhu ekaggacittā. 458340,107,1430,26,33,1,86,6,Paccantasattesu {patippacārā}ti paccantajanapadesu sattesu dayākaruṇādīhi paticaraṇasīlā. 458341,107,1430,34,48,1,118,13,Dīpā parattha idha {vijjalantā}ti sakalalokānuggahakaraṇena paraloke ca idhaloke ca vijjalantā dīpā padīpasadisāti attho. 458342,107,1430,49,60,1,102,10,Paccekabuddhā satataṃ {hitāme}ti ime paccekabuddhā satataṃ sabbakālaṃ sakalalokahitāya paṭipannāti attho. 458343,107,1431,2,19,1,141,12,136. Pahīnasabbāvaraṇā {janindā}ti te paccekabuddhā janānaṃ indā uttamā kāmacchandanīvaraṇādīnaṃ sabbesaṃ pañcāvaraṇānaṃ pahīnattā pahīnasabbāvaraṇā. 458344,107,1431,20,25,1,75,4,{Ghanakañcanābhā}ti rattasuvaṇṇajambonadasuvaṇṇapabhā sadisaābhāvantāti attho. 458345,107,1431,26,40,1,146,12,"Nissaṃsayaṃ {lokasudakkhiṇeyyā}ti ekantena lokassa sudakkhiṇāya aggadānassa paṭiggahetuṃ arahā yuttā, nikkilesattā sundaradānapaṭiggahaṇārahāti attho. " 458346,107,1431,41,58,1,177,15,"Paccekabuddhā {satatappitāme}ti ime paccekañāṇādhigamā buddhā satataṃ niccakālaṃ appitā suhitā paripuṇṇā, sattāhaṃ nirāhārāpi nirodhasamāpattiphalasamāpattivasena paripuṇṇāti attho. " 458347,107,1432,2,12,1,75,7,137. Patiekā visuṃ sammāsambuddhato visadisā aññe asādhāraṇabuddhā paccekabuddhā. 458348,107,1432,13,15,1,7,2,Atha vā– 458349,107,1433,2,12,1,38,8,"‘ ‘ Upasaggā nipātā ca, paccayā ca ime tayo; " 458350,107,1434,2,9,1,41,4,"Nekenekatthavisayā , iti neruttikābravun’’ ti." 458351,107,1434,10,10,1,0,0,– 458352,107,1435,2,16,1,144,14,Vuttattā patisaddassa ekaupasaggatā pati padhāno hutvā sāmibhūto anekesaṃ dāyakānaṃ appamattakampi āhāraṃ paṭiggahetvā saggamokkhassa pāpuṇanato. 458353,107,1435,17,123,1,961,85,"Tathā hi annabhārassa bhattabhāgaṃ paṭiggahetvāpassantasseva bhuñjitvā devatāhi sādhukāraṃ dāpetvā tadaheva taṃ duggataṃ seṭṭhiṭṭhānaṃ pāpetvā koṭisaṅkhadhanuppādanena ca, khadiraṅgārajātake( jā. aṭṭha.1.1. khadiraṅgārajātakavaṇṇanā) mārena nimmitakhadiraṅgārakūpopariuṭṭhitapadumakaṇṇikaṃ madditvā bodhisattena dinnaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahetvā tassa passantasseva ākāsagamanena somanassuppādanena ca, padumavatīaggamahesīputtānaṃ mahājanakarañño deviyā ārādhanena gandhamādanato ākāsena āgamma dānapaṭiggahaṇena mahājanakabodhisattassa ca deviyā ca somanassuppādanena ca, tathā abuddhuppāde chātakabhaye sakalajambudīpe uppanne bārāṇasiseṭṭhino chātakabhayaṃ paṭicca pūretvā rakkhite saṭṭhisahassakoṭṭhāgāre vīhayo khepetvā bhūmiyaṃ nikhātadhaññāni ca cāṭisahassesu pūritadhaññāni ca khepetvā sakalapāsādabhittīsu mattikāhi madditvā limpitadhaññāni ca khepetvā tadā nāḷimattamevāvasiṭṭhaṃ‘‘ idaṃ bhuñjitvā ajja marissāmā’’ ti cittaṃ uppādetvā sayantassa gandhamādanato eko paccekabuddho āgantvā gehadvāre aṭṭhāsi. " 458354,107,1435,124,134,1,85,10,Seṭṭhi taṃ disvā pasādaṃ uppādetvā jīvitaṃ pariccajamāno paccekabuddhassa patte okiri. 458355,107,1435,135,145,1,117,10,Paccekabuddho vasanaṭṭhānaṃ gantvā attano ānubhāvena passantasseva seṭṭhissa pañcapaccekabuddhasatehi saha paribhuñji. 458356,107,1435,146,151,1,44,4,"Tadā bhattapacitaukkhaliṃ, pidahitvā ṭhapesuṃ. " 458357,107,1436,2,10,1,70,8,Niddamokkantassa seṭṭhino chātatte uppanne so vuṭṭhahitvā bhariyaṃ āha– 458358,107,1436,11,19,1,37,4,‘‘ bhatte ācāmakabhattamattaṃ olokehī’’ ti. 458359,107,1436,20,34,1,68,10,Susikkhitā sā‘‘ sabbaṃ dinnaṃ nanū’’ ti avatvā ukkhaliyā pidhānaṃ vivari. 458360,107,1436,35,42,1,84,7,Sā ukkhali taṅkhaṇeva sumanapupphamakuḷasadisassa sugandhasālibhattassa pūritā ahosi. 458361,107,1436,43,54,1,85,11,Sā ca seṭṭhi ca santuṭṭhā sayañca sakalagehavāsino ca sakalanagaravāsino ca bhuñjiṃsu. 458362,107,1436,55,59,1,40,4,Dabbiyā gahitagahitaṭṭhānaṃ puna pūritaṃ. 458363,107,1436,60,63,1,54,3,Sakalasaṭṭhisahassakoṭṭhāgāresu sugandhasāliyo pūresuṃ. 458364,107,1436,64,71,1,76,7,Sakalajambudīpavāsino seṭṭhissa gehatoyeva dhaññabījāni gahetvā sukhitā jātā. 458365,107,1436,72,79,1,107,7,Evamādīsu anekasattanikāyesu sukhotaraṇaparipālanasaggamokkhapāpanesu pati sāmibhūto buddhoti paccekabuddho. 458366,107,1436,80,89,1,102,8,Paccekabuddhānaṃ {subhāsitānī}ti paccekabuddhehi ovādānusāsanīvasena suṭṭhu bhāsitāni kathitāni vacanāni. 458367,107,1436,90,99,1,81,8,Caranti lokamhi {sadevakamhī}ti devalokasahite sattaloke caranti pavattantīti attho. 458368,107,1436,100,130,1,213,27,"Sutvā tathā ye na karonti {bālā}ti tathārūpaṃ paccekabuddhānaṃ subhāsitavacanaṃ ye bālā janā na karonti na manasi karonti, te bālā dukkhesu saṃsāradukkhesu punappunaṃ uppattivasena caranti pavattanti, dhāvantīti attho. " 458369,107,1437,2,14,1,93,8,138. Paccekabuddhānaṃ {subhāsitānī}ti suṭṭhu bhāsitāni caturāpāyato muccanatthāya bhāsitāni vacanāni. 458370,107,1437,15,17,1,11,2,Kiṃ bhūtāni? 458371,107,1437,18,25,1,68,7,Avassavantaṃ pagghantaṃ khuddaṃ madhuṃ yathā madhuravacanānīti attho. 458372,107,1437,26,47,1,199,19,"Ye paṭipattiyuttā paṇḍitajanāpi paṭipattīsu vuttānusārena pavattantā tathārūpaṃ madhuravacanaṃ sutvā vacanakarā bhavanti, te paṇḍitajanā saccadasā catusaccadassino sapaññā paññāsahitā bhavantīti attho. " 458373,107,1438,2,21,1,112,13,"139. Paccekabuddhehi jinehi {bhāsitā}ti kilese jinanti jiniṃsūti jinā, tehi jinehi paccekabuddhehi vuttā bhāsitā kathitā. " 458374,107,1438,22,28,1,44,6,Kathā uḷārā ojavantā pākaṭā santi pavattanti. 458375,107,1438,29,47,1,169,16,"Tā, kathā sakyasīhena sakyarājavaṃsasīhena gotamena tathāgatena abhinikkhamitvā buddhabhūtena naruttamena narānaṃ uttamena seṭṭhena pakāsitā pākaṭīkatā desitāti sambandho. " 458376,107,1438,48,56,1,38,4,Kimatthanti āha‘‘ dhammavijānanatthan’’ ti. 458377,107,1438,57,61,1,51,4,Navalokuttaradhammaṃ visesena jānāpanatthanti attho. 458378,107,1439,2,17,1,97,12,140. Lokānukampāya imāni tesan ti lokānukampatāya lokassa anukampaṃ paṭicca imāni vacanāni imā gāthāyo. 458379,107,1439,18,25,1,71,7,Tesaṃ paccekabuddhānaṃ vikubbitāni visesena kubbitāni bhāsitānīti attho. 458380,107,1439,26,55,1,338,28,"Saṃvegasaṅgamativaḍḍhanatthan ti paṇḍitānaṃ saṃvegavaḍḍhanatthañca asaṅgavaḍḍhanatthaṃ ekībhāvavaḍḍhanatthañca mativaḍḍhanatthaṃ paññāvaḍḍhanatthañca sayambhusīhena anācariyakena hutvā sayameva bhūtena jātena paṭividdhena sīhena abhītena gotamena sammāsambuddhena imāni vacanāni pakāsitāni, imā gāthāyo pakāsitā vivaritā uttānīkatāti attho. " 458381,107,1439,56,60,1,29,3,{Itī}ti parisamāpanatthe nipāto. 458382,107,1440,2,4,1,46,3,Iti visuddhajanavilāsiniyā apadāna-aṭṭhakathāya 458383,107,1441,2,4,1,37,2,Paccekabuddhāpadānasaṃvaṇṇanā samattā. 458384,107,1442,2,3,1,0,1,3-1 . 458385,107,1442,4,4,1,29,1,Sāriputtattheraapadānavaṇṇanā 458386,107,1443,2,15,1,83,8,Tadanantaraṃ therāpadānasaṅgahagāthāyo saṃvaṇṇetuṃ‘‘ atha therāpadānaṃ suṇāthā’’ ti āha. 458387,107,1443,16,20,1,40,4,Atha-apadāna -saddānamattho heṭṭhā vuttova. 458388,107,1443,21,29,1,87,8,Ettha thera -saddo panāyaṃ kālathirapaññattināmadheyyajeṭṭhādīsu anekesu atthesu vattati. 458389,107,1443,30,63,1,102,11,"Tathā hi‘‘ therovassikāni pūtīni cuṇṇakajātānī’’ tiādīsu( dī. ni.2.379; ma. ni.1.112) kāle, therovassikāni cirakālaṃ ovassikānīti attho." 458390,107,1443,64,75,1,50,7,‘‘ Theropi tāva mahā’’ iccādīsu thire thirasīloti attho. 458391,107,1443,76,89,1,75,7,"‘‘ Therako ayamāyasmā mahallako’’ tiādīsu paññattiyaṃ , lokapaññattimattoti attho." 458392,107,1443,90,103,1,66,7,"‘‘ Cundatthero phussatthero’’ tiādīsu nāmadheyye, evaṃ katanāmoti attho." 458393,107,1443,104,119,1,69,10,"‘‘ Thero cāyaṃ kumāro mama puttesū’’ tiādīsu jeṭṭhe, jeṭṭho kumāroti attho. " 458394,107,1443,120,127,1,37,7,Idha panāyaṃ kāle ca thire ca vattati. 458395,107,1443,128,138,1,89,9,"Tasmā ciraṃ kālaṃ ṭhitoti thero, thiratarasīlācāramaddavādiguṇābhiyutto vā theroti vuccati. " 458396,107,1443,139,154,1,101,13,"Thero ca thero ceti therā, therānaṃ apadānaṃ kāraṇaṃ therāpadānaṃ, taṃ therāpadānaṃ suṇāthāti sambandho. " 458397,107,1443,155,172,1,146,14,"Himavantassa avidūre, lambako nāma {pabbato}tiādi āyasmato sāriputtattherassa apadānaṃ, tassāyasmato mahāmoggallānattherassa ca vatthu evaṃ veditabbaṃ– " 458398,107,1444,2,16,1,148,14,Atīte kira ito kappato satasahassakappādhike ekaasaṅkhyeyyamatthake āyasmā sāriputto brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā nāmena saradamāṇavo nāma ahosi. 458399,107,1444,17,24,1,87,7,Mahāmoggallāno gahapatimahāsālakule nibbattitvā nāmena sirivaḍḍhanakuṭumbiko nāma ahosi. 458400,107,1444,25,29,1,38,4,Te ubhopi sahapaṃsukīḷanasahāyā ahesuṃ. 458401,107,1444,30,40,1,92,10,Tesu saradamāṇavo pitu accayena kulasantakaṃ dhanaṃ paṭipajjitvā ekadivasaṃ rahogato cintesi– 458402,107,1444,41,67,1,150,18,"‘‘ imesaṃ sattānaṃ maraṇaṃ nāma ekantikaṃ, tasmā mayā ekaṃ pabbajjaṃ upagantvā vimokkhamaggo gavesitabbo’’ ti sahāyaṃ upasaṅkamitvā‘‘ samma, ahaṃ pabbajitukāmo. " 458403,107,1444,68,102,1,204,24,Kiṃ tvaṃ pabbajituṃ sakkhissasī’’ ti vatvā tena‘‘ na sakkhissāmī’’ ti vutte‘‘ hotu ahameva pabbajissāmī’’ ti ratanakoṭṭhāgārāni vivarāpetvā kapaṇaddhikādīnaṃ mahādānaṃ datvā pabbatapādaṃ gantvā isipabbajjaṃ pabbaji. 458404,107,1444,103,110,1,86,7,Tassa pabbajitassa anupabbajjaṃ pabbajitā catusattatisahassamattā brāhmaṇaputtā ahesuṃ. 458405,107,1444,111,122,1,94,11,So pañca abhiññāyo aṭṭha ca samāpattiyo nibbattetvā tesampi jaṭilānaṃ kasiṇaparikammaṃ ācikkhi. 458406,107,1444,123,130,1,55,7,Te sabbepi pañcābhiññā aṭṭha ca samāpattiyo nibbattisuṃ. 458407,107,1445,2,40,1,315,32,Tena samayena anomadassī nāma sammāsambuddho loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko satte saṃsāramahoghato tāretvā ekadivasaṃ saradatāpasassa ca antevāsikānañca saṅgahaṃ kattukāmo eko adutiyo pattacīvaramādāya ākāsena gantvā‘‘ buddhabhāvaṃ me jānātū’’ ti tāpasassa passantasseva ākāsato otaritvā pathaviyaṃ patiṭṭhāsi. 458408,107,1445,41,59,1,143,14,Saradatāpaso satthu sarīre mahāpurisalakkhaṇāni upadhāretvā‘‘ sabbaññubuddhoyevāyan’’ ti niṭṭhaṃ gantvā paccuggamanaṃ katvā āsanaṃ paññāpetvā adāsi. 458409,107,1445,60,64,1,29,4,Nisīdi bhagavā paññatte āsane. 458410,107,1445,65,70,1,44,5,Saradatāpaso satthu santike ekamantaṃ nisīdi. 458411,107,1446,2,48,1,310,37,"Tasmiṃ samaye tassa antevāsikā catusattatisahassamattā jaṭilā paṇītapaṇītāni ojavantāni phalāphalāni gahetvā āgatā satthāraṃ disvā sañjātapasādā attano ācariyassa satthu ca nisinnākāraṃ oloketvā‘‘ ācariya, mayaṃ pubbe‘ tumhehi mahantataro koci natthī’ ti maññāma, ayaṃ pana puriso tumhehi mahantataro maññe’’ ti āhaṃsu. " 458412,107,1446,49,67,1,139,15,"Kiṃ vadetha, tātā, sāsapena saddhiṃ aṭṭhasaṭṭhiyojanasatasahassubbedhaṃ sineruṃ samaṃ kātuṃ icchatha, sabbaññubuddhena maṃ tulaṃ mā karitthāti. " 458413,107,1446,68,88,1,116,16,Atha te tāpasā ācariyassa vacanaṃ sutvā‘‘ yāva mahā vatāyaṃ purisuttamo’’ ti sabbeva pādesu nipatitvā satthāraṃ vandiṃsu. 458414,107,1447,2,6,1,19,4,Atha te ācariyo āha– 458415,107,1447,7,28,1,126,15,"‘‘ tātā, satthu anucchaviko no deyyadhammo natthi, satthā ca bhikkhācaravelāya idhāgato, handa, mayaṃ deyyadhammaṃ yathābalaṃ dassāma. " 458416,107,1447,29,49,1,128,17,"Tumhehi yaṃ yaṃ paṇītaṃ phalāphalaṃ ābhataṃ, taṃ taṃ āharathā’’ ti āharāpetvā hatthe dhovitvā sayaṃ tathāgatassa patte patiṭṭhāpesi. " 458417,107,1447,50,56,1,64,6,Satthārā phalāphale paṭiggahitamatte devatā dibbojaṃ pakkhipiṃsu. 458418,107,1447,57,62,1,43,5,Tāpaso udakampi sayameva parissāvetvā adāsi. 458419,107,1447,63,77,1,125,14,Tato bhojanakiccaṃ niṭṭhāpetvā satthari nisinne sabbe antevāsike pakkosāpetvā satthu santike sāraṇīyaṃ kathaṃ kathento nisīdi. 458420,107,1447,78,90,1,67,8,Satthā‘‘ dve aggasāvakā bhikkhusaṅghena saddhiṃ āgacchantū’’ ti cintesi. 458421,107,1447,91,99,1,96,8,Tāvadeva satasahassakhīṇāsavaparivārā aggasāvakā āgantvā bhagavantaṃ vanditvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. 458422,107,1448,2,6,1,37,4,Tato saradatāpaso antevāsike āmantesi– 458423,107,1448,7,24,1,84,11,"‘‘ tātā, satthu bhikkhusaṅghassa ca pupphāsanena pūjā kātabbā, tasmā pupphāni āharathā’’ ti. " 458424,107,1448,25,47,1,217,18,"Te tāvadeva iddhiyā vaṇṇagandhasampannāni pupphāni āharitvā buddhassa yojanappamāṇaṃ pupphāsanaṃ paññāpesuṃ, ubhinnaṃ aggasāvakānaṃ tigāvutaṃ , sesabhikkhūnaṃ aḍḍhayojanikādibhedaṃ, saṅghanavakassa usabhamattaṃ paññāpesuṃ. " 458425,107,1448,48,69,1,137,16,"Evaṃ paññattesu āsanesu saradatāpaso tathāgatassa purato añjaliṃ paggayha‘‘ bhante, mayhaṃ anuggahatthāya imaṃ pupphāsanaṃ atiruhathā’’ ti āha. " 458426,107,1448,70,74,1,25,3,Nisīdi bhagavā pupphāsane . 458427,107,1448,75,85,1,80,10,Satthari nisinne dve aggasāvakā sesabhikkhū ca attano attano pattāsane nisīdiṃsu. 458428,107,1448,86,97,1,51,7,Satthā‘‘ tesaṃ mahapphalaṃ hotū’’ ti nirodhaṃ samāpajji. 458429,107,1448,98,106,1,81,8,Satthu samāpannabhāvaṃ ñatvā dve aggasāvakāpi sesabhikkhūpi nirodhaṃ samāpajjiṃsu. 458430,107,1448,107,114,1,65,7,Tāpaso sattāhaṃ nirantaraṃ satthu pupphacchattaṃ dhārento aṭṭhāsi. 458431,107,1448,115,122,1,69,7,Itare vanamūlaphalaṃ paribhuñjitvā sesakāle añjaliṃ paggayha aṭṭhaṃsu. 458432,107,1448,123,131,1,84,8,Satthā sattāhassa accayena nirodhato vuṭṭhahitvā aggasāvakaṃ nisabhattheraṃ āmantesi– 458433,107,1448,132,140,1,39,4,‘‘ tāpasānaṃ pupphāsanānumodanaṃ karohī’’ ti. 458434,107,1448,141,148,1,61,6,Thero sāvakapāramīñāṇe ṭhatvā tesaṃ pupphāsanānumodanaṃ akāsi. 458435,107,1448,149,156,1,67,7,Tassa desanāvasāne satthā dutiyaṃ aggasāvakaṃ anomattheraṃ āmantesi– 458436,107,1448,157,166,1,31,5,‘‘ tvampi imesaṃ dhammaṃ desehī’’ ti. 458437,107,1448,167,174,1,61,7,Sopi tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ sammasitvā tesaṃ dhammaṃ kathesi. 458438,107,1448,175,179,1,41,4,Dvinnampi desanāya dhammābhisamayo nāhosi. 458439,107,1448,180,186,1,52,6,Atha satthā buddhavisaye ṭhatvā dhammadesanaṃ ārabhi. 458440,107,1448,187,195,1,96,8,Desanāvasāne ṭhapetvā saradatāpasaṃ avasesā sabbepi catusattatisahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. 458441,107,1448,196,207,1,44,7,Satthā te‘‘ etha bhikkhavo’’ ti hatthaṃ pasāresi. 458442,107,1448,208,215,1,85,7,Te tāvadeva antarahitatāpasavesā aṭṭhaparikkhāradharā saṭṭhivassikatthero viya ahesuṃ. 458443,107,1449,2,26,1,187,20,Saradatāpaso pana‘‘ aho vatāhampi ayaṃ nisabhatthero viya anāgate ekassa buddhassa sāvako bhaveyyan’’ ti desanākāle uppannaparivitakkatāya aññavihito hutvā maggaphalāni paṭivijjhituṃ nāsakkhi. 458444,107,1449,27,33,1,46,6,Atha satthāraṃ vanditvā tathā paṇidhānaṃ akāsi. 458445,107,1449,34,61,1,241,23,Satthā anantarāyena samijjhanabhāvaṃ disvā‘‘ ito kappasatasahassādhikaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā gotamassa nāma sammāsambuddhassa aggasāvako sāriputto nāma bhavissatī’’ ti byākaritvā dhammakathaṃ vatvā bhikkhusaṅghaparivāro ākāsaṃ pakkhandi. 458446,107,1449,62,89,1,218,20,"Saradatāpasopi sahāyassa sirivaḍḍhassa santikaṃ gantvā‘‘ samma, mayā anomadassissa bhagavato pādamūle anāgate uppajjanakassa gotamasammāsambuddhassa aggasāvakaṭṭhānaṃ patthitaṃ, tvampi tassa dutiyasāvakaṭṭhānaṃ patthehī’’ ti. " 458447,107,1449,90,128,1,418,38,Sirivaḍḍho taṃ upadesaṃ sutvā attano nivesanadvāre aṭṭhakarīsamattaṃ ṭhānaṃ samatalaṃ kāretvā lājapañcamāni pupphāni vikiritvā nīluppalacchadanaṃ maṇḍapaṃ kāretvā buddhāsanaṃ paññāpetvā bhikkhūnampi āsanāni paññāpetvā mahantaṃ sakkārasammānaṃ sajjetvā saradatāpasena satthāraṃ nimantāpetvā sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ mahārahehi vatthehi acchādetvā dutiyasāvakabhāvāya paṇidhānaṃ akāsi. 458448,107,1449,129,139,1,101,10,Satthā tassa anantarāyena samijjhanabhāvaṃ disvā vuttanayena byākaritvā bhattānumodanaṃ katvā pakkāmi. 458449,107,1449,140,148,1,98,8,Sirivaḍḍho haṭṭhapahaṭṭho yāvajīvaṃ kusalakammaṃ katvā dutiyacittavāre kāmāvacaradevaloke nibbatti. 458450,107,1449,149,155,1,62,6,Saradatāpaso cattāro brahmavihāre bhāvetvā brahmaloke nibbatti. 458451,107,1450,2,11,1,56,8,Tato paṭṭhāya tesaṃ ubhinnampi antarā kammaṃ na kathitaṃ. 458452,107,1450,12,27,1,141,14,Amhākaṃ pana bhagavato uppattito puretarameva saradatāpaso rājagahassa avidūre upatissāgāme rūpasāriyā brāhmaṇiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. 458453,107,1450,28,38,1,107,10,Taṃdivasamevassa sahāyopi rājagahasseva avidūre kolitagāme moggaliyā brāhmaṇiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. 458454,107,1450,39,45,1,56,6,Tasmā moggallāno moggaliyā brāhmaṇiyā puttoti moggallāno. 458455,107,1450,46,50,1,35,4,Moggaligottena jātoti vā moggallāno. 458456,107,1450,51,57,1,48,6,Atha vā mātukumārikakāle tassā mātāpitūhi vuttaṃ– 458457,107,1450,58,75,1,54,9,‘‘ mā uggali mā uggalī’’ ti vacanamupādāya‘‘ muggalī’’ ti nāmaṃ. 458458,107,1450,76,80,1,34,4,Tassā muggaliyā puttoti moggallāno. 458459,107,1450,81,90,1,86,9,Atha vā sotāpattimaggādimaggassa lābhe ādāne paṭivijjhane alaṃ samatthoti moggallānoti. 458460,107,1450,91,99,1,65,8,Tāni kira dve kulāni yāva sattamā kulaparivaṭṭā ābaddhasahāyāneva. 458461,107,1450,100,104,1,49,4,Tesaṃ dvinnaṃ ekadivasameva gabbhaparihāramadaṃsu. 458462,107,1450,105,111,1,61,6,Dasamāsaccayena jātānampi tesaṃ chasaṭṭhi dhātiyo paṭṭhapesuṃ. 458463,107,1450,112,122,1,106,9,Nāmaggahaṇadivase rūpasārībrāhmaṇiyā puttassa upatissagāme jeṭṭhakulassa puttattā {upatisso}ti nāmaṃ kariṃsu. 458464,107,1450,123,131,1,65,7,Itarassa kolitagāme jeṭṭhakulassa puttattā {kolito}ti nāmaṃ kariṃsu. 458465,107,1450,132,141,1,80,9,Te ubhopi mahatā parivārena vaḍḍhantā vuddhimanvāya sabbasippānaṃ pāraṃ agamaṃsu. 458466,107,1451,2,51,1,372,39,"Athekadivasaṃ te rājagahe giraggasamajjaṃ passantā mahājanaṃ sannipatitaṃ disvā ñāṇassa paripākaṃ gatattā yoniso ummujjantā‘‘ sabbepime oraṃ vassasatāva maccumukhaṃ pavisantī’’ ti saṃvegaṃ paṭilabhitvā‘‘ amhehi mokkhadhammo pariyesitabbo, tañca pariyesantehi ekā pabbajjā laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti nicchayaṃ katvā pañcamāṇavakasatehi saddhiṃ sañcayassa paribbājakassa santike pabbajiṃsu. " 458467,107,1451,52,58,1,66,6,Tesaṃ pabbajitakālato paṭṭhāya sañcayo lābhaggayasaggappatto ahosi. 458468,107,1451,59,82,1,181,22,"Te katipāheneva sabbaṃ sañcayassa samayaṃ parimajjitvā tattha sāraṃ adisvā tato nibbijjitvā tattha tattha paṇḍitasammate samaṇabrāhmaṇe pañhaṃ pucchanti, te tehi puṭṭhā na sampādenti. " 458469,107,1451,83,88,1,42,5,Aññadatthu teyeva tesaṃ pañhaṃ vissajjenti. 458470,107,1451,89,95,1,42,6,Evaṃ te mokkhaṃ pariyesantā katikaṃ akaṃsu– 458471,107,1451,96,110,1,61,9,"‘‘ amhesu yo paṭhamaṃ amataṃ adhigacchati, so itarassa ārocetū’’ ti. " 458472,107,1452,2,51,1,445,44,"Tena ca samayena amhākaṃ satthari paṭhamābhisambodhiṃ patvā pavattitavaradhammacakke anupubbena uruvelakassapādike sahassajaṭile dametvā rājagahe viharante ekadivasaṃ upatisso paribbājako paribbājakārāmaṃ gacchanto āyasmantaṃ assajittheraṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ disvā‘‘ na mayā evarūpo ākappasampanno pabbajito diṭṭhapubbo, santadhammena nāma ettha bhavitabban’’ ti sañjātapasādo pañhaṃ pucchituṃ āyasmantaṃ udikkhanto piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. " 458473,107,1452,52,58,1,59,6,Theropi laddhapiṇḍapāto paribhuñjituṃ patirūpaṃ okāsaṃ gato. 458474,107,1452,59,65,1,53,5,Paribbājako attano paribbājakapīṭhaṃ paññāpetvā adāsi. 458475,107,1452,66,73,1,57,6,Bhattakiccapariyosāne cassa attano kuṇḍikāya udakaṃ adāsi. 458476,107,1452,74,83,1,81,9,Evaṃ so ācariyavattaṃ katvā katabhattakiccena therena saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā– 458477,107,1452,84,100,1,54,11,"‘‘ ko vā te satthā, kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesī’’ ti pucchi. " 458478,107,1452,101,104,1,29,3,Thero sammāsambuddhaṃ apadisi. 458479,107,1452,105,156,1,200,25,Puna tena‘‘ kiṃ vādī panāyasmato satthā’’ ti puṭṭho‘‘ imassa sāsanassa gambhīrataṃ dassessāmī’’ ti attano navakabhāvaṃ pavedetvā saṅkhepavasena cassa sāsanadhammaṃ kathento‘‘ ye dhammā hetuppabhavā’’ ti( mahāva.60; apa. thera1.1.286) gāthamāha. 458480,107,1452,157,163,1,89,6,Paribbājako paṭhamapadadvayameva sutvā sahassanayasampanne sotāpattimaggaphale patiṭṭhahi. 458481,107,1452,164,168,1,40,4,Itaraṃ padadvayaṃ sotāpannakāle niṭṭhāsi. 458482,107,1452,169,187,1,112,13,Gāthāpariyosāne pana sotāpanno hutvā uparivisese apavattante‘‘ bhavissati ettha kāraṇan’’ ti sallakkhetvā theraṃ āha– 458483,107,1452,188,208,1,89,12,"‘‘ mā, bhante, upari dhammadesanaṃ vaḍḍhayittha, ettakameva alaṃ, kahaṃ amhākaṃ satthā vasatī’’ ti?" 458484,107,1452,209,215,1,11,2,‘‘ Veḷuvane’’ ti. 458485,107,1452,216,243,1,185,21,"‘‘ Bhante, tumhe purato gacchatha, ahaṃ mayhaṃ sahāyassa katapaṭiññaṃ mocetvā taṃ gahetvā āgamissāmī’’ ti pañcapatiṭṭhitena vanditvā padakkhiṇaṃ katvā theraṃ uyyojetvā paribbājakārāmaṃ agamāsi. " 458486,107,1453,2,25,1,179,19,Kolitaparibbājako taṃ dūratova āgacchantaṃ disvā‘‘ mukhavaṇṇo na aññadivasesu viya addhānena amataṃ adhigataṃ bhavissatī’’ ti tenevassa visesādhigamaṃ sambhāvetvā amatādhigamaṃ pucchi. 458487,107,1453,26,39,1,65,8,"Sopissa‘‘ āvuso, amatamadhigatan’’ ti paṭijānitvā tameva gāthaṃ abhāsi. " 458488,107,1453,40,45,1,55,5,Gāthāpariyosāne kolito sotāpattiphale patiṭṭhahitvā āha– 458489,107,1453,46,54,1,18,4,‘‘ kahaṃ no satthā’’ ti? 458490,107,1453,55,61,1,11,2,‘‘ Veḷuvane’’ ti. 458491,107,1453,62,76,1,43,7,"‘‘ Tena hi, āvuso, āyāma, satthāraṃ passissāmā’’ ti. " 458492,107,1453,77,91,1,113,13,"Upatisso sabbakālampi ācariyapūjakova, tasmā sañcayassa satthu guṇe pakāsetvā tampi satthu santikaṃ netukāmo ahosi. " 458493,107,1453,92,108,1,100,12,So lābhāsāpakato antevāsikabhāvaṃ anicchanto‘‘ na sakkomi cāṭi hutvā udakasiñcanaṃ hotun’’ ti paṭikkhipi. 458494,107,1453,109,123,1,126,14,Te anekehi kāraṇehi taṃ saññāpetuṃ asakkontā attano ovāde vattamānehi aḍḍhuteyyasatehi antevāsikehi saddhiṃ veḷuvanaṃ agamaṃsu. 458495,107,1453,124,152,1,196,23,"Satthā te dūratova āgacchante disvā‘‘ etaṃ me sāvakayugaṃ bhavissati, aggaṃ bhaddayugan’’ ti vatvā tesaṃ parisāya cariyavasena dhammaṃ desetvā arahatte patiṭṭhāpetvā ehibhikkhubhāvena upasampadaṃ adāsi. " 458496,107,1453,153,159,1,64,6,Yathā tesaṃ evaṃ aggasāvakānampi iddhimayapattacīvaraṃ āgatameva. 458497,107,1453,160,164,1,38,4,Uparimaggattayakiccaṃ pana na niṭṭhāsi. 458498,107,1453,165,166,1,5,1,Kasmā? 458499,107,1453,167,169,1,31,2,Sāvakapāramīñāṇassa mahantatāya. 458500,107,1454,2,28,1,262,24,Tesu āyasmā mahāmoggallāno pabbajitato sattame divase magadharaṭṭhe kallavālagāme samaṇadhammaṃ karonto thinamiddhe okkamante satthārā saṃvejito thinamiddhaṃ vinodetvā dhātukammaṭṭhānaṃ suṇanto eva uparimaggattayaṃ adhigantvā sāvakapāramīñāṇassa matthakaṃ pāpuṇi. 458501,107,1454,29,66,1,290,26,Āyasmā sāriputto pabbajjāya addhamāsaṃ atikkamitvā satthārā saddhiṃ rājagahe sūkarakhataleṇe viharanto attano bhāgineyyassa dīghanakhaparibbājakassa vedanāpariggahasuttante( ma. ni.2.201 ādayo) desiyamāne desanānusārena ñāṇaṃ pesetvā parassa vaḍḍhitaṃ bhattaṃ bhuñjanto viya sāvakapāramīñāṇassa matthakaṃ pāpuṇi. 458502,107,1454,67,76,1,78,9,Iti dvinnaṃ aggasāvakānaṃ satthu samīpe eva sāvakapāramīñāṇaṃ matthakaṃ pattaṃ. 458503,107,1455,2,29,1,168,19,Evaṃ pattasāvakapāramīñāṇo āyasmā sāriputto‘‘ kena kammena ayaṃ sampatti laddhā’’ ti āvajjento taṃ ñatvā pītisomanassavasena udānaṃ udānento‘‘ himavantassa avidūre’’ tiādimāha. 458504,107,1455,30,32,1,11,2,Tena vuttaṃ– 458505,107,1456,2,4,1,0,0,141. 458506,107,1457,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Himavantassa avidūre, lambako nāma pabbato; " 458507,107,1458,2,11,1,42,6,"Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā’’ ti. " 458508,107,1459,2,17,1,111,12,"Tattha {himavantassā}ti himo assa atthīti himavā, tassa himavantassa avidūre samīpe, himālayapaṭibaddhavanehi attho. " 458509,107,1459,18,24,1,53,5,Lambako nāma {pabbato}ti evaṃnāmako paṃsumissakapabbato. 458510,107,1459,25,40,1,112,15,Assamo sukato mayhan ti tasmiṃ lambake pabbate mayhaṃ mamatthāya kato assamo araññavāso āsamantato samoti assamo. 458511,107,1459,41,59,1,159,16,"Natthi paviṭṭhānaṃ samo parissamo etthāti vā assamo, so itthambhūto araññavāso suṭṭhu kato, rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādivasena sundarenākārena katoti attho. " 458512,107,1459,60,67,1,70,6,{Paṇṇasālā}ti usīrapabbajādīhi paṇṇehi chāditā nivasanapaṇṇasālāti attho. 458513,107,1460,2,4,1,0,0,142. 458514,107,1461,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā; " 458515,107,1462,2,8,1,38,3,"Susuddhapulinākiṇṇā , avidūre mamassamaṃ’’. " 458516,107,1463,2,7,1,34,4,Tattha {uttānakūlā}ti agambhīrā nadī. 458517,107,1463,8,11,1,28,2,{Supatitthā}ti sundarapatitthā. 458518,107,1463,12,15,1,25,3,Manoramā manallīnā manāpā. 458519,107,1463,16,22,1,82,5,{Susuddhapulinākiṇṇā}ti suṭṭhu dhavalamuttādalasadisavālukākiṇṇā gahanībhūtāti attho. 458520,107,1463,23,34,1,86,11,Sā itthambhūtā nadikā kunnadī mamassamaṃ mayhaṃ assamassa avidūre samīpe ahosīti attho. 458521,107,1463,35,45,1,54,6,‘‘ Assaman’’ ti ca sattamyatthe upayogavacananti veditabbaṃ. 458522,107,1464,2,4,1,0,0,143. 458523,107,1465,2,11,1,39,5,"‘ ‘ Asakkharā apabbhārā, sādu appaṭigandhikā; " 458524,107,1466,2,10,1,43,5,"Sandatī nadikā tattha, sobhayantā mamassamaṃ’’. " 458525,107,1467,2,15,1,69,7,Tattha {asakkharā}ti‘‘ pulinākiṇṇā’’ ti vuttattā asakkharā sakkharavirahitā. 458526,107,1467,16,22,1,50,4,"{Apabbhārā}ti pabbhāravirahitā, agambhīrakūlāti attho. " 458527,107,1467,23,36,1,126,12,Sādu {appaṭigandhikā}ti sādurasodakā duggandharahitā mayhaṃ assamapadaṃ sobhayantī nadikā khuddakanadī sandati pavattatīti attho. 458528,107,1468,2,4,1,0,0,144. 458529,107,1469,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Kumbhīlā makarā cettha, susumārā ca kacchapā; " 458530,107,1470,2,10,1,43,5,"Sandati nadikā tattha, sobhayantā mamassamaṃ’’. " 458531,107,1471,2,20,1,131,18,Tattha kumbhīla macchā makara macchā ca susumārā caṇḍamacchā ca kacchapa macchā ca ettha etissaṃ nadiyaṃ kīḷantā ahesunti sambandho. 458532,107,1471,21,28,1,71,7,Mamassamaṃ sobhayantā nadikā khuddakanadī sandati pavattatīti sambandho. 458533,107,1472,2,4,1,0,0,145. 458534,107,1473,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā; " 458535,107,1474,2,9,1,41,4,"Vaggaḷā papatāyantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458536,107,1475,2,33,1,208,31,Pāṭhīna macchā ca pāvusā macchā ca balaja macchā ca muñja macchā rohita macchā ca vaggaḷa macchā ca ete sabbe macchajātikā ito cito ca papatāyantā nadiyā saddhiṃ pavattantā mama assamapadaṃ sobhayantīti attho. 458537,107,1476,2,4,1,0,0,146. 458538,107,1477,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Ubho kūlesu nadiyā, pupphino phalino dumā; " 458539,107,1478,2,9,1,41,4,"Ubhato abhilambantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458540,107,1479,2,26,1,169,23,Tattha ubho {kūlesū}ti tassā nadiyā ubhosu passesu dhuva pupphino dhuva phalino rukkhā ubhato abhilambantā nadiyā ubho tīre heṭṭhā onamantā mama assamaṃ sobhayantīti attho. 458541,107,1480,2,4,1,0,0,147. 458542,107,1481,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Ambā sālā ca tilakā, pāṭalī sinduvārakā; " 458543,107,1482,2,10,1,43,5,"Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame’’. " 458544,107,1483,2,26,1,143,21,Tattha {ambā}ti madhupiṇḍiambā ca sāla rukkhā ca tilaka rukkhā ca pāṭali rukkhā ca sinduvāraka rukkhā ca ete rukkhā niccakālaṃ pupphitā pupphantā. 458545,107,1483,27,37,1,76,10,Dibbā gandhā iva mama assame sugandhā sampavanti samantato pavāyantīti attho. 458546,107,1484,2,4,1,0,0,148. 458547,107,1485,2,10,1,37,5,"‘ ‘ Campakā saḷalā nīpā, nāgapunnāgaketakā; " 458548,107,1486,2,10,1,43,5,"Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame’’. " 458549,107,1487,2,37,1,257,35,Tattha campaka rukkhā ca saḷala rukkhā ca suvaṇṇavaṭṭalasadisapupphā nīpa rukkhā ca nāga rukkhā ca punnāga rukkhā ca sugandhayantā ketaka rukkhā ca ete sabbe rukkhā dibbā gandhāriva mama assame pupphitā phullitā sampavanti sugandhaṃ suṭṭhu pavāyantīti attho. 458550,107,1488,2,4,1,0,0,149. 458551,107,1489,2,13,1,51,8,"Asokā ca‘‘ adhimuttā asokā ca, bhaginīmālā ca pupphitā; " 458552,107,1490,2,11,1,40,6,"Aṅkolā bimbijālā ca, pupphitā mama assame’’. " 458553,107,1491,2,27,1,182,25,Tattha pupphitā adhimuttaka rukkhā ca pupphitā asoka rukkhā ca pupphitā bhaginīmālā ca pupphitā aṅkolā ca pupphitā bimbijālā ca ete rukkhā mama assame phullitā sobhayantīti sambandho. 458554,107,1492,2,4,1,0,0,150. 458555,107,1493,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Ketakā kandali ceva, godhukā tiṇasūlikā; " 458556,107,1494,2,9,1,45,4,"Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458557,107,1495,2,7,1,39,4,Tattha {ketakā}ti sugandhaketakagacchā ca. 458558,107,1495,8,27,1,143,19,Kandali rukkhā ca godhuka rukkhā ca tiṇasūlika gacchā ca ete sabbe rukkhajātikā dibbagandhaṃ pavāyamānā mama assamaṃ sakalaṃ sobhayantīti attho. 458559,107,1496,2,4,1,0,0,151. 458560,107,1497,2,11,1,37,7,"‘ ‘ Kaṇikārā kaṇṇikā ca, asanā ajjunā bahū; " 458561,107,1498,2,9,1,45,4,"Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458562,107,1499,2,12,1,93,10,Ete kaṇikārādayo rukkhā mama assamaṃ sakalaṃ sobhayantā dibbagandhaṃ sampavāyantīti sambandho. 458563,107,1500,2,4,1,0,0,152. 458564,107,1501,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā; " 458565,107,1502,2,9,1,45,4,"Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458566,107,1503,2,10,1,74,8,Punnāgādayo rukkhā dibbagandhaṃ pavāyamānā mama assamaṃ sobhayantīti attho. 458567,107,1504,2,4,1,0,0,153. 458568,107,1505,2,12,1,38,7,"‘ ‘ Uddālakā ca kuṭajā, kadambā vakulā bahū; " 458569,107,1506,2,9,1,45,4,"Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ’’. " 458570,107,1507,2,11,1,77,8,Uddālakādayo rukkhā dibbagandhaṃ vāyamānā mama assamaṃ sobhayantīti sambandho. 458571,107,1508,2,4,1,0,0,154. 458572,107,1509,2,9,1,35,5,"‘ ‘ Āḷakā isimuggā ca, kadalimātuluṅgiyo; " 458573,107,1510,2,10,1,44,5,"Gandhodakena saṃvaḍḍhā, phalāni dhārayanti te’’. " 458574,107,1511,2,14,1,123,12,Tattha ete āḷakādayo gacchā candanādisugandhagandhodakena vaḍḍhitvā suvaṇṇaphalāni dhārentā mama assamaṃ sobhayantīti attho. 458575,107,1512,2,4,1,0,0,155. 458576,107,1513,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Aññe pupphanti padumā, aññe jāyanti kesarī; " 458577,107,1514,2,11,1,40,6,"Aññe opupphā padumā, pupphitā taḷāke tadā’’. " 458578,107,1515,2,27,1,180,22,"Tattha aññe pupphanti {padumā}ti mama assamassa avidūre taḷāke aññe ekacce padumā pupphanti, ekacce kesarī padumā jāyanti nibbattanti, ekacce padumā opupphā vigalitapattakesarāti attho. " 458579,107,1516,2,4,1,0,0,156. 458580,107,1517,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Gabbhaṃ gaṇhanti padumā, niddhāvanti muḷāliyo; " 458581,107,1518,2,9,1,41,4,"Siṅghāṭipattamākiṇṇā , sobhanti taḷāke tadā’’. " 458582,107,1519,2,17,1,126,14,Tattha gabbhaṃ gaṇhanti {padumā}ti tadā tāpasena hutvā mama vasanasamaye ekacce padumā taḷākabbhantare makuḷapupphādayo gaṇhanti. 458583,107,1519,18,27,1,89,9,Muḷāliyo padumamūlā niddhāvanti ito kaddamabbhantarato hatthidāṭhā viya gacchantīti attho. 458584,107,1519,28,33,1,60,5,Pattapupphamākiṇṇā gahanībhūtā siṅghāṭiyo sobhayantīti attho. 458585,107,1520,2,4,1,0,0,157. 458586,107,1521,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Nayitā ambagandhī ca, uttalī bandhujīvakā; " 458587,107,1522,2,10,1,43,5,"Dibbagandhā sampavanti, pupphitā taḷāke tadā’’. " 458588,107,1523,2,29,1,197,26,Tadā mama vasanasamaye taḷākassa samīpe nayitā ca gacchā ambagandhī ca gacchā uttalī nāma gacchā ca bandhujīvakā ca ete sabbe gacchā pupphitā pupphadhāritā sugandhavāhakā taḷākaṃ sobhayantīti attho. 458589,107,1524,2,4,1,0,0,158. 458590,107,1525,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā; " 458591,107,1526,2,11,1,40,6,"Saṃgulā maggurā ceva, vasanti taḷāke tadā’’. " 458592,107,1527,2,12,1,77,9,Tadā mama vasanasamaye nibbhītā pāṭhīnādayo macchā taḷāke vasantīti sambandho. 458593,107,1528,2,4,1,0,0,159. 458594,107,1529,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kumbhīlā susumārā ca, tantigāhā ca rakkhasā; " 458595,107,1530,2,11,1,36,6,"Oguhā ajagarā ca, vasanti taḷāke tadā’’. " 458596,107,1531,2,15,1,112,13,Tadā mama vasanasamaye mama assamasamīpe taḷāke ete kumbhīlādayo macchā nibbhītā nirūpaddavā vasantīti sambandho. 458597,107,1532,2,4,1,0,0,160. 458598,107,1533,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā; " 458599,107,1534,2,10,1,38,5,"Kokilā sukasāḷikā, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458600,107,1535,2,31,1,196,29,Tattha mama assamasamīpe saraṃ nissāya pārevatā pakkhī ca ravihaṃsā pakkhī ca nadīcarā cakkavāka pakkhī ca kokilā pakkhī ca suka pakkhī ca sāḷikā pakkhī ca taṃ saraṃ upanissāya jīvantīti sambandho. 458601,107,1536,2,4,1,0,0,161. 458602,107,1537,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Kukutthakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā; " 458603,107,1538,2,11,1,41,6,"Dindibhā suvapotā ca, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458604,107,1539,2,8,1,40,5,Tattha {kukutthakā}ti evaṃnāmikā pakkhī ca. 458605,107,1539,9,14,1,31,4,{Kuḷīrakā}ti evaṃnāmikā pakkhī ca. 458606,107,1539,15,36,1,142,20,Vane pokkharasātakā pakkhī ca dindibhā pakkhī ca suvapotā pakkhī ca ete sabbe pakkhino taṃ mama assamasamīpe saraṃ nissāya jīvantīti sambandho. 458607,107,1540,2,4,1,0,0,162. 458608,107,1541,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Haṃsā koñcā mayūrā ca, kokilā tambacūḷakā; " 458609,107,1542,2,11,1,41,6,"Pammakā jīvaṃjīvā ca, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458610,107,1543,2,13,1,81,11,Sabbe ete haṃsādayo pakkhino taṃ saraṃ upanissāya jīvanti jīvikaṃ pālentīti attho. 458611,107,1544,2,4,1,0,0,163. 458612,107,1545,2,12,1,39,7,"‘ ‘ Kosikā poṭṭhasīsā ca, kurarā senakā bahū; " 458613,107,1546,2,11,1,39,6,"Mahākāḷā ca sakuṇā, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458614,107,1547,2,30,1,181,28,Tattha kosikā ca pakkhī poṭṭhasīsā ca pakkhī kurarā ca pakkhī senakā ca pakkhī mahākāḷā ca pakkhī thale bahū pakkhino taṃ saraṃ tassa sarassa samīpe jīvanti jīvikaṃ kappentīti attho. 458615,107,1548,2,4,1,0,0,164. 458616,107,1549,2,13,1,39,8,"‘ ‘ Pasadā ca varāhā ca, camarā gaṇḍakā bahū; " 458617,107,1550,2,11,1,40,6,"Rohiccā sukapotā ca, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458618,107,1551,2,18,1,118,14,"Tattha pasadādayo ete migā taṃ saraṃ tasmiṃ sarasamīpe, bhummatthe upayogavacanaṃ, jīvitaṃ paripālentā viharantīti attho. " 458619,107,1552,2,4,1,0,0,165. 458620,107,1553,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sīhabyagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā; " 458621,107,1554,2,10,1,42,5,"Tidhā pabhinnamātaṅgā, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458622,107,1555,2,9,1,68,7,Ete sīhādayo catuppadā sarasamīpe upaddavarahitā jīvantīti sambandho. 458623,107,1556,2,4,1,0,0,166. 458624,107,1557,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Kinnarā vānarā ceva, athopi vanakammikā; " 458625,107,1558,2,12,1,41,7,"Cetā ca luddakā ceva, upajīvanti taṃ saraṃ’’. " 458626,107,1559,2,12,1,72,9,Ettha ete evaṃnāmikā kinnarādayo sattā tasmiṃ sarasamīpe vasantīti attho. 458627,107,1560,2,4,1,0,0,167. 458628,107,1561,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Tindukāni piyālāni, madhukekā sumāriyo; " 458629,107,1562,2,10,1,42,5,"Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ’’. " 458630,107,1563,2,16,1,138,14,Tattha ete tindukādayo rukkhā dhuvaṃ hemantagimhavassānasaṅkhāte kālattaye mama assamato avidūre ṭhāne madhuraphalāni dhārentīti sambandho. 458631,107,1564,2,4,1,0,0,168. 458632,107,1565,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Kosambā saḷalā nimbā, sāduphalasamāyutā; " 458633,107,1566,2,10,1,42,5,"Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ’’. " 458634,107,1567,2,20,1,158,18,Tattha ete kosambādayo rukkhā sāraphalā madhuraphalā uttamaphalā samāyutā saṃ suṭṭhu āyutā samaṅgībhūtā niccaṃ phaladhārino mama assamasamīpe sobhantīti attho. 458635,107,1568,2,4,1,0,0,169. 458636,107,1569,2,9,1,35,4,"‘ ‘ Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā; " 458637,107,1570,2,11,1,43,6,"Kolā bhallātakā billā, phalāni dhārayanti te’’. " 458638,107,1571,2,12,1,83,10,Te harītakādayo rukkhā mama assamasamīpe jātā niccaṃ phalāni dhārayantīti sambandho. 458639,107,1572,2,4,1,0,0,170. 458640,107,1573,2,12,1,38,7,"‘ ‘ Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālītakkaḷāni ca; " 458641,107,1574,2,11,1,37,6,"Jīvakā sutakā ceva, bahūkā mama assame’’. " 458642,107,1575,2,12,1,81,10,Ete āluvādayo mūlaphalā khuddā madhurasā mama assamasamīpe bahū santīti sambandho. 458643,107,1576,2,4,1,0,0,171. 458644,107,1577,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Assamassāvidūramhi, taḷākāsuṃ sunimmitā; " 458645,107,1578,2,9,1,38,4,"Acchodakā sītajalā, supatitthā manoramā’’. " 458646,107,1579,2,24,1,213,21,Tattha assamassāvidūramhi assamassa samīpe sunimmitā suṭṭhu ārohanaorohanakkhamaṃ katvā nimmitā acchodakā vippasannodakā sītajalā sītodakā supatitthā sundaratitthā manoramā somanassakarā taḷākā āsuṃ ahesunti attho. 458647,107,1580,2,4,1,0,0,172. 458648,107,1581,2,7,1,38,3,"‘ ‘ Padumuppalasañchannā, puṇḍarīkasamāyutā; " 458649,107,1582,2,8,1,41,3,"Mandālakehi sañchannā, dibbagandhopavāyati’’. " 458650,107,1583,2,22,1,179,20,Tattha padumehi ca uppalehi ca sañchannā paripuṇṇā puṇḍarīkehi samāyutā samaṅgībhūtā mandālakehi ca sañchannā gahanībhūtā taḷākā dibbagandhāni upavāyanti samantato vāyantīti attho. 458651,107,1584,2,4,1,0,0,173. 458652,107,1585,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Evaṃ sabbaṅgasampanne, pupphite phalite vane; " 458653,107,1586,2,11,1,38,6,"Sukate assame ramme, viharāmi ahaṃ tadā’’. " 458654,107,1587,2,22,1,188,19,Tattha evaṃ {sabbaṅgasampanne}ti abbehi nadikādiavayavehi sampanne paripuṇṇe pupphaphalarukkhehi gahanībhūte vane sukate ramaṇīye assame araññāvāse tadā tāpasabhūtakāle ahaṃ viharāmīti attho. 458655,107,1588,2,10,1,75,7,Ettāvatā assamasampattiṃ dassetvā idāni attano sīlādiguṇasampattiṃ dassento– 458656,107,1589,2,4,1,0,0,174. 458657,107,1590,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sīlavā vatasampanno, jhāyī jhānarato sadā; " 458658,107,1591,2,10,1,43,5,"Pañcābhiññābalappatto , suruci nāma tāpaso’’ ti." 458659,107,1591,11,13,1,3,1,– āha; 458660,107,1592,2,11,1,89,7,Tattha {sīlavā}ti jhānasampayuttacatupārisuddhisīlasadisehi pañcahi sīlehi sampuṇṇoti attho. 458661,107,1592,12,29,1,96,12,{Vatasampanno}ti‘‘ ito paṭṭhāya gharāvāsaṃ pañca kāmaguṇe vā na sevissāmī’’ ti vatasamādānena sampanno. 458662,107,1592,30,35,1,64,4,{Jhāyī}ti lakkhaṇūpanijjhānaārammaṇūpanijjhānehi jhāyī jhāyanasīlo. 458663,107,1592,36,44,1,51,7,{Jhānarato}ti etesu jhānesu rato allīno sadā sampuṇṇo. 458664,107,1592,45,55,1,162,8,"{Pañcābhiññābalappatto}ti iddhividhadibbasotaparacittavijānanapubbenivāsānussatidibbacakkhusaṅkhātāhi pañcahi abhiññāhi visesapaññāhi balasampanno, paripuṇṇoti attho. " 458665,107,1592,56,63,1,52,7,Nāmena suruci nāma tāpaso hutvā viharāmīti sambandho. 458666,107,1593,2,9,1,63,6,Ettakena attano guṇasampattiṃ dassetvā parisasampattiṃ dassento– 458667,107,1594,2,4,1,0,0,175. 458668,107,1595,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Catuvīsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ; " 458669,107,1596,2,12,1,45,7,"Sabbe maṃ brāhmaṇā ete, jātimanto yasassino’’ ti." 458670,107,1596,13,15,1,7,1,– ādimāha; 458671,107,1597,2,15,1,132,13,Tattha ete sabbe catuvīsatisahassabrāhmaṇā mayhaṃ sissā jātimanto jātisampannā yasassino parivārasampannā maṃ upaṭṭhahunti sambandho. 458672,107,1598,2,4,1,0,0,176. 458673,107,1599,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe; " 458674,107,1600,2,10,1,40,5,"Padakā veyyākaraṇā, sadhamme pāramiṃ gatā’’. " 458675,107,1601,2,6,1,32,3,Tattha {lakkhaṇe}ti lakkhaṇasatthe. 458676,107,1601,7,25,1,119,13,"Sabbalokiyānaṃ itthipurisānaṃ‘‘ imehi lakkhaṇehi samannāgatā dukkhitā bhavanti, imehi sukhitā bhavantī’’ ti lakkhaṇaṃ jānāti. " 458677,107,1601,26,33,1,47,6,"Tappakāsako gantho lakkhaṇaṃ, tasmiṃ lakkhaṇe ca. " 458678,107,1601,34,47,1,61,8,{Itihāse}ti‘‘ itiha āsa itiha āsā’’ ti vuttavacanapaṭidīpake ganthe. 458679,107,1601,48,57,1,59,8,Lakkhaṇe ca itihāse ca pāramiṃ pariyosānaṃ {gatā}ti sambandho. 458680,107,1601,58,67,1,59,5,Rukkhapabbatādīnaṃ nāmappakāsakaganthaṃ‘‘ nighaṇḍū’’ ti vuccati. 458681,107,1601,68,74,1,56,5,{Keṭūbhe}ti kiriyākappavikappānaṃ kavīnaṃ upakārako gantho. 458682,107,1601,75,92,1,134,14,"Nighaṇḍuyā saha vattatīti sanighaṇḍu, keṭubhena saha vattatīti sakeṭubhaṃ, tasmiṃ sanighaṇḍusakeṭubhe vedattaye pāramiṃ gatāti sambandho. " 458683,107,1601,93,98,1,57,3,{Padakā}ti nāmapadasamāsataddhitākhyātakitakādipadesu chekā . 458684,107,1601,99,102,1,50,3,Veyyākaraṇāni candapāṇinīyakalāpādibyākaraṇe chekā. 458685,107,1601,103,116,1,101,12,Sadhamme pāramiṃ {gatā}ti attano dhamme brāhmaṇadhamme vedattaye pāramiṃ pariyosānaṃ gatā pattāti attho. 458686,107,1602,2,4,1,0,0,177. 458687,107,1603,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidā; " 458688,107,1604,2,10,1,45,5,"Pathabyā bhūmantalikkhe, mama sissā susikkhitā’’. " 458689,107,1605,2,12,1,137,10,Tattha ukkāpātabhūmikampādikesu uppātesu ca subhanimittāsubhanimittesu ca itthilakkhaṇapurisalakkhaṇamahāpurisalakkhaṇesu ca kovidā chekā. 458690,107,1605,13,26,1,91,13,Pathaviyā ca bhūmiyā ca sakalaloke ca antalikkhe ākāse cāti sabbattha mama sissā susikkhitā. 458691,107,1606,2,4,1,0,0,178. 458692,107,1607,2,11,1,36,6,"‘ ‘ Appicchā nipakā ete, appāhārā alolupā; " 458693,107,1608,2,10,1,43,5,"Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti maṃ sadā’’. " 458694,107,1609,2,7,1,36,4,Tattha {appicchā}ti appakenāpi yāpentā. 458695,107,1609,8,13,1,46,4,{Nipakā}ti nepakkasaṅkhātāya paññāya samannāgatā. 458696,107,1609,14,19,1,38,4,{Appāhārā}ti ekāhārā ekabhattikāti attho. 458697,107,1609,20,24,1,37,3,{Alolupā}ti lolupataṇhāya appavattanakā. 458698,107,1609,25,41,1,122,15,{Lābhālābhenā}ti lābhena alābhena ca santuṭṭhā somanassā ete mama sissā sadā niccakālaṃ maṃ parivārenti upaṭṭhahantīti attho. 458699,107,1610,2,4,1,0,0,179. 458700,107,1611,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā; " 458701,107,1612,2,10,1,43,5,"Ākiñcaññaṃ patthayantā, parivārenti maṃ sadā’’. " 458702,107,1613,2,7,1,65,4,Tattha {jhāyī}ti lakkhaṇūpanijjhānaārammaṇūpanijjhānehi samannāgatā. 458703,107,1613,8,10,1,14,2,Jhāyanasīlā vā. 458704,107,1613,11,18,1,39,6,{Jhānaratā}ti tesu ca jhānesu ratā allīnā. 458705,107,1613,19,22,1,21,2,{Dhīrā}ti dhitisampannā. 458706,107,1613,23,26,1,26,2,{Santacittā}ti vūpasantamanā. 458707,107,1613,27,30,1,22,2,{Samāhitā}ti ekaggacittā. 458708,107,1613,31,34,1,32,3,Ākiñcaññan ti nippalibodhabhāvaṃ. 458709,107,1613,35,38,1,22,2,{Patthayantā}ti icchantā. 458710,107,1613,39,46,1,53,7,Itthambhūtā me sissā sadā maṃ parivārentīti sambandho. 458711,107,1614,2,4,1,0,0,180. 458712,107,1615,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Abhiññāpāramippattā, pettike gocare ratā; " 458713,107,1616,2,10,1,41,5,"Antalikkhacarā dhīrā, parivārenti maṃ sadā’’. " 458714,107,1617,2,12,1,87,9,Tattha {abhiññāpāramippattā}ti pañcasu abhiññāsu pāramiṃ pariyosānaṃ pattā pūritāti attho. 458715,107,1617,13,24,1,75,9,Pettike gocare {ratā}ti buddhānuññātāya aviññattiyā laddhe āhāre ratāti attho. 458716,107,1617,25,34,1,69,7,{Antalikkhacarā}ti antalikkhena ākāsena gacchantā āgacchantā cāti attho. 458717,107,1617,35,41,1,68,5,{Dhīrā}ti thirabhūtā sīhabyagghādiparissaye acchambhitasabhāvāti attho. 458718,107,1617,42,49,1,50,7,Evaṃbhūtā mama tāpasā sadā maṃ parivārentīti attho. 458719,107,1618,2,4,1,0,0,181. 458720,107,1619,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Saṃvutā chasu dvāresu, anejā rakkhitindriyā; " 458721,107,1620,2,12,1,42,7,"Asaṃsaṭṭhā ca te dhīrā, mama sissā durāsadā’’. " 458722,107,1621,2,15,1,112,12,"Tattha cakkhādīsu chasu dvāresu rūpādīsu chasu ārammaṇesu saṃvutā pihitā paṭicchannā, rakkhitagopitadvārāti attho. " 458723,107,1621,16,26,1,100,9,Anejā nittaṇhā rakkhitindriyā gopitacakkhādiindriyā asaṃsaṭṭhā ñātīhi gahaṭṭhehi amissībhūtāti attho. 458724,107,1621,27,37,1,69,8,"{Durāsadā}ti duṭṭhu āsadā, āsādetuṃ ghaṭṭetuṃ asakkuṇeyyā ayoggāti attho. " 458725,107,1622,2,4,1,0,0,182. 458726,107,1623,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pallaṅkena nisajjāya, ṭhānacaṅkamanena ca; " 458727,107,1624,2,11,1,41,6,"Vītināmenti te rattiṃ, mama sissā durāsadā’’. " 458728,107,1625,2,21,1,154,19,Tattha mama sissā pallaṅkena ūrubaddhāsanena seyyaṃ vihāya nisajjāya ca ṭhānena ca caṅkamena ca sakalaṃ rattiṃ visesena atināmenti atikkāmentīti sambandho. 458729,107,1626,2,4,1,0,0,183. 458730,107,1627,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Rajanīye na rajjanti, dussanīye na dussare; " 458731,107,1628,2,11,1,40,6,"Mohanīye na muyhanti, mama sissā durāsadā’’. " 458732,107,1629,2,15,1,95,13,Te itthambhūtā mama sissā tāpasā rajanīye rajjitabbe vatthusmiṃ na rajjanti rajjaṃ na uppādenti. 458733,107,1629,16,27,1,80,11,Dussanīye dussitabbe dosaṃ uppādetuṃ yutte vatthumhi na dussare dosaṃ na karonti. 458734,107,1629,28,41,1,94,12,"Mohanīye mohituṃ yutte vatthumhi na muyhanti mohaṃ na karonti, paññāsampayuttā bhavantīti attho. " 458735,107,1630,2,4,1,0,0,184. 458736,107,1631,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Iddhiṃ vīmaṃsamānā te, vattanti niccakālikaṃ; " 458737,107,1632,2,10,1,42,5,"Pathaviṃ te pakampenti, sārambhena durāsadā’’. " 458738,107,1633,2,34,1,135,17,"Te mama sissā‘‘ ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hotī’’ tiādikaṃ( paṭi. ma.1.102) iddhivikubbanaṃ niccakālikaṃ vīmaṃsamānā vattantīti sambandho. " 458739,107,1633,35,45,1,80,10,Te mama sissā ākāsepi udakepi pathaviṃ nimminitvā iriyāpathaṃ pakampentīti attho. 458740,107,1633,46,52,1,59,6,Sārambhena yugaggāhena kalahakaraṇena na āsādetabbāti attho. 458741,107,1634,2,4,1,0,0,185. 458742,107,1635,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Kīḷamānā ca te sissā, kīḷanti jhānakīḷitaṃ; " 458743,107,1636,2,10,1,40,5,"Jambuto phalamānenti, mama sissā durāsadā’’. " 458744,107,1637,2,11,1,75,9,Te mama sissā kīḷamānā paṭhamajjhānādikīḷaṃ kīḷanti laḷanti ramantīti attho. 458745,107,1637,12,24,1,121,10,Jambuto {phalamānentī}ti himavantamhi satayojanubbedhajamburukkhato ghaṭappamāṇaṃ jambuphalaṃ iddhiyā gantvā ānentīti attho. 458746,107,1638,2,4,1,0,0,186. 458747,107,1639,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Aññe gacchanti goyānaṃ, aññe pubbavidehakaṃ; " 458748,107,1640,2,10,1,36,5,"Aññe ca uttarakuruṃ, esanāya durāsadā’’. " 458749,107,1641,2,32,1,235,27,"Tesaṃ mama sissānaṃ antare aññe ekacce goyānaṃ aparagoyānaṃ dīpaṃ gacchanti, ekacce pubbavidehakaṃ dīpaṃ gacchanti, ekacce uttarakuruṃ dīpaṃ gacchanti, te durāsadā etesu ṭhānesu esanāya gavesanāya paccayapariyesanāya gacchantīti sambandho. " 458750,107,1642,2,4,1,0,0,187. 458751,107,1643,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Purato pesenti khāriṃ, pacchato ca vajanti te; " 458752,107,1644,2,9,1,39,4,"Catuvīsasahassehi , chāditaṃ hoti ambaraṃ’’. " 458753,107,1645,2,21,1,158,19,Te mama sissā ākāsena gacchamānā khāriṃ tāpasaparikkhārabharitaṃ kājaṃ purato pesenti paṭhamaṃ abhimukhañca taṃ pesetvā sayaṃ tassa pacchato gacchantīti attho. 458754,107,1645,22,32,1,102,10,Evaṃ gacchamānehi catuvīsasahassehi tāpasehi ambaraṃ ākāsatalaṃ chāditaṃ paṭicchannaṃ hotīti sambandho. 458755,107,1646,2,4,1,0,0,188. 458756,107,1647,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Aggipākī anaggī ca, dantodukkhalikāpi ca; " 458757,107,1648,2,9,1,39,4,"Asmena koṭṭitā keci, pavattaphalabhojanā’’. " 458758,107,1649,2,25,1,176,21,"Tattha keci ekacce mama sissā aggipākī phalāphalapaṇṇādayo pacitvā khādanti, ekacce anaggī aggīhi apacitvā āmakameva khādanti, ekacce dantikā dantehiyeva tacaṃ uppāṭetvā khādanti. " 458759,107,1649,26,31,1,48,5,Ekacce udukkhalikā udukkhalehi koṭṭetvā khādanti. 458760,107,1649,32,38,1,48,6,Ekacce asmena koṭṭitā pāsāṇena koṭṭetvā khādanti. 458761,107,1649,39,42,1,39,3,Ekacce sayaṃpatitaphalāhārāti sambandho. 458762,107,1650,2,4,1,0,0,189. 458763,107,1651,2,11,1,36,6,"‘ ‘ Udakorohaṇā keci, sāyaṃ pāto sucīratā; " 458764,107,1652,2,9,1,37,4,"Toyābhisecanakarā , mama sissā durāsadā’’. " 458765,107,1653,2,14,1,92,12,Durāsadā mama sissā keci sucīratā suddhikāmā sāyaṃ pāto ca udakorohaṇā udakapavesakāti attho. 458766,107,1653,15,21,1,61,6,Keci toyābhisecanakarā udakena attani abhisiñcanakarāti attho. 458767,107,1654,2,4,1,0,0,190. 458768,107,1655,2,10,1,43,4,"‘ ‘ Parūḷhakacchanakhalomā , paṅkadantā rajassirā; " 458769,107,1656,2,10,1,41,5,"Gandhitā sīlagandhena, mama sissā durāsadā’’. " 458770,107,1657,2,17,1,111,14,"Tattha te durāsadā mama sissā kacchesu ubhayakacchesu ca hatthapādesu ca parūḷhā sañjātā, dīghanakhalomāti attho. " 458771,107,1657,18,22,1,51,4,Khurakammarahitattā amaṇḍitā apasādhitāti adhippāyo. 458772,107,1657,23,29,1,87,5,{Paṅkadantā}ti iṭṭhakacuṇṇakhīrapāsāṇacuṇṇādīhi dhavalamakatattā malaggahitadantāti attho. 458773,107,1657,30,36,1,64,5,{Rajassirā}ti telamakkhanādirahitattā dhūlīhi makkhitasīsāti attho. 458774,107,1657,37,47,1,131,9,Gandhitā {sīlagandhenā}ti jhānasamādhisamāpattīhi sampayuttasīlena samaṅgībhūtattā lokiyasīlagandhena sabbattha sugandhībhūtāti attho. 458775,107,1657,48,61,1,115,12,Mama sissā {durāsadā}ti imehi vuttappakāraguṇehi samannāgatattā āsādetuṃ ghaṭṭetuṃ asakkuṇeyyā mama sissāti sambandho. 458776,107,1658,2,4,1,0,0,191. 458777,107,1659,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Pātova sannipatitvā, jaṭilā uggatāpanā; " 458778,107,1660,2,10,1,44,5,"Lābhālābhaṃ pakittetvā, gacchanti ambare tadā’’. " 458779,107,1661,2,14,1,99,10,"Tattha pātova {sannipatitvā}ti sattamyatthe topaccayo, pātarāsakāleyeva mama santike rāsibhūtāti attho. " 458780,107,1661,15,21,1,60,6,Uggatāpanā pākaṭatapā patthaṭatapā jaṭilā jaṭādhārino tāpasā. 458781,107,1661,22,38,1,120,16,Lābhālābhaṃ pakittetvā khuddake ca mahante ca lābhe pākaṭe katvā tadā tasmiṃ kāle ambare ākāsatale gacchantīti sambandho. 458782,107,1662,2,12,1,61,7,192. Puna tesaṃyeva guṇe pakāsento etesaṃ pakkamantānan tiādimāha. 458783,107,1662,13,26,1,111,13,Tattha ākāse vā thale vā pakkamantānaṃ gacchantānaṃ etesaṃ tāpasānaṃ vākacīrajanito mahāsaddo pavattatīti attho. 458784,107,1662,27,53,1,165,19,"Muditā honti {devatā}ti evaṃ mahāsaddaṃ pavattetvā gacchantānaṃ ajinacammasaddena santuṭṭhā‘‘ sādhu sādhu, ayyā’’ ti somanassajātā devatā muditā santuṭṭhā hontīti sambandho. " 458785,107,1663,2,15,1,101,10,193. Disodisan ti te isayo antalikkhacarā ākāsacārino dakkhiṇādisānudisaṃ pakkamanti gacchantīti sambandho. 458786,107,1663,16,34,1,147,16,"Sake {balenupatthaddhā}ti attano sarīrabalena vā jhānabalena vā samannāgatā yadicchakaṃ yattha yattha gantukāmā, tattha tattheva gacchantīti sambandho. " 458787,107,1664,2,11,1,59,5,194. Puna tesamevānubhāvaṃ pakāsento pathavīkampakā {ete}tiādimāha. 458788,107,1664,12,20,1,89,8,Tadā ete sabbattha icchācārā pathavīkampakā medanīsañcalanajātikā nabhacārino ākāsacārino. 458789,107,1664,21,32,1,100,9,{Uggatejā}ti uggatatejā patthaṭatejā duppasahā pasayha abhibhavitvā pavattituṃ asakkuṇeyyāti duppasahā. 458790,107,1664,33,49,1,127,15,Sāgarova {akhobhiyā}ti aññehi akhobhiyo anāluḷito sāgaro iva samuddo viya aññehi akhobhiyā kampetuṃ asakkuṇeyyā hontīti sambandho. 458791,107,1665,2,31,1,246,22,"195. Ṭhānacaṅkamino {kecī}ti tesaṃ mama sissānaṃ antare ekacce isayo ṭhāniriyāpathacaṅkamaniriyāpathasampannā, ekacce isayo nesajjikā nisajjiriyāpathasampannā, ekacce isayo pavattabhojanā sayaṃpatitapaṇṇāhārā evarūpehi guṇehi yuttattā durāsadāti sambandho. " 458792,107,1666,2,10,1,40,4,196. Te sabbe thomento {mettāvihārino}tiādimāha. 458793,107,1666,11,35,1,172,19,"Tattha‘‘ aparimāṇesu cakkavāḷesu aparimāṇā sattā sukhī hontū’’ tiādinā sinehalakkhaṇāya mettāya pharitvā viharanti, attabhāvaṃ pavattentīti mettāvihārino ete mama sissāti attho. " 458794,107,1666,36,44,1,65,8,Sabbe te isayo sabbapāṇinaṃ sabbesaṃ sattānaṃ hitesī hitagavesakā. 458795,107,1666,45,60,1,111,15,Anattukkaṃsakā attānaṃ na ukkaṃsakā amānino kassaci kañci puggalaṃ na vambhenti nīcaṃ katvā na maññantīti attho. 458796,107,1667,2,29,1,227,22,"197. Te mama sissā sīlasamādhisamāpattiguṇayuttattā sīharājā iva acchambhītā nibbhayā, gajarājā iva hatthirājā viya thāmavā sarīrabalajhānabalasampannā byaggharājā iva, durāsadā ghaṭṭetumasakkuṇeyyā mama santike āgacchantīti sambandho. " 458797,107,1668,2,13,1,67,6,198. Tato attano ānubhāvassa dassanalesena pakāsento {vijjādharā}tiādimāha. 458798,107,1668,14,50,1,288,35,"Tattha mantasajjhāyādivijjādharā ca rukkhapabbatādīsu vasantā bhummadevatā ca bhūmaṭṭhathalaṭṭhā nāgā ca gandhabba devā ca caṇḍā rakkhasā ca kumbhaṇḍā devā ca dānavā devā ca icchiticchitanimmānasamatthā garuḷā ca taṃ saraṃ upajīvantīti sambandho, tasmiṃ sare sarassa samīpe vasantīti attho. " 458799,107,1669,2,15,1,82,9,199. Punapi tesaṃyeva attano sissatāpasānaṃ guṇe vaṇṇento te jaṭā {khāribharitā}tiādimāha. 458800,107,1669,16,19,1,25,3,Taṃ sabbaṃ uttānatthameva. 458801,107,1669,20,24,1,56,4,Khāribhāran ti udañcanakamaṇḍaluādikaṃ tāpasaparikkhāraṃ. 458802,107,1670,2,13,1,56,7,207. Punapi attano guṇe pakāsento uppāte supine {cāpī}tiādimāha. 458803,107,1670,14,68,1,420,44,"Tattha brāhmaṇasippesu nipphattiṃ gatattā nakkhattapāṭhe ca chekattā‘‘ imassa rājakumārassa uppannanakkhattaṃ subhaṃ asubhan’’ ti uppātalakkhaṇe ca supine ca pavattiṃ pucchitena‘‘ idaṃ supinaṃ subhaṃ, idaṃ asubhan’’ ti supinanipphattikathane ca sabbesaṃ itthipurisānaṃ hatthapādalakkhaṇakathane ca suṭṭhu sikkhito sakalajambudīpe pavattamānaṃ mantapadaṃ lakkhaṇamantakoṭṭhāsaṃ sabbaṃ ahaṃ tadā mama tāpasakāle dhāremīti sambandho. " 458804,107,1671,2,11,1,69,5,208. Attano byākaraṇaṃ buddhaguṇapubbaṅgamaṃ pakāsento {anomadassī}tiādimāha. 458805,107,1671,12,16,1,25,4,Tattha na omakanti anomaṃ. 458806,107,1671,17,31,1,152,12,"Maṃsacakkhudibbacakkhusamantacakkhudhammacakkhubuddhacakkhūhi sabbasattānaṃ passanaṃ dassanaṃ nāma, anomaṃ dassanaṃ yassa bhagavato so bhagavā anomadassī. " 458807,107,1671,32,43,1,111,11,Bhāgyavantatādīhi kāraṇehi bhagavā lokassa jeṭṭhaseṭṭhattā lokajeṭṭho usabho nisabho āsabhoti tayo gavajeṭṭhakā. 458808,107,1671,44,67,1,224,19,"Tattha gavasatajeṭṭhako usabho, gavasahassajeṭṭhako nisabho, gavasatasahassajeṭṭhako āsabho, narānaṃ āsabho narāsabho paṭividdhasabbadhammo, sambuddho vivekakāmo ekībhāvaṃ icchanto himavantaṃ himālayapabbataṃ upāgamīti sambandho. " 458809,107,1672,2,12,1,70,7,209. Ajjhogāhetvā himavantan ti himavantasamīpaṃ ogāhetvā pavisitvāti attho. 458810,107,1672,13,15,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva. 458811,107,1673,2,4,1,0,0,210-1. 458812,107,1673,5,35,1,201,24,"Jalitaṃ jalamānaṃ indīvarapupphaṃ iva, hutāsanaṃ homassa āsanaṃ, ādittaṃ ābhāyutaṃ aggikkhandhaṃ iva, gagane ākāse jotamānaṃ vijju iva, suṭṭhu phullaṃ sālarājaṃ iva, nisinnaṃ lokanāyakaṃ addasanti sambandho. " 458813,107,1674,2,15,1,103,9,"213. Devānaṃ devo devadevo, taṃ devadevaṃ disvāna tassa lakkhaṇaṃ dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇasañjānanakāraṇaṃ." 458814,107,1674,16,29,1,51,9,‘‘ Buddho nu kho na vā buddho’’ ti upadhārayiṃ vicāresiṃ. 458815,107,1674,30,39,1,79,9,Cakkhumaṃ pañcahi cakkhūhi cakkhumantaṃ jinaṃ kena kāraṇena passāmīti sambandho. 458816,107,1675,2,26,1,177,19,"214. Caraṇuttame uttamapādatale sahassārāni cakkalakkhaṇāni dissanti, ahaṃ tassa bhagavato tāni lakkhaṇāni disvā tathāgate niṭṭhaṃ gacchiṃ sanniṭṭhānaṃ agamāsi, nissandeho āsinti attho. " 458817,107,1675,27,29,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva. 458818,107,1676,2,8,1,23,3,218. Sayambhū sayameva bhūtā. 458819,107,1676,9,20,1,87,9,"Amitodaya amitānaṃ aparimāṇānaṃ guṇānaṃ udaya uṭṭhānaṭṭhāna , idaṃ padadvayaṃ ālapanameva. " 458820,107,1676,21,33,1,97,12,Imaṃ lokaṃ imaṃ sattalokaṃ saṃ suṭṭhu uddharasi saṃsārato uddharitvā nibbānathalaṃ pāpesīti attho. 458821,107,1676,34,46,1,106,12,Te sabbe sattā tava dassanaṃ āgamma āgantvā kaṅkhāsotaṃ vicikicchāmahoghaṃ taranti atikkamantīti sambandho. 458822,107,1677,2,11,1,49,5,219. Bhagavantaṃ thomento tāpaso tuvaṃ {satthā}tiādimāha. 458823,107,1677,12,60,1,415,41,"Tattha, bhante, sabbaññu tuvaṃ sadevakassa lokassa satthā ācariyo uttamaṭṭhena tvameva ketu ucco, sakalaloke pakāsanaṭṭhena tvameva dhajo, lokattaye uggatattā tvameva yūpo ussāpitathambhasadiso, pāṇinaṃ sabbasattānaṃ tvameva parāyaṇo uttamagamanīyaṭṭhānaṃ tvameva patiṭṭhā patiṭṭhaṭṭhānaṃ lokassa mohandhakāravidhamanato tvameva dīpo telapadīpo viya, dvipaduttamo dvipadānaṃ devabrahmamanussānaṃ uttamo seṭṭhoti sambandho. " 458824,107,1678,2,12,1,61,7,220. Puna bhagavantaṃyeva thomento sakkā samudde udakan tiādimāha. 458825,107,1678,13,42,1,179,22,"Tattha caturāsītiyojanasahassagambhīre samudde udakaṃ āḷhakena pametuṃ minituṃ sakkā bhaveyya, bhante, sabbaññu tava ñāṇaṃ‘‘ ettakaṃ pamāṇan’’ ti pametave minituṃ na tveva sakkāti attho. " 458826,107,1679,2,24,1,128,17,"221. Tulamaṇḍale tulapañjare ṭhapetvā pathaviṃ medaniṃ dhāretuṃ sakkā, bhante, sabbaññu tava ñāṇaṃ dhāretuṃ na tu eva sakkāti sambandho. " 458827,107,1680,2,29,1,151,22,"222. Bhante, sabbaññu ākāso sakalantalikkhaṃ rajjuyā vā aṅgulena vā minituṃ sakkā bhaveyya, tava pana ñāṇaṃ ñāṇākāsaṃ na tu eva pametave minituṃ sakkāti attho. " 458828,107,1681,2,29,1,233,23,"223. Mahāsamudde udakan ti caturāsītiyojanasahassagambhīre sāgare akhilaṃ udakañca, catunahutādhikadviyojanasatasahassabahalaṃ akhilaṃ pathavi ñca jahe jaheyya atikkameyya samaṃ kareyya buddhassa ñāṇaṃ upādāya gahetvā tuleyya samaṃ kareyya. " 458829,107,1681,30,36,1,42,6,Upamāto upamāvasena na yujjare na yojeyyuṃ. 458830,107,1681,37,40,1,24,3,Ñāṇameva adhikanti attho. 458831,107,1682,2,11,1,50,5,"224. Cakkhuma pañcahi cakkhūhi cakkhumanta, ālapanametaṃ. " 458832,107,1682,12,19,1,53,6,"Saha devehi pavattassa lokassa, bhummatthe sāmivacanaṃ. " 458833,107,1682,20,28,1,67,8,Sadevake lokasmiṃ antare yesaṃ yattakānaṃ sattānaṃ cittaṃ pavattati. 458834,107,1682,29,45,1,130,15,"Ete tattakā sacittakā sattā tava ñāṇamhi antojālagatā ñāṇajālasmiṃ anto paviṭṭhāti sambandho, ñāṇajālena sabbasatte passasīti attho. " 458835,107,1683,2,31,1,203,22,"225. Bhante , sabbaññu sabbadhammajānanaka, tvaṃ yena ñāṇena catumaggasampayuttena sakalaṃ uttamaṃ bodhiṃ nibbānaṃ patto adhigato asi bhavasi, tena ñāṇena paratitthiye aññatitthiye maddasī abhibhavasīti sambandho. " 458836,107,1684,2,16,1,88,10,226. Tena tāpasena thomitākāraṃ pakāsentā dhammasaṅgāhakā therā imā gāthā {thavitvānā}ti āhaṃsu. 458837,107,1684,17,62,1,132,17,Tattha imā {gāthā}ti ettakāhi gāthāhi thavitvāna thomanaṃ katvāna nāmena suruci nāma tāpaso sesaṭṭhakathāsu( a. ni. aṭṭha.1.1.189-190; dha. pa. aṭṭha.1. sāriputtattheravatthu) pana‘‘ saradamāṇavo’’ ti āgato. 458838,107,1684,63,76,1,94,12,"So aṭṭhakathānayato pāṭhoyeva pamāṇaṃ, atha vā sundarā ruci ajjhāsayo nibbānālayo assāti suruci. " 458839,107,1684,77,88,1,77,9,"Sarati gacchati indriyadamanāya pavattatīti sarado, iti dvayampi tasseva nāmaṃ. " 458840,107,1684,89,103,1,120,13,"So surucitāpaso ajinacammaṃ pattharitvāna pathaviyaṃ nisīdi, accāsannādayo cha nisajjadose vajjetvā sarado nisīdīti attho. " 458841,107,1685,2,15,1,83,8,227. Tattha nisinno tāpaso tassa bhagavato ñāṇameva thomento {cullāsītisahassānī}tiādimāha . 458842,107,1685,16,38,1,207,18,"Tattha {cullāsītisahassānī}ti caturāsītisahassāni, girirājā merupabbatarājā, mahaṇṇave sāgare ajjhogāḷho adhiogāḷho paviṭṭho, tāvadeva tattakāni caturāsītisahassāni accuggato atiuggato idāni pavuccatīti sambandho. " 458843,107,1686,2,27,1,164,21,"228. Tāva accuggato tathā atiuggato neru, so mahāneru āyato uccato ca vitthārato ca evaṃ mahanto nerurājā koṭisatasahassiyo saṅkhāṇubhedena cuṇṇito cuṇṇavicuṇṇaṃ kato asi. " 458844,107,1687,2,38,1,220,31,"229. Bhante, sabbaññu tava ñāṇaṃ lakkhe ṭhapiyamānamhi ñāṇe sataṃ vā sahassaṃ vā satasahassaṃ vā ekekaṃ binduṃ katvā ṭhapite tadeva mahānerussa cuṇṇaṃ khayaṃ gaccheyya, tava ñāṇaṃ pametave pamāṇaṃ kātuṃ eva na sakkāti sambandho. " 458845,107,1688,2,29,1,192,23,"230. Sukhumacchikena sukhumacchiddena jālena yo sakalamahāsamudde udakaṃ parikkhipe samantato parikkhaṃ kareyya, evaṃ parikkhite ye keci pāṇā udake jātā sabbe te antojālagatā siyuṃ bhaveyyunti attho. " 458846,107,1689,2,11,1,41,4,231. Tamupameyyaṃ dassento tatheva {hī}tiādimāha. 458847,107,1689,12,23,1,90,10,"Tattha yathā udajā pāṇā antojālagatā honti, tatheva mahāvīra mahābodhiadhigamāya vīriyakara. " 458848,107,1689,24,42,1,174,18,Ye keci puthu anekā titthiyā micchā titthakarā diṭṭhigahanapakkhandā diṭṭhisaṅkhātagahanaṃ paviṭṭhā parāmāsena sabhāvato parato āmasanalakkhaṇāya diṭṭhiyā mohitā pihitā santi. 458849,107,1690,2,22,1,170,16,232. Tava suddhena nikkilesena ñāṇena anāvaraṇadassinā sabbadhammānaṃ āvaraṇarahitadassanasīlena ete sabbe titthiyā antojālagatā ñāṇajālassanto pavesitā vā tathevāti sambandho. 458850,107,1690,23,33,1,66,9,Ñāṇaṃ te {nātivattare}ti tava ñāṇaṃ te titthiyā nātikkamantīti attho. 458851,107,1691,2,15,1,96,9,233. Evaṃ vuttathomanāvasāne bhagavato attano byākaraṇārabbhaṃ dassetuṃ bhagavā tamhi {samaye}tiādimāha. 458852,107,1691,16,33,1,164,16,"Tattha yasmiṃ samaye tāpaso bhagavantaṃ thomesi, tasmiṃ thomanāya pariyosānakāle saṅkhyātikkantaparivāratāya mahāyaso anomadassī bhagavā kilesamārādīnaṃ jitattā jino. " 458853,107,1691,34,41,1,89,7,Samādhimhā appitasamādhito vuṭṭhahitvā sakalajambudīpaṃ dibbacakkhunā olokesīti sambandho. 458854,107,1692,2,4,1,0,0,234-5. 458855,107,1692,5,44,1,398,36,"Tassa anomadassissa bhagavato munino monasaṅkhātena ñāṇena samannāgatassa nisabho nāma sāvako santacittehi vūpasantakilesamānasehi tādīhi iṭṭhāniṭṭhesu akampiyasabhāvattā, tādibhi khīṇāsavehi suddhehi parisuddhakāyakammādiyuttehi chaḷabhiññehi tādīhi aṭṭhahi lokadhammehi akampanasabhāvehi satasahassehi parivuto buddhassa cittaṃ, aññāya jānitvā lokanāyakaṃ upesi, tāvadeva samīpaṃ agamāsīti sambandho. " 458856,107,1693,2,13,1,45,7,236. Te tathā āgatā samānā tattha bhagavato samīpe. 458857,107,1693,14,20,1,53,6,Antalikkhe ākāse ṭhitā bhagavantaṃ padakkhiṇaṃ akaṃsu. 458858,107,1693,21,31,1,84,10,Te sabbe pañjalikā namassamānā ākāsato buddhassa santike otaruṃ orohiṃsūti sambandho. 458859,107,1694,2,12,1,73,6,237. Puna byākaraṇadānassa pubbabhāgakāraṇaṃ pakāsento sitaṃ {pātukarī}tiādimāha. 458860,107,1694,13,16,1,25,3,Taṃ sabbaṃ uttānatthameva. 458861,107,1695,2,44,1,251,34,"241. Yo maṃ {pupphenā}ti yo tāpaso mayi cittaṃ pasādetvā anekapupphena maṃ pūjesi, ñāṇañca me anu punappunaṃ thavi thomesi, tamahan ti taṃ tāpasaṃ ahaṃ kittayissāmi pākaṭaṃ karissāmi, mama bhāsato bhāsantassa vacanaṃ suṇotha savanavisayaṃ karotha manasi karotha. " 458862,107,1696,2,13,1,56,6,250. Pacchime {bhavasampatte}ti byākaraṇaṃ dadamāno bhagavā āha. 458863,107,1696,14,20,1,51,6,Tattha pacchime pariyosānabhūte bhave sampatte sati. 458864,107,1696,21,28,1,67,6,"Manussattaṃ manussajātiṃ gamissati, manussaloke uppajjissatīti attho. " 458865,107,1696,29,37,1,117,8,Rūpasāradhanasāravayasārakulasārabhogasārapuññasārādīhi sārehi sāravantatāya sārī nāma brāhmaṇī kucchinā dhārayissati. 458866,107,1697,2,10,1,43,4,253. Byākaraṇamūlamārabhi aparimeyye ito {kappe}ti. 458867,107,1697,11,27,1,156,15,"Ettha dvinnaṃ aggasāvakānaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ kappasatasahassañca pāramī pūritā, tathāpi gāthābandhasukhatthaṃ antarakappāni upādāya evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 458868,107,1698,2,26,1,122,14,"254.‘‘ Sāriputtoti nāmena, hessati aggasāvako’’ ti byākaraṇamadāsi, byākaraṇaṃ datvā taṃ thomento so bhagavā ayaṃ {bhāgīrathī}tiādimāha. " 458869,107,1698,27,77,1,389,43,"Gaṅgā, yamunā, sarabhū, mahī, aciravatīti imāsaṃ pañcannaṃ gaṅgānaṃ antare ayaṃ bhāgīrathī nāma paṭhamamahāgaṅgā himavantā pabhāvitā himavantato āgatā anotattadahato pabhavā, mahodadhiṃ mahāudakakkhandhaṃ appayanti pāpuṇanti, mahāsamuddaṃ mahāsāgaraṃ appeti upagacchati yathā, tathā eva ayaṃ sāriputto sake tīsu visārado attano kule pavattamānesu tīsu vedesu visārado apakkhalitañāṇo patthaṭañāṇo. " 458870,107,1698,78,93,1,139,14,"Paññāya pāramiṃ gantvā attano sāvakañāṇassa pariyosānaṃ gantvā, pāṇine sabbasatte tappayissati santappessati suhittabhāvaṃ karissatīti attho. " 458871,107,1699,2,32,1,246,24,"257. {Himavantamupādāyā}ti himālayapabbataṃ ādiṃ katvā mahodadhiṃ mahāsamuddaṃ udakabhāraṃ sāgaraṃ pariyosānaṃ katvā etthantare etesaṃ dvinnaṃ pabbatasāgarānaṃ majjhe yaṃ pulinaṃ yattakā vālukarāsi atthi, gaṇanāto gaṇanavasena asaṅkhiyaṃ saṅkhyātikkantaṃ . " 458872,107,1700,2,22,1,113,15,"258. Tampi sakkā {asesenā}ti taṃ pulinampi nisesena saṅkhātuṃ sakkā sakkuṇeyya bhaveyya, sā gaṇanā yathā hotīti sambandho. " 458873,107,1700,23,32,1,71,9,Tathā sāriputtassa paññāya anto pariyosānaṃ na tveva bhavissatīti attho. 458874,107,1701,2,26,1,140,17,259. Lakkhe… pe… bhavissatīti lakkhe ñāṇalakkhe ñāṇassa ekasmiṃ kale ṭhapiyamānamhi ṭhapite sati gaṅgāya vālukā khīye parikkhayaṃ gaccheyyāti attho. 458875,107,1702,2,28,1,224,21,"260. {Mahāsamudde}ti caturāsītiyojanasahassagambhīre catumahāsāgare ūmiyo gāvutādibhedā taraṅgarāsayo gaṇanāto asaṅkhiyā saṅkhyāvirahitā yathā honti, tatheva sāriputtassa paññāya anto pariyosānaṃ na hessati na bhavissatīti sambandho. " 458876,107,1703,2,29,1,248,24,261. So evaṃ paññavā sāriputto gotamagottattā gotamaṃ sakyakule jeṭṭhakaṃ sakyapuṅgavaṃ sambuddhaṃ ārādhayitvā vattapaṭipattisīlācārādīhi cittārādhanaṃ katvā paññāya sāvakañāṇassa pāramiṃ pariyosānaṃ gantvā tassa bhagavato aggasāvako hessatīti sambandho. 458877,107,1704,2,21,1,174,16,262. So evaṃ aggasāvakaṭṭhānaṃ patto sakyaputtena bhagavatā iṭṭhāniṭṭhesu akampiyasabhāvena pavattitaṃ pākaṭaṃ kataṃ dhammacakkaṃ saddhammaṃ anuvattessati avinassamānaṃ dhāressati. 458878,107,1704,22,33,1,127,11,Dhammavuṭṭhiyo dhammadesanāsaṅkhātā vuṭṭhiyo vassento desento pakāsento vivaranto vibhajanto uttānīkaronto pavattissatīti attho. 458879,107,1705,2,22,1,190,17,263. Gotamo sakyapuṅgavo bhagavā etaṃ sabbaṃ abhiññāya visesena ñāṇena jānitvā bhikkhusaṅghe ariyapuggalamajjhe nisīditvā aggaṭṭhāne sakalapaññādiguṇagaṇābhirame uccaṭṭhāne ṭhapessatīti sambandho. 458880,107,1706,2,17,1,108,12,264. Evaṃ so laddhabyākaraṇo somanassappatto pītisomanassavasena udānaṃ udānento aho me sukataṃ kamman tiādimāha. 458881,107,1706,18,23,1,31,4,Tattha {aho}ti vimhayatthe nipāto. 458882,107,1706,24,39,1,138,15,Anomadassissa bhagavato satthuno garuno sukataṃ suṭṭhu kataṃ saddahitvā kataṃ kammaṃ puññakoṭṭhāsaṃ aho vimhayaṃ acinteyyānubhāvanti attho. 458883,107,1706,40,60,1,155,19,"Yassa bhagavato ahaṃ kāraṃ puññasambhāraṃ katvā sabbattha sakalaguṇagaṇe pāramiṃ pariyosānaṃ gato paramaṃ koṭiṃ sampatto, so bhagavā aho vimhayoti sambandho. " 458884,107,1707,2,20,1,118,12,"265. {Aparimeyye}ti saṅkhyātikkantakālasmiṃ kataṃ kusalakammaṃ, me mayhaṃ idha imasmiṃ pacchimattabhāve phalaṃ vipākaṃ dassesi. " 458885,107,1707,21,37,1,119,15,Sumutto suṭṭhu vimutto chekena dhanuggahena khitto saravego iva ahaṃ tena puññaphalena kilese jhāpayiṃ jhāpesinti attho. 458886,107,1708,2,12,1,50,6,266. Attano eva vīriyaṃ pakāsento asaṅkhatan tiādimāha. 458887,107,1708,13,24,1,70,10,"Tattha asaṅkhatan ti na saṅkhataṃ, paccayehi samāgamma na katanti attho. " 458888,107,1708,25,52,1,265,27,Taṃ asaṅkhataṃ nibbānaṃ kilesakālussiyābhāvena acalaṃ katasambhārānaṃ patiṭṭhaṭṭhena padaṃ gavesanto pariyesanto sabbe titthiye sakale titthakare diṭṭhuppādake puggale vicinaṃ upaparikkhanto esāhaṃ eso ahaṃ bhave kāmabhavādike bhave saṃsariṃ paribbhaminti sambandho. 458889,107,1709,2,4,1,0,0,267-8. 458890,107,1709,5,12,1,58,6,Attano adhippāyaṃ pakāsento yathāpi byādhito {poso}tiādimāha. 458891,107,1709,13,41,1,232,25,"Tattha {byādhito}ti byādhinā pīḷito poso puriso osadhaṃ pariyeseyya yathā, tathā ahaṃ asaṅkhataṃ amataṃ padaṃ nibbānaṃ gavesanto abbokiṇṇaṃ avicchinnaṃ nirantaraṃ, pañcasataṃ jātipañcasatesu attabhāvesu isipabbajjaṃ pabbajinti sambandho. " 458892,107,1710,2,14,1,65,9,271. Kutitthe sañcariṃ ahan ti lāmake titthe gamanamagge ahaṃ sañcariṃ. 458893,107,1711,2,9,1,33,4,272. Sāratthiko poso sāragavesī puriso. 458894,107,1711,10,18,1,65,7,Kadaliṃ chetvāna {phālaye}ti kadalikkhandhaṃ chetvā dvedhā phāleyya. 458895,107,1711,19,41,1,139,20,"Na tattha sāraṃ {vindeyyā}ti phāletvā ca pana tattha kadalikkhandhe sāraṃ na vindeyya na labheyya, so puriso sārena rittako tucchoti sambandho. " 458896,107,1712,2,23,1,146,17,"273. Yathā kadalikkhandho sārena ritto tuccho, tatheva tathā eva loke titthiyā nānādiṭṭhigatikā bahujjanā asaṅkhatena nibbānena rittā tucchāti sambandho. " 458897,107,1712,24,27,1,17,2,{Se}ti nipātamattaṃ. 458898,107,1713,2,13,1,82,8,274. Pacchimabhave pariyosānajātiyaṃ brahmabandhu brāhmaṇakule jāto ahaṃ ahosinti attho. 458899,107,1713,14,30,1,157,13,"Mahābhogaṃ {chaḍḍetvānā}ti mahantaṃ bhogakkhandhaṃ kheḷapiṇḍaṃ iva chaḍḍetvā, anagāriyaṃ kasivāṇijjādikammavirahitaṃ tāpasapabbajjaṃ pabbajiṃ paṭipajjinti attho. " 458900,107,1714,2,4,1,31,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā samattā. 458901,107,1715,2,4,1,0,0,275-7. 458902,107,1715,5,30,1,144,21,"Ajjhāyako… pe… muniṃ mone samāhitan ti monaṃ vuccati ñāṇaṃ, tena monena samannāgato muni, tasmiṃ mone sammā āhitaṃ ṭhapitaṃ samāhitaṃ cittanti attho. " 458903,107,1715,31,48,1,119,14,"Āgusaṅkhātaṃ pāpaṃ na karotīti nāgo, assajitthero, taṃ mahānāgaṃ suṭṭhu phullaṃ vikasitapadumaṃ yathā virocamānanti attho. " 458904,107,1716,2,4,1,0,0,278-281. 458905,107,1716,5,16,1,52,8,Disvā me… pe… pucchituṃ amataṃ padan ti uttānatthameva. 458906,107,1717,2,19,1,117,13,282. {Vīthintare}ti vīthiantare anuppattaṃ sampattaṃ upagataṃ taṃ theraṃ upagantvāna samīpaṃ gantvā ahaṃ pucchinti sambandho. 458907,107,1718,2,27,1,235,19,"284. Kīdisaṃ te {mahāvīrā}ti sakaladhitipurisasāsane arahantānamantare paṭhamaṃ dhammacakkapavattane, arahattappattamahāvīra, anujātaparivārabahulatāya mahāyasa te tava buddhassa kīdisaṃ sāsanaṃ dhammaṃ dhammadesanāsaṅkhātaṃ sāsananti sambandho. " 458908,107,1718,28,39,1,75,10,"So bhadramukha, me mayhaṃ sādhu bhaddakaṃ sāsanaṃ kathayassu kathehīti attho. " 458909,107,1719,2,12,1,48,6,285. Tato kathitākāraṃ dassento so me {puṭṭho}tiādimāha. 458910,107,1719,13,32,1,88,13,"Tattha {so}ti assajitthero, me mayā puṭṭho‘‘ sāsanaṃ kīdisan’’ ti kathito sabbaṃ kathaṃ kathesi. " 458911,107,1719,33,52,1,248,19,Sabbaṃ sāsanaṃ satthagambhīratāya gambhīraṃ desanādhammapaṭivedhagambhīratāya gambhīraṃ paramatthasaccavibhāvitādivasena nipuṇaṃ padaṃ nibbānaṃ taṇhāsallassa hantāraṃ vināsakaraṃ sabbassa saṃsāradukkhassa apanudanaṃ khepanakaraṃ dhammanti sambandho. 458912,107,1720,2,11,1,45,5,286. Tena kathitākāraṃ dassento ye {dhammā}tiādimāha. 458913,107,1720,12,32,1,157,18,"Hetuppabhavā hetuto kāraṇato uppannā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā, ye dhammā ye sappaccayā sabhāvadhammā santi saṃvijjanti upalabhantīti sambandho. " 458914,107,1720,33,40,1,51,7,Tesaṃ dhammānaṃ hetuṃ kāraṇaṃ tathāgato āha kathesi. 458915,107,1720,41,64,1,240,20,"Tesañca yo {nirodho}ti tesaṃ hetudhammānaṃ yo nirodho nirujjhanasabhāvo, evaṃvādī {mahāsamaṇo}ti sīlasamādhipaññādiguṇaparivāramahantatāya samitapāpattā viddhaṃsitapāpattā ca mahāsamaṇo bhagavā evaṃvādī hetuvūpasamanādivadanasīlo kathetāti attho. " 458916,107,1721,2,13,1,78,8,287. Tato vuttadhammaṃ sutvā attanā paccakkhakatappakāraṃ dassento sohan tiādimāha. 458917,107,1721,14,16,1,14,2,Taṃ uttānameva. 458918,107,1722,2,18,1,98,11,"289. Eseva dhammo {yaditāvadevā}ti sacepi ito uttariṃ natthi, ettakameva idaṃ sotāpattiphalameva pattabbaṃ. " 458919,107,1722,19,24,1,28,5,Tathā eso eva dhammoti attho. 458920,107,1722,25,31,1,53,6,Paccabyatha paṭividdhatha tumhe asokaṃ padaṃ nibbānaṃ. 458921,107,1722,32,40,1,68,8,Amhehi nāma idaṃ padaṃ bahukehi kappanahutehi adiṭṭhameva abbhatītaṃ. 458922,107,1723,2,23,1,145,15,290. Yvāhaṃ dhammaṃ {gavesanto}ti yo ahaṃ dhammaṃ santipadaṃ gavesanto pariyesanto kutitthe kucchitatitthe ninditabbatitthe sañcariṃ paribbhaminti attho. 458923,107,1723,24,45,1,138,19,"So me attho {anuppatto}ti so pariyesitabbo attho mayā anuppatto sampatto, idāni pana me mayhaṃ nappamajjituṃ appamādena bhavituṃ kāloti attho. " 458924,107,1724,2,24,1,164,17,"291. Ahaṃ assajinā therena tosito katasomanasso, acalaṃ niccalaṃ nibbānapadaṃ, patvāna pāpuṇitvā sahāyakaṃ kolitamāṇavaṃ gavesanto pariyesanto assamapadaṃ agamāsinti attho. " 458925,107,1725,2,27,1,194,21,292. Dūratova mamaṃ {disvā}ti assamapadato dūratova āgacchantaṃ mamaṃ disvā susikkhito me mama sahāyo ṭhānanisajjādiiriyāpathehi sampanno samaṅgībhūto idaṃ upari vuccamānavacanaṃ abravi kathesīti attho. 458926,107,1726,2,15,1,94,9,"293. Bho sahāya, pasannamukhanettāsi pasannehi sobhanehi daddallamānehi mukhanettehi samannāgato asi. " 458927,107,1726,16,21,1,34,5,Munibhāvo iva te dissati paññāyati. 458928,107,1726,22,38,1,125,15,"Itthambhūto tvaṃ amatādhigato amataṃ nibbānaṃ adhigato asi, kacci accutaṃ nibbāna padaṃ adhigato adhigacchīti pucchāmīti attho. " 458929,107,1727,2,15,1,74,8,294. Subhānurūpo {āyāsī}ti subhassa pasannavaṇṇassa anurūpo hutvā āyāsi āgacchasi. 458930,107,1727,16,38,1,176,20,"Āneñjakārito {viyā}ti tomarādīhi kārito āneñjo hatthī viya dantova tīhi māsehi susikkhito iva bāhitapāpattā, brāhmaṇa dantadamatho sikkhitasikkho nibbānapade upasanto asīti pucchi. " 458931,107,1728,2,10,1,32,4,295. Tena puṭṭho amataṃ {mayā}tiādimāha. 458932,107,1728,11,13,1,18,2,Taṃ uttānatthameva. 458933,107,1729,2,21,1,119,11,299. {Apariyositasaṅkappo}ti‘‘ anāgate ekassa buddhassa aggasāvako bhaveyyan’’ ti patthitapatthanāya koṭiṃ appattasaṅkappoti attho. 458934,107,1729,22,27,1,49,5,Kutitthe agantabbamagge ahaṃ sañcariṃ paribbhamiṃ. 458935,107,1729,28,47,1,164,17,"Bhante gotama, lokajeṭṭha tava dassanaṃ āgamma patvā, mama saṅkappo mayhaṃ patthanā pūrito arahattamaggādhigamena sāvakapāramīñāṇassa pāpuṇanena paripuṇṇoti adhippāyo. " 458936,107,1730,2,29,1,196,20,"300. Pathaviyaṃ {patiṭṭhāyā}ti pathaviyaṃ nibbattā samaye hemantakāle pupphanti vikasanti, dibbagandhā sugandhā suṭṭhu pavanti pavāyanti, sabbapāṇinaṃ sabbe devamanusse tosenti somanassayutte karonti yathā. " 458937,107,1731,2,25,1,198,18,301. Tathevāhaṃ {mahāvīrā}ti mahāvīriyavantasakyakulapasutamahāparivāra te tava sāsane patiṭṭhāya ahaṃ patiṭṭhahitvā pupphituṃ arahattamaggañāṇena vikasituṃ samayaṃ kālaṃ esāmi gavesāmi tathevāti sambandho. 458938,107,1732,2,28,1,235,21,"302. Vimuttipupphan ti sabbakilesehi vimuccanato vimocanato vā vimutti arahattaphalavimuttisaṅkhātaṃ pupphaṃ esanto gavesento, tañca kho bhavasaṃsāramocanaṃ kāmabhavādibhavesu saṃsaraṇaṃ gamanaṃ bhavasaṃsāraṃ, tato mocanaṃ bhavasaṃsāramocanaṃ. " 458939,107,1732,29,39,1,87,8,"{Vimuttipupphalābhenā}ti vimuccanaṃ vimuccanti vā katasambhārā etāyāti vimutti, aggaphalaṃ. " 458940,107,1732,40,45,1,43,5,Pupphanti vikasanti veneyyā etenāti pupphaṃ. 458941,107,1732,46,50,1,34,4,Vimutti eva pupphaṃ vimuttipupphaṃ. 458942,107,1732,51,57,1,56,5,"Labhanaṃ lābho, vimuttipupphassa lābho vimuttipupphalābho. " 458943,107,1732,58,67,1,95,9,Tena vimuttipupphalābhena adhigamanena sabbapāṇinaṃ sabbasatte tosemi somanassaṃ pāpemīti attho. 458944,107,1733,2,46,1,335,35,"303.‘‘ Yāvatā buddhakhettamhī’’ tiādīsu cakkhuma pañcahi cakkhūhi cakkhumanta yattake ṭhāne ratanasuttādīnaṃ parittānaṃ āṇā ānubhāvo pavattati, tattake satasahassakoṭicakkavāḷasaṅkhāte buddhakhette ṭhapetvāna mahāmuniṃ sammāsambuddhaṃ vajjetvā avasesesu sattesu añño koci tava puttassa tuyhaṃ puttena mayā paññāya sadiso samo natthīti sambandho. " 458945,107,1733,47,49,1,16,2,Sesaṃ uttānameva. 458946,107,1734,2,38,1,270,30,"308. {Paṭipannā}ti catumaggasamaṅgino ca phalaṭṭhā arahattaphale ṭhitā ca sekhā phalasamaṅgino heṭṭhimehi tīhi phalehi samannāgatā ca ete aṭṭha ariyabhikkhū, uttamatthaṃ nibbānaṃ āsīsakā gavesakā, taṃ paññavantaṃ parivārenti sadā sabbakālaṃ sevanti bhajanti payirupāsantīti attho. " 458947,107,1735,2,17,1,160,12,310. Kāyavedanācittadhammānupassanāsaṅkhātānaṃ catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ kusalā chekā satisambojjhaṅgādīnaṃ sattannaṃ sambojjhaṅgānaṃ bhāvanāya vaḍḍhanāya ratā allīnā. 458948,107,1736,2,3,1,0,0,314 458949,107,1737,2,9,1,35,6,. Uḷurājāva tārakarājā iva ca sobhasi. 458950,107,1738,2,16,1,103,10,"315. Rukkhapabbataratanasattādayo dhāretīti dharaṇī, dharaṇiyaṃ ruhā sañjātā vaḍḍhitā cāti dharaṇīruhā rukkhā. " 458951,107,1738,17,24,1,66,7,Pathaviyaṃ patiṭṭhāya ruhanti vaḍḍhanti vuddhiṃ virūḷhiṃ āpajjanti. 458952,107,1738,25,37,1,102,11,"Vepullataṃ vipulabhāvaṃ paripūrabhāvaṃ pāpuṇanti, te rukkhā kamena phalaṃ dassayanti phaladhārino honti. " 458953,107,1739,2,4,1,0,0,317-9. 458954,107,1739,5,11,1,56,5,Punapi bhagavantameva thomento sindhu {sarassatī}tiādimāha. 458955,107,1739,12,41,1,172,29,Tattha sindhuvādi nāma gaṅgā ca sarassatī nāma gaṅgā ca nandiyagaṅgā ca candabhāgāgaṅgā ca gaṅgā nāma gaṅgā ca yamunā nāma gaṅgā ca sarabhū nāma gaṅgā ca mahī nāma gaṅgā ca. 458956,107,1739,42,53,1,97,10,Sandamānānaṃ gacchantīnaṃ etāsaṃ gaṅgānaṃ sāgarova samuddo eva sampaṭicchati paṭiggaṇhāti dhāreti. 458957,107,1739,54,72,1,157,18,Tadā etā sabbagaṅgā purimaṃ nāmaṃ sindhuvādigaṅgātyādikaṃ purimaṃ nāmapaññattivohāraṃ jahanti chaḍḍenti sāgaroteva sāgaro iti eva ñāyati pākaṭā bhavati yathā. 458958,107,1739,73,102,1,281,27,"Tatheva tathā eva ime catubbaṇṇā khattiyabrāhmaṇavessasuddasaṅkhātā cattāro kulā tavantike tava antike samīpe pabbajitvā pattakāsāyacīvaradhārino paricarantā purimaṃ nāmaṃ khattiyādināmadheyyaṃ paññattivohāraṃ jahanti cajanti, buddhaputtāti buddhassa orasāti ñāyare pākaṭā bhaveyyuṃ. " 458959,107,1740,2,4,1,0,0,320-4. 458960,107,1740,5,32,1,219,25,"Cando candamaṇḍalo abbhā mahikā rajo dhumo rāhūti pañcahi upakkilesehi virahitattā vimalo vigatamalo nimmalo, ākāsadhātuyā ākāsagabbhe gacchaṃ gacchanto, sabbe tārakasamūhe ābhāya maddamāno loke atirocati daddallati yathā. " 458961,107,1740,33,40,1,25,5,Tatheva tathā eva tvaṃ… pe…. 458962,107,1741,2,4,1,0,0,325-7. 458963,107,1741,5,39,1,240,32,"Udake jātā udake saṃvaḍḍhā kumudā mandālakā ca bahū saṅkhātikkantā, toyena udakena kaddamakalalena ca upalimpanti allīyanti yathā, tatheva bahukā sattā aparimāṇā sattā loke jātā saṃvaḍḍhā rāgena ca dosena ca aṭṭitā bandhitā virūhare viruhanti. " 458964,107,1741,40,45,1,40,5,Kaddame kumudaṃ yathā viruhati sañjāyati. 458965,107,1741,46,49,1,16,2,{Kesarī}ti padumaṃ. 458966,107,1742,2,4,1,0,0,329-30. 458967,107,1742,5,17,1,60,7,Rammake {māse}ti kattikamāse‘‘ komudiyā cātumāsiniyā’’ ti vuttattā. 458968,107,1742,18,32,1,114,13,"Vārijā padumapupphādayo bahū pupphā pupphanti vikasanti, taṃ māsaṃ taṃ kattikamāsaṃ nātivattanti vārijāti sambandho. " 458969,107,1742,33,45,1,79,10,Samayo pupphanāya {so}ti so kattikamāso pupphanāya vikasanāya samayo kāloti attho. 458970,107,1742,46,56,1,61,8,"Yathā pupphanti tatheva tvaṃ, sakyaputta, pupphito vikasito asi. " 458971,107,1742,57,70,1,108,12,Pupphito te {vimuttiyā}ti te tuyhaṃ sissā katasambhārā bhikkhū vimuttiyā arahattaphalañāṇena pupphito vikasito. 458972,107,1742,71,84,1,115,12,"Yathā vārijaṃ padumaṃ pupphanasamayaṃ nātikkamati, tathā te sāsanaṃ ovādānusāsaniṃ nātivattanti nātikkamantīti attho. " 458973,107,1743,2,4,1,0,0,333-4. 458974,107,1743,5,12,1,49,6,Yathāpi selo {himavā}ti himavā nāma selamayapabbato. 458975,107,1743,13,36,1,205,20,"Sabbapāṇinaṃ sabbesaṃ byādhitānaṃ sattānaṃ osadho osadhavanto sabbanāgānaṃ sabbaasurānaṃ sabbadevānañca ālayo agārabhūto yathā, tatheva tvaṃ, mahāvīra, sabbapāṇinaṃ jarābyādhimaraṇādīhi pamocanato osadho viya. " 458976,107,1743,37,59,1,143,20,"Yathā so himavā nāgādīnaṃ ālayo, tathā tevijjāya ca chaḷabhiññāya ca iddhiyā ca pāramiṃ pariyosānaṃ gatā pattā tuvaṃ nissāya vasantīti sambandho. " 458977,107,1743,60,68,1,74,8,Heṭṭhā vā upari vā upamāupameyyavasena gāthānaṃ sambandhanayā suviññeyyāva. 458978,107,1744,2,15,1,77,8,"342. Āsayānusayaṃ {ñatvā}ti ettha āsayoti ajjhāsayo cariyā, anusayoti thāmagatakileso." 458979,107,1744,16,35,1,107,12,"‘‘ Ayaṃ rāgacarito, ayaṃ dosacarito, ayaṃ mohacarito’’ tiādinā āsayañca anusayaṃ kilesapavattiñca jānitvāti attho. " 458980,107,1744,36,51,1,151,15,Indriyānaṃ balābalan ti saddhindriyādīnaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ tikkhindriyo mudindriyo svākāro dvākāro suviññāpayo duviññāpayoti evaṃ balābalaṃ jānitvā. 458981,107,1744,52,89,1,266,29,"Bhabbābhabbe {viditvānā}ti‘‘ mayā desitaṃ dhammaṃ paṭivijjhituṃ ayaṃ puggalo bhabbo samattho, ayaṃ puggalo abhabbo’’ ti viditvā paccakkhaṃ katvā, bhante, sabbaññu tvaṃ cātuddīpikamahāmegho viya dhammadesanāsīhanādena abhītanādena gajjasi sakalaṃ cakkavāḷaṃ ekaninnādaṃ karosi. " 458982,107,1745,2,4,1,0,0,343-4. 458983,107,1745,5,13,1,77,7,{Cakkavāḷapariyantā}ti samantā cakkavāḷagabbhaṃ pūretvā parisā nisinnā bhaveyya. 458984,107,1745,14,53,1,362,36,"Te evaṃ nisinnā nānādiṭṭhī anekadassanagāhino vivadamānā dveḷhakajātā vivadanti, taṃ tesaṃ vimaticchedanāya dubuddhichindanatthāya sabbesaṃ sattānaṃ cittamaññāya cittācāraṃ ñatvā opammakusalo upamāupameyyesu dakkho tvaṃ, muni, ekaṃ pañhaṃ kathentova ekeneva pañhakathanena sakalacakkavāḷagabbhe nisinnānaṃ pāṇīnaṃ vimatiṃ saṃsayaṃ chindasi nikkaṅkhaṃ karotīti attho. " 458985,107,1746,2,16,1,79,9,"345. {Upadisasadisehevā}ti ettha udakassa upari dissanti pākaṭā hontīti upadisā, sevālā. " 458986,107,1746,17,22,1,38,4,"Upadisehi sadisā upadisasadisā, manussā. " 458987,107,1746,23,48,1,186,23,"Yathā hi upadisā sevālā udakaṃ adissamānaṃ katvā tassupari pattharitvā ṭhitā honti, tathā vasudhā pathavī tehi upadisasadisehi eva manussehi nirantaraṃ pattharitvā ṭhitehi pūritā bhaveyya. " 458988,107,1746,49,65,1,137,16,Te sabbeva pathaviṃ pūretvā ṭhitā manussā pañjalikā sirasi añjaliṃ paggahitā kittayuṃ lokanāyakaṃ lokanāyakassa buddhassa guṇaṃ katheyyuṃ. 458989,107,1747,2,20,1,115,14,346. Te sabbe devamanussā kappaṃ vā sakalaṃ kappaṃ kittayantā guṇaṃ kathentāpi nānāvaṇṇehi nānappakārehi guṇehi kittayuṃ. 458990,107,1747,21,33,1,92,12,Tathāpi te sabbe parimetuṃ guṇapamāṇaṃ kathetuṃ na pappeyyuṃ na sampāpuṇeyyuṃ na sakkuṇeyyuṃ. 458991,107,1747,34,39,1,56,5,Appameyyo tathāgato sammāsambuddho aparimeyyo guṇātireko. 458992,107,1747,40,43,1,27,3,Etena guṇamahantataṃ dīpeti. 458993,107,1748,2,29,1,203,23,"347. Sakena thāmena attano balena heṭṭhā upamāupameyyavasena jino jitakileso buddho mayā kittito thomito yathā ahosi, evameva sabbe devamanussā kappakoṭīpi kappakoṭisatepi kittentā pakittayuṃ katheyyunti attho. " 458994,107,1749,2,15,1,64,9,348. Punapi guṇānaṃ appamāṇataṃ dīpetuṃ sace hi koci devo {vā}tiādimāha. 458995,107,1749,16,24,1,69,6,Pūritaṃ {parikaḍḍheyyā}ti mahāsamudde pūritaudakaṃ samantato ākaḍḍheyya. 458996,107,1749,25,32,1,57,7,So puggalo vighātaṃ dukkhameva labheyya pāpuṇeyyāti attho. 458997,107,1750,2,16,1,94,11,350. Vattemi jinasāsanan ti jinena bhāsitaṃ sakalaṃ piṭakattayaṃ vattemi pavattemi rakkhāmīti attho. 458998,107,1750,17,27,1,103,9,{Dhammasenāpatī}ti dhammena paññāya bhagavato catuparisasaṅkhātāya parisāya pati padhānoti dhammasenāpati. 458999,107,1750,28,41,1,127,13,Sakyaputtassa bhagavato sāsane ajja imasmiṃ vattamānakāle cakkavattirañño jeṭṭhaputto viya sakalaṃ buddhasāsanaṃ pālemīti attho. 459000,107,1751,2,4,1,0,0,352-3. 459001,107,1751,5,13,1,67,8,Attano saṃsāraparibbhamaṃ dassento yo koci manujo bhāran tiādimāha. 459002,107,1751,14,37,1,157,22,"Yo koci manujo mānuso bhāraṃ sīsabhāraṃ matthake sīse ṭhapetvā dhāreyya vaheyya, sadā sabbakālaṃ so manujo tena bhārena dukkhito pīḷito atibhūto assa bhaveyya. " 459003,107,1751,38,43,1,40,5,Bhāro bharitabhāro bharito atīva bhārito. 459004,107,1751,44,70,1,249,24,"Tathā tena pakārena ahaṃ rāgaggidosaggimohaggisaṅkhātehi tīhi aggīhi ḍayhamāno, giriṃ uddharito yathā mahāmerupabbataṃ uddharitvā ukkhipitvā sīse ṭhapito bhavabhārena bhavasaṃsāruppattibhārena, bharito dukkhito bhavesu saṃsariṃ paribbhaminti sambandho. " 459005,107,1752,2,20,1,89,12,354. Oropito ca me {bhāro}ti idāni pabbajitakālato paṭṭhāya so bhavabhāro mayā oropito nikkhitto. 459006,107,1752,21,30,1,56,8,Bhavā ugghāṭitā {mayā}ti sabbe nava bhavā mayā viddhaṃsitā. 459007,107,1752,31,46,1,130,14,"Sakyaputtassa bhagavato sāsane yaṃ karaṇīyaṃ kattabbaṃ maggapaṭipāṭiyā kilesaviddhaṃsanakammaṃ atthi, taṃ sabbaṃ mayā katanti attho. " 459008,107,1753,2,12,1,60,6,355. Puna attano visesaṃ dassento yāvatā {buddhakhettamhī}tiādimāha. 459009,107,1753,13,30,1,176,17,Tattha yāvatā yattake dasasahassacakkavāḷasaṅkhāte buddhakhette sakyapuṅgavaṃ sakyakulajeṭṭhakaṃ bhagavantaṃ ṭhapetvā avasesasattesu kocipi paññāya me mayā samo natthīti dīpeti. 459010,107,1753,31,32,1,6,1,Tenāha– 459011,107,1753,33,46,1,44,8,"‘‘ ahaṃ aggomhi paññāya, sadiso me na vijjatī’’ ti. " 459012,107,1754,2,11,1,52,6,356. Puna attano ānubhāvaṃ pakāsento samādhimhī tyādimāha. 459013,107,1754,12,14,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva. 459014,107,1755,2,25,1,177,15,360. {Jhānavimokkhānakhippapaṭilābhī}ti paṭhamajjhānādīnaṃ jhānānaṃ lokato vimuccanato‘‘ vimokkhan’’ ti saṅkhaṃ gatānaṃ aṭṭhannaṃ lokuttaravimokkhānañca khippalābhī sīghaṃ pāpuṇātīti attho. 459015,107,1756,2,13,1,94,7,362. Evaṃ mahānubhāvassāpi attano sabrahmacārīsu gāravabahumānataṃ pakāsento {uddhatavisovā}tiādimāha. 459016,107,1756,14,34,1,221,20,Tattha uddhataviso uppāṭitaghoraviso sappo iva chinnavisāṇova chinditasiṅgo usabho iva ahaṃ idāni nikkhittamānadappova chaḍḍitagottamadādimānadappova gaṇaṃ saṅghassa santikaṃ garugāravena ādarabahumānena upemi upagacchāmi. 459017,107,1757,2,13,1,61,6,363. Idāni attano paññāya mahattataṃ pakāsento {yadirūpinī}tiādimāha. 459018,107,1757,14,35,1,148,20,"Evarūpā me mahatī paññā arūpinī samānā yadi rūpinī bhaveyya, tadā me mama paññā vasupatīnaṃ pathavissarānaṃ rājūnaṃ sameyya samā bhaveyyāti adhippāyo. " 459019,107,1757,36,48,1,116,11,Evaṃ attano paññāya mahattabhāvaṃ dassetvā tato pubbenivāsānussatiñāṇena pubbe kammaṃ saritvā {anomadassissā}tiādimāha. 459020,107,1757,49,60,1,95,11,Tattha anomadassissa bhagavato mayā katāya ñāṇathomanāya phalaṃ etaṃ mama paññāmahattanti attho. 459021,107,1758,2,20,1,90,10,364. Pavattitaṃ dhammacakkan ti ettha cakka-saddo panāyaṃ‘‘ catucakkayānan’’ tiādīsu vāhane vattati. 459022,107,1758,21,46,1,58,7,‘‘ Pavattite ca pana bhagavatā dhammacakke’’ tiādīsu( mahāva.17; saṃ. ni.5.1081) desanāyaṃ. 459023,107,1758,47,65,1,59,5,‘‘ Cakkaṃ vattaya sabbapāṇinan’’ tiādīsu( jā.1.7.149) dānamayapuññakiriyāyaṃ. 459024,107,1758,66,75,1,44,5,‘‘ Cakkaṃ vatteti ahorattan’’ tiādīsu iriyāpathe. 459025,107,1758,76,126,1,126,13,"‘‘ Icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthake’’ tiādīsu( jā.1.1.104;1.5.103) khuracakke‘‘ rājā cakkavattī cakkānubhāvena vattanako’’ tiādīsu( itivu.22; dī. ni.1.258) ratanacakke. " 459026,107,1758,127,130,1,22,3,Idha panāyaṃ desanāyaṃ. 459027,107,1758,131,149,1,186,17,"Tādinā tādiguṇasamannāgatena sakyaputtena gotamasambuddhena pavattitaṃ desitaṃ piṭakattayasaṅkhātaṃ dhammacakkaṃ ahaṃ sammā aviparītena anuvattemi anugantvā vattemi, desemi desanaṃ karomi. " 459028,107,1758,150,161,1,107,11,Idaṃ anuvattanaṃ desitassa anugantvā pacchā desanaṃ purimabuddhānaṃ katāya ñāṇathomanāya phalanti sambandho. 459029,107,1759,2,13,1,92,7,365. Tato sappurisūpanissayayonisomanasikārādipuññaphalaṃ dassento mā me kadāci {pāpiccho}tiādimāha. 459030,107,1759,14,51,1,347,37,Tattha pāpiccho lāmakāya icchāya samannāgato pāpacārī puggalo ca ṭhānanisajjādīsu vattapaṭivattakaraṇe kusīto ca jhānasamādhimaggabhāvanādīsu hīnavīriyo ca ganthadhuravipassanādhuravirahitattā appassuto ca ācariyupajjhāyādīsu ācāravirahitattā anācāro ca puggalo kadāci kāle katthaci ṭhāne me mayā saha sameto samāgato mā ahu mā bhavatūti sambandho. 459031,107,1760,2,12,1,65,6,366. {Bahussuto}ti pariyattipaṭivedhavasena duvidho bahussuto ca puggalo. 459032,107,1760,13,19,1,40,5,{Medhāvī}ti medhāya paññāya samannāgato ca. 459033,107,1760,20,28,1,109,7,Sīlesu {susamāhito}ti catupārisuddhisīlamaggasampayuttasīlaaṭṭhaṅguposathasīlādīsu suṭṭhu āhito ṭhapitacitto ca. 459034,107,1760,29,35,1,58,5,{Cetosamathānuyutto}ti cittassa ekībhāvamanuyutto ca puggalo. 459035,107,1760,36,47,1,81,11,Api muddhani tiṭṭhatu evarūpo puggalo mayhaṃ muddhani sirasi api tiṭṭhatūti attho. 459036,107,1761,2,15,1,85,9,367. Attano laddhaphalānisaṃsaṃ vatvā tatthaññe niyojento taṃ vo vadāmi {bhaddante}tiādimāha. 459037,107,1761,16,18,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva. 459038,107,1762,2,4,1,0,0,368-9. 459039,107,1762,5,31,1,214,23,"Yamahan ti yaṃ assajittheraṃ ahaṃ paṭhamaṃ ādimhi disvā sotāpattimaggapaṭilābhena sakkāyadiṭṭhādīnaṃ kilesānaṃ pahīnattā vimalo malarahito ahuṃ ahosi, so assajitthero me mayhaṃ ācariyo lokuttaradhammasikkhāpako ahuṃ. " 459040,107,1762,32,39,1,56,7,Ahaṃ tassa savanāya anusāsanena ajja dhammasenāpati ahuṃ. 459041,107,1762,40,50,1,83,10,Sabbattha sabbesu guṇesu pāramiṃ patto pariyosānaṃ patto anāsavo nikkileso viharāmi. 459042,107,1763,2,14,1,56,7,370. Attano ācariye sagāravaṃ dassento yo me {ācariyo}tiādimāha. 459043,107,1763,15,42,1,173,25,"Yo assaji nāma thero satthu sāvako me mayhaṃ ācariyo āsi ahosi, so thero yassaṃ disāyaṃ yasmiṃ disābhāge vasati, ahaṃ taṃ disābhāgaṃ ussīsamhi sīsuparibhāge karomīti sambandho. " 459044,107,1764,2,12,1,66,7,371. Tato attano ṭhānantarappattabhāvaṃ dassento mama kamman tiādimāha. 459045,107,1764,13,30,1,177,17,Gotamo bhagavā sakyapuṅgavo sakyakulaketu sabbaññutaññāṇena mama pubbe katakammaṃ saritvāna ñatvā bhikkhusaṅghamajjhe nisinno aggaṭṭhāne aggasāvakaṭṭhāne maṃ ṭhapesīti sambandho. 459046,107,1765,2,34,1,148,12,"374. Atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidāti imā catasso paṭisambhidā ca, tāsaṃ bhedo paṭisambhidāmagge( paṭi. ma.1.76; vibha.718) vuttoyeva. " 459047,107,1765,35,50,1,150,15,Catumaggacatuphalavasena vā rūpārūpajhānavasena vā aṭṭha vimokkhā saṃsāravimuccanadhammā ca iddhividhādayo cha abhiññāyo ca sacchikatā paccakkhaṃ katā. 459048,107,1765,51,63,1,115,12,Kataṃ buddhassa sāsanan ti buddhassa anusiṭṭhi ovādasaṅkhātaṃ sāsanaṃ kataṃ arahattamaggañāṇena nipphāditanti attho. 459049,107,1766,2,14,1,75,11,"Itthaṃ sudan ti ettha itthan ti nidassanatthe nipāto, iminā pakārenāti attho. " 459050,107,1766,15,18,1,37,3,Tena sakalasāriputtāpadānaṃ nidasseti. 459051,107,1766,19,23,1,26,4,Sudan ti padapūraṇe nipāto. 459052,107,1766,24,27,1,29,2,{Āyasmā}ti garugāravādhivacanaṃ. 459053,107,1766,28,34,1,48,5,{Sāriputto}ti mātu nāmavasena katanāmadheyyo thero. 459054,107,1766,35,44,1,68,7,Imā {gāthāyo}ti imā sakalā sāriputtattherāpadānagāthāyo abhāsi kathesi. 459055,107,1766,45,54,1,76,8,"Iti saddo parisamāpanatthe nipāto, sakalaṃ sāriputtāpadānaṃ niṭṭhitanti attho. " 459056,107,1767,2,4,1,37,2,Sāriputtattheraapadānavaṇṇanā samattā. 459057,107,1768,2,3,1,0,1,3-2 . 459058,107,1768,4,4,1,34,1,Mahāmoggallānattheraapadānavaṇṇanā 459059,107,1769,2,9,1,65,6,Anomadassī bhagavā tyādikaṃ āyasmato moggallānattherassa apadānaṃ. 459060,107,1769,10,28,1,187,17,Ayañca thero purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto anomadassissa bhagavato kāletiādi sāriputtattherassa dhammasenāpatino vatthumhi vuttameva. 459061,107,1769,29,69,1,366,35,"Thero hi pabbajitadivasato paṭṭhāya sattame divase magadharaṭṭhe kallavālagāmakaṃ upanissāya samaṇadhammaṃ karonto thinamiddhe okkamante satthārā‘‘ moggallāna, mā tuccho tava vāyāmo’’ tiādinā saṃvejito thinamiddhaṃ vinodetvā bhagavatā vuccamānaṃ dhātukammaṭṭhānaṃ suṇanto eva vipassanāpaṭipāṭiyā uparimaggattayaṃ adhigantvā aggaphalakkhaṇe sāvakañāṇassa matthakaṃ pāpuṇi. " 459062,107,1770,2,20,1,160,14,375. Evaṃ dutiyasāvakabhāvaṃ patvā āyasmā mahāmoggallānatthero attano pubbakammaṃ saritvā somanassavasena pubbacariyaṃ apadānaṃ pakāsento anomadassī {bhagavā}tiādimāha. 459063,107,1770,21,29,1,59,8,Tattha na omaṃ alāmakaṃ dassanaṃ passanaṃ assāti anomadassī. 459064,107,1770,30,60,1,285,25,"Tassa hi dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitasarīrattā sakalaṃ divasaṃ sakalaṃ māsaṃ sakalaṃ saṃvaccharaṃ saṃvaccharasatasahassampi passantānaṃ devamanussānaṃ atittikaraṃ dassananti, anomaṃ alāmakaṃ nibbānaṃ dassanasīloti vā‘‘ anomadassī’’ ti laddhanāmo bhāgyavantatādīhi kāraṇehi bhagavā. " 459065,107,1770,61,66,1,46,4,{Lokajeṭṭho}ti sakalasattalokassa jeṭṭho padhāno. 459066,107,1770,67,73,1,47,5,"Āsabhasadisattā āsabho, narānaṃ āsabho narāsabho. " 459067,107,1770,74,82,1,87,8,So lokajeṭṭho narāsabho anomadassī bhagavā devasaṅghapurakkhato devasamūhehi parivārito. 459068,107,1770,83,86,1,31,3,Himavantamhi vihāsīti sambandho. 459069,107,1771,2,22,1,119,15,"376. Yadā dutiyasāvakabhāvāya dutiyavāre patthanaṃ akāsi, tadā nāmena varuṇo nāma ahaṃ nāgarājā hutvā nibbatto ahosinti attho. " 459070,107,1771,23,25,1,11,2,Tena vuttaṃ– 459071,107,1771,26,38,1,40,7,"‘‘ varuṇo nāma nāmena, nāgarājā ahaṃ tadā’’ ti. " 459072,107,1771,39,42,1,36,2,{Kāmarūpī}ti yadicchitakāmanimmānasīlo. 459073,107,1771,43,48,1,43,4,{Vikubbāmī}ti vividhaṃ iddhivikubbanaṃ karomi. 459074,107,1771,49,77,1,196,23,"Mahodadhinivāsahan ti mañjerikā nāgā, bhūmigatā nāgā, pabbataṭṭhā nāgā, gaṅgāvaheyyā nāgā, sāmuddikā nāgāti imesaṃ nāgānaṃ antare sāmuddikanāgo ahaṃ mahodadhimhi samudde nivāsiṃ, vāsaṃ kappesinti attho. " 459075,107,1772,2,16,1,87,9,377. Saṅgaṇiyaṃ gaṇaṃ {hitvā}ti niccaparivārabhūtaṃ sakaparivāraṃ nāgasamūhaṃ hitvā vinā hutvā . 459076,107,1772,17,26,1,68,8,"Tūriyaṃ paṭṭhapesahan ti ahaṃ tūriyaṃ paṭṭhapesiṃ, vajjāpesinti attho. " 459077,107,1772,27,44,1,165,16,Sambuddhaṃ {parivāretvā}ti anomadassisambuddhaṃ samantato sevamānā accharā nāgamāṇavikā vādesuṃ dibbavādehi gītā vākyādīhi vādesuṃ laddhānurūpato vajjesuṃ tadāti attho. 459078,107,1773,2,12,1,65,5,378. Vajjamānesu {tūresū}ti manussanāgatūriyesu pañcaṅgikesu vajjamānesu . 459079,107,1773,13,23,1,82,10,Devā tūrāni vajjayun ti cātumahārājikā devā dibbatūriyāni vajjiṃsu vādesunti attho. 459080,107,1773,24,32,1,67,7,Ubhinnaṃ saddaṃ {sutvānā}ti ubhinnaṃ devamanussānaṃ bherisaddaṃ sutvā. 459081,107,1773,33,39,1,62,6,Tilokagarusamānopi buddho sampabujjhatha jānāti suṇātīti attho. 459082,107,1774,2,13,1,86,8,379. Nimantetvāna sambuddhan ti sasāvakasaṅghaṃ sambuddhaṃ svātanāya nimantetvā parivāretvā. 459083,107,1774,14,19,1,44,5,Sakabhavanan ti attano nāgabhavanaṃ upāgamiṃ. 459084,107,1774,20,29,1,114,8,Gantvā ca āsanaṃ {paññapetvānā}ti rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapasayananisīdanaṭṭhānāni paññāpetvā sajjetvāti attho. 459085,107,1774,30,50,1,107,14,"Kālamārocayiṃ ahan ti evaṃ katapubbavidhāno ahaṃ‘‘ kālo, bhante, niṭṭhitaṃ bhattan’’ ti kālaṃ ārocayiṃ viññāpesiṃ. " 459086,107,1775,2,21,1,132,15,380. {Khīṇāsavasahassehī}ti tadā so bhagavā arahantasahassehi parivuto lokanāyako sabbā disā obhāsento me bhavanaṃ upāgami sampattoti attho. 459087,107,1776,2,15,1,91,9,381. Attano bhavanaṃ paviṭṭhaṃ bhagavantaṃ bhojanākāraṃ dassento upaviṭṭhaṃ mahāvīran tiādimāha. 459088,107,1776,16,18,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva. 459089,107,1777,2,21,1,166,15,386. {Okkākakulasambhavo}ti okkākarañño paramparāgatarājakule uppanno sakalajambudīpe pākaṭarājakule uppanno vā gottena gottavasena gotamo nāma satthā manussaloke bhavissati. 459090,107,1778,2,25,1,184,19,388. So pacchā {pabbajitvānā}ti so nāgarājā pacchā pacchimabhave kusalamūlena puññasambhārena codito uyyojito sāsane pabbajitvā gotamassa bhagavato dutiyo aggasāvako hessatīti byākaraṇamakāsi. 459091,107,1779,2,10,1,54,4,389. {Āraddhavīriyo}ti ṭhānanisajjādīsu iriyāpathesu vīriyavā. 459092,107,1779,11,16,1,31,3,{Pahitatto}ti nibbāne pesitacitto . 459093,107,1779,17,52,1,189,17,"Iddhiyā pāramiṃ {gato}ti‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno’’ ti( a. ni.1.180,190) adhiṭṭhāniddhivikubbaniddhikammavipākajiddhiādīsu pāramiṃ pariyosānaṃ gato patto. " 459094,107,1779,53,75,1,161,17,{Sabbāsave}ti ā samantato savanato pavattanato‘‘ āsavā’’ ti laddhanāme kāmabhavadiṭṭhiavijjādhamme sabbe pariññāya samantato aññāya jānitvā pajahitvā anāsavo nikkileso. 459095,107,1779,76,81,1,66,4,{Nibbāyissatī}ti kilesakhandhaparinibbānena nibbāyissatīti sambandho. 459096,107,1780,2,16,1,107,10,390. Evaṃ thero attano puññavasena laddhabyākaraṇaṃ vatvā puna pāpacariyaṃ pakāsento {pāpamittopanissāyā}tiādimāha. 459097,107,1780,17,29,1,89,12,Tattha pāpamitte pāpake lāmake mitte upanissāya nissaye katvā tehi saṃsaggo hutvāti attho. 459098,107,1781,2,11,1,68,7,Tatrāyamanupubbī kathā– ekasmiṃ samaye titthiyā sannipatitvā mantesuṃ– 459099,107,1781,12,27,1,81,10,"‘‘ jānāthāvuso, kena kāraṇena samaṇassa gotamassa lābhasakkāro mahā hutvā nibbatto’’ ti?" 459100,107,1781,28,34,1,9,2,‘‘ Na jānāma’’. 459101,107,1781,35,44,1,24,5,‘‘ Tumhe pana na jānāthā’’ ti? 459102,107,1781,45,60,1,57,8,"‘‘ Āma, jānāma’’– moggallānaṃ nāma ekaṃ bhikkhuṃ nissāya uppanno . " 459103,107,1781,61,71,1,79,10,So hi devalokaṃ gantvā devatāhi katakammaṃ pucchitvā āgantvā manussānaṃ kathesi– 459104,107,1781,72,83,1,46,7,‘‘ idaṃ nāma katvā evarūpaṃ sampattiṃ labhantī’’ ti. 459105,107,1781,84,91,1,64,7,Niraye nibbattānampi kammaṃ pucchitvā āgantvā manussānaṃ kathesi– 459106,107,1781,92,103,1,47,7,‘‘ idaṃ nāma katvā evarūpaṃ dukkhaṃ anubhavantī’’ ti. 459107,107,1781,104,111,1,61,7,Manussā tassa kathaṃ sutvā mahantaṃ lābhasakkāraṃ abhiharanti. 459108,107,1781,112,166,1,357,43,"Sace taṃ māretuṃ sakkhissāma, so lābhasakkāro amhākaṃ nibbattissati, attheso upāyoti sabbe ekacchandā hutvā‘‘ yaṃkiñci katvā taṃ māressāmā’’ ti attano upaṭṭhāke samādapetvā kahāpaṇasahassaṃ labhitvā purisaghātake core pakkosāpetvā‘‘ mahāmoggallānatthero nāma samaṇassa gotamassa sāvako kāḷasilāyaṃ vasati, tumhe tattha gantvā taṃ mārethā’’ ti tesaṃ taṃ sahassaṃ adaṃsu. " 459109,107,1781,167,181,1,91,10,Corā dhanalābhena sampaṭicchitvā‘‘ theraṃ māressāmā’’ ti gantvā tassa vasanaṭṭhānaṃ parivāresuṃ. 459110,107,1781,182,189,1,71,7,Thero tehi parikkhittabhāvaṃ ñatvā kuñcikacchiddena nikkhamitvā pakkāmi. 459111,107,1781,190,199,1,78,9,Corā taṃ divasaṃ theraṃ adisvā punekadivasaṃ tassa vasanaṭṭhānaṃ parikkhipiṃsu. 459112,107,1781,200,206,1,54,6,Thero ñatvā kaṇṇikāmaṇḍalaṃ bhinditvā ākāsaṃ pakkhandi. 459113,107,1781,207,215,1,63,7,"Evaṃ te paṭhamamāsepi, majjhimamāsepi theraṃ gahetuṃ nāsakkhiṃsu. " 459114,107,1781,216,226,1,87,10,Pacchimamāse pana sampatte thero attanā katakammassa ākaḍḍhanabhāvaṃ ñatvā na apagacchi. 459115,107,1781,227,234,1,61,7,Corā taṃ paharantā taṇḍulakamattāni aṭṭhīni karontā bhindiṃsu. 459116,107,1781,235,248,1,64,9,Atha naṃ‘‘ mato’’ ti saññāya ekasmiṃ gumbapiṭṭhe khipitvā pakkamiṃsu. 459117,107,1782,2,32,1,171,19,"Thero ,‘‘ satthāraṃ passitvā vanditvāva parinibbāyissāmī’’ ti attabhāvaṃ jhānaveṭhanena veṭhetvā ākāsena satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā‘‘ bhante, parinibbāyissāmī’’ ti āha." 459118,107,1782,33,41,1,30,3,"‘‘ Parinibbāyissasi, moggallānā’’ ti?" 459119,107,1782,42,50,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti." 459120,107,1782,51,59,1,33,4,‘‘ Kattha gantvā parinibbāyissasī’’ ti? 459121,107,1782,60,68,1,25,3,"‘‘ Kāḷasilāpadesaṃ, bhante’’ ti." 459122,107,1782,69,80,1,47,7,"‘‘ Tena hi, moggallāna, mayhaṃ dhammaṃ kathetvā yāhi. " 459123,107,1782,81,92,1,51,9,Tādisassa hi me sāvakassa na dāni dassanaṃ atthī’’ ti. 459124,107,1782,93,120,1,199,22,"So‘‘ evaṃ karissāmi, bhante’’ ti satthāraṃ vanditvā ākāsaṃ uppatitvā sāriputtatthero viya parinibbānadivase nānappakārā iddhiyo katvā dhammaṃ kathetvā satthāraṃ vanditvā kāḷasilāpadesaṃ gantvā parinibbāyi." 459125,107,1782,121,134,1,63,9,‘‘ Theraṃ kira corā māresun’’ ti ayaṃ kathā sakalajambudīpe patthari. 459126,107,1783,2,10,1,57,6,Rājā ajātasattu core pariyesanatthāya carapurise payojesi. 459127,107,1783,11,22,1,80,11,Tesu coresu surāpāne suraṃ pivantesu maddesu eko ekassa piṭṭhiṃ paharitvā pātesi. 459128,107,1783,23,52,1,146,21,"So taṃ santajjento‘‘ ambho dubbinīta tvaṃ, kasmā me piṭṭhiṃ paharitvā pātesi, kiṃ pana, are duṭṭhacora, tayā mahāmoggallānatthero paṭhamaṃ pahato’’ ti āha." 459129,107,1783,53,66,1,53,9,‘‘ Kiṃ pana tvaṃ mayā paṭhamaṃ pahatabhāvaṃ na jānāsī’’ ti? 459130,107,1783,67,89,1,106,17,"Evaṃ etesaṃ‘‘ mayā pahato, mayā pahato’’ ti vadantānaṃ sutvā te carapurisā sabbe te core gahetvā rañño ārocesuṃ. " 459131,107,1783,90,95,1,32,5,Rājā te core pakkosāpetvā pucchi– 459132,107,1783,96,104,1,23,4,‘‘ tumhehi thero mārito’’ ti? 459133,107,1783,105,113,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti." 459134,107,1783,114,122,1,22,4,‘‘ Kehi tumhe uyyojitā’’ ti? 459135,107,1783,123,131,1,21,3,"‘‘ Naggasamaṇehi, devā’’ ti. " 459136,107,1783,132,147,1,144,15,Rājā pañcasate naggasamaṇe gāhāpetvā pañcasatehi corehi saddhiṃ rājaṅgaṇe nābhipamāṇesu āvāṭesu nikhaṇāpetvā palālehi paṭicchādetvā aggiṃ dāpesi. 459137,107,1783,148,157,1,82,9,Atha nesaṃ jhāmabhāvaṃ jānitvā ayanaṅgalehi kasāpetvā sabbe khaṇḍākhaṇḍaṃ kārāpesi. 459138,107,1783,158,163,1,48,5,Tadā bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ– 459139,107,1783,164,173,1,53,5,‘‘ mahāmoggallānatthero attano ananurūpamaraṇaṃ patto’’ ti. 459140,107,1783,174,235,1,283,37,"Satthā āgantvā‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā‘‘ imāya nāma, bhante’’ ti vutte‘‘ moggallānassa, bhikkhave, imasseva attabhāvassa ananurūpaṃ maraṇaṃ, pubbe pana tena katakammassa anurūpamevā’’ ti vatvā‘‘ kiṃ panassa, bhante, pubbakamman’’ ti puṭṭho taṃ vitthāretvā kathesi. " 459141,107,1784,2,14,1,97,10,"Atīte , bhikkhave, bārāṇasiyaṃ eko kulaputto sayameva koṭṭanapacanādīni karonto mātāpitaro paṭijaggi. " 459142,107,1784,15,60,1,232,33,"Athassa mātāpitaro‘‘ tāta, tvaṃ ekakova gehe ca araññe ca kammaṃ karonto kilamasi, ekaṃ te kumārikaṃ ānessāmā’’ ti vatvā‘‘ ammatātā, yāva tumhe jīvatha, tāva vo sahatthā upaṭṭhahissāmī’’ ti tena paṭikkhittāpi punappunaṃ yācitvā kumārikaṃ ānesuṃ. " 459143,107,1784,61,69,1,67,8,Sā katipāhameva te upaṭṭhahitvā pacchā tesaṃ dassanamapi anicchantī– 459144,107,1784,70,140,1,424,54,"‘‘ na sakkā tava mātāpitūhi saddhiṃ ekaṭṭhāne vasitun’’ ti ujjhāyitvā tasmiṃ attano kathaṃ aggaṇhante tassa bahigatakāle makacivākakhaṇḍāni ca yāgupheṇake ca gahetvā tattha tattha ākiritvā tenāgantvā‘‘ kiṃ idan’’ ti puṭṭhā‘‘ imesaṃ mahallakaandhānaṃ etaṃ kammaṃ, sabbaṃ gehaṃ kiliṭṭhā karontā vicaranti, na sakkā etehi saddhiṃ ekaṭṭhāne vasitun’’ ti evaṃ tāya punappunaṃ kathiyamānāya evarūpopi pūritapāramī satto mātāpitūhi saddhiṃ bhijji. " 459145,107,1784,141,210,1,390,49,"So‘‘ hotu, jānissāmi nesaṃ kattabbakamman’’ ti te bhojetvā‘‘ ammatātā, asukaṭṭhāne nāma tumhākaṃ ñātakā āgamanaṃ paccāsīsanti, tattha gamissāmā’’ ti te yānakaṃ āropetvā ādāya gacchanto aṭavimajjhaṃ pattakāle‘‘ tāta, rasmiyo gaṇhatha, goṇā daṇḍasaññāya gamissanti, imasmiṃ ṭhāne corā vasanti, ahaṃ otaritvā carāmī’’ ti pitu hatthe rasmiyo datvā otaritvā gacchanto saddaṃ parivattetvā corānaṃ uṭṭhitasaddamakāsi. " 459146,107,1784,211,239,1,116,17,"Mātāpitaro saddaṃ sutvā‘‘ corā uṭṭhitā’’ ti saññāya‘‘ tāta, corā uṭṭhitā, mahallakā mayaṃ, tvaṃ attānameva rakkhāhī’’ ti āhaṃsu. " 459147,107,1784,240,250,1,89,10,So mātāpitaro viravantepi corasaddaṃ karonto koṭṭetvā māretvā aṭaviyaṃ khipitvā paccāgami. 459148,107,1785,2,33,1,250,27,"Satthā idaṃ tassa pubbakammaṃ kathetvā‘‘ bhikkhave, moggallāno ettakaṃ kammaṃ katvā anekavassasatasahassāni niraye paccitvā tāva pakkāvasesena attabhāvasate evameva koṭṭetvā saṃcuṇṇo maraṇaṃ patto, evaṃ moggallānena attano kammānurūpameva maraṇaṃ laddhaṃ. " 459149,107,1785,34,45,1,110,11,Pañcahi corasatehi saddhiṃ pañcatitthiyasatānipi mama puttaṃ appaduṭṭhaṃ dussetvā anurūpameva maraṇaṃ labhiṃsu. 459150,107,1785,46,63,1,125,15,Appaduṭṭhesu hi padussanto dasahi kāraṇehi anayabyasanaṃ pāpuṇātiyevā’’ ti anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi– 459151,107,1786,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Yo daṇḍena adaṇḍesu, appaduṭṭhesu dussati; " 459152,107,1787,2,7,1,46,4,"Dasannamaññataraṃ ṭhānaṃ, khippameva nigacchati." 459153,107,1788,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Vedanaṃ pharusaṃ jāniṃ, sarīrassa va bhedanaṃ; " 459154,107,1789,2,9,1,43,6,"Garukaṃ vāpi ābādhaṃ, cittakkhepaṃ va pāpuṇe." 459155,107,1790,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Rājato vā upasaggaṃ, abbhakkhānaṃ va dāruṇaṃ; " 459156,107,1791,2,9,1,46,6,"Parikkhayaṃ va ñātīnaṃ, bhogānaṃ va pabhaṅgunaṃ." 459157,107,1792,2,12,1,36,6,"‘ ‘ Athavassa agārāni, aggi ḍahati pāvako; " 459158,107,1793,2,19,1,45,6,"Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ ti.( dha. pa.137-140); " 459159,107,1794,2,13,1,76,7,393. {Pavivekamanuyutto}ti pakārena vivekaṃ ekībhāvaṃ anuyutto yojito yuttappayutto. 459160,107,1794,14,20,1,60,5,{Samādhibhāvanārato}ti paṭhamajjhānādibhāvanāya rato allīno ca. 459161,107,1794,21,32,1,89,9,"Sabbāsave sakalakilese, pariññāya jānitvā pajahitvā, anāsavo nikkileso viharāmīti sambandho. " 459162,107,1795,2,15,1,97,9,394. Idāni attano puññasambhāravasena pubbacaritassa phalaṃ dassento dharaṇimpi sugambhīran tiādimāha. 459163,107,1796,2,10,1,72,6,Tatrāyamanupubbīkathā – buddhena {codito}ti sammāsambuddhena codito uyyojito. 459164,107,1796,11,17,1,63,5,Bhikkhusaṅghassa {pekkhato}ti mahato bhikkhusaṅghassa passantassa. 459165,107,1796,18,32,1,153,12,"Migāramātupāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena {kampayī}ti pubbārāme visākhāya mahāupāsikāya kāritaṃ sahassatthambhapaṭimaṇḍitaṃ mahāpāsādaṃ attano pādaṅguṭṭhena kampesiṃ. " 459166,107,1796,33,48,1,167,15,Ekasmiñhi samaye pubbārāme yathāvuttapāsāde bhagavati viharante sambahulā navakatarā bhikkhū uparipāsāde nisinnā satthārampi acintetvā tiracchānakathaṃ kathetumāraddhā. 459167,107,1796,49,61,1,117,12,Taṃ sutvā bhagavā te saṃvejetvā attano dhammadesanāya bhājanabhūte kātukāmo āyasmantaṃ mahāmoggallānattheraṃ āmantesi– 459168,107,1796,62,106,1,310,33,"‘‘ passasi tvaṃ, moggallāna, nave bhikkhū tiracchānakathamanuyutte’’ ti taṃ sutvā thero satthu ajjhāsayaṃ ñatvā abhiññāpādakaṃ āpokasiṇārammaṇaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya‘‘ pāsādassa patiṭṭhitokāsaṃ udakaṃ hotū’’ ti adhiṭṭhāya pāsādamatthake thupikaṃ pādaṅguṭṭhena pahari, pāsādo onamitvā ekena passena aṭṭhāsi. " 459169,107,1796,107,113,1,39,5,"Punapi pahari, aparenapi passena aṭṭhāsi. " 459170,107,1796,114,125,1,92,11,Te bhikkhū bhītā saṃviggā pāsādassa patanabhayena tato nikkhamitvā bhagavato samīpe aṭṭhaṃsu. 459171,107,1796,126,132,1,47,6,Satthā tesaṃ ajjhāsayaṃ oloketvā dhammaṃ desesi. 459172,107,1796,133,149,1,120,13,"Taṃ sutvā tesu keci sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu, keci sakadāgāmiphale, keci anāgāmiphale, keci arahattaphale patiṭṭhahiṃsu. " 459173,107,1796,150,153,1,42,3,Svāyamattho pāsādakampanasuttena dīpetabbo. 459174,107,1797,2,31,1,259,23,"Vejayantapāsādan ti so vejayantapāsādo tāvatiṃsabhavane yojanasahassubbedho anekasahassaniyyūhakūṭāgārapaṭimaṇḍito devāsurasaṅgāme asure jinitvā sakke devānaminde nagaramajjhe ṭhite uṭṭhito vijayantena nibbattattā‘‘ vejayanto’’ ti laddhanāmo pāsādo, taṃ sandhāyāha–" 459175,107,1797,32,44,1,58,7,"‘‘ vejayantapāsādan’’ ti, tampi ayaṃ thero pādaṅguṭṭhena kampeti. " 459176,107,1797,45,56,1,107,10,Ekasmiñhi samaye bhagavantaṃ pubbārāme viharantaṃ sakko devarājā upasaṅkamitvā taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ pucchi. 459177,107,1797,57,60,1,24,3,Tassa bhagavā vissajjesi. 459178,107,1797,61,72,1,85,11,So taṃ sutvā attamano pamudito abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā attano devalokameva gato. 459179,107,1797,73,77,1,37,4,Athāyasmā mahāmoggallāno evaṃ cintesi– 459180,107,1797,78,103,1,157,19,"‘‘ ayaṃ sakko bhagavantaṃ upasaṅkamitvā evarūpaṃ gambhīranibbānapaṭisaṃyuttaṃ pañhaṃ pucchi, bhagavatā ca pañho vissajjito, kiṃ nu kho jānitvā gato, udāhu ajānitvā . " 459181,107,1797,104,112,1,49,6,Yaṃnūnāhaṃ devalokaṃ gantvā tamatthaṃ jāneyyan’’ ti? 459182,107,1797,113,121,1,73,8,So tāvadeva tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā sakkaṃ devānamindaṃ tamatthaṃ pucchi. 459183,107,1797,122,128,1,51,6,Sakko dibbasampattiyā pamatto hutvā vikkhepaṃ akāsi. 459184,107,1797,129,135,1,69,6,Thero tassa saṃvegajananatthaṃ vejayantapāsādaṃ pādaṅguṭṭhena kampesi. 459185,107,1797,136,138,1,11,2,Tena vuttaṃ– 459186,107,1798,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Yo vejayantapāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayi; " 459187,107,1799,2,20,1,44,5,"Iddhibalenupatthaddho , saṃvejesi ca devatā’’ ti.( ma. ni.1.513); " 459188,107,1800,2,17,1,55,4,Ayaṃ panattho– cūḷataṇhāsaṅkhayavimuttisuttena( ma. ni.1.390 ādayo) dīpetabbo. 459189,107,1800,18,21,1,28,3,Kampitākāro heṭṭhā vuttoyeva. 459190,107,1800,22,44,1,93,9,‘‘ Sakkaṃ so paripucchatī’’ ti( ma. ni.1.513) yathāvuttameva therassa taṇhāsaṅkhayavimuttipucchaṃ sandhāya vuttaṃ. 459191,107,1800,45,46,1,6,1,Tenāha– 459192,107,1800,47,57,1,38,4,"‘‘ apāvuso, jānāsi, taṇhakkhayavimuttiyo’’ ti? " 459193,107,1800,58,61,1,20,3,Tassa sakko viyākāsi. 459194,107,1800,62,76,1,124,14,Idaṃ therena pāsādakampane kate saṃviggahadayena pamādaṃ pahāya yoniso manasi karitvā pañhassa byākatabhāvaṃ sandhāya vuttaṃ. 459195,107,1800,77,83,1,44,6,Satthārā desitaniyāmeneva hi so tadā kathesi. 459196,107,1800,84,85,1,6,1,Tenāha– 459197,107,1800,86,103,1,28,4,‘‘ pañhaṃ puṭṭho yathātathan’’ ti( ma. ni.1.513). 459198,107,1800,104,118,1,140,13,Tattha sakkaṃ so {paripucchatī}ti sakkaṃ devarājaṃ mahāmoggallānatthero satthārā desitāya taṇhāsaṅkhayavimuttiyā sammadeva gahitabhāvaṃ pucchi. 459199,107,1800,119,123,1,34,4,Atītatthe hi idaṃ vattamānavacanaṃ. 459200,107,1800,124,135,1,44,7,"Apāvuso, {jānāsī}ti āvuso, api jānāsi, kiṃ jānāsi? " 459201,107,1800,136,162,1,97,10,"{Taṇhakkhayavimuttiyo}ti( ma. ni.1.513) taṇhāsaṅkhayavimuttiyo satthārā tuyhaṃ desitā, tathā‘‘ kiṃ jānāsī’’ ti pucchati. " 459202,107,1800,163,168,1,71,5,Taṇhakkhayavimuttiyoti vā taṇhāsaṅkhayavimuttisuttassa desanaṃ pucchati. 459203,107,1801,2,5,1,26,3,Brahmānan ti mahābrahmānaṃ. 459204,107,1801,6,20,1,44,5,Sudhammāyābhito sabhan ti( ma. ni.1.513) sudhammāya sabhāya. 459205,107,1801,21,29,1,55,7,"Ayaṃ pana brahmaloke sudhammā sabhā, na tāvatiṃsabhavane. " 459206,107,1801,30,34,1,42,4,Sudhammāsabhāvirahito devaloko nāma natthi. 459207,107,1801,35,63,1,120,21,"‘‘ Ajjāpi te, āvuso, sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahū’’ ti imaṃ brahmalokaṃ upagantuṃ samattho natthi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā. " 459208,107,1801,64,79,1,89,14,"Satthu idhāgamanato pubbe yā tuyhaṃ diṭṭhi ahosi, kiṃ ajjāpi idānipi sā diṭṭhi na vigatāti? " 459209,107,1801,80,99,1,201,18,Passasi vītivattantaṃ brahmaloke pabhassaran ti brahmaloke vītipatantaṃ mahākappinamahākassapādīhi sāvakehi parivāritassa tejodhātuṃ samāpajjitvā nisinnassa sasāvakassa bhagavato okāsaṃ passasīti attho. 459210,107,1801,100,144,1,324,38,"Ekasmiñhi samaye bhagavā brahmaloke sudhammāya sabhāya sannipatitvā sannisinnassa‘‘ atthi nu kho koci samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃmahiddhiko, so idha āgantuṃ sakkuṇeyyā’’ ti cintentassa brahmuno cittamaññāya tattha gantvā brahmuno matthake ākāse nisinno tejodhātuṃ samāpajjitvā obhāsaṃ muñcanto mahāmoggallānādīnaṃ āgamanaṃ cintesi. " 459211,107,1801,145,161,1,144,16,Saha cintanena tepi tattha gantvā satthāraṃ vanditvā satthu ajjhāsayaṃ ñatvā tejodhātuṃ samāpajjitvā paccekadisāsu nisīditvā obhāsaṃ vissajjesuṃ. 459212,107,1801,162,165,1,31,3,Sakalabrahmaloko ekobhāso ahosi. 459213,107,1801,166,173,1,69,7,Satthā brahmuno kallacittataṃ ñatvā catusaccapakāsanaṃ dhammaṃ desesi. 459214,107,1801,174,179,1,67,5,Desanāpariyosāne anekāni brahmasahassāni maggaphalesu patiṭṭhahiṃsu. 459215,107,1801,180,192,1,58,9,"Taṃ sandhāya codento ajjāpi te, āvuso, sā {diṭṭhī}ti gāthamāha. " 459216,107,1801,193,206,1,41,4,Ayaṃ panattho bakabrahmasuttena( saṃ. ni.1.175) dīpetabbo. 459217,107,1801,207,218,1,12,2,Vuttaṃ hetaṃ( saṃ. ni.1.176)– 459218,107,1802,2,12,1,73,9,‘ ‘ Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. 459219,107,1802,13,24,1,86,11,Tena kho pana samayena aññatarassa brahmuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti– 459220,107,1802,25,36,1,50,9,‘ natthi samaṇo vā brāhmaṇo vā yo idha āgaccheyyā’ ti. 459221,107,1802,37,58,1,151,19,"Atha kho bhagavā tassa brahmuno cetasā cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya , pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya; " 459222,107,1802,59,65,1,56,6,evameva jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. 459223,107,1802,66,76,1,86,10,Atha kho bhagavā tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisīdi tejodhātuṃ samāpajjitvā. 459224,107,1803,2,18,1,86,13,‘ ‘ Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi‘ kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharatī’ ti? 459225,107,1803,19,35,1,162,16,Addasa kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisinnaṃ tejodhātuṃ samāpannaṃ. 459226,107,1803,36,50,1,97,13,"Disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya; " 459227,107,1803,51,57,1,56,6,evameva jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. 459228,107,1803,58,74,1,146,16,Atha kho āyasmā mahāmoggallāno puratthimaṃ disaṃ nissāya tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisīdi tejodhātuṃ samāpajjitvā nīcataraṃ bhagavato. 459229,107,1804,2,10,1,42,6,‘ ‘ Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi– 459230,107,1804,11,20,1,40,7,‘ kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharatī’ ti? 459231,107,1804,21,37,1,159,16,Addasa kho āyasmā mahākassapo bhagavantaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisinnaṃ tejodhātuṃ samāpannaṃ. 459232,107,1804,38,52,1,97,12,Disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso… pe… evameva jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. 459233,107,1804,53,69,1,141,16,Atha kho āyasmā mahākassapo dakkhiṇaṃ disaṃ nissāya tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisīdi tejodhātuṃ samāpajjitvā nīcataraṃ bhagavato. 459234,107,1805,2,10,1,42,6,‘ ‘ Atha kho āyasmato mahākappinassa etadahosi – 459235,107,1805,11,20,1,40,7,‘ kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharatī’ ti? 459236,107,1805,21,37,1,159,16,Addasa kho āyasmā mahākappino bhagavantaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisinnaṃ tejodhātuṃ samāpannaṃ. 459237,107,1805,38,53,1,97,12,Disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso… pe… evameva jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. 459238,107,1805,54,70,1,141,16,Atha kho āyasmā mahākappino pacchimaṃ disaṃ nissāya tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisīdi tejodhātuṃ samāpajjitvā nīcataraṃ bhagavato. 459239,107,1806,2,9,1,40,6,‘ ‘ Atha kho āyasmato anuruddhassa etadahosi– 459240,107,1806,10,19,1,40,7,‘ kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharatī’ ti? 459241,107,1806,20,36,1,157,16,Addasa kho āyasmā anuruddho bhagavantaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisinnaṃ tejodhātuṃ samāpannaṃ. 459242,107,1806,37,51,1,97,12,Disvāna seyyathāpi nāma balavā puriso… pe… evameva jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. 459243,107,1806,52,70,1,137,16,Atha kho āyasmā anuruddho uttaraṃ disaṃ nissāya tassa brahmuno uparivehāsaṃ pallaṅkena nisīdi tejodhātuṃ samāpajjitvā nīcataraṃ bhagavato’’. 459244,107,1807,2,10,1,63,8,Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ brahmānaṃ gāthāya ajjhabhāsi– 459245,107,1808,2,15,1,47,11,"‘ ‘ Ajjāpi te āvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu; " 459246,107,1809,2,10,1,47,5,"Passasi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaran’’ ti." 459247,107,1810,2,16,1,44,11,"‘ ‘ Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu; " 459248,107,1811,2,7,1,44,4,"Passāmi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ; " 459249,107,1812,2,13,1,50,8,"Svāhaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato’’ ti." 459250,107,1813,2,23,1,131,18,‘ ‘ Atha kho bhagavā taṃ brahmānaṃ saṃvejetvā seyyathāpi nāma balavā puriso… pe… evameva tasmiṃ brahmaloke antarahito jetavane pāturahosi. 459251,107,1813,24,31,1,54,7,Atha kho so brahmā aññataraṃ brahmapārisajjaṃ āmantesi– 459252,107,1813,32,47,1,107,11,"‘ ehi tvaṃ, mārisa, yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ evaṃ vadehi–" 459253,107,1813,48,72,1,149,18,"‘‘ atthi nu kho, mārisa moggallāna, aññepi tassa bhagavato sāvakā evaṃmahiddhikā evaṃmahānubhāvā seyyathāpi bhavaṃ moggallāno kassapo kappino anuruddho’’ ti?" 459254,107,1813,73,94,1,153,16,"‘ Evaṃ, mārisā’ ti kho so brahmapārisajjo tassa brahmuno paṭissutvā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca–" 459255,107,1813,95,118,1,149,18,"‘ atthi nu kho, mārisa moggallāna, aññepi tassa bhagavato sāvakā evaṃmahiddhikā evaṃmahānubhāvā seyyathāpi bhavaṃ moggallāno kassapo kappino anuruddho’ ti ? " 459256,107,1813,119,127,1,70,8,Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ brahmapārisajjaṃ gāthāya ajjhabhāsi– 459257,107,1814,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tevijjā iddhipattā ca, cetopariyāyakovidā; " 459258,107,1815,2,11,1,43,6,"Khīṇāsavā arahanto, bahū buddhassa sāvakā’’ ti." 459259,107,1816,2,22,1,154,18,"‘ ‘ Atha kho so brahmapārisajjo āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā yena so brahmā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ brahmānaṃ etadavoca–" 459260,107,1816,23,28,1,36,4,‘ āyasmā mārisa mahāmoggallāno evamāha– 459261,107,1817,2,10,1,40,5,"‘ ‘‘ Tevijjā iddhipattā ca, cetopariyāyakovidā; " 459262,107,1818,2,12,1,43,6,"Khīṇāsavā arahanto, bahū buddhassa sāvakā’’’ ti." 459263,107,1818,13,13,1,0,0,– 459264,107,1819,2,5,1,28,3,Idamavoca so brahmapārisajjo. 459265,107,1819,6,23,1,67,8,Attamano ca so brahmā tassa brahmapārisajjassa bhāsitaṃ abhinandīti( saṃ. ni.1.176). 459266,107,1820,2,5,1,20,3,Idaṃ sandhāya vuttaṃ– 459267,107,1820,6,15,1,44,5,‘‘ ayaṃ panattho bakabrahmasuttena dīpetabbo’’ ti. 459268,107,1821,2,19,1,67,7,Mahāneruno kūṭan ti( ma. ni.1.513) kūṭasīsena sakalameva sinerupabbatarājaṃ vadasi. 459269,107,1821,20,37,1,79,7,Vimokkhena {apassayī}ti( ma. ni.1.513) jhānavimokkhena nissayena abhiññāyena passayīti adhippāyo. 459270,107,1821,38,50,1,19,3,Vanan ti( ma. ni.1.513) jambudīpaṃ. 459271,107,1821,51,61,1,36,6,So hi vanabāhullatāya‘‘ vanan’’ ti vutto. 459272,107,1821,62,70,1,30,4,Tenāha‘‘ jambumaṇḍassa issaro’’ ti. 459273,107,1821,71,85,1,59,5,Pubbavidehānan ti( ma. ni.1.513) pubbavidehaṭṭhānañca pubbavidehanti attho. 459274,107,1821,86,106,1,77,10,Ye ca bhūmisayā {narā}ti( ma. ni.1.513) bhūmisayā narā nāma aparagoyānauttarakurukā ca manussā. 459275,107,1821,107,117,1,36,6,Te hi gehābhāvato‘‘ bhūmisayā’’ ti vuttā. 459276,107,1821,118,122,1,31,4,Tepi sabbe apassayīti sambandho. 459277,107,1821,123,154,1,210,24,"Ayaṃ panattho nandopanandadamanena dīpetabbo– ekasmiṃ kira samaye anāthapiṇḍiko gahapati bhagavato dhammadesanaṃ sutvā‘‘ sve, bhante, pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ mayhaṃ gehe bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti nimantetvā pakkāmi. " 459278,107,1821,155,167,1,123,11,Taṃdivasañca bhagavato paccūsasamaye dasasahassilokadhātuṃ olokentassa nandopanando nāma nāgarājā ñāṇamukhe āpāthaṃ āgacchi. 459279,107,1821,168,209,1,251,31,"Bhagavā‘‘ ayaṃ nāgarājā mayhaṃ ñāṇamukhe āpāthaṃ āgacchati, kiṃ nu kho bhavissatī’’ ti āvajjento saraṇagamanassa upanissayaṃ disvā‘‘ ayaṃ micchādiṭṭhiko tīsu ratanesu appasanno, ko nu kho imaṃ micchādiṭṭhiko vimoceyyā’’ ti āvajjento mahāmoggallānattheraṃ addasa. " 459280,107,1821,210,218,1,75,8,Tato pabhātāya rattiyā sarīrapaṭijagganaṃ katvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi– 459281,107,1821,219,226,1,39,4,"‘‘ ānanda, pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ ārocehi–" 459282,107,1821,227,235,1,33,4,‘ tathāgato devacārikaṃ gacchatī’’’ ti. 459283,107,1821,236,240,1,51,4,Taṃdivasañca nandopanandassa āpānabhūmiṃ sajjayiṃsu. 459284,107,1821,241,257,1,163,15,So dibbaratanapallaṅke dibbena setacchattena dhāriyamāno tividhanāṭakehi ceva nāgaparisāya ca parivuto dibbabhājanesu upaṭṭhāpitaannapānaṃ olokayamāno nisinno hoti. 459285,107,1821,258,274,1,139,15,"Atha kho bhagavā yathā nāgarājā passati, tathā katvā tassa vimānamatthakeneva pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ tāvatiṃsadevalokābhimukho pāyāsi. " 459286,107,1822,2,60,1,466,53,"Tena kho pana samayena nandopanandassa nāgarājassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti‘‘ ime hi nāma muṇḍasamaṇakā amhākaṃ uparibhavanena devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhavanaṃ pavisantipi nikkhamantipi, na dāni ito paṭṭhāya imesaṃ amhākaṃ matthake pādapaṃsuṃ okirantānaṃ gantuṃ dassāmī’’ ti uṭṭhāya sinerupādaṃ gantvā taṃ attabhāvaṃ vijahitvā sineruṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇaṃ katvā tāvatiṃsabhavanaṃ avakujjena phaṇena pariggahetvā adassanaṃ gamesi. " 459287,107,1823,2,8,1,48,6,Atha kho āyasmā raṭṭhapālo bhagavantaṃ etadavoca– 459288,107,1823,9,35,1,156,17,"‘‘ pubbe, bhante, imasmiṃ padese ṭhito sineruṃ passāmi, sineruparibhaṇḍaṃ passāmi, tāvatiṃsaṃ passāmi, vejayantaṃ passāmi, vejayantassa pāsādassa uparidhajaṃ passāmi. " 459289,107,1823,36,62,1,117,19,"Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yaṃ etarahi neva sineruṃ passāmi… pe… na vejayantassa pāsādassa uparidhajaṃ passāmī’’ ti." 459290,107,1823,63,87,1,156,18,"‘‘ Ayaṃ, raṭṭhapāla, nandopanando nāma nāgarājā tumhākaṃ kupito sineruṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇena paṭicchādetvā andhakāraṃ katvā ṭhito’’ ti." 459291,107,1823,88,97,1,20,4,"‘‘ Damemi naṃ, bhante’’ ti. " 459292,107,1823,98,102,1,22,4,Na bhagavā naṃ anujāni. 459293,107,1823,103,114,1,78,10,"Atha kho āyasmā bhaddiyo, āyasmā rāhuloti anukkamena sabbepi bhikkhū uṭṭhahiṃsu. " 459294,107,1823,115,117,1,15,2,Bhagavā anujāni. 459295,107,1824,2,5,1,28,2,Avasāne mahāmoggallānatthero– 459296,107,1824,6,18,1,29,6,"‘‘ ahaṃ, bhante, damemi nan’’ ti āha." 459297,107,1824,19,29,1,36,5,"‘‘ Damehi, moggallānā’’ ti bhagavā anujāni. " 459298,107,1824,30,48,1,191,18,Thero attabhāvaṃ vijahitvā mahantaṃ nāgarājavaṇṇaṃ abhinimminitvā nandopanandaṃ cuddasakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā tassa phaṇamatthake attano phaṇaṃ ṭhapetvā sinerunā saddhiṃ abhinippīḷesi. 459299,107,1824,49,51,1,16,2,Nāgarājā dhūmāyi. 459300,107,1824,52,67,1,66,10,"Theropi‘‘ na tuyhaṃyeva sarīre dhūmo atthi, mayhampi atthī’’ ti dhūmāyi. " 459301,107,1824,68,79,1,73,10,"Nāgarājassa dhūmo theraṃ na bādhati, therassa pana dhūmo nāgarājaṃ bādhati. " 459302,107,1824,80,99,1,87,13,"Tato nāgarājā pajjali, theropi‘‘ na tuyhaṃyeva sarīre aggi atthi, mayhampi atthī’’ ti pajjali. " 459303,107,1824,100,111,1,73,10,"Nāgarājassa tejo theraṃ na bādhati, therassa pana tejo nāgarājānaṃ bādhati. " 459304,107,1824,112,113,1,8,1,Nāgarājā– 459305,107,1824,114,138,1,101,15,"‘‘ ayaṃ maṃ sinerunā abhinippīḷetvā dhūmāyati ceva pajjalati cā’’ ti cintetvā‘‘ bho, tuvaṃ kosī’’ ti paṭipucchi." 459306,107,1824,139,150,1,28,5,"‘‘ Ahaṃ kho, nanda, moggallāno’’ ti." 459307,107,1824,151,161,1,40,5,"‘‘ Bhante, attano bhikkhubhāvena tiṭṭhāhī’’ ti. " 459308,107,1825,2,16,1,146,13,"Thero taṃ attabhāvaṃ vijahitvā tassa dakkhiṇakaṇṇasotena pavisitvā vāmakaṇṇasotena nikkhami, vāmakaṇṇasotena pavisitvā dakkhiṇakaṇṇasotena nikkhami. " 459309,107,1825,17,28,1,111,9,"Tathā dakkhiṇanāsasotena pavisitvā vāmanāsasotena nikkhami, vāmanāsasotena pavisitvā dakkhiṇanāsasotena nikkhami. " 459310,107,1825,29,43,1,101,13,"Tato nāgarājā mukhaṃ vivari, thero mukhena pavisitvā antokucchiyaṃ pācīnena ca pacchimena ca caṅkamati. " 459311,107,1825,44,45,1,7,1,Bhagavā– 459312,107,1825,46,59,1,47,7,"‘‘ moggallāna, manasi karohi, mahiddhiko nāgo’’ ti āha. " 459313,107,1825,60,93,1,219,23,"Thero‘‘ mayhaṃ kho, bhante, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, tiṭṭhatu, bhante, nandopanando, ahaṃ nandopanandasadisānaṃ nāgarājānaṃ satampi sahassampi dameyyan’’ tiādimāha. " 459314,107,1826,2,4,1,16,2,Nāgarājā cintesi– 459315,107,1826,5,39,1,178,23,"‘‘ pavisanto tāva me na diṭṭho, nikkhamanakāle dāni naṃ dāṭhantare pakkhipitvā khādissāmī’’ ti cintetvā‘‘ nikkhamatha, bhante, mā maṃ antokucchiyaṃ aparāparaṃ caṅkamanto bādhayitthā’’ ti āha. " 459316,107,1826,40,44,1,30,4,Thero nikkhamitvā bahi aṭṭhāsi. 459317,107,1826,45,66,1,113,14,"Nāgarājā‘‘ ayaṃ so’’ ti disvā nāsavātaṃ vissajji, thero catutthajjhānaṃ samāpajji, lomakūpampissa vāto cāletuṃ nāsakkhi. " 459318,107,1826,67,91,1,191,22,"Avasesā bhikkhū kira ādito paṭṭhāya sabbapāṭihāriyāni kātuṃ sakkuṇeyyuṃ, imaṃ pana ṭhānaṃ patvā evaṃ khippanisantino hutvā samāpajjituṃ na sakkhissantīti nesaṃ bhagavā nāgarājadamanaṃ nānujāni. " 459319,107,1827,2,20,1,102,13,"Nāgarājā ‘‘ ahaṃ imassa samaṇassa nāsavātena lomakūpampi cāletuṃ nāsakkhi, mahiddhiko so samaṇo’’ ti cintesi. " 459320,107,1827,21,30,1,98,9,Thero attabhāvaṃ vijahitvā supaṇṇarūpaṃ abhinimminitvā supaṇṇavātaṃ dassento nāgarājānaṃ anubandhi. 459321,107,1827,31,51,1,127,15,"Nāgarājā taṃ attabhāvaṃ vijahitvā māṇavakavaṇṇaṃ abhinimminitvā‘‘ bhante, tumhākaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ ti vadanto therassa pāde vandi. " 459322,107,1827,52,74,1,111,15,"Thero‘‘ satthā, nanda, āgato, ehi gamissāmā’’ ti nāgarājānaṃ dametvā nibbisaṃ katvā gahetvā bhagavato santikaṃ agamāsi. " 459323,107,1827,75,89,1,69,9,"Nāgarājā bhagavantaṃ vanditvā‘‘ bhante, tumhākaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ ti āha. " 459324,107,1827,90,105,1,93,10,"Bhagavā‘‘ sukhī hohi, nāgarājā’’ ti vatvā bhikkhusaṅghaparivuto anāthapiṇḍikassa nivesanaṃ agamāsi. " 459325,107,1828,2,15,1,49,7,"Anāthapiṇḍiko ‘‘ kiṃ, bhante, atidivā āgatatthā’’ ti āha." 459326,107,1828,16,27,1,52,7,‘‘ Moggallānassa ca nandopanandassa ca saṅgāmo ahosī’’ ti. 459327,107,1828,28,42,1,40,7,"‘‘ Kassa pana, bhante, jayo, kassa parājayo’’ ti?" 459328,107,1828,43,53,1,39,5,"‘‘ Moggallānassa jayo, nandassa parājayo’’ ti. " 459329,107,1828,54,80,1,190,20,"Anāthapiṇḍiko‘‘ adhivāsetu me, bhante, bhagavā sattāhaṃ ekapaṭipāṭiyā bhattaṃ sattāhaṃ therassa sakkāraṃ karissāmī’’ ti vatvā sattāhaṃ buddhappamukhānaṃ pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ mahāsakkāraṃ akāsi. " 459330,107,1828,81,83,1,11,2,Tena vuttaṃ– 459331,107,1828,84,91,1,33,3,‘‘ nandopanandadamanena dīpetabbo’’ ti. 459332,107,1829,2,17,1,133,13,Ekasmiñhi samaye pubbārāme visākhāya mahāupāsikāya kāritasahassagabbhapaṭimaṇḍite pāsāde bhagavati viharante… pe… saṃvejesi ca devatāti. 459333,107,1829,18,20,1,11,2,Tena vuttaṃ– 459334,107,1830,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Dharaṇimpi sugambhīraṃ, bahalaṃ duppadhaṃsiyaṃ; " 459335,107,1831,2,11,1,48,6,"Vāmaṅguṭṭhena khobheyyaṃ, iddhiyā pāramiṃ gato’’ ti. " 459336,107,1832,2,12,1,76,8,Tattha iddhiyā pāramiṃ {gato}ti vikubbaniddhiādiiddhiyā pariyosānaṃ gato patto. 459337,107,1833,2,16,1,91,10,395. Asmimānan ti ahamasmi paññāsīlasamādhisampannotiādi asmimānaṃ na passāmi na akkhāmīti attho. 459338,107,1833,17,25,1,43,7,Tadeva dīpento māno mayhaṃ na {vijjatī}ti āha. 459339,107,1833,26,41,1,118,13,Sāmaṇere {upādāyā}ti sāmaṇere ādiṃ katvā sakale bhikkhusaṅghe garucittaṃ gāravacittaṃ ādarabahumānaṃ ahaṃ karomīti attho. 459340,107,1834,2,18,1,133,12,396. Aparimeyye ito {kappe}ti ito amhākaṃ uppannakappato antarakappādīhi aparimeyye ekaasaṅkhyeyyassa upari satasahassakappamatthaketi attho. 459341,107,1834,19,26,1,72,7,Yaṃ kammamabhinīharin ti aggasāvakabhāvassa padaṃ puññasampattiṃ pūresiṃ. 459342,107,1834,27,40,1,109,12,Tāhaṃ {bhūmimanuppatto}ti ahaṃ taṃ sāvakabhūmiṃ anuppatto āsavakkhayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ patto asmi amhīti attho. 459343,107,1835,2,19,1,140,14,397. Atthapaṭisambhidādayo catasso paṭisambhidā sotāpattimaggādayo aṭṭha vimokkhā iddhividhādayo cha abhiññāyo me mayā sacchikatā paccakkhaṃ katā. 459344,107,1835,20,29,1,113,9,Buddhassa bhagavato ovādānusāsanīsaṅkhātaṃ sāsanaṃ mayā kataṃ sīlapaṭipattinipphādanavasena pariyosāpitanti attho. 459345,107,1836,2,8,1,44,6,Itthan ti iminā pakārena heṭṭhā vuttakkamena. 459346,107,1836,9,17,1,73,8,Evaṃ so ekasseva anomadassībuddhassa santike dvikkhattuṃ byākaraṇaṃ labhi. 459347,107,1836,18,19,1,6,1,Kathaṃ? 459348,107,1836,20,43,1,206,23,Heṭṭhā vuttanayena seṭṭhi hutvā tassa bhagavato santike laddhabyākaraṇo tato cuto sāmuddike nāgabhavane nibbatto tasseva bhagavato santike dīghāyukabhāvena upahāraṃ katvā nimantetvā bhojetvā mahāpūjaṃ akāsi. 459349,107,1836,44,48,1,33,4,Tadāpi bhagavā byākaraṇaṃ kathesi. 459350,107,1836,49,53,1,26,4,Sudan ti padapūraṇe nipāto. 459351,107,1836,54,58,1,41,3,{Āyasmā}ti piyavacanaṃ garugāravādhivacanaṃ. 459352,107,1836,59,64,1,58,5,Mahāmoggallānatthero imā apadānagāthāyo abhāsittha kathesi. 459353,107,1836,65,69,1,29,3,{Itī}ti parisamāpanatthe nipāto. 459354,107,1837,2,4,1,42,2,Mahāmoggallānattheraapadānavaṇṇanā samattā. 459355,107,1838,2,3,1,0,1,3-3 . 459356,107,1838,4,4,1,31,1,Mahākassapattheraapadānavaṇṇanā 459357,107,1839,2,10,1,72,6,Padumuttarassa bhagavato tyādikaṃ āyasmato mahākassapattherassa apadānaṃ. 459358,107,1839,11,28,1,186,17,Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññasambhārāni upacinanto padumuttarabhagavato kāle haṃsavatīnagare vedeho nāma asītikoṭivibhavo kuṭumbiko ahosi. 459359,107,1839,29,56,1,225,23,"So buddhamāmako, dhammamāmako, saṅghamāmako, upāsako hutvā viharanto ekasmiṃ uposathadivase pātova subhojanaṃ bhuñjitvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya gandhapupphādīni gahetvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ pūjetvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. " 459360,107,1840,2,25,1,154,17,"Tasmiñca khaṇe satthā mahānisabhattheraṃ nāma tatiyasāvakaṃ‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ nisabho’’ ti etadagge ṭhapesi. " 459361,107,1840,26,49,1,136,17,"Upāsako taṃ sutvā pasanno dhammakathāvasāne mahājane uṭṭhāya gate satthāraṃ vanditvā‘‘ sve, bhante, mayhaṃ bhikkhaṃ adhivāsethā’’ ti nimantesi." 459362,107,1840,50,61,1,33,5,"‘‘ Mahā kho, upāsaka, bhikkhusaṅgho’’ ti." 459363,107,1840,62,70,1,17,3,"‘‘ Kittako, bhante’’ ti?" 459364,107,1840,71,77,1,33,2,‘‘ Aṭṭhasaṭṭhibhikkhusatasahassan’’ ti. 459365,107,1840,78,92,1,67,9,"‘‘ Bhante, ekaṃ sāmaṇerampi vihāre asesetvā mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti. " 459366,107,1840,93,95,1,17,2,Satthā adhivāsesi. 459367,107,1840,96,108,1,98,12,Upāsako satthu adhivāsanaṃ ñatvā gehaṃ gantvā mahādānaṃ sajjetvā punadivase satthu kālaṃ ārocāpesi. 459368,107,1840,109,122,1,158,13,Satthā pattacīvaramādāya bhikkhusaṅghaparivuto upāsakassa gharaṃ gantvā paññattāsane nisinno dakkhiṇodakāvasāne yāguādīni sampaṭicchanto bhattavissaggaṃ akāsi. 459369,107,1840,123,127,1,31,4,Upāsakopi satthu santike nisīdi. 459370,107,1841,2,10,1,71,8,Tasmiṃ antare mahānisabhatthero piṇḍāya caranto tameva vīthiṃ paṭipajji. 459371,107,1841,11,28,1,71,11,"Upāsako disvā uṭṭhāya gantvā theraṃ vanditvā‘‘ pattaṃ, bhante, dethā’’ ti āha. " 459372,107,1841,29,32,1,18,3,Thero pattaṃ adāsi. 459373,107,1841,33,46,1,48,7,"‘‘ Bhante, idheva pavisatha, satthāpi gehe nisinno’’ ti." 459374,107,1841,47,56,1,24,4,"‘‘ Na vaṭṭissati, upāsakā’’ ti. " 459375,107,1841,57,64,1,53,7,So therassa pattaṃ gahetvā piṇḍapātassa pūretvā adāsi. 459376,107,1841,65,73,1,62,8,Tato theraṃ anugantvā nivatto satthu santike nisīditvā evamāha– 459377,107,1841,74,90,1,76,10,"‘‘ mahānisabhatthero, bhante,‘ satthāpi gehe nisinno’ ti vuttepi pavisituṃ na icchi. " 459378,107,1841,91,101,1,50,8,Atthi nu kho etassa tumhākaṃ guṇehi atirekaguṇo’’ ti? 459379,107,1841,102,110,1,59,7,"Buddhānañca vaṇṇamaccheraṃ nāma natthi, tasmā satthā evamāha–" 459380,107,1841,111,129,1,96,13,"‘‘ upāsaka, mayaṃ bhikkhaṃ āgamayamānā gehe nisīdāma, so bhikkhu na evaṃ nisīditvā bhikkhaṃ udikkhati. " 459381,107,1841,130,137,1,49,6,"Mayaṃ gāmantasenāsane vasāma, so araññeyeva vasati. " 459382,107,1841,138,163,1,130,18,"Mayaṃ channe vasāma, so abbhokāseyeva vasatī’’ ti bhagavā‘‘ ayañca ayañcetassa guṇo’’ ti mahāsamuddaṃ pūrayamāno viya tassa guṇaṃ kathesi. " 459383,107,1842,2,13,1,84,10,Upāsakopi pakatiyā jalamānadīpo telena āsitto viya suṭṭhutaraṃ pasanno hutvā cintesi– 459384,107,1842,14,33,1,124,14,"‘‘ kiṃ mayhaṃ aññāya sampattiyā, yaṃnūnāhaṃ anāgate ekassa buddhassa santike dhutavādānaṃ aggabhāvatthāya patthanaṃ karissāmī’’ ti. " 459385,107,1842,34,55,1,181,20,So punapi satthāraṃ nimantetvā teneva niyāmena satta divase mahādānaṃ datvā sattame divase buddhappamukhassa mahābhikkhusaṅghassa ticīvarāni datvā satthu pādamūle nipajjitvā evamāha– 459386,107,1842,56,102,1,341,38,"‘‘ yaṃ me, bhante, satta divase dānaṃ dentassa mettaṃ kāyakammaṃ mettaṃ vacīkammaṃ mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ, imināhaṃ na aññaṃ devasampattiṃ vā sakkamārabrahmasampattiṃ vā patthemi, idaṃ pana me kammaṃ anāgate ekassa buddhassa santike mahānisabhattherena pattaṭṭhānantaraṃ pāpuṇanatthāya terasadhutaṅgadharānaṃ aggabhāvassa adhikāro hotū’’ ti. " 459387,107,1842,103,123,1,101,14,"Satthā‘‘ mahantaṃ ṭhānaṃ iminā patthitaṃ, samijjhissati nu kho, no’’ ti olokento samijjhanabhāvaṃ disvā āha–" 459388,107,1842,124,148,1,159,18,"‘‘ manāpaṃ te ṭhānaṃ patthitaṃ, anāgate satasahassakappāvasāne gotamo nāma buddho uppajjissati, tassa tvaṃ tatiyasāvako mahākassapatthero nāma bhavissasī’’ ti byākāsi. " 459389,107,1842,149,168,1,103,15,Taṃ sutvā upāsako‘‘ buddhānaṃ dve kathā nāma natthī’’ ti punadivase pattabbaṃ viya taṃ sampattiṃ amaññittha. 459390,107,1842,169,182,1,108,13,So yāvatāyukaṃ dānaṃ datvā sīlaṃ samādāya rakkhitvā nānappakāraṃ puññakammaṃ katvā kālaṃkatvā sagge nibbatti. 459391,107,1843,2,20,1,205,18,Tato paṭṭhāya devamanussesu sampattiṃ anubhavanto ito ekanavutikappe vipassisammāsambuddhe bandhumatīnagaraṃ upanissāya kheme migadāye viharante devalokā cavitvā aññatarasmiṃ parijiṇṇabrāhmaṇakule nibbatti. 459392,107,1843,21,33,1,90,11,"Tasmiñca kāle vipassī bhagavā sattame saṃvacchare dhammaṃ kathesi, mahantaṃ kolāhalaṃ ahosi. " 459393,107,1843,34,45,1,60,7,Sakalajambudīpe devatā‘‘ satthā dhammaṃ kathessatī’’ ti ārocesuṃ. 459394,107,1843,46,50,1,27,4,Brāhmaṇo taṃ sāsanaṃ assosi. 459395,107,1843,51,57,1,45,5,"Tassa nivāsanasāṭako ekoyeva, tathā brāhmaṇiyā. " 459396,107,1843,58,62,1,32,4,Pārupanaṃ pana dvinnampi ekameva. 459397,107,1843,63,73,1,44,5,So sakalanagare‘‘ ekasāṭakabrāhmaṇo’’ ti paññāyi . 459398,107,1843,74,102,1,204,26,"So brāhmaṇo kenacideva kiccena brāhmaṇānaṃ sannipāte sati brāhmaṇiṃ gehe ṭhapetvā sayaṃ taṃ vatthaṃ pārupitvā gacchati, brāhmaṇīnaṃ sannipāte sati sayaṃ gehe acchati, brāhmaṇī taṃ vatthaṃ pārupitvā gacchati. " 459399,107,1843,103,109,1,35,6,Tasmiṃ pana divase so brāhmaṇiṃ āha– 459400,107,1843,110,125,1,53,9,"‘‘ bhoti, kiṃ tvaṃ rattiṃ dhammaṃ suṇissasi, udāhu divā’’ ti?" 459401,107,1843,126,163,1,232,31,"‘‘ Sāmi, ahaṃ mātugāmo bhīrukajātikā rattiṃ sotuṃ na sakkomi, divā sossāmī’’ ti taṃ brāhmaṇaṃ gehe ṭhapetvā taṃ vatthaṃ pārupitvā upāsikāhi saddhiṃ vihāraṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisinnā dhammaṃ sutvā upāsikāhi saddhiṃ agamāsi. " 459402,107,1843,164,174,1,66,10,Atha brāhmaṇo taṃ gehe ṭhapetvā taṃ vatthaṃ pārupitvā vihāraṃ gato. 459403,107,1844,2,23,1,181,20,Tasmiñca samaye satthā parisamajjhe alaṅkatadhammāsane nisinno cittabījaniṃ gahetvā ākāsagaṅgaṃ otārento viya sineruṃ manthaṃ katvā sāgaraṃ nimmanthento viya ca dhammakathaṃ kathesi. 459404,107,1844,24,36,1,124,11,Brāhmaṇassa parisapariyantena nisinnassa dhammaṃ suṇantassa paṭhamayāmeyeva sakalasarīraṃ pūrayamānā pañcavaṇṇā pīti uppajji. 459405,107,1844,37,48,1,59,7,So pārutavatthaṃ saṅgharitvā‘‘ dasabalassa dassāmī’’ ti cintesi. 459406,107,1844,49,54,1,54,5,Athassa ādīnavasahassaṃ dassayamānaṃ maccheraṃ uppajji. 459407,107,1844,55,80,1,139,19,"So‘‘ brāhmaṇiyā tuyhañca ekameva vatthaṃ, aññaṃ kiñci pārupanaṃ nāma natthi, apārupitvā bahi vicarituṃ na sakkomī’’ ti sabbathāpi adātukāmo ahosi. " 459408,107,1844,81,88,1,61,7,Athassa nikkhante paṭhame majjhimayāmeti tatheva pīti uppajji. 459409,107,1844,89,95,1,43,6,So tatheva cintetvā tatheva adātukāmo ahosi. 459410,107,1844,96,104,1,67,8,Athassa majjhime yāme nikkhante pacchimayāmepi tatheva pīti uppajji. 459411,107,1844,105,114,1,69,9,Tadā so maccheraṃ jinitvā vatthaṃ saṅgharitvā satthu pādamūle ṭhapesi. 459412,107,1844,115,133,1,94,13,"Tato vāmahatthaṃ ābhujitvā dakkhiṇena hatthena apphoṭetvā‘‘ jitaṃ me, jitaṃ me’’ ti tikkhattuṃ nadi. " 459413,107,1845,2,12,1,85,10,Tasmiṃ samaye bandhumā rājā dhammāsanassa pacchato antosāṇiyaṃ nisinno dhammaṃ suṇāti. 459414,107,1845,13,26,1,44,9,Rañño ca nāma‘‘ jitaṃ me’’ ti saddo amanāpo hoti. 459415,107,1845,27,38,1,45,7,"Rājā purisaṃ āṇāpesi‘‘ gaccha, bhaṇe, etaṃ puccha–" 459416,107,1845,39,47,1,16,4,‘ kiṃ so vadatī’’’ ti? 459417,107,1845,48,65,1,115,13,"Brāhmaṇo tenāgantvā pucchito‘‘ avasesā hatthiyānādīni āruyha asicammādīni gahetvā parasenaṃ jinanti, na taṃ acchariyaṃ. " 459418,107,1845,66,92,1,186,23,"Ahaṃ pana pacchato āgacchantassa kūṭagoṇassa muggarena sīsaṃ bhinditvā taṃ palāpento viya maccheracittaṃ jinitvā pārutavatthaṃ dasabalassa adāsiṃ, taṃ me jitaṃ maccheraṃ acchariyan’’ ti āha. " 459419,107,1845,93,99,1,37,6,So āgantvā taṃ pavattiṃ rañño ārocesi. 459420,107,1845,100,121,1,100,14,"Rājā‘‘ amhe, bhaṇe, dasabalassa anurūpaṃ na jānāma, brāhmaṇo jānātī’’ ti tassa pasīditvā vatthayugaṃ pesesi. " 459421,107,1845,122,126,1,26,4,Taṃ disvā brāhmaṇo cintesi– 459422,107,1845,127,156,1,177,23,"‘‘ rājā mayhaṃ tuṇhī nisinnassa paṭhamaṃ kiñci adatvā satthu guṇe kathentassa adāsi, satthu guṇe paṭicca idaṃ uppannaṃ, satthuyeva anucchavikan’’ ti tampi vatthayugaṃ dasabalassa adāsi. " 459423,107,1845,157,187,1,148,21,"Rājā‘‘ kiṃ brāhmaṇena katan’’ ti pucchitvā‘‘ tampi tena vatthayugaṃ tathāgatasseva dinnan’’ ti sutvā aññānipi dve vatthayugāni pesesi, so tānipi satthu adāsi. " 459424,107,1845,188,202,1,80,12,Puna rājā‘ aññānipi cattārī’ ti evaṃ vatvā yāva evaṃ dvattiṃsa vatthayugāni pesesi. 459425,107,1845,203,230,1,156,21,"Atha brāhmaṇo‘‘ idaṃ vaḍḍhetvā vaḍḍhetvā gahaṇaṃ viya hotī’’ ti attano atthāya ekaṃ, brāhmaṇiyā ekanti dve vatthayugāni gahetvā, tiṃsa yugāni tathāgatasseva adāsi. " 459426,107,1845,231,238,1,41,7,Tato paṭṭhāya ca so satthu vissāsiko jāto. 459427,107,1846,2,20,1,133,16,Atha taṃ rājā ekadivasaṃ sītasamaye satthu santike dhammaṃ suṇantaṃ disvā satasahassagghanakaṃ attano pārutaṃ rattakambalaṃ datvā āha– 459428,107,1846,21,32,1,45,7,‘‘ ito paṭṭhāya imaṃ pārupitvā dhammaṃ suṇāhī’’ ti. 459429,107,1846,33,54,1,132,17,So‘‘ kiṃ me iminā kambalena imasmiṃ pūtikāye upanītenā’’ ti cintetvā antogandhakuṭiyaṃ tathāgatassa mañcassa upari vitānaṃ katvā agamāsi. 459430,107,1846,55,64,1,80,9,Athekadivasaṃ rājā pātova vihāraṃ gantvā antogandhakuṭiyaṃ satthu santike nisīdi. 459431,107,1846,65,75,1,84,9,"Tasmiṃ khaṇe chabbaṇṇā buddharasmiyo kambale paṭihaññanti, kambalo ativiya virocittha. " 459432,107,1846,76,80,1,29,4,Rājā ullokento sañjānitvā āha– 459433,107,1846,81,96,1,63,8,"‘‘ amhākaṃ, bhante, esa kambalo, amhehi ekasāṭakabrāhmaṇassa dinno’’ ti." 459434,107,1846,97,112,1,59,8,"‘‘ Tumhehi, mahārāja, brāhmaṇo pūjito, brāhmaṇena mayaṃ pūjitā’’ ti. " 459435,107,1846,113,140,1,161,21,"Rājā‘‘ brāhmaṇo yuttaṃ aññāsi, na mayan’’ ti pasīditvā yaṃ manussānaṃ upakārabhūtaṃ, taṃ sabbaṃ aṭṭhaṭṭhakaṃ katvā sabbaṭṭhakaṃ nāma dānaṃ datvā purohitaṭṭhāne ṭhapesi. " 459436,107,1846,141,162,1,142,17,Sopi‘‘ aṭṭhaṭṭhakaṃ nāma catusaṭṭhi hotī’’ ti catusaṭṭhisalākabhattāni upaṭṭhapetvā yāvajīvaṃ dānaṃ datvā sīlaṃ rakkhitvā tato cuto sagge nibbatti. 459437,107,1847,2,18,1,128,15,Puna tato cuto imasmiṃ kappe bhagavato koṇāgamanassa bhagavato kassapassa cāti dvinnaṃ antare bārāṇasiyaṃ kuṭumbiyakule nibbatto. 459438,107,1847,19,27,1,76,8,So vaḍḍhimanvāya gharāvāsaṃ vasanto ekadivasaṃ araññe jaṅghavihāraṃ vicarati. 459439,107,1847,28,38,1,105,10,Tasmiñca samaye paccekabuddho nadītīre cīvarakammaṃ karonto anuvāte appahonte saṅgharitvā ṭhapetumāraddho. 459440,107,1847,39,54,1,53,9,"So taṃ disvā‘‘ kasmā, bhante, saṅgharitvā ṭhapethā’’ ti āha." 459441,107,1847,55,62,1,20,3,‘‘ Anuvāto nappahotī’’ ti. 459442,107,1847,63,88,1,106,15,"‘‘ Iminā, bhante, karothā’’ ti uttarisāṭakaṃ datvā‘‘ nibbattanibbattaṭṭhāne me kāci hāni mā hotū’’ ti patthanaṃ akāsi. " 459443,107,1848,2,11,1,85,9,Gharepissa bhaginiyā saddhiṃ bhariyāya kalahaṃ karontiyā paccekabuddho piṇḍāya pāvisi. 459444,107,1848,12,20,1,73,8,Athassa bhaginī paccekabuddhassa piṇḍapātaṃ datvā tassa bhariyaṃ sandhāya– 459445,107,1848,21,32,1,60,7,‘‘ evarūpaṃ bālaṃ yojanasate parivajjeyyan’’ ti patthanaṃ ṭhapesi. 459446,107,1848,33,54,1,119,17,Sā gehaṅgaṇe ṭhitā sutvā‘‘ imāya dinnabhattaṃ esa mā bhuñjatū’’ ti pattaṃ gahetvā bhattaṃ chaḍḍetvā kalalassa pūretvā adāsi. 459447,107,1848,55,85,1,169,24,"Itarā disvā‘‘ bāle, maṃ tāva akkosa vā pahara vā, evarūpassa pana dve asaṅkhyeyyāni pūritapāramissa paccekabuddhassa pattato bhattaṃ chaḍḍetvā kalalaṃ dātuṃ na yuttan’’ ti āha. " 459448,107,1848,86,90,1,39,4,Athassa bhariyāya paṭisaṅkhānaṃ uppajji. 459449,107,1848,91,137,1,303,35,"Sā‘‘ tiṭṭhatha, bhante’’ ti kalalaṃ chaḍḍetvā pattaṃ dhovitvā gandhacuṇṇena ubbaṭṭetvā paṇītabhattassa catumadhurassa ca pūretvā upari āsittena padumagabbhavaṇṇena sappinā vijjotamānaṃ pattaṃ paccekabuddhassa hatthe ṭhapetvā‘‘ yathā ayaṃ piṇḍapāto obhāsajāto, evaṃ obhāsajātaṃ me sarīraṃ hotū’’ ti patthanaṃ akāsi. " 459450,107,1848,138,142,1,41,4,Paccekabuddho anumoditvā ākāsaṃ pakkhandi. 459451,107,1848,143,153,1,67,9,Tepi dve jāyampatikā yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cutā sagge nibbattiṃsu. 459452,107,1848,154,176,1,203,20,"Puna tato cavitvā upāsako kassapasammāsambuddhakāle bārāṇasiyaṃ asītikoṭivibhavasampanne kule nibbatti, itarāpi tādisasseva seṭṭhino dhītā hutvā nibbatti, tassa vayappattassa tameva seṭṭhidhītaraṃ ānayiṃsu. " 459453,107,1848,177,192,1,156,15,Tassā pubbe aniṭṭhavipākassa pāpakammassa ānubhāvena patikulaṃ paviṭṭhamattāya ummārantarato paṭṭhāya sakalaṃ gehaṃ ugghāṭitavaccakūpo viya duggandhaṃ jātaṃ. 459454,107,1848,193,219,1,103,14,Kumāro‘‘ kassāyaṃ gandho’’ ti pucchitvā‘‘ seṭṭhikaññāyā’’ ti sutvā‘‘ nīharatha nan’’ ti tassāyeva kulagharaṃ pesesi. 459455,107,1848,220,226,1,46,6,Sā teneva nīhārena sattasu ṭhānesu paṭinivatti. 459456,107,1849,2,7,1,41,4,Tena samayena kassapadasabalo parinibbāyi. 459457,107,1849,8,14,1,74,6,Tassa satasahasagghanikāhi suvaṇṇiṭṭhakāhi yojanubbedhaṃ cetiyaṃ ārabhiṃsu. 459458,107,1849,15,21,1,47,6,Tasmiṃ cetiye kariyamāne sā seṭṭhidhītā cintesi– 459459,107,1849,22,43,1,158,16,"‘‘ ahaṃ sattasu ṭhānesu paṭinivattā, kiṃ me jīvitenā’’ ti attano ābharaṇabhaṇḍaṃ bhañjāpetvā suvaṇṇiṭṭhakaṃ kāresi ratanāyataṃ vidatthivitthiṇṇaṃ caturaṅgulubbedhaṃ. " 459460,107,1849,44,52,1,93,8,Tato haritālamanosilāpiṇḍaṃ gahetvā aṭṭha uppalapupphahatthake ādāya cetiyakaraṇaṭṭhānaṃ gatā. 459461,107,1849,53,62,1,82,9,Tasmiñca khaṇe ekā iṭṭhakāpanti parikkhipitvā āgacchamānā ghaṭaniṭṭhakāya ūnā hoti. 459462,107,1849,63,76,1,60,9,Seṭṭhidhītā vaḍḍhakiṃ āha‘‘ imaṃ me iṭṭhakaṃ ettha ṭhapethā’’ ti. 459463,107,1849,77,90,1,46,7,"‘‘ Amma bhaddake, kāle āgatāsi, sayameva ṭhapehī’’ ti. " 459464,107,1849,91,127,1,287,31,"Sā āruyha telena haritālamanosilāpiṇḍaṃ yojetvā tena bandhanena iṭṭhakaṃ patiṭṭhapetvā upari aṭṭhahi uppalapupphahatthakehi pūjaṃ katvā vanditvā‘‘ nibbattanibbattaṭṭhāne me kāyato candanagandho vāyatu, mukhato uppalagandho’’ ti patthanaṃ katvā cetiyaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ katvā gehaṃ agamāsi. " 459465,107,1850,2,16,1,91,13,"Tasmiṃyeva khaṇe sā yassa seṭṭhiputtassa paṭhamaṃ gehaṃ nītā, tassa taṃ ārabbha sati udapādi. " 459466,107,1850,17,21,1,36,4,Nagarepi nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ hoti. 459467,107,1850,22,34,1,48,8,So upaṭṭhāke āha‘‘ idha ānītā seṭṭhidhītā kuhin’’ ti? 459468,107,1850,35,43,1,16,3,"‘‘ Kulagehe, sāmī’’ ti." 459469,107,1850,44,54,1,34,5,"‘‘ Ānetha naṃ, nakkhattaṃ kīḷissāmī’’ ti. " 459470,107,1850,55,60,1,28,5,Te gantvā taṃ vanditvā ṭhitā. 459471,107,1850,61,77,1,63,10,"‘‘ Kiṃ, tātā, āgatatthā’’ ti tāya puṭṭhā tassā taṃ pavattiṃ ācikkhiṃsu." 459472,107,1850,78,93,1,65,9,"‘‘ Tātā, mayā ābharaṇabhaṇḍehi cetiyaṃ pūjitaṃ, ābharaṇaṃ me natthī’’ ti. " 459473,107,1850,94,98,1,33,4,Te gantvā seṭṭhiputtassa ārocesuṃ. 459474,107,1850,99,109,1,36,5,"‘‘ Ānetha naṃ, piḷandhanaṃ labhissatī’’ ti. " 459475,107,1850,110,113,1,15,3,Te taṃ ānayiṃsu. 459476,107,1850,114,124,1,77,9,Tassā saha gehapavesanena sakalagehaṃ candanagandho ceva uppalagandho ca vāyi. 459477,107,1850,125,128,1,22,3,Seṭṭhiputto taṃ pucchi– 459478,107,1850,129,153,1,120,16,"‘‘ bhadde, tava sarīrato paṭhamaṃ duggandho vāyi, idāni pana te sarīrato candanagandho, mukhato uppalagandho vāyati, kimetan’’ ti? " 459479,107,1850,154,160,1,43,6,Sā ādito paṭṭhāya attanā katakammaṃ ārocesi. 459480,107,1850,161,181,1,168,15,Seṭṭhiputto‘‘ niyyānikaṃ vata buddhasāsanan’’ ti pasīditvā yojanikaṃ suvaṇṇacetiyaṃ kambalakañcukena paṭicchādetvā tattha tattha rathacakkapamāṇehi suvaṇṇapadumehi alaṅkari. 459481,107,1850,182,186,1,34,4,Tesaṃ dvādasahatthā olambakā honti. 459482,107,1851,2,21,1,136,17,"So tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto sagge nibbattitvā, puna tato cavitvā bārāṇasito yojanamatte ṭhāne aññatarasmiṃ amaccakule nibbatti. " 459483,107,1851,22,30,1,74,8,Bhariyā panassa devalokato cavitvā rājakule jeṭṭharājadhītā hutvā nibbatti. 459484,107,1851,31,37,1,61,6,Tesu vayappattesu kumārassa vasanagāme nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ. 459485,107,1851,38,41,1,14,3,So mātaraṃ āha– 459486,107,1851,42,55,1,44,7,"‘‘ amma, sāṭakaṃ me dehi, nakkhattaṃ kīḷissāmī’’ ti. " 459487,107,1851,56,60,1,31,4,Sā dhotavatthaṃ nīharitvā adāsi. 459488,107,1851,61,70,1,22,4,"‘‘ Amma, thūlamidan’’ ti āha. " 459489,107,1851,71,75,1,24,4,Sā aññaṃ nīharitvā adāsi. 459490,107,1851,76,79,1,19,3,So tampi paṭikkhipi. 459491,107,1851,80,84,1,17,4,Atha naṃ mātā āha– 459492,107,1851,85,103,1,78,12,"‘‘ tāta, yādise gehe mayaṃ jātā, natthi no ito sukhumatarassa paṭilābhāya puññan’’ ti." 459493,107,1851,104,115,1,39,6,"‘‘ Tena hi labhanaṭṭhānaṃ gacchāmi, ammā’’ ti." 459494,107,1851,116,128,1,65,7,"‘‘ Putta, ahaṃ ajjeva tuyhaṃ bārāṇasinagararajjapaṭilābhaṃ icchāmī’’ ti. " 459495,107,1851,129,140,1,36,6,"So mātaraṃ vanditvā‘‘ gacchāmi, ammā’’ ti." 459496,107,1851,141,149,1,14,3,"‘‘ Gaccha, tātā’’ ti. " 459497,107,1851,150,161,1,100,11,So pana puññaniyāmena nikkhamitvā bārāṇasiṃ gantvā uyyāne maṅgalasilāpaṭṭe sasīsaṃ pārupitvā nipajji. 459498,107,1851,162,169,1,52,7,So ca bārāṇasirañño kālaṅkatassa sattamo divaso hoti. 459499,107,1852,2,9,1,62,7,Amaccā rañño sarīrakiccaṃ katvā rājaṅgaṇe nisīditvā mantayiṃsu– 459500,107,1852,10,31,1,91,14,"‘‘ rañño ekā dhītāva atthi, putto natthi, arājakaṃ rajjaṃ nassissati, ko rājā bhavituṃ arahatī’’ ti?" 459501,107,1852,32,42,1,22,5,"‘‘ Tvaṃ hohi, tvaṃ hohī’’ ti. " 459502,107,1852,43,45,1,12,2,Purohito āha– 459503,107,1852,46,58,1,55,7,"‘‘ bahuṃ oloketuṃ na vaṭṭati, phussarathaṃ vissajjessāmā’’ ti. " 459504,107,1852,59,73,1,150,14,Te kumudavaṇṇe cattāro sindhave yojetvā pañcavidharājakakudhabhaṇḍaṃ setacchattañca tasmiṃ ṭhapetvā rathaṃ vissajjetvā pacchato tūriyāni paggaṇhāpesuṃ. 459505,107,1852,74,79,1,54,5,Ratho pācīnadvārena nikkhamitvā uyyānābhimukho agamāsi. 459506,107,1852,80,92,1,59,7,"‘‘ Paricayena uyyānābhimukho gacchati, nivattemā’’ ti keci āhaṃsu. " 459507,107,1852,93,102,1,32,5,Purohito‘‘ mā nivattayitthā’’ ti āha. 459508,107,1852,103,111,1,65,8,Ratho gantvā kumāraṃ padakkhiṇaṃ katvā āruhanasajjo hutvā aṭṭhāsi. 459509,107,1852,112,144,1,208,23,"Purohito pārupanakaṇṇaṃ apanetvā pādatalāni olokento‘‘ tiṭṭhatu ayaṃ dīpo, dvisahassaparittadīpavāresu catūsu mahādīpesu esa rajjaṃ kāretuṃ yutto’’ ti vatvā‘‘ tūriyāni paggaṇhathā’’ ti tikkhattuṃ tūriyāni paggaṇhāpeti. " 459510,107,1853,2,16,1,67,10,Atha kumāro mukhaṃ vivaritvā olokento‘‘ kena kammena āgatatthā’’ ti āha. 459511,107,1853,17,27,1,32,5,"‘‘ Deva, tumhākaṃ rajjaṃ pāpuṇātī’’ ti." 459512,107,1853,28,36,1,16,4,‘‘ Rājā vo kahan’’ ti? 459513,107,1853,37,46,1,21,4,"‘‘ Devattaṃ gato, sāmī’’ ti." 459514,107,1853,47,56,1,24,4,‘‘ Kati divasā atikkantā’’ ti ? 459515,107,1853,57,65,1,22,4,‘‘ Ajja sattamo divaso’’ ti. 459516,107,1853,66,77,1,27,6,‘‘ Putto vā dhītā vā natthī’’ ti ? 459517,107,1853,78,90,1,32,6,"‘‘ Dhītā atthi, deva, putto natthī’’ ti." 459518,107,1853,91,100,1,27,5,‘‘ Tena hi karissāmi rajjan’’ ti. 459519,107,1853,101,114,1,118,12,Te tāvadeva abhisekamaṇḍapaṃ kāretvā rājadhītaraṃ sabbālaṅkārehi alaṅkaritvā uyyānaṃ ānetvā kumārassa abhisekaṃ akaṃsu. 459520,107,1853,115,120,1,62,5,Athassa katābhisekassa satasahassagghanakaṃ vatthaṃ upanayiṃsu. 459521,107,1853,121,131,1,22,5,"So‘‘ kimidaṃ, tātā’’ ti āha." 459522,107,1853,132,140,1,23,3,"‘‘ Nivāsanavatthaṃ, devā’’ ti." 459523,107,1853,141,151,1,19,4,"‘‘ Nanu, tātā, thūlan’’ ti?" 459524,107,1853,152,163,1,53,6,"‘‘ Manussaparibhogavatthesu ito mudutaraṃ natthi, devā’’ ti." 459525,107,1853,164,173,1,34,5,‘‘ Tumhākaṃ rājā evarūpaṃ nivāsesī’’ ti? 459526,107,1853,174,182,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti." 459527,107,1853,183,215,1,205,23,"‘‘ Na maññe puññavā tumhākaṃ rājā’’ ti‘‘ suvaṇṇabhiṅgāraṃ āharatha, labhissāmi vatthan’’ ti suvaṇṇabhiṅgāraṃ āharāpetvā uṭṭhāya hatthe dhovitvā mukhaṃ vikkhāletvā hatthena udakaṃ gahetvā puratthimadisāyaṃ abbhukkiri. " 459528,107,1853,216,221,1,52,5,Ghanapathaviṃ bhinditvā aṭṭha kapparukkhā uṭṭhahiṃsu. 459529,107,1853,222,230,1,81,8,Puna udakaṃ gahetvā dakkhiṇapacchimauttaradisāyanti evaṃ catūsu disāsu abbhukkiri. 459530,107,1853,231,237,1,64,6,Sabbadisāsu aṭṭhaaṭṭhakaṃ katvā dvattiṃsa kapparukkhā uṭṭhahiṃsu. 459531,107,1853,238,273,1,254,29,So ekaṃ dibbadussaṃ nivāsetvā ekaṃ pārupitvā‘‘ nandarañño vijite suttakantikā itthiyo‘ mā suttaṃ kantiṃsū’ ti evaṃ bheriṃ carāpethā’’ ti vatvā chattaṃ ussāpetvā alaṅkatapaṭiyatto hatthikkhandhavaragato nagaraṃ pavisitvā pāsādaṃ abhiruyha mahāsampattiṃ anubhavi. 459532,107,1854,2,19,1,87,13,Evaṃ gacchante kāle devī rañño sampattiṃ disvā‘‘ aho vata tapassī’’ ti kāruññākāraṃ dassesi. 459533,107,1854,20,54,1,149,21,"‘‘ Kimidaṃ, devī’’ ti puṭṭhā‘‘ atimahatī, deva, te sampatti, atīte buddhānaṃ saddahitvā katakalyāṇassa phalaṃ, idāni anāgatassa paccayaṃ puññaṃ na karothā’’ ti āha. " 459534,107,1854,55,60,1,32,4,"Kassa dassāma, sīlavanto natthīti." 459535,107,1854,61,69,1,32,4,"‘‘ Asuñño, deva, jambudīpo arahantehi; " 459536,107,1854,70,84,1,55,9,"tumhe, deva, dānaṃ sajjetha, ahaṃ arahante lacchāmī’’ ti āha. " 459537,107,1854,85,90,1,43,5,Punadivase rājā pācīnadvāre dānaṃ sajjāpesi. 459538,107,1854,91,116,1,163,20,"Devī pātova uposathaṅgāni adhiṭṭhāya uparipāsāde puratthābhimukhā urena nipajjitvā‘‘ sace etissāya disāya arahanto atthi, sve āgantvā amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ ti āha. " 459539,107,1854,117,126,1,67,8,"Tassaṃ disāyaṃ arahanto nāhesuṃ, taṃ sakkāraṃ kapaṇayācakānaṃ adaṃsu. " 459540,107,1855,2,12,1,98,9,"Punadivase dakkhiṇadvāre sajjetvā tatheva dakkhiṇeyyaṃ nālattha, punadivasepi pacchimadvāre tatheva. " 459541,107,1855,13,30,1,183,16,Uttaradvāre sajjitadivasena pana deviyā tatheva nimantentiyā himavante vasantānaṃ padumavatiyā puttānaṃ pañcasatānaṃ paccekabuddhānaṃ jeṭṭhako mahāpadumapaccekabuddho bhātike āmantesi– 459542,107,1855,31,44,1,53,7,"‘‘ mārisā, nandarājā tumhe nimanteti, adhivāsetha tassā’’ ti. " 459543,107,1855,45,54,1,89,9,Te adhivāsetvā punadivase anotattadahe mukhaṃ dhovitvā ākāsenāgantvā uttaradvāre otariṃsu. 459544,107,1855,55,72,1,73,10,"Manussā disvā gantvā‘‘ pañcasatā, deva, paccekabuddhā āgatā’’ ti rañño ārocesuṃ. " 459545,107,1855,73,131,1,417,47,"Rājā saddhiṃ deviyā gantvā vanditvā paccekabuddhe pāsādaṃ āropetvā tatra nesaṃ dānaṃ datvā bhattakiccāvasāne rājā saṅghattherassa, devī saṅghanavakassa pādamūle nipatitvā‘‘ ayyā, bhante, paccayehi na kilamissanti, mayañca puññena na parihāyissāmī, amhākaṃ yāvajīvaṃ idha nivāsāya paṭiññaṃ dethā’’ ti paṭiññaṃ kāretvā uyyāne pañca paṇṇasālāsatāni, pañca caṅkamanasatānīti sabbākārena nivāsanaṭṭhānāni sampādetvā tattha vasāpesuṃ. " 459546,107,1856,2,26,1,137,19,"Evaṃ kāle gacchante rañño paccante kupite rājā‘‘ ahaṃ paccantaṃ vūpasametuṃ gacchāmi, tvaṃ paccekabuddhesu mā pamajjā’’ ti deviṃ ovaditvā gato. " 459547,107,1856,27,32,1,53,5,Tasmiṃ anāgateyeva paccekabuddhānaṃ āyusaṅkhārā khīṇā. 459548,107,1856,33,44,1,152,11,Mahāpadumapaccekabuddho tiyāmarattiṃ jhānakīḷaṃ kīḷitvā aruṇuggamanasamaye ālambanaphalakaṃ ālambitvā ṭhitakova anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi. 459549,107,1856,45,49,1,40,4,Etenupāyena sesāpīti sabbeva parinibbutā. 459550,107,1856,50,67,1,154,17,Punadivase devī paccekabuddhānaṃ nisīdanaṭṭhānāni sajjetvā pupphāni vikiritvā dhūpaṃ vāsetvā tesaṃ āgamanaṃ olokentī nisinnā āgamanaṃ adisvā purise pesesi– 459551,107,1856,68,81,1,47,7,"‘‘ gacchatha, tātā, jānātha kiṃ ayyānaṃ aphāsukan’’ ti? " 459552,107,1856,82,107,1,160,20,"Te gantvā mahāpadumassa paṇṇasālāya dvāraṃ vivaritvā tattha taṃ apassantā caṅkamanaṃ gantvā ālambanaphalakaṃ nissāya ṭhitaṃ disvā vanditvā‘‘ kālo, bhante’’ ti āhaṃsu. " 459553,107,1856,108,144,1,269,31,"Parinibbutasarīraṃ kiṃ kathessati, te‘‘ niddāyati maññe’’ ti vatvā piṭṭhipāde hatthena parāmasitvā pādānaṃ sītalatāya ceva thaddhatāya ca parinibbutabhāvaṃ ñatvā dutiyassa santikaṃ gantvā tatheva ñatvā puna tatiyassāti evaṃ sabbepi parinibbutabhāvaṃ ñatvā rājakulaṃ āgamiṃsu." 459554,107,1856,145,165,1,61,9,"‘‘ Kahaṃ, tātā, paccekabuddhā’’ ti puṭṭhā‘‘ parinibbutā, devī’’ ti āhaṃsu. " 459555,107,1856,166,184,1,162,17,Devī kandantī rodantī nikkhamitvā nāgarehi saddhiṃ tattha gantvā sādhukīḷitaṃ kāretvā paccekabuddhānaṃ sarīrakiccaṃ kāretvā dhātuyo gāhāpetvā cetiyaṃ patiṭṭhāpesi. 459556,107,1857,2,10,1,66,8,Rājā paccantaṃ vūpasametvā āgato paccuggamanaṃ āgataṃ deviṃ pucchi– 459557,107,1857,11,28,1,62,10,"‘‘ kiṃ, bhadde, tvaṃ paccekabuddhesu na pamajjasi, nirogā ca ayyā’’ ti?" 459558,107,1857,29,37,1,19,3,"‘‘ Parinibbutā, devā’’ ti. " 459559,107,1857,38,42,1,22,4,Taṃ sutvā rājā cintesi– 459560,107,1857,43,56,1,64,8,"‘‘ evarūpānampi paṇḍitānaṃ maraṇaṃ uppajjati, amhākaṃ kuto mokkhā’’ ti? " 459561,107,1857,57,70,1,119,13,So nagaraṃ apavisitvā uyyānameva gantvā jeṭṭhaputtaṃ pakkosāpetvā tassa rajjaṃ niyyātetvā sayaṃ samaṇapabbajjaṃ pabbaji. 459562,107,1857,71,85,1,67,10,Devīpi‘‘ raññe pabbajite ahaṃ kiṃ karissāmī’’ ti tatheva uyyāne pabbaji. 459563,107,1857,86,93,1,54,7,Dvepi jhānaṃ bhāvetvā tato cutā brahmaloke nibbattiṃsu. 459564,107,1858,2,15,1,107,11,Tesu tattheva vasantesu amhākaṃ satthā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko anupubbena rājagahaṃ pāpuṇi. 459565,107,1858,16,27,1,130,11,Satthari tattha paṭivasante ayaṃ pippalimāṇavo magadharaṭṭhe mahātitthabrāhmaṇagāme kapilabrāhmaṇassa bhariyāya kucchimhi nibbatto. 459566,107,1858,28,36,1,96,8,Ayaṃ bhaddakāpilānī maddaraṭṭhe sāgalanagare kosiyagottabrāhmaṇassa bhariyāya kucchimhi nibbattā. 459567,107,1858,37,65,1,191,21,"Tesaṃ anukkamena vaḍḍhamānānaṃ pippalimāṇavassa vīsatime, bhaddāya soḷasame vaye sampatte mātāpitaro puttaṃ oloketvā‘‘ tāta, tvaṃ vayappatto, kulavaṃsaṃ patiṭṭhapetuṃ yutto’’ ti ativiya nippīḷiyiṃsu. " 459568,107,1858,66,68,1,10,2,Māṇavo āha– 459569,107,1858,69,93,1,138,17,"‘‘ mayhaṃ sotapathe evarūpaṃ kathaṃ mā kathayittha, ahaṃ yāva tumhe dharatha, tāva paṭijaggissāmi, tumhākaṃ accayena nikkhamitvā pabbajissāmī’’ ti. " 459570,107,1858,94,99,1,40,5,Te katipāhaṃ atikkamitvā puna kathayiṃsu. 459571,107,1858,100,103,1,20,3,Sopi puna paṭikkhipi. 459572,107,1858,104,109,1,41,5,Tato paṭṭhāya mātā nirantaraṃ kathetiyeva. 459573,107,1859,2,43,1,305,31,"Māṇavo ‘‘ mātaraṃ saññāpessāmī’’ ti rattasuvaṇṇassa nikkhasahassaṃ datvā suvaṇṇakārehi itthirūpakaṃ kāretvā tassa majjanaghaṭṭanādikammapariyosāne taṃ rattavatthaṃ nivāsetvā suvaṇṇasampannehi pupphehi ceva nānālaṅkārehi ca alaṅkārāpetvā‘‘ amma, evarūpaṃ ārammaṇaṃ labhanto gehe vasissāmi, alabhanto na vasissāmī’’ ti. " 459574,107,1859,44,47,1,24,3,Paṇḍitā brāhmaṇī cintesi– 459575,107,1859,48,71,1,147,18,"‘‘ mayhaṃ putto puññavā dinnadāno katābhinīhāro pubbe puññāni karonto na ekakova akāsi, addhā etena saha katapuññā suvaṇṇarūpakapaṭibhāgā bhavissatī’’ ti. " 459576,107,1859,72,104,1,229,24,"Aṭṭha brāhmaṇe pakkosāpetvā sabbabhogehi santappetvā suvaṇṇarūpakaṃ rathe āropetvā‘‘ gacchatha, tātā, yattha amhehi jātigottabhogādisamānakule evarūpaṃ dārikaṃ passatha, tattha idameva suvaṇṇarūpakaṃ saccākāraṃ katvā dethā’’ ti uyyojesi. " 459577,107,1860,2,30,1,150,18,"Te ‘‘ amhākaṃ nāma etaṃ kamman’’ ti nikkhamitvā‘‘ kattha labhissāma, maddaraṭṭhaṃ nāma itthāgāraṃ, maddaraṭṭhaṃ gamissāmā’’ ti maddaraṭṭhe sāgalanagaraṃ agamaṃsu. " 459578,107,1860,31,38,1,65,7,Attha taṃ suvaṇṇarūpakaṃ nhānatitthe ṭhapetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. 459579,107,1860,39,81,1,276,32,"Atha bhaddāya dhātī bhaddaṃ nhāpetvā alaṅkaritvā sayaṃ nhāyituṃ udakatitthaṃ gantvā suvaṇṇarūpakaṃ disvā‘‘ kissāyaṃ avinītā idhāgantvā ṭhitā’’ ti piṭṭhipasse paharitvā suvaṇṇarūpakaṃ ñatvā‘‘ ayyadhītā meti saññaṃ uppādesi, ayaṃ pana ayyadhītāya nivāsanapaṭiggahitāyapi asadisā’’ ti āha. " 459580,107,1860,82,96,1,59,10,Atha naṃ te brāhmaṇā‘‘ evarūpā kira te sāmidhītā’’ ti pucchiṃsu. 459581,107,1860,97,125,1,165,19,"Sā‘‘ imāya suvaṇṇapaṭimāya sataguṇena sahassaguṇena mayhaṃ ayyadhītā abhirūpatarā’’, tathā hi‘‘ appadīpepi dvādasahatthe gabbhe nisinnā sarīrobhāsena tamaṃ vidhamatī’’ ti āha." 459582,107,1860,126,148,1,150,18,‘‘ Tena hi tassā mātāpitūnaṃ santikaṃ gacchāmā’’ ti suvaṇṇarūpakaṃ rathe āropetvā taṃ dhātiṃ anugantvā kosiyagottassa gharadvāre ṭhatvā āgamanaṃ ārocayiṃsu. 459583,107,1861,2,14,1,53,7,Brāhmaṇo paṭisanthāraṃ katvā‘‘ kuto āgatatthā’’ ti pucchi. 459584,107,1861,15,30,1,96,11,Te‘‘ magadharaṭṭhe mahātitthagāme kapilabrāhmaṇassa gharato iminā nāma kāraṇena āgatamhā’’ ti āhaṃsu. 459585,107,1861,31,49,1,86,11,"‘‘ Sādhu, tātā, amhehi samajātigottavibhavo so brāhmaṇo, dassāma dārikan’’ ti paṇṇākāraṃ gaṇhi. " 459586,107,1861,50,54,1,38,4,Te kapilabrāhmaṇassa sāsanaṃ pahiṇiṃsu– 459587,107,1861,55,68,1,49,8,"‘‘ laddhā no bhaddā nāma dārikā, kattabbaṃ jānāthā’’ ti. " 459588,107,1861,69,81,1,62,8,Taṃ sāsanaṃ sutvā pippalimāṇavassa ārocayiṃsu‘‘ laddhā dārikā’’ ti. 459589,107,1861,82,129,1,238,31,"Pippalimāṇavo‘‘ ahaṃ‘ na labhissantī’ ti cintesiṃ, ime‘ laddhā’ ti pesenti, anatthiko hutvā paṇṇaṃ pesessāmī’’ ti rahogato paṇṇaṃ likhi‘‘ bhaddā attano jātigottabhogānurūpaṃ patiṃ labhatu, ahaṃ nikkhamitvā pabbajissāmi, mā pacchā vippaṭisārinī ahosī’’ ti. " 459590,107,1861,130,144,1,66,10,Bhaddāpi‘‘ asukassa kira maṃ dātukāmā’’ ti sutvā rahogatā paṇṇaṃ likhi– 459591,107,1861,145,164,1,105,12,"‘‘ ayyaputto attano jātigottabhogānurūpaṃ dārikaṃ labhatu, ahaṃ pabbajissāmi, mā pacchā vippaṭisārī bhavāhī’’ ti. " 459592,107,1861,165,169,1,39,4,Dvepi paṇṇāni antarāmagge samāgacchiṃsu. 459593,107,1861,170,178,1,20,4,‘‘ Idaṃ kassa paṇṇan’’ ti? 459594,107,1861,179,187,1,35,4,‘‘ Pippalimāṇavena bhaddāya pahitan’’ ti. 459595,107,1861,188,195,1,13,3,‘‘ Idaṃ kassā’’ ti? 459596,107,1861,196,228,1,170,24,‘‘ Bhaddāya pippalimāṇavassa pahitan’’ ti ca vutte te dvepi vācetvā‘‘ passatha dārakānaṃ kamman’’ ti phāletvā araññe chaḍḍetvā aññaṃ taṃsamānaṃ paṇṇaṃ likhitvā ito etto ca pesesuṃ. 459597,107,1861,229,241,1,110,12,Iti kumārassa kumārikāya ca sadisaṃ paṇṇaṃ lokassādarahitamevāti anicchamānānampi tesaṃ dvinnaṃ samāgamo ahosi. 459598,107,1862,2,8,1,64,6,Taṃdivasameva pippalimāṇavopi bhaddaṃ ekaṃ pupphadāmaṃ gaṇhāpesi. 459599,107,1862,9,13,1,34,4,Bhaddāpi tāni sayanamajjhe ṭhapesi. 459600,107,1862,14,19,1,48,5,Ubhopi bhuttasāyamāsā sayanaṃ āruhituṃ ārabhiṃsu. 459601,107,1862,20,30,1,76,9,"Tesu māṇavo dakkhiṇapassena sayanaṃ āruhi, bhaddā vāmapassena abhiruhitvā āha–" 459602,107,1862,31,50,1,106,13,"‘‘ yassa passe pupphāni milāyanti, tassa rāgacittaṃ uppannanti vijānissāma, imaṃ pupphadāmaṃ na allīyitabban’’ ti. " 459603,107,1862,51,59,1,87,8,Te pana aññamaññaṃ sarīrasamphassabhayena sakalarattiṃ niddaṃ anokkamantāva vītināmesuṃ. 459604,107,1862,60,64,1,32,4,Divā pana hasitamattampi nākaṃsu. 459605,107,1862,65,78,1,103,12,"Te lokāmisena asaṃsaṭṭhā yāva mātāpitaro dharanti, tāva kuṭumbaṃ avicāretvā tesu kālaṅkatesu vicārayiṃsu. " 459606,107,1862,79,82,1,25,3,Mahatī māṇavassa sampatti. 459607,107,1862,83,94,1,108,10,Ekadivasaṃ sarīraṃ ubbaṭṭetvā chaḍḍetabbaṃ suvaṇṇacuṇṇaṃ eva magadhanāḷiyā dvādasanāḷimattaṃ laddhuṃ vaṭṭati. 459608,107,1862,95,113,1,150,13,"Yantabaddhāni saṭṭhi mahātaḷākāni, kammanto dvādasayojaniko, anurādhapurappamāṇā cuddasagāmā, cuddasa hatthānīkāni, cuddasa assānīkāni, cuddasa rathānīkāni. " 459609,107,1863,2,31,1,215,24,"So ekadivasaṃ alaṅkataassaṃ āruyha mahājanaparivuto kammantaṭṭhānaṃ gantvā khettakoṭiyaṃ ṭhito naṅgalehi chinnaṭṭhānato kākādayo sakuṇe gaṇḍuppādādike pāṇake uddharitvā khādante disvā‘‘ tātā, ime kiṃ khādantī’’ ti pucchi." 459610,107,1863,32,40,1,18,3,"‘‘ Gaṇḍuppāde, ayyā’’ ti." 459611,107,1863,41,51,1,29,5,‘‘ Etehi katapāpaṃ kassa hotī’’ ti? 459612,107,1863,52,60,1,16,3,"‘‘ Tumhākaṃ, ayyā’’ ti. " 459613,107,1863,61,63,1,10,2,So cintesi– 459614,107,1863,64,98,1,220,25,"‘‘ sace etehi katapāpaṃ mayhaṃ hoti, kiṃ me karissati sattaasītikoṭidhanaṃ, dvādasayojanakammanto kiṃ karissati, kiṃ yantabaddhāni taḷākāni, kiṃ cuddasa gāmāni, sabbametaṃ bhaddāya kāpilāniyā niyyātetvā nikkhamma pabbajissāmī’’ ti. " 459615,107,1864,2,29,1,162,21,"Bhaddā kāpilānī tasmiṃ khaṇe antaravatthusmiṃ tayo tilakumbhe pattharitvā dhātīhi parivutā nisinnā kāke tilapāṇake khādamāne disvā‘‘ ammā, kiṃ ime khādantī’’ ti pucchi." 459616,107,1864,30,38,1,14,3,"‘‘ Pāṇake, ayye’’ ti." 459617,107,1864,39,47,1,22,4,‘‘ Akusalaṃ kassa hotī’’ ti? 459618,107,1864,48,56,1,16,3,"‘‘ Tumhākaṃ, ayye’’ ti. " 459619,107,1864,57,59,1,10,2,Sā cintesi– 459620,107,1864,60,94,1,233,27,"‘‘ mayhaṃ catuhatthaṃ vatthaṃ nāḷikodanamattañca laddhuṃ vaṭṭati, yadi panetaṃ etehi kataṃ akusalaṃ mayhaṃ hoti, bhavasahassenapi vaṭṭato sīsaṃ ukkhipituṃ na sakkā, ayyaputte āgatamatteyeva sabbaṃ tassa niyyātetvā nikkhamma pabbajissāmī’’ ti. " 459621,107,1865,2,15,1,113,12,"Māṇavo āgantvā nhatvā pāsādaṃ āruyha mahārahe pallaṅke nisīdi, athassa cakkavattino anucchavikabhojanaṃ upanayiṃsu. " 459622,107,1865,16,23,1,67,7,Dvepi bhuñjitvā parijane nikkhante rahogatā phāsukaṭṭhāne nisīdiṃsu. 459623,107,1865,24,28,1,23,4,Tato māṇavo bhaddaṃ āha– 459624,107,1865,29,41,1,55,7,"‘‘ bhadde, imaṃ gharaṃ āgacchantī kittakaṃ dhanamāharasī’’ ti?" 459625,107,1865,42,51,1,36,4,"‘‘ Pañcapaṇṇāsa sakaṭasahassāni, ayyā’’ ti." 459626,107,1865,52,77,1,139,19,"‘‘ Sabbaṃ taṃ, yā ca imasmiṃ ghare sattāsīti koṭiyo yantabaddhāni saṭṭhi taḷākānīti evamādibhedā sampatti atthi, taṃ sabbaṃ tuyheva niyyātemī’’ ti." 459627,107,1865,78,89,1,34,6,"‘‘ Tumhe pana kuhiṃ gacchatha, ayyā’’ ti?" 459628,107,1865,90,97,1,20,3,‘‘ Ahaṃ pabbajissāmī’’ ti. 459629,107,1865,98,113,1,72,9,"‘‘ Ayya, ahampi tumhākaṃ āgamanaṃ olokayamānā nisinnā, ahampi pabbajissāmī’’ ti. " 459630,107,1865,114,120,1,50,6,Tesaṃ ādittapaṇṇakuṭi viya tayo bhavā upaṭṭhahanti. 459631,107,1865,121,160,1,240,30,"Te‘‘ pabbajissāmā’’ ti vatvā antarāpaṇato kāsāyarasapītāni cīvarāni mattikāpatte ca āharāpetvā aññamaññaṃ kese ohāretvā‘‘ ye loke arahanto atthi, te uddissa amhākaṃ pabbajjā’’ ti pabbajitvā thavikāsu patte pakkhipitvā aṃse laggetvā pāsādato otariṃsu. " 459632,107,1865,161,169,1,45,8,Gehe dāsesu ca kammakāresu ca na koci sañjāni. 459633,107,1866,2,12,1,103,9,Atha ne brāhmaṇagāmato nikkhamitvā dāsagāmadvārena gacchante ākappakutavasena dāsagāmavāsino sañjāniṃsu. 459634,107,1866,13,29,1,64,11,"Te rodantā pādesu patitvā‘‘ kiṃ amhe anāthe karotha, ayyā’’ ti āhaṃsu." 459635,107,1866,30,53,1,117,15,"‘‘ Mayaṃ, bhaṇe,‘ tayo bhavā ādittapaṇṇasālā viyā’ ti pabbajimha, sace tumhesu ekekaṃ bhujissaṃ karoma, vassasatampi nappahoti. " 459636,107,1866,54,68,1,95,12,Tumheva tumhākaṃ sīsaṃ dhovitvā bhujissā hutvā jīvathā’’ ti vatvā tesaṃ rodantānaṃyeva pakkamiṃsu. 459637,107,1867,2,10,1,50,6,Thero purato gacchanto nivattitvā olokento cintesi– 459638,107,1867,11,43,1,198,25,"‘‘ ayaṃ bhaddā kāpilānī sakalajambudīpagghanikā itthī mayhaṃ pacchato āgacchati, ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yaṃ kocideva evaṃ cinteyya‘ ime pabbajitāpi vinā bhavituṃ na sakkonti, ananucchavikaṃ karontī’ ti. " 459639,107,1867,44,69,1,167,22,"Evaṃ koci pāpakena manasā padūsetvā apāyapūrako bhaveyya, imaṃ pahāya mayā gantuṃ vaṭṭatī’’ ti cittaṃ uppādetvā purato gacchanto dvedhāpathaṃ disvā tassa matthake aṭṭhāsi. " 459640,107,1867,70,74,1,33,4,Bhaddāpi āgantvā vanditvā aṭṭhāsi. 459641,107,1867,75,78,1,12,3,Atha naṃ āha– 459642,107,1867,79,103,1,149,19,"‘‘ bhadde, tādisiṃ itthiṃ mama pacchato āgacchantiṃ disvā‘ ime pabbajitāpi vinā bhavituṃ na sakkontī’ ti amhesu paduṭṭhacitto mahājano apāyapūrako bhaveyya. " 459643,107,1867,104,116,1,59,9,"Imasmiṃ dvedhāpathe tvaṃ etaṃ gaṇha, ahaṃ ekena gamissāmī’’ ti." 459644,107,1867,117,181,1,419,47,"‘‘ Āma, ayya, mātugāmo‘ pabbajitānaṃ palibodho, pabbajitāpi vinā na bhavantī’ ti amhākaṃ dosaṃ dasseyyun’’ ti tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā catūsu ṭhānesu pañcapatiṭṭhitena vanditvā dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ paggayha‘‘ satasahassakappapamāṇe addhāne kato mittasanthavo ajja bhijjati, tumheva dakkhiṇā nāma, tumhākaṃ dakkhiṇamaggo vaṭṭati, mayaṃ mātugāmā nāma vāmajātikā, amhākaṃ vāmamaggo vaṭṭatī’’ ti vanditvā maggaṃ paṭipajji. " 459645,107,1867,182,204,1,162,18,Tesaṃ dvedhābhūtakāle ayaṃ mahāpathavī‘‘ ahaṃ cakkavāḷasinerupabbatādayo dhāretuṃ sakkontīpi tumhākaṃ guṇe dhāretuṃ na sakkomī’’ ti vadantī viya viravamānā akampittha. 459646,107,1867,205,212,1,53,6,"Ākāse asanisaddo viya pavatti, cakkavāḷapabbato unnādi. " 459647,107,1868,2,69,1,510,56,"Sammāsambuddhopi veḷuvanamahāvihāre kuṭiyaṃ nisinno pathavīkampanasaddaṃ sutvā‘‘ kissa nu kho pathavī kampatī’’ ti āvajjento‘‘ pippalimāṇavo ca bhaddā ca kāpilānī maṃ uddissa appameyyaṃ sampattiṃ pahāya pabbajitā, tesaṃ viyogaṭṭhāne ubhinnaṃ guṇabalena ayaṃ pathavīkampo jāto, mayāpi etesaṃ saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti gandhakuṭito nikkhamma sayameva pattacīvaramādāya asītimahātheresu kañci anāpucchā tigāvutamaggaṃ paccuggamanaṃ katvā rājagahassa ca nālandāya ca antare bahuputtanigrodhamūle pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi. " 459648,107,1868,70,81,1,113,11,Nisinno pana aññatarapaṃsukūliko viya anisīditvā buddhavesaṃ gahetvā asītihatthā buddharaṃsiyo vissajjento nisīdi. 459649,107,1868,82,100,1,195,17,Iti tasmiṃ khaṇe paṇṇacchattasakaṭacakkakūṭāgārādippamāṇā buddharaṃsiyo ito cito ca vippharantiyo vidhāvantiyo candasahassasūriyasahassauggamanakālaṃ viya kurumānā taṃ vanantaraṃ ekobhāsaṃ akaṃsu. 459650,107,1868,101,111,1,128,9,"Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇasiriyā samujjalatārāgaṇena viya gaganaṃ, supupphitakamalakuvalayena viya salilaṃ vanantaraṃ virocittha. " 459651,107,1868,112,122,1,75,9,"Nigrodharukkhassa khandho pakatiyā seto hoti, pattāni nīlāni pakkāni rattāni. " 459652,107,1868,123,130,1,54,7,Tasmiṃ pana divase sabbo nigrodho suvaṇṇavaṇṇova ahosi. 459653,107,1869,2,59,1,233,31,"Mahākassapatthero taṃ disvā‘‘ ayaṃ amhākaṃ satthā bhavissati, imaṃ ahaṃ uddissa pabbajito’’ ti diṭṭhaṭṭhānato paṭṭhāya onato gantvā tīsu ṭhānesu vanditvā‘‘ satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmi, satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī’’ ti( saṃ. ni.2.154) āha. " 459654,107,1869,60,64,1,20,4,Atha naṃ bhagavā āha– 459655,107,1869,65,80,1,87,11,"‘‘ kassapa, sace tvaṃ imaṃ nipaccakāraṃ mahāpathaviyā kareyyāsi, sāpi dhāretuṃ na sakkuṇeyya. " 459656,107,1869,81,94,1,100,13,Tathāgatassa pana evaṃ guṇamahantataṃ jānatā tayā kato nipaccakāro mayhaṃ lomampi cāletuṃ na sakkoti. 459657,107,1869,95,105,1,37,6,"Nisīda, kassapa, dāyajjaṃ te dassāmī’’ ti. " 459658,107,1869,106,112,1,46,6,Athassa bhagavā tīhi ovādehi upasampadaṃ adāsi. 459659,107,1869,113,122,1,88,9,Datvā ca bahuputtanigrodhamūlato nikkhamitvā theraṃ pacchāsamaṇaṃ katvā maggaṃ paṭipajji. 459660,107,1869,123,137,1,167,12,"Satthu sarīraṃ dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavicittaṃ, mahākassapassa sattamahāpurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitaṃ, so kañcananāvāya pacchābaddho viya satthu padānupadikaṃ anugañchi. " 459661,107,1869,138,148,1,86,10,Satthā thokaṃ maggaṃ gantvā maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle nisajjākāraṃ dassesi. 459662,107,1869,149,164,1,92,11,Thero‘‘ satthā nisīditukāmo’’ ti ñatvā attano paṭapilotikaṃ saṅghāṭiṃ catugguṇaṃ katvā paññapesi. 459663,107,1870,2,31,1,108,14,"Satthā tattha nisīditvā hatthena cīvaraṃ parimajjanto‘‘ mudukā kho tyāyaṃ, kassapa, paṭapilotikā saṅghāṭī’’ ti āha( saṃ. ni.2.154). " 459664,107,1870,32,59,1,116,16,"So‘‘ satthā me saṅghāṭiyā mudubhāvaṃ kathesi, pārupitukāmo bhavissatī’’ ti ñatvā‘‘ pārupatu, bhante, bhagavā saṅghāṭin’’ ti āha." 459665,107,1870,60,70,1,31,5,"‘‘ Kiṃ tvaṃ pārupissasi, kassapā’’ ti?" 459666,107,1870,71,82,1,49,6,"‘‘ Tumhākaṃ nivāsanaṃ labhanto pārupissāmi, bhante’’ ti." 459667,107,1870,83,130,1,347,36,"‘‘ Kiṃ pana tvaṃ, kassapa, imaṃ paribhogajiṇṇaṃ paṃsukūlaṃ dhāretuṃ sakkhissasi, mayā hi imassa paṃsukūlassa gahitadivase udakapariyantaṃ katvā mahāpathavī kampi, imaṃ buddhaparibhogajiṇṇacīvaraṃ nāma na sakkā parittaguṇena dhāretuṃ, paṭibalenevidaṃ paṭipattipūraṇasamatthena jātipaṃsukūlikena dhāretuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā therena saddhiṃ cīvaraṃ parivattesi. " 459668,107,1871,2,13,1,78,10,"Evaṃ cīvaraṃ parivattetvā therassa cīvaraṃ bhagavā pārupi, satthu cīvaraṃ thero. " 459669,107,1871,14,48,1,207,26,"Tasmiṃ khaṇe acetanāpi ayaṃ mahāpathavī‘‘ dukkaraṃ, bhante, akattha, attano pārutacīvaraṃ sāvakena parivattitapubbaṃ nāma nāhosi, ahaṃ tumhākaṃ guṇaṃ dhāretuṃ na sakkomī’’ ti vadantī viya udakapariyantaṃ katvā kampi. " 459670,107,1871,49,75,1,173,21,"Theropi‘‘ laddhaṃ me buddhānaṃ paribhogacīvaraṃ, kiṃ me idāni uttari kattabban’’ ti unnatiṃ akatvā satthu santikeyeva terasa dhutaguṇe samādāya sattadivasamattaṃ puthujjano ahosi. " 459671,107,1871,76,82,1,51,6,Aṭṭhame divase saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. 459672,107,1871,83,150,1,299,33,"Atha naṃ satthā‘‘ kassapo, bhikkhave, candūpamo kulāni upasaṅkamati, apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavako kulesu appagabbho’’ ti( saṃ. ni.2.146) evamādinā pasaṃsitvā aparabhāge ariyagaṇamajjhe nisinno‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo’’ ti( a. ni.1.188,191) dhutavādānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. " 459673,107,1872,2,22,1,186,16,398. Evaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito āyasmā mahākassapo mahāsāvakabhāvaṃ patto attano pubbakammaṃ saritvā somanassavasenaṃ pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttarassa {bhagavato}tiādimāha. 459674,107,1872,23,40,1,180,16,Tattha {padumuttarassā}ti tassa kira bhagavato mātukucchito nikkhamanakālato paṭṭhāya pādānaṃ nikkhepanasamaye akkantakkantapāde satasahassapattā padumā pathaviṃ bhinditvā uṭṭhahiṃsu. 459675,107,1872,41,45,1,24,4,Tasmāssa taṃ nāmaṃ ahosi. 459676,107,1872,46,56,1,104,10,Sakalasattanikāyesu ekekena satasatapuññe kate tassa puññassa sataguṇapuññānaṃ katattā bhagavatoti attho. 459677,107,1872,57,66,1,96,8,Lokajeṭṭhassa {tādino}ti sattalokassa padhānabhūtassa iṭṭhāniṭṭhesu akampiyabhāvaṃ pattattā tādino. 459678,107,1872,67,79,1,117,10,"Nibbute {lokanāthamhī}ti sattalokassa paṭisaraṇabhūte bhagavati khandhaparinibbānena parinibbute, adassanaṃ gateti attho. " 459679,107,1872,80,100,1,133,15,Pūjaṃ kubbanti {santhuno}ti sadevakassa lokassa sāsanato‘‘ satthā’’ ti laddhanāmassa bhagavato sādhukīḷaṃ kīḷantā pūjaṃ karontīti sambandho. 459680,107,1873,2,25,1,155,18,399. Aggiṃ cinantī {janatā}ti janasamūhā āḷāhanatthāya aggiṃ cinantā rāsiṃ karontā āsamantato moditā santuṭṭhā pakārena moditā santuṭṭhā pūjaṃ karontīti sambandho. 459681,107,1873,26,42,1,123,14,Tesu {saṃvegajātesū}ti tesu janasamūhesu saṃvegappattesu utrāsaṃ labhantesu me mayhaṃ pīti hāso udapajjatha pātubhavīti attho. 459682,107,1874,2,13,1,61,7,400. Ñātimitte {samānetvā}ti mama bandhusahāye samānetvā rāsiṃ katvā. 459683,107,1874,14,24,1,90,10,Mahāvīro bhagavā parinibbuto adassanaṃ agamāsīti idaṃ vacanaṃ abraviṃ kathesinti sambandho. 459684,107,1874,25,42,1,106,14,"Handa pūjaṃ {karomase}ti {handā}ti vossaggatthe nipāto, tena kāraṇena mayaṃ sabbe samāgatā pūjaṃ karomāti attho. " 459685,107,1874,43,46,1,11,2,{Se}ti nipāto. 459686,107,1875,2,30,1,177,24,401. Sādhūti te {paṭissutvā}ti te mama ñātimittā sādhu iti sundaraṃ bhaddakaṃ iti paṭisuṇitvā mama vacanaṃ sampaṭichitvā me mayhaṃ bhiyyo atirekaṃ hāsaṃ pītiṃ janiṃsu uppādesunti attho. 459687,107,1876,2,13,1,71,6,402. Tato attano katapuññasañcayaṃ dassento buddhasmiṃ {lokanāthamhī}tiādimāha. 459688,107,1876,14,38,1,195,21,"Satahatthaṃ uggataṃ ubbiddhaṃ diyaḍḍhahatthasataṃ vitthataṃ, vimānaṃ nabhasi ākāse uggataṃ agghiyaṃ, sukataṃ sundarākārena kataṃ, katvā kāretvā ca puññasañcayaṃ puññarāsiṃ kāhāsiṃ akāsinti sambandho. " 459689,107,1877,2,32,1,239,26,403. Katvāna agghiyaṃ {tatthā}ti tasmiṃ cetiyapūjanaṭṭhāne tālapantīhi tālapāḷīhi cittitaṃ sobhitaṃ agghiyaṃ katvāna kāretvā ca sakaṃ cittaṃ attano cittaṃ pasādetvā cetiyaṃ pūjayuttaman ti uttamaṃ buddhadhātunidhāpitaṃ cetiyaṃ pūjayinti sambandho. 459690,107,1878,2,11,1,56,5,404. Tassa cetiyassa mahimaṃ dassento {aggikkhandhovā}tiādimāha. 459691,107,1878,12,40,1,236,27,Tattha {aggikkhandhovā}ti ākāse jalamāno aggikkhandhova aggirāsi iva taṃ cetiyaṃ sattahi ratanehi jalati phullito vikasitapuppho sālarukkharājā iva ākāse indalaṭṭhīva indadhanu iva ca catuddisā catūsu disāsu obhāsati vijjotatīti sambandho. 459692,107,1879,2,49,1,331,38,405. Tattha cittaṃ {pasādetvā}ti tasmiṃ jotamānadhātugabbhamhi cittaṃ manaṃ pasādetvā somanassaṃ katvā tena cittappasādena bahuṃ anekappakāraṃ kusalaṃ puññaṃ katvāna‘‘ dhātugabbhe ca sāsane ca ettakāni puññāni mayā katānī’’ ti evaṃ puññakammaṃ saritvāna kālaṃkatvā tidasaṃ tāvatiṃsabhavanaṃ suttappabuddho viya ahaṃ upapajjiṃ jātoti sambandho. 459693,107,1880,2,11,1,72,6,406. Attano uppannadevaloke laddhasampattiṃ dassento sahassayuttan tiādimāha. 459694,107,1880,12,18,1,62,5,Tattha hayavāhiṃ sindhavasahassayojitaṃ dibbarathaṃ adhiṭṭhito. 459695,107,1880,19,31,1,88,12,Sattahi bhūmīhi saṃ suṭṭhu uggataṃ ubbiddhaṃ uccaṃ mayhaṃ bhavanaṃ vimānaṃ ahosīti attho. 459696,107,1881,2,13,1,88,8,407. Tasmiṃ vimāne sabbasovaṇṇamayā sakalasovaṇṇamayāni kūṭāgārasahassāni ahuṃ ahesunti attho. 459697,107,1881,14,25,1,98,11,Sakatejena attano ānubhāvena sabbā dasa disā pabhāsayaṃ obhāsentāni jalanti vijjotantīti sambandho. 459698,107,1882,2,13,1,73,8,408. Tasmiṃ mayhaṃ pātubhūtavimāne aññepi niyyūhā pamukhasālāyo santi vijjanti. 459699,107,1882,14,16,1,9,2,Kiṃ bhūtā? 459700,107,1882,17,28,1,93,11,Lohitaṅgamayā rattamaṇimayā tadā tepi niyyūhā catasso disā ābhāya pabhāya jotantīti sambandho. 459701,107,1883,2,12,1,55,6,410. Sabbe deve sakalachadevaloke deve abhibhomi abhibhavāmi. 459702,107,1883,13,16,1,17,3,Kassa phalanti ce? 459703,107,1883,17,23,1,46,6,Mayā katassa puññakammassa idaṃ phalanti attho. 459704,107,1884,2,10,1,61,4,411. Tato manussasampattiṃ dassento {saṭṭhikappasahassamhī}tiādimāha. 459705,107,1884,11,33,1,205,22,Tattha ito kappato heṭṭhā saṭṭhisahassakappamatthake cāturanto catumahādīpavanto vijitāvī sabbaṃ paccatthikaṃ vijitavanto ahaṃ ubbiddho nāma cakkavattī rājā hutvā pathaviṃ āvasiṃ rajjaṃ kāresinti sambandho. 459706,107,1885,2,4,1,0,0,412-4. 459707,107,1885,5,13,1,70,7,Tatheva bhaddake {kappe}ti pañcabuddhapaṭimaṇḍitattā bhaddake nāma kappe. 459708,107,1885,14,37,1,213,22,Tiṃsakkhattuṃ tiṃsajātiyā catudīpamhi issaro padhāno cakkaratanādīhi sattahi ratanehi sampanno samaṅgībhūto sakakammābhiraddho attano kamme dasa rājadhamme abhiraddho allīno cakkavattī rājā amhī ahosinti sambandho. 459709,107,1885,38,50,1,84,8,Attano cakkavattikāle anubhūtasampattiṃ dassento‘‘ tatthāpi bhavanaṃ mayhan’’ tiādimāha. 459710,107,1885,51,77,1,247,26,Tattha tasmiṃ cakkavattirajjamhi mayhaṃ bhavanaṃ mama pāsādaṃ indalaṭṭhīva uggataṃ ākāse ṭhitavijjotamānā vijjullatā iva uggataṃ sattabhūmikādibhedehi uccaṃ āyāmato dīghato ca uccato ca catuvīsatiyojanaṃ vitthārato dvādasayojanaṃ ahosīti sambandho. 459711,107,1885,78,87,1,72,9,Sabbesaṃ janānaṃ manaṃ allīnabhāvena rammaṇaṃ nāma nagaraṃ ahosīti attho. 459712,107,1885,88,97,1,85,9,Daḷhehi dvādasahatthehi vā tiṃsahatthehi vā uccehi pākāratoraṇehi sampannanti dasseti. 459713,107,1886,2,4,1,0,0,415-20. 459714,107,1886,5,10,1,54,5,Tadaḍḍhakaṃ tato aḍḍhakaṃ aḍḍhatiyasatayojananti attho. 459715,107,1886,11,18,1,81,6,Pakkhittā {paṇṇavīsatī}ti vīsatiāpaṇapakkhittaṃ nirantaraṃ vīthiparicchedanti attho. 459716,107,1886,19,23,1,43,3,{Brāhmaññakulasambhūto}ti brāhmaṇakule sujāto. 459717,107,1886,24,27,1,35,3,Sesaṃ vuttanayattā suviññeyyamevāti. 459718,107,1887,2,4,1,39,2,Mahākassapattheraapadānavaṇṇanā samattā. 459719,107,1888,2,3,1,0,1,3-4 . 459720,107,1888,4,4,1,29,1,Anuruddhattheraapadānavaṇṇanā 459721,107,1889,2,10,1,69,6,Sumedhaṃ bhagavantāhan tiādikaṃ āyasmato anuruddhattherassa apadānaṃ. 459722,107,1889,11,26,1,160,15,Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle vibhavasampanne kuṭumbikakule nibbatti. 459723,107,1889,27,61,1,318,34,Vayappatto ekadivasaṃ vihāraṃ gantvā satthu santike dhammaṃ suṇanto satthārā ekaṃ bhikkhuṃ dibbacakkhukānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sayampi taṃ dānaṃ patthetvā satasahassabhikkhuparivārassa bhagavato sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā sattame divase bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uttamāni vatthāni datvā paṇidhānaṃ akāsi. 459724,107,1889,62,79,1,134,13,Satthāpissa anantarāyena samijjhanabhāvaṃ disvā‘‘ anāgate gotamassa sammāsambuddhassa sāsane dibbacakkhukānaṃ aggo bhavissatī’’ ti byākāsi. 459725,107,1889,80,104,1,183,19,Sopi tattha puññāni karonto satthari parinibbute sattayojanike kanakathūpe bahukaṃsapātiyo dīparukkhehi dīpakapallikāhi ca‘‘ dibbacakkhuñāṇassa upanissayo hotū’’ ti uḷāraṃ dīpapūjaṃ akāsi. 459726,107,1889,105,137,1,317,32,Evaṃ yāvajīvaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato kāle bārāṇasiyaṃ kuṭumbikagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute niṭṭhite yojanike kanakathūpe bahukaṃsapātiyo sappimaṇḍassa pūretvā majjhe ca ekekaṃ guḷapiṇḍaṃ ṭhapetvā mukhavaṭṭiyā mukhavaṭṭiṃ phusāpento cetiyaṃ parikkhipāpesi. 459727,107,1889,138,149,1,116,11,Attanā gahitakaṃsapātiṃ sappimaṇḍassa pūretvā sahassavaṭṭiyo jālāpetvā sīse ṭhapetvā sabbarattiṃ cetiyaṃ anupariyāyi. 459728,107,1890,2,29,1,186,22,"Evaṃ tasmimpi attabhāve yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devaloke nibbattitvā tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto anuppanne buddhe bārāṇasiyaṃyeva duggatakule nibbatti,‘‘ annabhāro’’ tissa nāmaṃ ahosi. " 459729,107,1890,30,37,1,50,7,So sumanaseṭṭhissa nāma gehe kammaṃ karonto jīvati. 459730,107,1890,38,67,1,302,29,Ekadivasaṃ so upariṭṭhaṃ nāma paccekabuddhaṃ nirodhasamāpattito vuṭṭhāya gandhamādanapabbatato ākāsenāgantvā bārāṇasīnagaradvāre otaritvā cīvaraṃ pārupitvā nagare piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso pattaṃ gahetvā attano atthāya ṭhapitaṃ bhāgabhattaṃ patte pakkhipitvā paccekabuddhassa dātukāmo ārabhi. 459731,107,1890,68,73,1,52,5,Bhariyāpissa attano bhāgabhattañca tattheva pakkhipi. 459732,107,1890,74,80,1,44,6,So taṃ netvā paccekabuddhassa hatthe ṭhapesi. 459733,107,1890,81,87,1,50,6,Paccekabuddho taṃ gahetvā anumodanaṃ katvā pakkāmi. 459734,107,1890,88,94,1,52,6,Taṃ divasaṃ sumanaseṭṭhissa chatte adhivatthā devatā– 459735,107,1890,95,109,1,69,8,"‘‘ aho dānaṃ, paramadānaṃ, upariṭṭhe suppatiṭṭhitan’’ ti mahāsaddena anumodi. " 459736,107,1890,110,113,1,22,3,Taṃ sutvā sumanaseṭṭhi– 459737,107,1890,114,129,1,75,10,‘‘ evaṃ devatāya anumoditaṃ idameva uttamadānan’’ ti cintetvā tattha pattiṃ yāci. 459738,107,1890,130,135,1,33,5,Annabhāro pana tassa pattiṃ adāsi. 459739,107,1890,136,160,1,150,19,"Tena pasannacitto sumanaseṭṭhi tassa sahassaṃ datvā‘‘ ito paṭṭhāya tuyhaṃ sahatthena kammakaraṇakiccaṃ natthi, patirūpaṃ gehaṃ katvā niccaṃ vasāhī’’ ti āha. " 459740,107,1891,2,21,1,164,17,"Yasmā nirodhasamāpattito vuṭṭhitassa paccekabuddhassa dinnapiṇḍapāto taṃ divasameva uḷāravipāko hoti, tasmā sumanaseṭṭhi rañño santikaṃ gacchanto taṃ gahetvā agamāsi. " 459741,107,1891,22,27,1,33,5,Rājā pana taṃ ādaravasena olokesi. 459742,107,1891,28,29,1,6,1,Seṭṭhi– 459743,107,1891,30,47,1,104,11,"‘‘ mahārāja, ayaṃ oloketabbayuttoyevā’’ ti vatvā tadā tena katakammaṃ attanāpissa sahassadinnabhāvañca kathesi. " 459744,107,1891,48,67,1,106,15,Taṃ sutvā rājā tassa tussitvā sahassaṃ datvā‘‘ asukasmiṃ ṭhāne gehaṃ katvā vasāhī’’ ti gehaṭṭhānamassa āṇāpesi. 459745,107,1891,68,76,1,71,8,Tassa taṃ ṭhānaṃ sodhāpentassa mahantā mahantā nidhikumbhiyo uṭṭhahiṃsu. 459746,107,1891,77,82,1,25,5,So tā disvā rañño ārocesi. 459747,107,1891,83,89,1,47,6,Rājā sabbaṃ dhanaṃ uddharāpetvā rāsikataṃ disvā– 459748,107,1891,90,103,1,56,9,‘‘ ettakaṃ dhanaṃ imasmiṃ nagare kassa gehe atthī’’ ti pucchi. 459749,107,1891,104,113,1,18,4,"‘‘ Na kassaci, devā’’ ti." 459750,107,1891,114,133,1,110,15,‘‘ Tena hi ayaṃ annabhāro imasmiṃ nagare mahādhanaseṭṭhi nāma hotū’’ ti taṃ divasameva tassa seṭṭhichattaṃ ussāpesi. 459751,107,1892,2,22,1,194,19,"So seṭṭhi hutvā yāvajīvaṃ kalyāṇakammaṃ katvā devaloke nibbatto, dīgharattaṃ devamanussesu saṃsaritvā amhākaṃ bhagavato uppajjanakakāle kapilavatthunagare sukkodanasakkassa gehe paṭisandhiṃ gaṇhi. " 459752,107,1892,23,29,1,38,5,Tassa jātassa {anuruddho}ti nāmaṃ akaṃsu. 459753,107,1892,30,39,1,90,9,So mahānāmasakkassa kaniṭṭhabhātā bhagavato cūḷapitu putto paramasukhumālo mahāpuñño ahosi. 459754,107,1892,40,44,1,40,4,Suvaṇṇapātiyaṃyeva cassa bhattaṃ uppajji. 459755,107,1892,45,78,1,206,26,"Athassa mātā ekadivasaṃ‘‘ mama putto natthīti padaṃ na jānāti, taṃ jānāpessāmī’’ ti cintetvā ekaṃ suvaṇṇapātiṃ tucchakaṃyeva aññāya suvaṇṇapātiyā pidahitvā tassa pesesi, antarāmagge devatā taṃ, dibbapūvehi pūresuṃ. " 459756,107,1892,79,92,1,119,13,Evaṃ mahāpuñño tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavikesu tīsu pāsādesu alaṅkatanāṭakitthīhi parivuto devo viya mahāsampattiṃ anubhavi. 459757,107,1893,2,35,1,375,33,Amhākampi bodhisatto tasmiṃ samaye tusitapurā cavitvā suddhodanamahārājassa aggamahesiyā kucchimhi nibbattitvā anukkamena vuddhippatto ekūnatiṃsa vassāni agāramajjhe vasitvā mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā anukkamena paṭividdhasabbaññutaññāṇo bodhimaṇḍe sattasattāhaṃ vītināmetvā isipatane migadāye dhammacakkaṃ pavattetvā lokānuggahaṃ karonto rājagahaṃ gantvā veḷuvane vihāsi. 459758,107,1893,36,38,1,23,2,Tadā suddhodanamahārājā– 459759,107,1893,39,47,1,33,5,‘‘ putto kira me rājagahaṃ anuppatto; 459760,107,1893,48,62,1,79,10,"gacchatha, bhaṇe, mama puttaṃ ānethā’’ ti sahassasahassaparivāre dasa amacce pesesi. " 459761,107,1893,63,67,1,40,4,Te sabbe ehibhikkhupabbajjāya pabbajiṃsu. 459762,107,1893,68,120,1,428,42,Tesu udāyittherena cārikāgamanaṃ āyācito bhagavā vīsatisahassakhīṇāsavaparivuto rājagahato nikkhamitvā kapilavatthupuraṃ gantvā ñātisamāgame anekāni pāṭihāriyāni dassetvā pāṭihāriyavicittaṃ dhammadesanaṃ kathetvā mahājanaṃ amatapānaṃ pāyetvā dutiyadivase pattacīvaramādāya nagaradvāre ṭhatvā‘‘ kiṃ nu kho kulanagaraṃ āgatānaṃ sabbabuddhānaṃ āciṇṇan’’ ti āvajjamāno‘‘ sapadānaṃ piṇḍāya caraṇaṃ āciṇṇan’’ ti ñatvā sapadānaṃ piṇḍāya carati. 459763,107,1893,121,143,1,145,18,Rājā‘‘ putto te piṇḍāya caratī’’ ti sutvā turitaturito āgantvā antaravīthiyaṃ dhammaṃ sutvā attano nivesanaṃ pavesetvā mahantaṃ sakkārasammānaṃ akāsi. 459764,107,1893,144,158,1,153,14,Bhagavā tattha kattabbaṃ ñātisaṅgahaṃ katvā rāhulakumāraṃ pabbājetvā nacirasseva kapilavatthunagarato mallaraṭṭhe cārikaṃ caramāno anupiyambavanaṃ pāpuṇi. 459765,107,1894,2,8,1,61,6,Tasmiṃ samaye suddhodanamahārājā sākiyagaṇaṃ sannipātetvā āha– 459766,107,1894,9,35,1,201,21,"‘‘ sace mama putto agāraṃ ajjhāvasissa, rājā abhavissa cakkavattī sattaratanasampanno khattiyagaṇaparivāro, nattāpi me rāhulakumāro khattiyagaṇena saddhiṃ taṃ parivāretvā acarissa, tumhepi etamatthaṃ jānātha. " 459767,107,1894,36,55,1,104,15,"Idāni pana mama putto buddho jāto, khattiyāvāssa parivārā hontu, tumhe ekekakulato ekekaṃ dārakaṃ dethā’’ ti. " 459768,107,1894,56,61,1,66,5,Evaṃ vutte ekappahāreneva dveasītisahassakhattiyakumārā pabbajiṃsu. 459769,107,1895,2,15,1,104,12,"Tasmiṃ samaye mahānāmo sakko kuṭumbasāmiko, so attano kaniṭṭhaṃ anuruddhaṃ sakkaṃ upasaṅkamitvā etadavoca–" 459770,107,1895,16,50,1,198,25,"‘‘ etarahi, tāta anuruddha, abhiññātā abhiññātā sakyakumārā bhagavantaṃ pabbajitaṃ anupabbajanti, amhākañca kulā natthi koci agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, tena hi tvaṃ vā pabbajāhi, ahaṃ vā pabbajissāmī’’ ti. " 459771,107,1895,51,61,1,84,10,Taṃ sutvā anuruddho gharāvāse ruciṃ akatvā attasattamo agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. 459772,107,1895,62,72,1,55,4,Tassa pabbajjānukkamo saṅghabhedakakkhandhake( cūḷava.330 ādayo) āgatoyeva. 459773,107,1895,73,105,1,271,28,"Evaṃ anupiyaṃ gantvā pabbajitesu pana tesu tasmiṃyeva antovasse bhaddiyatthero arahattaṃ pāpuṇi, anuruddhatthero dibbacakkhuṃ nibbattesi, devadatto aṭṭha samāpattiyo nibbattesi, ānandatthero sotāpattiphale patiṭṭhāsi, bhagutthero ca kimilatthero ca pacchā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. " 459774,107,1895,106,116,1,91,9,Tesaṃ sabbesampi therānaṃ attano attano āgataṭṭhānesu pubbapatthanābhinīhāro āvi bhavissati. 459775,107,1895,117,135,1,177,16,"Ayaṃ anuruddhatthero dhammasenāpatissa santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā cetiyaraṭṭhe pācīnavaṃsadāyaṃ gantvā samaṇadhammaṃ karonto satta mahāpurisavitakke vitakkesi, aṭṭhame kilamati. " 459776,107,1895,136,169,1,284,25,Satthā‘‘ anuruddho aṭṭhame mahāpurisavitakke kilamatī’’ ti ñatvā‘‘ tassa saṅkappaṃ pūressāmī’’ ti tattha gantvā paññattavarabuddhāsane nisinno aṭṭhamaṃ mahāpurisavitakkaṃ pūretvā catupaccayasantosabhāvanārāmapaṭimaṇḍitaṃ mahāariyavaṃsapaṭipadaṃ kathetvā ākāse uppatitvā bhesakalāvanameva gato. 459777,107,1896,2,38,1,254,31,"Thero tathāgate gatamatteyeva tevijjo mahākhīṇāsavo hutvā‘‘ satthā mayhaṃ manaṃ jānitvā āgantvā aṭṭhamaṃ mahāpurisavitakkaṃ pūretvā adāsi, so ca me manoratho matthakaṃ patto’’ ti buddhānaṃ dhammadesanaṃ attano ca paṭivedhadhammaṃ ārabbha imā udānagāthā abhāsi–" 459778,107,1897,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro; " 459779,107,1898,2,7,1,36,4,"Manomayena kāyena, iddhiyā upasaṅkami." 459780,107,1899,2,12,1,39,8,"‘ ‘ Yadā me ahu saṅkappo, tato uttari desayi; " 459781,107,1900,2,6,1,40,3,"Nippapañcarato buddho, nippapañcamadesayi." 459782,107,1901,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato; " 459783,107,1902,2,18,1,48,7,"Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanan’’ ti.( theragā.901-903); " 459784,107,1903,2,29,1,121,14,Atha naṃ aparabhāge satthā jetavane mahāvihāre viharanto‘‘ dibbacakkhukānaṃ bhikkhūnaṃ anuruddho aggo’’ ti( a. ni.1.192) aggaṭṭhāne ṭhapesi. 459785,107,1904,2,21,1,169,16,421. Evaṃ so bhagavato santikā dibbacakkhukānaṃ aggaṭṭhānaṃ labhitvā attano pubbakammaṃ saritvā somanassavasena pubbacaritāpadānaṃ pakāsento sumedhaṃ bhagavantāhan tiādimāha. 459786,107,1904,22,56,1,349,33,"Tattha sundarā upaṭṭhāpanapaññā maggaphalapaññā vipassanāpaññā catupaṭisambhidādisaṅkhātā medhā yassa bhagavato so sumedho, taṃ sumedhaṃ bhāgyasampannattā bhagavantaṃ lokassa jeṭṭhaṃ seṭṭhaṃ padhānabhūtaṃ saṃsārato paṭhamaṃ niggataṃ narānaṃ āsabhaṃ purecārikaṃ vūpakaṭṭhaṃ vivekabhūtaṃ gaṇasaṅgaṇikārāmato apagataṃ viharantaṃ ahaṃ addasanti sambandho. " 459787,107,1905,2,15,1,79,8,"422. Sabbadhammānaṃ sayameva buddhattā sambuddhaṃ, upagantvāna samīpaṃ gantvāti attho. " 459788,107,1905,16,23,1,60,6,Añjaliṃ {paggahetvānā}ti dasaṅgulipuṭaṃ muddhani katvāti attho. 459789,107,1905,24,26,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva. 459790,107,1906,2,21,1,115,14,430. Divā rattiñca {passāmī}ti tadā devaloke ca manussaloke ca uppannakāle maṃsacakkhunā samantato yojanaṃ passāmīti attho. 459791,107,1907,2,12,1,69,6,431. Sahassalokaṃ {ñāṇenā}ti paññācakkhunā sahassacakkavāḷaṃ passāmīti attho. 459792,107,1907,13,20,1,48,6,Satthu {sāsane}ti idāni gotamassa bhagavato sāsane. 459793,107,1907,21,33,1,100,11,"Dīpadānassa dīpapūjāya idaṃ phalaṃ, iminā phalena dibbacakkhuṃ anuppatto paṭiladdho uppādesinti attho. " 459794,107,1908,2,4,1,37,2,Anuruddhattheraapadānavaṇṇanā samattā. 459795,107,1909,2,3,1,0,1,3-5 . 459796,107,1909,4,4,1,37,1,Puṇṇamantāṇiputtattheraapadānavaṇṇanā 459797,107,1910,2,10,1,77,6,Ajjhāyako {mantadharo}tiādikaṃ āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtattherassa apadānaṃ. 459798,107,1910,11,30,1,214,19,Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato uppattito puretarameva haṃsavatīnagare brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā anukkamena viññutaṃ patto. 459799,107,1910,31,78,1,415,43,Aparabhāge padumuttare bhagavati uppajjitvā bodhaneyyānaṃ dhammaṃ desente heṭṭhā vuttanayena mahājanena saddhiṃ vihāraṃ gantvā parisapariyante nisīditvā dhammaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ dhammakathikānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā‘‘ mayāpi anāgate evarūpena bhavituṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā desanāvasāne uṭṭhitāya parisāya satthāraṃ upasaṅkamitvā nimantetvā heṭṭhā vuttanayena mahāsakkāraṃ katvā bhagavantaṃ evamāha– 459800,107,1910,79,114,1,238,28,"‘‘ bhante, ahaṃ iminā adhikārena na aññaṃ sampattiṃ patthemi, yathā paneso bhikkhu sattamadivasamatthake tumhehi dhammakathikānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapito, evaṃ ahampi anāgate ekassa buddhassa sāsane dhammakathikānaṃ aggo bhaveyyan’’ ti patthanaṃ akāsi. " 459801,107,1910,115,143,1,202,22,"Satthā anāgataṃ oloketvā tassa patthanāya samijjhanabhāvaṃ disvā‘‘ anāgate kappasatasahassamatthake gotamo nāma buddho uppajjissati, tassa sāsane pabbajitvā tvaṃ dhammakathikānaṃ aggo bhavissasī’’ ti byākāsi. " 459802,107,1911,2,25,1,268,23,So yāvatāyukaṃ kalyāṇakammaṃ katvā tato cuto kappasatasahassaṃ puññasambhāraṃ sambharanto devamanussesu saṃsaritvā amhākaṃ bhagavato kāle kapilavatthunagarassa avidūre doṇavatthunāmake brāhmaṇagāme brāhmaṇamahāsālakule aññāsikoṇḍaññattherassa bhāgineyyo hutvā nibbatti. 459803,107,1911,26,31,1,26,4,Tassa {puṇṇo}ti nāmaṃ akaṃsu. 459804,107,1911,32,75,1,412,38,So satthari abhisambodhiṃ patvā pavattitavaradhammacakke anukkamena rājagahaṃ upanissāya viharante aññāsikoṇḍaññassa santike pabbajitvā laddhūpasampado padhānamanuyuñjanto sabbaṃ pabbajitakiccaṃ matthakaṃ pāpetvā‘‘ dasabalassa santikaṃ gamissāmī’’ ti mātulattherena saddhiṃ satthu santikaṃ āgantvā kapilavatthusāmantāyeva ohiyitvā yoniso manasikāre kammaṃ karonto nacirasseva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. 459805,107,1912,2,11,1,70,8,Tassa pana puṇṇattherassa santike pabbajitā kulaputtā pañcasatā ahesuṃ. 459806,107,1912,12,16,1,32,4,Thero te dasakathāvatthūhi ovadi. 459807,107,1912,17,33,1,152,16,Tepi sabbe dasakathāvatthūhi ovaditā tassa ovāde ṭhatvā arahattaṃ pāpuṇitvā attano pabbajitakiccaṃ matthakappattaṃ ñatvā upajjhāyaṃ upasaṅkamitvā āhaṃsu– 459808,107,1912,34,61,1,151,19,"‘‘ bhante, mayaṃ pabbajitakiccassa matthakaṃ pattā, dasannañca kathāvatthūnaṃ lābhino, samayo dāni no dasabalaṃ passitun’’ ti, thero tesaṃ vacanaṃ sutvā cintesi–" 459809,107,1912,62,68,1,44,4,‘‘ mayhaṃ dasakathāvatthulābhitaṃ satthā jānāti. 459810,107,1912,69,102,1,220,28,"Ahaṃ dhammaṃ desento dasakathāvatthūni amuñcitvāva desemi, mayi ca gacchante sabbepime bhikkhū maṃ parivāretvā gacchissanti, evaṃ me gaṇena saddhiṃ gantvā ayuttaṃ dasabalaṃ passituṃ, ime tāva dasabalaṃ passituṃ gacchantū’’ ti. " 459811,107,1912,103,106,1,15,3,Atha te evamāha– 459812,107,1912,107,130,1,129,16,"‘‘ āvuso, tumhe purato gantvā dasabalaṃ passatha, mama vacanena tathāgatassa pāde vandatha, ahampi tumhākaṃ gatamaggena āgacchissāmī’’ ti. " 459813,107,1912,131,159,1,281,27,Tepi therā sabbe dasabalassa jātibhūmiraṭṭhavāsino sabbe khīṇāsavā sabbe dasakathāvatthulābhino upajjhāyassa ovādaṃ acchinditvā theraṃ vanditvā anupubbena cārikaṃ carantā saṭṭhiyojanamaggaṃ atikkamma rājagahe veḷuvanamahāvihāraṃ gantvā dasabalassa pāde vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. 459814,107,1912,160,244,1,443,51,"Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammoditunti bhagavā tehi saddhiṃ‘‘ kacci, bhikkhave, khamanīyan’’ tiādinā nayena madhurapaṭisanthāraṃ katvā‘‘ kuto ca tumhe, bhikkhave, āgatatthā’’ ti pucchitvā puna tehi‘‘ jātibhūmito’’ ti vutte‘‘ ko nu kho, bhikkhave, jātibhūmiyaṃ jātibhūmakānaṃ bhikkhūnaṃ sabrahmacārīnaṃ evaṃ sambhāvito‘ attanā ca appiccho appicchakathañca bhikkhūnaṃ kattā’’’ ti( ma. ni.1.252) dasakathāvatthulābhiṃ bhikkhuṃ pucchi. " 459815,107,1912,245,259,1,56,8,"Tepi‘‘ puṇṇo nāma, bhante, āyasmā mantāṇiputto’’ ti ārocayiṃsu. " 459816,107,1913,2,10,1,60,8,Tesaṃ kathaṃ sutvā āyasmā sāriputto theraṃ dassanakāmo ahosi. 459817,107,1913,11,16,1,40,5,Atha satthā rājagahato sāvatthiṃ agamāsi. 459818,107,1913,17,33,1,124,12,Puṇṇattheropi dasabalassa tattha āgatabhāvaṃ sutvā‘‘ satthāraṃ passissāmī’’ ti gantvā antogandhakuṭiyaṃyeva tathāgataṃ sampāpuṇi. 459819,107,1913,34,38,1,27,4,Satthā tassa dhammaṃ desesi. 459820,107,1913,39,51,1,117,12,Thero dhammaṃ sutvā dasabalaṃ vanditvā paṭisallānatthāya andhavanaṃ gantvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. 459821,107,1913,52,79,1,172,17,Sāriputtattheropi tassāgamanaṃ sutvā sīsānulokiko gantvā okāsaṃ sallakkhetvā tasmiṃ rukkhamūle nisinnakaṃ upasaṅkamitvā therena saddhiṃ sammoditvā taṃ visuddhikkamaṃ ( ma. ni.1.257) pucchi. 459822,107,1913,80,87,1,78,7,Sopissa pucchitapucchitaṃ byākaronto rathavinītūpamāya ativiya cittaṃ ārādhesi. 459823,107,1913,88,92,1,40,4,Te aññamaññassa subhāsitaṃ samanumodiṃsu. 459824,107,1914,2,42,1,162,19,"434. Atha naṃ satthā aparabhāge bhikkhusaṅghassa majjhe nisinno theraṃ‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ puṇṇo’’ ti( a. ni.1.188,196) etadagge ṭhapesi. " 459825,107,1914,43,51,1,87,7,So pubbakammaṃ saritvā somanassavasena pubbacaritāpadānaṃ vibhāvento {ajjhāyako}tiādimāha. 459826,107,1914,52,58,1,53,5,Tattha {ajjhāyako}ti anekabrāhmaṇānaṃ vācetā sikkhāpetā. 459827,107,1914,59,72,1,122,11,"{Mantadharo}ti mantānaṃ dhāretāti attho, vedasaṅkhātassa catutthavedassa sajjhāyanasavanadānānaṃ vasena dhāretāti vuttaṃ hoti. " 459828,107,1914,73,95,1,157,17,Tiṇṇaṃ vedānan ti iruvedayajuvedasāmavedasaṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ vedānaṃ ñāṇena dhāretabbatā‘‘ vedo’’ ti laddhanāmesu tīsu vedaganthesu pāraṃ pariyosānaṃ gatoti attho . 459829,107,1914,96,105,1,76,8,Purakkhatomhi {sissehī}ti mama niccaparivārabhūtehi sissehi parivuto ahaṃ amhi. 459830,107,1914,106,117,1,85,10,"Upagacchiṃ naruttaman ti narānaṃ uttamaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamiṃ, samīpaṃ gatoti attho. " 459831,107,1914,118,120,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 459832,107,1915,2,14,1,83,9,438. Abhidhammanayaññūhan ti ahaṃ tadā tassa buddhassa kāle abhidhammanayakovidoti attho. 459833,107,1915,15,39,1,242,21,"{Kathāvatthuvisuddhiyā}ti kathāvatthuppakaraṇe visuddhiyā cheko, appicchasantuṭṭhikathādīsu dasasu kathāvatthūsu vā cheko, tāya kathāvatthuvisuddhiyā sabbesaṃ yatijanānaṃ paṇḍitānaṃ viññāpetvāna bodhetvāna anāsavo nikkileso viharāmi vāsaṃ kappemi. " 459834,107,1916,2,29,1,231,23,439. Ito pañcasate {kappe}ti ito pañcabuddhapaṭimaṇḍitato bhaddakappato pañcasate kappe suppakāsakā suṭṭhu pākaṭā cakkaratanādi sattahi ratanehi sampannā jambudīpādicatudīpamhi issarā padhānā caturo cattāro cakkavattirājāno ahesunti attho. 459835,107,1916,30,32,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti. 459836,107,1917,2,4,1,45,2,Puṇṇamantāṇiputtattheraapadānavaṇṇanā samattā. 459837,107,1918,2,3,1,0,1,3-6 . 459838,107,1918,4,4,1,25,1,Upālittheraapadānavaṇṇanā 459839,107,1919,2,9,1,59,5,Nagare {haṃsavatiyā}tiādikaṃ āyasmato upālittherassa apadānaṃ. 459840,107,1919,10,26,1,175,16,Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare vibhavasampanne brāhmaṇakule nibbatto. 459841,107,1919,27,46,1,165,18,Ekadivasaṃ satthu santike dhammakathaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ vinayadharānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā satthu adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthesi. 459842,107,1920,2,12,1,92,10,So yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kappakagehe nibbatto. 459843,107,1920,13,17,1,24,4,Upālī tissa nāmaṃ akaṃsu. 459844,107,1920,18,35,1,170,17,So vayappatto anuruddhādīnaṃ channaṃ khattiyānaṃ piyasahāyo hutvā tathāgate anupiyambavane viharante pabbajjāya nikkhamantehi chahi khattiyehi saddhiṃ nikkhamitvā pabbaji. 459845,107,1920,36,46,1,40,4,Tassa pabbajjāvidhānaṃ pāḷiyaṃ( cūḷava.330 ādayo) āgatameva. 459846,107,1920,47,68,1,111,14,"So pabbajitvā upasampanno hutvā satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā‘‘ mayhaṃ, bhante, araññavāsaṃ anujānāthā’’ ti āha." 459847,107,1920,69,88,1,133,14,"‘‘ Bhikkhu araññe vasantassa ekameva dhuraṃ vaḍḍhissati, mayhaṃ pana santike vasantassa vipassanādhurañca ganthadhurañca paripūressatī’’ ti. " 459848,107,1920,89,99,1,88,10,So satthu vacanaṃ sampaṭicchitvā vipassanāya kammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. 459849,107,1920,100,106,1,55,6,Satthāpi naṃ sayameva sakalaṃ vinayapiṭakaṃ uggaṇhāpesi. 459850,107,1920,107,116,1,100,9,So aparabhāge bhārukacchavatthuṃ ajjukavatthuṃ kumārakassapavatthunti imāni tīṇi vatthūni vinicchini. 459851,107,1920,117,130,1,120,13,Satthā ekekasmiṃ vinicchaye sādhukāraṃ datvā tayo vinicchaye aṭṭhuppattiṃ katvā theraṃ vinayadharānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. 459852,107,1921,2,19,1,133,13,441. Evaṃ so etadaggaṭṭhānaṃ patvā attano pubbakammaṃ saritvā somanassappatto taṃ pubbacaritāpadānaṃ pakāsento nagare {haṃsavatiyā}tiādimāha. 459853,107,1921,20,32,1,96,10,"Tattha {haṃsavatiyā}ti haṃsāvaṭṭaākārena vati pākāraparikkhepo yasmiṃ nagare, taṃ nagaraṃ haṃsavatī. " 459854,107,1921,33,49,1,135,15,"Atha vā anekasaṅkhā haṃsā taḷākapokkharaṇīsarapallalādīsu nivasantā ito cito ca vidhāvamānā vasanti etthāti haṃsavatī, tassā haṃsavatiyā. " 459855,107,1921,50,70,1,105,14,"Sujāto nāma {brāhmaṇo}ti suṭṭhu jātoti sujāto,‘‘ akkhitto anupakuṭṭho’’ ti vacanato agarahito hutvā jātoti attho. " 459856,107,1921,71,81,1,123,9,{Asītikoṭinicayo}ti asītikoṭidhanarāsiko pahūtadhanadhaññavā asaṅkhyeyyadhanadhaññavā brāhmaṇo sujāto nāma ahosinti sambandho. 459857,107,1922,2,12,1,56,5,442. Punapi tasseva mahantabhāvaṃ dassento {ajjhāyako}tiādimāha. 459858,107,1922,13,19,1,46,5,Tattha {ajjhāyako}ti paresaṃ vedattayādiṃ vācetā. 459859,107,1922,20,28,1,78,6,"{Mantadharo}ti mantā vuccati paññā, athabbanavedabyākaraṇādijānanapaññavāti attho. " 459860,107,1922,29,40,1,98,9,Tiṇṇaṃ vedāna {pāragū}ti iruvedayajuvedasāmavedasaṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ vedānaṃ pariyosānaṃ pattoti attho. 459861,107,1922,41,50,1,129,7,"{Lakkhaṇe}ti lakkhaṇasatthe, buddhapaccekabuddhacakkavattiitthipurisānaṃ hatthapādādīsu dissamānalakkhaṇapakāsanakaganthe cāti attho. " 459862,107,1922,51,64,1,60,8,{Itihāse}ti‘‘ itiha āsa itiha āsā’’ ti porāṇakathāppakāsake ganthe. 459863,107,1922,65,76,1,86,10,{Sadhamme}ti sakadhamme brāhmaṇadhamme pāramiṃ gato pariyosānaṃ koṭiṃ gato pattoti attho. 459864,107,1923,2,18,1,95,11,"443. {Paribbājā}ti ye nigaṇṭhasāvakā, te sabbe nānādiṭṭhikā tadā mahiyā pathavītale carantīti sambandho. " 459865,107,1924,2,19,1,87,12,"445. Yāva yattakaṃ kālaṃ jino nuppajjati, tāva tattakaṃ kālaṃ buddhoti vacanaṃ natthīti attho. " 459866,107,1925,2,18,1,89,12,"446. Accayena ahorattan ti aho ca ratti ca ahorattaṃ, bahūnaṃ saṃvaccharānaṃ atikkamenāti attho. " 459867,107,1925,19,21,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 459868,107,1926,2,17,1,106,9,"454. {Mantāṇiputto}ti mantāṇīnāmāya kappakadhītuyā putto, māsapuṇṇatāya divasapuṇṇatāya {puṇṇo}ti laddhanāmoti attho. " 459869,107,1926,18,24,1,53,6,Tassa satthussa sāvako hessati bhavissatīti sambandho. 459870,107,1927,2,22,1,139,16,455. Evaṃ kittayi so {buddho}ti so padumuttaro bhagavā evaṃ iminā pakārena sunandaṃ sundarākārena somanassadāyakaṃ kittayi byākaraṇamadāsīti attho. 459871,107,1927,23,38,1,132,15,Sabbaṃ janaṃ sakalajanasamūhaṃ sādhukaṃ hāsayanto somanassaṃ karonto sakaṃ balaṃ attano balaṃ dassayanto pākaṭaṃ karontoti sambandho. 459872,107,1928,2,13,1,72,7,456. Tato anantaraṃ attano ānubhāvaṃ aññāpadesena dassento {katañjalī}tiādimāha. 459873,107,1928,14,25,1,101,11,Tadā tasmiṃ buddhuppādato purimakāle sunandaṃ tāpasaṃ katañjalipuṭā sabbe janā namassantīti sambandho. 459874,107,1928,26,53,1,169,21,Buddhe kāraṃ {karitvānā}ti evaṃ so sabbajanapūjitopi samāno‘‘ pūjitomhī’’ ti mānaṃ akatvā buddhasāsane adhikaṃ kiccaṃ katvā attano gatiṃ jātiṃ sodhesi parisuddhamakāsīti attho. 459875,107,1929,2,24,1,113,14,"457. Sutvāna munino vacan ti tassa sammāsambuddhassa vācaṃ, gāthābandhasukhatthaṃ ā-kārassa rassaṃ katvā‘‘ vacan’’ ti vuttaṃ." 459876,107,1929,25,64,1,269,34,"‘‘ Anāgatamhi addhāne gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissatī’’ ti imaṃ munino vacanaṃ sutvā yathā yena pakārena gotamaṃ bhagavantaṃ passāmi, tathā tena pakārena kāraṃ adhikakiccaṃ puññasambhāraṃ kassāmi karissāmīti me mayhaṃ saṅkappo cetanāmanasikāro ahu ahosīti sambandho. " 459877,107,1930,2,18,1,59,8,458. Evāhaṃ {cintayitvānā}ti‘‘ ahaṃ kāraṃ karissāmī’’ ti evaṃ cintetvā. 459878,107,1930,19,38,1,103,14,Kiriyaṃ cintayiṃ {mamā}ti‘‘ mayā kīdisaṃ puññaṃ kattabbaṃ nu kho’’ ti kiriyaṃ kattabbakiccaṃ cintayinti attho. 459879,107,1930,39,53,1,78,11,Kyāhaṃ kammaṃ {ācarāmī}ti ahaṃ kīdisaṃ puññakammaṃ ācarāmi pūremi nu khoti attho. 459880,107,1930,54,62,1,86,7,Puññakkhette {anuttare}ti uttaravirahite sakalapuññassa bhājanabhūte ratanattayeti attho. 459881,107,1931,2,22,1,114,12,459. Ayañca pāṭhiko {bhikkhū}ti ayaṃ bhikkhu sarabhaññavasena ganthapāṭhapaṭhanato vācanato‘‘ pāṭhiko’’ ti laddhanāmo bhikkhu. 459882,107,1931,23,34,1,95,11,Buddhasāsane sabbesaṃ pāṭhīnaṃ pāṭhakavācakānaṃ antare vinaye ca agganikkhitto aggo iti ṭhapito. 459883,107,1931,35,44,1,74,9,Taṃ ṭhānaṃ tena bhikkhunā pattaṭṭhānantaraṃ ahaṃ patthaye patthemīti attho. 459884,107,1932,2,15,1,76,10,460. Tato paraṃ attano puññakaraṇūpāyaṃ dassento idaṃ me amitaṃ bhogan tiādimāha. 459885,107,1932,16,34,1,168,18,Me mayhaṃ amitaṃ pamāṇavirahitaṃ bhogarāsiṃ akkhobhaṃ khobhetuṃ asakkuṇeyyaṃ sāgarūpamaṃ sāgarasadisaṃ tena bhogena tādisena dhanena buddhassa ārāmaṃ māpayeti sambandho. 459886,107,1932,35,37,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva. 459887,107,1933,2,20,1,153,15,474. Bhikkhusaṅghe nisīditvā sambuddho tena suṭṭhu māpitaṃ kāritaṃ saṅghārāmaṃ paṭiggahetvā tassārāmassānisaṃsadīpakaṃ idaṃ vacanaṃ abravi kathesīti sambandho. 459888,107,1934,2,6,1,6,1,475. Kathaṃ? 459889,107,1934,7,24,1,170,15,Yo {so}ti yo saṅghārāmadāyako tāpaso sumāpitaṃ kuṭileṇamaṇḍapapāsādahammiyapākārādinā suṭṭhu sajjitaṃ saṅghārāmaṃ buddhassa pādāsi pa-kārena somanassasampayuttacittena adāsi. 459890,107,1934,25,37,1,83,10,"Tamahaṃ {kittayissāmī}ti taṃ tāpasaṃ ahaṃ pākaṭaṃ karissāmi, uttāniṃ karissāmīti attho. " 459891,107,1934,38,52,1,106,12,"Suṇātha mama {bhāsato}ti bhāsantassa mayhaṃ vacanaṃ suṇātha, ohitasotā avikkhittacittā manasi karothāti attho. " 459892,107,1935,2,14,1,66,8,476. Tena dinnārāmassa phalaṃ dassento hatthī assā rathā {pattī}tiādimāha. 459893,107,1935,15,17,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva. 459894,107,1936,2,16,1,122,11,477. Saṅghārāmassidaṃ phalan ti idaṃ āyatiṃ anubhavitabbasampattisaṅkhātaṃ iṭṭhaphalaṃ saṅghārāmadānassa phalaṃ vipākanti attho. 459895,107,1937,2,24,1,179,16,478. {Chaḷāsītisahassānī}ti chasahassāni asītisahassāni samalaṅkatā suṭṭhu alaṅkatā sajjitā nāriyo itthiyo {vicittavatthābharaṇā}ti vicittehi anekarūpehi vatthehi ābharaṇehi ca samannāgatā. 459896,107,1937,25,29,1,61,3,{Āmuttamaṇikuṇḍalā}ti olambitamuttāhāramaṇikañcitakaṇṇāti attho. 459897,107,1938,2,11,1,60,5,479. Tāsaṃ itthīnaṃ rūpasobhātisayaṃ vaṇṇento {āḷārapamhā}tiādimāha. 459898,107,1938,12,24,1,112,12,Tattha āḷārāni mahantāni akkhīni maṇiguḷasadisāni yāsaṃ itthīnaṃ tā āḷārapamhā bhamarānamiva mandalocanāti attho. 459899,107,1938,25,30,1,36,4,"Hasulā hāsapakati, līlāvilāsāti attho. " 459900,107,1938,31,34,1,39,2,{Susaññā}ti sundarasaññitabbasarīrāvayavā. 459901,107,1938,35,38,1,34,2,{Tanumajjhimā}ti khuddakaudarapadesā. 459902,107,1938,39,41,1,16,2,Sesaṃ uttānameva. 459903,107,1939,2,16,1,85,9,484. Tassa dhammesu {dāyādo}ti tassa gotamassa bhagavato dhammesu dāyādo dhammakoṭṭhāsabhāgī. 459904,107,1939,17,35,1,225,16,"{Oraso}ti urasi jāto, sithiladhanitādidasavidhabyañjanabuddhisampannaṃ kaṇṭhatāluoṭṭhādipañcaṭṭhāne ghaṭṭetvā desitadhammaṃ sutvā sotāpattimaggādimaggapaṭipāṭiyā sabbakilese khepetvā arahatte ṭhitabhāvena urasi jātaputtoti attho. " 459905,107,1939,36,46,1,84,9,{Dhammanimmito}ti dhammena samena adaṇḍena asatthena nimmito pākaṭo bhavissasīti attho. 459906,107,1939,47,75,1,221,26,"Upāli nāma {nāmenā}ti kiñcāpi so mātu nāmena mantāṇiputtanāmo, anuruddhādīhi pana saha gantvā pabbajitattā khattiyānaṃ upasamīpe allīno yutto kāyacittehi samaṅgībhūtoti upālīti nāmena satthu sāvako hessati bhavissatīti attho. " 459907,107,1940,2,14,1,69,8,485. Vinaye pāramiṃ {patvā}ti vinayapiṭake koṭiṃ pariyosānaṃ patvā pāpuṇitvā. 459908,107,1940,15,24,1,60,8,Ṭhānāṭṭhāne ca {kovido}ti kāraṇākāraṇe ca dakkho chekoti attho. 459909,107,1940,25,38,1,130,10,"Jinasāsanaṃ {dhārento}ti jinena vuttānusāsaniṃ jinassa piṭakattayaṃ vācanasavanacintanadhāraṇādivasena dhārento, sallakkhentoti attho. " 459910,107,1940,39,49,1,105,9,{Viharissatināsavo}ti nikkileso catūhi iriyāpathehi aparipatantaṃ attabhāvaṃ harissati pavattessatīti attho. 459911,107,1941,2,11,1,46,4,487. {Aparimeyyupādāyā}ti anekasatasahasse ādiṃ katvā. 459912,107,1941,12,32,1,124,16,Patthemi tava sāsanan ti‘‘ gotamassa bhagavato sāsane vinayadharānaṃ aggo bhaveyyan’’ ti tuyhaṃ sāsanaṃ patthemi icchāmīti attho. 459913,107,1941,33,44,1,76,10,So me {attho}ti so etadaggaṭṭhānantarasaṅkhāto attho me mayā anuppattoti attho. 459914,107,1941,45,57,1,104,10,"{Sabbasaṃyojanakkhayo}ti sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayo mayā anuppattoti sambandho, nibbānaṃ adhigatanti attho. " 459915,107,1942,2,24,1,168,19,488. Rājadaṇḍena tajjito pīḷito sūlāvuto sūle āvuto āvuṇito poso puriso sūle sātaṃ madhurasukhaṃ avindanto nānubhavanto parimuttiṃva parimocanameva icchati yathāti sambandho. 459916,107,1943,2,4,1,0,0,489-90. 459917,107,1943,5,34,1,261,27,"Mahāvīra vīrānamantare vīruttama ahaṃ bhavadaṇḍena jātidaṇḍena, tajjito pīḷito kammasūlāvuto kusalākusalakammasūlasmiṃ āvuto santo saṃvijjamāno, pipāsāvedanāya pipāsāturabhāvena aṭṭito abhibhūto dukkhāpito bhave sātaṃ saṃsāre madhuraṃ sukhaṃ na vindāmi na labhāmi. " 459918,107,1943,35,48,1,166,12,"Rāgaggidosaggimohaggisaṅkhātehi, narakaggikappuṭṭhānaggidukkhaggisaṅkhātehi vā tīhi aggīhi ḍayhanto parimuttiṃ parimuccanupāyaṃ gavesāmi pariyesāmi tathevāti sambandho. " 459919,107,1943,49,63,1,111,13,"Yathā rājadaṇḍaṃ ito gato patto parimuttiṃ gavesati, tathā ahaṃ bhavadaṇḍappatto parimuttiṃ gavesāmīti sambandho. " 459920,107,1944,2,4,1,0,0,491-2. 459921,107,1944,5,14,1,72,7,Puna saṃsārato mocanaṃ upamopameyyavasena dassento yathā {visādo}tiādimāha. 459922,107,1944,15,27,1,90,11,"Tattha visena sappavisena ā samantato daṃsīyittha daṭṭho hotīti visādo, sappadaṭṭhoti attho. " 459923,107,1944,28,38,1,69,9,"Atha vā visaṃ halāhalavisaṃ adati gilatīti visādo, visakhādakoti attho. " 459924,107,1944,39,67,1,213,25,"Yo puriso visādo, tena tādisena visena paripīḷito, tassa visassa vighātāya vināsāya upāyanaṃ upāyabhūtaṃ agadaṃ osadhaṃ gaveseyya pariyeseyya, taṃ gavesamāno visaghātakaṃ visanāsakaṃ agadaṃ osadhaṃ passeyya dakkheyya. " 459925,107,1944,68,83,1,119,15,So taṃ attano diṭṭhaṃ osadhaṃ pivitvā visamhā visato parimuttiyā parimocanakāraṇā sukhī assa bhaveyya yathāti sambandho. 459926,107,1945,2,35,1,181,26,"493. Tathevāhan ti yathā yena pakārena so naro visahato, savisena sappena daṭṭho visakhādako vā osadhaṃ pivitvā sukhī bhaveyya, tatheva tena pakārena ahaṃ avijjāya mohena saṃ suṭṭhu pīḷito. " 459927,107,1945,36,44,1,80,8,Saddhammāgadamesahan ti ahaṃ saddhammasaṅkhātaṃ osadhaṃ esaṃ pariyesantoti attho. 459928,107,1946,2,4,1,0,0,494-5. 459929,107,1946,5,12,1,76,6,Dhammāgadaṃ {gavesanto}ti saṃsāradukkhavisassa vināsāya dhammosadhaṃ gavesanto. 459930,107,1946,13,21,1,83,8,Addakkhiṃ sakyasāsanan ti sakyavaṃsapabhavassa gotamassa sāsanaṃ saddakkhinti attho. 459931,107,1946,22,35,1,112,13,Aggaṃ sabbosadhānaṃ tan ti sabbesaṃ osadhānaṃ antare taṃ sakyasāsanasaṅkhātaṃ dhammosadhaṃ aggaṃ uttamanti attho. 459932,107,1946,36,53,1,192,17,Sabbasallavinodanan ti rāgasallādīnaṃ sabbesaṃ sallānaṃ vinodanaṃ vūpasamakaraṃ dhammosadhaṃ dhammasaṅkhātaṃ osadhaṃ pivitvā sabbaṃ visaṃ sakalasaṃsāradukkhavisaṃ samūhaniṃ nāsesinti sambandho. 459933,107,1946,54,71,1,188,17,Ajarāmaran ti taṃ dukkhavisaṃ samūhanitvā ajaraṃ jarāvirahitaṃ amaraṃ maraṇavirahitaṃ sītibhāvaṃ rāgapariḷāhādivirahitattā sītalabhūtaṃ nibbānaṃ ahaṃ phassayiṃ paccakkhamakāsinti sambandho. 459934,107,1947,2,12,1,60,6,496. Puna kilesatamassa upamaṃ dassento yathā {bhūtaṭṭito}tiādimāha. 459935,107,1947,13,34,1,193,21,Tattha yathā yena pakārena bhūtaṭṭito bhūtena yakkhena aṭṭito pīḷito poso puriso bhūtaggāhena yakkhaggāhena pīḷito dukkhito bhūtasmā yakkhaggāhato parimuttiyā mocanatthāya bhūtavejjaṃ gaveseyya. 459936,107,1948,2,33,1,229,26,"497. Taṃ gavesamāno ca bhūtavijjāya suṭṭhu kovidaṃ chekaṃ bhūtavejjaṃ passeyya, so bhūtavejjo tassa yakkhaggahitassa purisassa āvesabhūtaṃ vihane vināseyya, samūlañca mūlena saha āyatiṃ anāsevakaṃ katvā vināsaye viddhaṃseyyāti sambandho. " 459937,107,1949,2,22,1,180,17,498. Mahāvīra vīruttama tamaggāhena kilesandhakāraggāhena pīḷito ahaṃ tatheva tena pakāreneva tamato kilesandhakārato parimuttiyā mocanatthāya ñāṇālokaṃ paññāālokaṃ gavesāmīti sambandho. 459938,107,1950,2,14,1,85,7,499. Atha tadanantaraṃ kilesatamasodhanaṃ kilesandhakāranāsakaṃ sakyamuniṃ addasanti attho. 459939,107,1950,15,30,1,126,15,So sakyamuni me mayhaṃ tamaṃ andhakāraṃ kilesatimiraṃ bhūtavejjova bhūtakaṃ yakkhaggahitaṃ iva vinodesi dūrī akāsīti sambandho. 459940,107,1951,2,23,1,149,17,"500. So ahaṃ evaṃ vimutto saṃsārasotaṃ saṃsārapavāhaṃ saṃ suṭṭhu chindiṃ chedesiṃ, taṇhāsotaṃ taṇhāmahoghaṃ nivārayiṃ niravasesaṃ appavattiṃ akāsinti attho. " 459941,107,1951,24,35,1,89,10,Bhavaṃ ugghāṭayiṃ sabban ti kāmabhavādikaṃ sabbaṃ navabhavaṃ ugghāṭayiṃ vināsesinti attho. 459942,107,1951,36,43,1,61,7,Mūlato vināsento bhūtavejjo iva mūlato ugghāṭayinti sambandho. 459943,107,1952,2,11,1,55,5,501. Tato nibbānapariyesanāya upamaṃ dassento {yathā}tiādimāha. 459944,107,1952,12,18,1,43,6,Tattha garuṃ bhāriyaṃ nāgaṃ gilatīti garuḷo. 459945,107,1952,19,27,1,47,7,"Garuṃ vā nāgaṃ lāti ādadātīti garuḷo, garuḷarājā. " 459946,107,1952,28,56,1,260,26,"Attano bhakkhaṃ sakagocaraṃ pannagaṃ pakārena parahatthaṃ na gacchatīti {pannago}ti laddhanāmaṃ nāgaṃ gahaṇatthāya opatati avapatati, samantā samantato yojanasataṃ satayojanappamāṇaṃ mahāsaraṃ mahāsamuddaṃ attano pakkhavātehi vikkhobheti āloḷeti yathāti sambandho. " 459947,107,1953,2,32,1,221,26,"502. So supaṇṇo vihaṅgamo vehāsagamanasīlo pannagaṃ nāmaṃ gahetvā adhosīsaṃ olambetvā viheṭhayaṃ tattha tattha vividhena heṭhanena heṭhento ādāya daḷhaṃ gahetvā yena kāmaṃ yattha gantukāmo, tattha pakkamati gacchatīti sambandho. " 459948,107,1954,2,34,1,263,27,"503. Bhante mahāvīra, yathā garuḷo balī balavā pannagaṃ gahetvā pakkamati, tathā eva ahaṃ asaṅkhataṃ paccayehi akataṃ nibbānaṃ gavesanto paṭipattipūraṇavasena pariyesanto dose sakaladiyaḍḍhakilesasahasse vikkhālayiṃ visesena samucchedappahānena sodhesiṃ ahanti sambandho. " 459949,107,1955,2,29,1,215,23,"504. Yathā garuḷo pannagaṃ gahetvā bhuñjitvā viharati, tathā ahaṃ dhammavaraṃ uttamadhammaṃ diṭṭho passanto etaṃ santipadaṃ nibbānapadaṃ anuttaraṃ uttaravirahitaṃ maggaphalehi ādāya gahetvā vaḷañjetvā viharāmīti sambandho. " 459950,107,1956,2,14,1,67,7,505. Idāni nibbānassa dullabhabhāvaṃ dassento āsāvatī nāma {latā}tiādimāha. 459951,107,1956,15,36,1,157,20,"Tattha sabbesaṃ devānaṃ āsā icchā etissaṃ latāyaṃ atthīti āsāvatī nāma latā, cittalatāvane anekavicittāhi latāhi gahanībhūte vane uyyāne jātā nibbattāti attho. " 459952,107,1956,37,47,1,90,10,Tassā latāya vassasahassena vassasahassaccayena ekaṃ phalaṃ nibbattate ekaṃ phalaṃ gaṇhāti. 459953,107,1957,2,37,1,239,29,"506. Taṃ {devā}ti taṃ āsāvatiṃ lataṃ tāva dūraphalaṃ tattakaṃ cirakālaṃ atikkamitvā phalaṃ gaṇhantaṃ saṃvijjamānaṃ devā tāvatiṃsadevatā payirupāsanti bhajanti, sā āsāvatī nāma latuttamā latānaṃ antare uttamalatā evaṃ devānaṃ piyā ahosīti sambandho. " 459954,107,1958,2,11,1,54,4,507. {Satasahassupādāyā}ti satasahassasaṃvaccharaṃ ādiṃ katvā. 459955,107,1958,12,31,1,115,15,"Tāhaṃ paricare {munī}ti monaṃ vuccati ñāṇaṃ, bhante, muni ñāṇavanta sabbaññu, ahaṃ taṃ bhagavantaṃ paricare payirupāsāmi. " 459956,107,1958,32,41,1,96,8,Sāyaṃpātaṃ {namassāmī}ti sāyanhasamayañca pubbaṇhasamayañcāti dvikkhattuṃ namassāmi paṇāmaṃ karomi. 459957,107,1958,42,51,1,82,9,Yathā devā tāvatiṃsā devā viya āsāvatīlataṃ sāyaṃpātañca payirupāsantīti sambandho. 459958,107,1959,2,23,1,165,16,"508. Avañjhā {pāricariyā}ti yasmā buddhadassanahetu nibbānappatti ahosi, tasmā buddhapāricariyā vattapaṭipattikiriyā avañjhā atucchā namassanā paṇāmakiriyā ca amoghā atucchā. " 459959,107,1959,24,45,1,158,19,"Tathā hi dūrāgataṃ dūrato saṃsāraddhānato āgatampi, santaṃ saṃvijjamānaṃ khaṇoyaṃ ayaṃ buddhuppādakkhaṇo na virādhayi nātikkami, maṃ atikkamitvā na gatoti attho. " 459960,107,1960,2,17,1,125,12,509. Buddhadassanahetu nibbānappatto ahaṃ āyatiṃ uppajjanakabhave mama paṭisandhiṃ vicinanto upaparikkhanto na passāmīti sambandho. 459961,107,1960,18,30,1,146,12,Nirūpadhi khandhūpadhikilesūpadhīhi virahito vippamutto sabbakilesehi vinābhūto upasanto kilesapariḷāhābhāvena santamānaso carāmi ahanti sambandho. 459962,107,1961,2,14,1,73,8,510. Puna attano buddhadassanāya upamaṃ dassento yathāpi padumaṃ {nāmā}tiādimāha. 459963,107,1961,15,35,1,189,19,Sūriyaraṃsena sūriyaraṃsisamphassena yathā padumaṃ nāma api pupphati vikasati mahāvīra vīruttama ahaṃ tathā eva buddharaṃsena buddhena bhagavatā desitadhammaraṃsippabhāvena pupphitoti attho. 459964,107,1962,2,4,1,0,0,511-12. 459965,107,1962,5,12,1,66,6,Puna buddhadassanena nibbānadassanaṃ dīpento yathā {balākā}tiādimāha. 459966,107,1962,13,24,1,83,11,Tattha balākayonimhi balākajātiyaṃ sadā sabbasmiṃ kāle pumā puriso yathā na vijjati. 459967,107,1962,25,32,1,57,7,Pume avijjamāne kathaṃ balākānaṃ gabbhaggahaṇaṃ hotīti ce? 459968,107,1962,33,48,1,125,15,Meghesu gajjamānesu saddaṃ karontesu meghagajjanaṃ sutvā tā balākiniyo sadā sabbakāle gabbhaṃ gaṇhanti aṇḍaṃ dhārentīti attho. 459969,107,1962,49,68,1,119,18,"Yāva yattakaṃ kālaṃ megho na gajjati megho saddaṃ na karoti, tāva tattakaṃ kālaṃ ciraṃ cirakālena gabbhaṃ aṇḍaṃ dhārenti. " 459970,107,1962,69,89,1,158,19,"Yadā yasmiṃ kāle megho pavassati pakārena gajjitvā vassati vuṭṭhidhāraṃ paggharati, tadā tasmiṃ kāle bhārato gabbhadhāraṇato parimuccanti aṇḍaṃ pātentīti attho. " 459971,107,1963,2,11,1,66,5,513. Tato paraṃ upameyyasampadaṃ dassento {padumuttarabuddhassā}tiādimāha. 459972,107,1963,12,33,1,251,19,Padumuttarassa buddhassa dhammameghena vohāraparamatthadesanāsaṅkhātameghena gajjato gajjantassa desentassa dhammameghassa saddena ghosānusārena ahaṃ tadā dhammagabbhaṃ vivaṭṭūpanissayaṃ dānasīlādipuññasambhāragabbhaṃ agaṇhiṃ gahesiṃ tathāti sambandho. 459973,107,1964,2,14,1,104,9,514. Satasahassupādāya kappasatasahassaṃ ādiṃ katvā puññagabbhaṃ dānasīlādipuññasambhāraṃ ahaṃ dharemi pūremi. 459974,107,1964,15,35,1,152,19,"Yāva dhammamegho dhammadesanā na gajjati buddhena na desīyati, tāva ahaṃ bhārato saṃsāragabbhabhārato nappamuccāmi na mocemi na visuṃ bhavāmīti sambandho. " 459975,107,1965,2,35,1,263,28,"515. Bhante, sakyamuni sakyavaṃsappabhava yadā yasmiṃ kāle suddhodanamahārājassa tava pitu ramme ramaṇīye kapilavatthave kapilavatthunāmake nagare tuvaṃ dhammameghena gajjati ghoseti, tadā tasmiṃ kāle ahaṃ bhārato saṃsāragabbhabhārato parimucciṃ mutto ahosinti sambandho. " 459976,107,1966,2,13,1,66,8,516. Tato paraṃ attanā adhigate maggaphale dassento suññatan tiādimāha. 459977,107,1966,14,34,1,213,17,"Tattha attaattaniyādīnaṃ abhāvato suññataṃ vimokkhañca rāgadosamohasabbakilesanimittānaṃ abhāvato, animittaṃ vimokkhañca taṇhāpaṇidhissa abhāvato, appaṇihitaṃ vimokkhañca ariyamaggaṃ adhigañchiṃ bhāvesinti sambandho. " 459978,107,1966,35,46,1,76,10,Caturo ca phale {sabbe}ti cattāri sāmaññaphalāni sabbāni sacchi akāsinti attho. 459979,107,1966,47,59,1,94,12,Dhammevaṃ vijaṭayiṃ ahan ti ahaṃ evaṃ sabbadhamme jaṭaṃ gahanaṃ vijaṭayiṃ viddhaṃsesinti attho. 459980,107,1967,2,4,1,30,2,Dutiyabhāṇavāravaṇṇanā samattā. 459981,107,1968,2,12,1,71,6,517. Tato paraṃ attanā adhigatavisesameva dassento {aparimeyyupādāyā}tiādimāha. 459982,107,1968,13,23,1,94,9,"Tattha na parimeyyoti aparimeyyo, saṃvaccharagaṇanavasena pametuṃ saṅkhātuṃ asakkuṇeyyoti attho. " 459983,107,1968,24,48,1,151,20,Taṃ aparimeyyaṃ kappaṃ upādāya ādiṃ katvā tava sāsanaṃ tuyhaṃ sāsanaṃ‘‘ anāgate gotamassa bhagavato sāsane vinayadharānaṃ aggo bhaveyyan’’ ti evaṃ patthemi. 459984,107,1968,49,54,1,44,4,"Atītatthe vattamānavacanaṃ, patthesinti attho. " 459985,107,1968,55,67,1,76,11,So me {attho}ti so patthanāsaṅkhāto attho me mayā anuppatto nipphāditoti attho. 459986,107,1968,68,74,1,62,6,Anuttaraṃ santipadaṃ nibbānaṃ anuppattaṃ adhigatanti sambandho. 459987,107,1969,2,13,1,70,8,518. So ahaṃ adhigatattā vinaye vinayapiṭake pāramiṃ patto pariyosānappatto. 459988,107,1969,14,33,1,131,16,"Yathāpi pāṭhiko {isī}ti yathā padumuttarassa bhagavato sāsane vinayadharānaṃ aggo isi bhikkhu pāṭhiko pākaṭo ahosi, tathevāhanti attho. " 459989,107,1969,34,49,1,84,13,Na me samasamo {atthī}ti vinayadhāritāya me mayā samasamo samāno añño na atthīti attho. 459990,107,1969,50,56,1,61,6,Sāsanaṃ ovādānusāsanīsaṅkhātaṃ sāsanaṃ dhāremi pūremīti attho. 459991,107,1970,2,13,1,61,7,519. Punapi attano visesaṃ dassento vinaye khandhake {cāpī}tiādimāha. 459992,107,1970,14,18,1,30,3,Tattha {vinaye}ti ubhatovibhaṅge. 459993,107,1970,19,22,1,30,2,{Khandhake}ti mahāvaggacūḷavagge. 459994,107,1970,23,28,1,52,4,Tikacchede {cā}ti tikasaṅghādisesatikapācittiyādike ca. 459995,107,1970,29,33,1,21,3,{Pañcame}ti parivāre ca. 459996,107,1970,34,44,1,78,10,Ettha etasmiṃ sakale vinayapiṭake mayhaṃ vimati dveḷhakaṃ natthi na saṃvijjati. 459997,107,1970,45,50,1,51,4,{Akkhare}ti vinayapiṭakapariyāpanne a-kārādike akkhare. 459998,107,1970,51,61,1,70,9,{Byañjane}ti ka-kārādike byañjane vā me vimati saṃsayo natthīti sambandho. 459999,107,1971,2,27,1,159,20,520. Niggahe paṭikamme {cā}ti pāpabhikkhūnaṃ niggahe ca sāpattikānaṃ bhikkhūnaṃ parivāsadānādike paṭikamme ca ṭhānāṭṭhāne ca kāraṇe ca akāraṇe ca kovido chekoti attho. 460000,107,1971,28,35,1,71,7,Osāraṇe ca tajjanīyādikammassa paṭippassaddhivasena osāraṇe pavesane ca.